༄༅།། ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་

པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་

ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་

རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་

རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་

བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

གླེགས་བམ་བཅུ་དྲུག་པ།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན། ༢༠༡༩
The Official Biography of His Holiness the Dalai Lama Norbulingka Institute

དཔར་ཐེངས་དང་པོ། དེབ་གྲངས་ལྔ་ཚན་ ༥༠༠
First Edition:500 copies.

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ཡིག་ཐོག་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་དེབ་འདི་ཆ་ཚང་ངམ། ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཐབས་རྣམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་གང་གི་ཐོག་ཏུའང་ཕབ་བསྒྱུར་དང་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་འགྲེམས་མི་ཆོག
Copyright © 2019 Norbulingka Institute. All rights reserved, including the right to reproduce or translate this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information and permission, please contact The Director, Norbulingka Institute

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།
ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Editorial Team: Kalon Trisur Kalsang Yeshi, Namgyal Dorjee, Sherab Gyamso, Yeshi Gawa, Karma Dorjee, Lakshay, Gendun, Sonam Tsering, Kalsang Tsultrim

Published by:
Norbulingka Institute
PO Sidhpur-176057 Dharamsala
Distt. Kangra, HP India
Tel:+91 1892 246502 / 246405
E-mail:info@norbulingka.org

ISBN: 978-81-94011-01-9

Printed at Archana Ph: 011 26810747/48
www.archanapress.com

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པར་ཐུགས་སྣང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོའི་པོད་ཕྲེང་རྣམས། ཀུན་གྱིས་གཟིགས་བདེའི་སླད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་གཟུགས་རྙིང་པ་ནས་ Unicode ལ་སྒྱུར་སྐབས་ཆད་ལྷག་ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་བཀོད་པའི་དེབ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོན་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་པར་མཚོན་ན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་མཛད་རྣམ་འགོད་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ལའང་མེད་པའི་ལྷ་སྐལ་དུ་རྒྱལ་བློན་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང༌། སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་གསེར་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བོད་འབངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་སླད་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར་དུས་དང་འཚམས་པར་ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་ལྟེ་གནས་སུ། མཚན་དཔེའི་གེ་སར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་དགོད་པ་དང༌། ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོལ་གོར་ཐོབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩ་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

གང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཕྱན་པའི་ཁྲོད་ནས། གླིང་འདིར་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བདོ་ཞིང༌། ཁ་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཟེགས་མ་རེ་ཡང་བརྗོད་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འགོངས་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཏང༌། གང་གི་མཚན་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་བློ་འཚམས་གང་ནུས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་དཀར་ལེགས་ཚོགས་གསེར་གྱི་ཆོས་སྡོང་ཆེན་པོ་མཐོར་འདེགས་དང་ལྷན། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་ཕྲ་རྒྱན་འགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དེ་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཟོང་ལས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྐལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ལྷག་པའི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་མེད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བགྱི་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མཛངས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུའི་མྱོང་བྱང་དང༌། དཔྱད་འཇོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བལྟམས་པའི་ཁྱད་ཡོན་ནི་ཤིག་ལ་རུས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདོ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་པར་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་དཀའ་བའི་གནས་བབ་ཀྱང་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་ངལ་ཚེགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་སོ་མེད་རྐན་འགྲས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ནས་ད་ལམ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ (ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ཡན་གྱི་མཛད་རྣམ) རླབས་འཕྲེང་དོན་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དཔར་སྐྲུན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་བ་ནི་བློ་སྤོབས་མངོན་མཐོའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་སྨན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱུང༌།

འབྲི་རྩོམ་ཞུ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ད་ལམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནས། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གླེགས་བམ་གཅིག་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་འདི་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ བར་གླེགས་བམ་གཉིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་གླེགས་བམ་གཅིག ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གླེགས་བམ་བཅུ་བཅས་ཁྱོན་ད་བར་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

ད་དུང་བློ་ཤེད་མེད་ཀྱང་ཁ་ཕོ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལྟར། ད་ཡོད་རགས་ཟིན་ཁག་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་འོས་འཚམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་ཁུར་ལ་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན།

ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༡༦༧ ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་འབྲི་རྩོམ་ཟིན་པ་རྣམས་མི་རེ་ངོ་རེས་ལྟ་ཀློག་དང༌། སྣོན་འཕྲི་ལན་མང་ཞུས་ཁར་མཁས་དབང་གཞན་ལའང་གཟིགས་དཔྱད་དུ་ཕུལ་ཏེ། མདོར་ན་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་ཚུན་ལའང་གྲོས་བསྡུར་དགོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཁུལ་ཡིན།

དེབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡང༌། འཛད་གྲོན་ལ་དགོས་མེད་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་ཤོག་བུ་དང༌། རྒྱབ་ཤ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཏེ་སྤུས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་དེབ་གྲངས་བརྒྱ་དང༌། དེ་འོག་དེབ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

མཐའ་དོན། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་འགོ་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཉེར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་རྣམས་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལས་ཁུར་རྒྱུན་མཐུད་བླང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་གི་རྒྱ་ལས་མ་འགོངས་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཛད་དེབ་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་དམ་པ་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན། ཐུགས་མི་ཁྲེལ་བའི་ངང་ནས་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།

དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད།

མཛད་རྣམ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད་དེང་ཕན་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པར་ཅུང་ཟད་སྣོན་འཕྲི་དགོས་རིགས་ཕུད་འདོན་ཐེངས་སོ་སོར་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་འདིར་ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ། གླེགས་བམ་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བའི་མིང་འདོན་ཞུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་བྱུང་ཁག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་རྡུའི་ཡི་གེར་མེད་སྟབས། དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གང་ཡོང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་མཚན་དངོས་འབྲི་སྲོལ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཞུ་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ།

མཛད་རྣམ་ནི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་འདས་པའི་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

མགོན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ང་ཚོའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མེད་ན། བོད་ཅེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། དེས་ན་མཛད་རྣམ་ལྗགས་ཀློག་གནང་མཁན་ཚོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཁྱེན་བརྟས་དགོས་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་སྐུལ་གླེང་དང་བཅས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ལ།

མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་ཐུན་མོང་གི་གསལ་བཤད།

སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་རིགས་གསུམ་གཅིག་བསྡུས་ལྷ་གཅིག་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་བསྒྲིགས་དཔར་ཐོན་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མུ་མཐུད་གླེགས་བམ་རིམ་འཐོན་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀློག་གནང་མཁན་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྩ་བའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་མངོན།

དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་མཛད་རྣམ་འདྀའི་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྔོན་གླེང་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་བཞེས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཅས། རླབས་འཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང༌། འོ་སྐོལ་གྱི་འདྲེན་མཆོག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནས། གང་གི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཞིང་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་རབས་དང༌། བོད་ཡུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱོན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང༌། ཞར་བྱུང་དུ། སྐབས་འབྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང༌། མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད། དཔྱད་གཞི། ཚིག་མཛོད་ནང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཚན་པ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླེགས་བམ་འདིའི་ནང་བབ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༧༢ བཅས་ཡོད།

འདི་དག་ནི་སྔར་ཡོད་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱལ་རབས། ཕྱིས་ཐོན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལས་བཏུས་པ་གང་ཞིག་ལ། སཱར་ ཅཱལ་སེ་ འབེལ་ (Sir Charles Bell) དང༌། ཧྱིའུ་ རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང༌། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིས་པ་ལས་གསར་རྙེད་དོན་གནད་ཁག་དང༌། བོད་ཡུལ་ཆགས་རབས་སོགས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་དངོས་དོན་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་བསྣན་ཡོད་པས། དེ་དོན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱང་གནང་དགོས་ཞུ་རྒྱུ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ནི། ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་དངོས་གཞི་འདི་ནས་དབུ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། རླབས་འཕྲེང་བཞི་པ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩད་གཅོད་ཞུས་པ་ནས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་བསྐོ་གཞག དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡི་གེ་གསན་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་དག་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་པར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་མི་སྣ་དང་དགོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༢ ཤོག་ངོས་ ༥༤༤ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་སྡོམ་བཞེས་དང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བར་གཙོར་བཟུང་ཐོག་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་དུས་སྟོན་ཁག་སྟེ། ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འབྲེལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསལ་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ། གླེགས་བམ་གཞན་དག་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ཁ་གསལ་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང༌། འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བོད་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་དག་ཆ་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༡ ཤོག་ངོས་ ༦༠༢ བཅས་མཆིས།

གླེགས་བམ་བཞི་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༥༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོ་མོ་ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསེར་ཁྲི་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཞིབ་བརྗོད་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། དུས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་རིགས་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་སྟེ་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ནས་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། སྐུ་པར་གྲངས་ ༢༩ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༡༨ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་ལྔ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལ་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་གསན་སྦྱོང་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག ལྷ་རམས་དམ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཉེན་ཁའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ས་ལྷོ་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་རེ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་རྒོལ་གསུམ་བཅུ་སྒེར་ལངས་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བྱུང་རྐྱེན་དང་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སོགས་ཞིབ་འགོད་བྱས་ཡོད།

གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དེ་མིན་སྐབས་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཉེར་དྲུག་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༩ ཤོག་ངོས་ ༦༥༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་དྲུག་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་གྲོས་བསྐྱར་མཐུད་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་ནས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཕྲུག་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ ༡༩༥༠ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་སྐུལ་ཞུ་གཏུག་སྙན་ཞུ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐེངས་དང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་གསུམ་ཙམ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐུ་པར་ ༡༡ དང༌། ཤོག་ངོས་ ༦༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བདུན་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དྲུག་བར་ཏེ་རླངས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བུ་གསོ་ཁང་ཆ་ཚང་གནས་སྤོ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཀྱི་བུ་ཚབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་གནང་མཛད་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཏན་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱངས་སྐོར་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་ཀྱིས་མཚོན། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས་སོགས་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་རྡོར་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་དང༌། མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་ས་དབང་ཟུར་ཁང་ནས་ཚོགས་འདུ་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ཡོད།

གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་ཉེར་བདུན་ནས་སུམ་ཅུ་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་དཔར་ཐོན་བྱུང་བ། མ་སུ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་དང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་སུད་སིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ཤོག་ངོས་ ༥༣༧ ཡོད།

གླེགས་བམ་དགུ་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་སོ་གཅིག་པ་སྟེ་རླབས་འཕྲེང་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ སོ་སོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོའི་བརྗོད་བྱ་ཟུར་འདོན་བཅས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༩ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ་ནི་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་ལྔ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༡༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ་ནས་བཞི་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༤༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བཞི་པ་ནས་ཞེ་བདུན་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ་ནས་ལྔ་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་ ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གཅིག་པ་དང་ང་གཉིས་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གསུམ་པ་དང་ང་བཞི་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བདུན་པ་ནི་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ ནས་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་ལྔ་པ་ནས་ང་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༡༤ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནི་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་བརྒྱད་པ་དང་ང་དགུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དགུ་པ་ནི་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླངས་འཕྲེང་དྲུག་ཅུ་པ་དང་རེ་གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉི་ཤུ་པ་ནི་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་གཉིས་པ་དང་རེ་གསུམ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བཞི་པ་ནས་རེ་དྲུག་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ནས་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བདུན་པ་དང་རེ་བརྒྱད་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ནས་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་དགུ་པ་དང་བདུན་ཅུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་དོན་གཅིག་པ་ནས་དོན་བཞི་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༢ ཡོད།

འདི་དག་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’དང༌། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གདན་ཞུུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་‘རང་མྱོང་མ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བཀོད་པའི་བདེན་གཏམ་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་’ཞེས་པ། དེ་བཞིན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་མཁྱེན་རབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྤུན་གཡོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དངོས་མཐོང་དངོས་མྱོང་གླེང་བཤད་སྒྲ་བཅུག་དང༌། ཟིན་ཐོ་ཁག མཛད་རྣམ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་དོགས་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྒྲུབས་ཁག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བློ་དོགས་ཆོད་མིན་རིགས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐབས་མཚམས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ་ཁག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་བ་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་’ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆུང་བ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་རང་རྣམ་‘འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།’འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་འབའ་སིལ་ཇེའེ་འགུའུལ་ཌ (Sir Basil J. Gould) ཡིས་བྲིས་པའི་དབྱིན་དེབ་Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama‘ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་’ཞེས་པ་དང༌། ཧེན་རིག་ ཧར་རར་ (Heinrich Harrer) གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་དེབ་Tibet is My Country‘བོད་ནི་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡིན་’ཞེས་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་‘མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།’ ཧྱིའུ་ཨིའི་རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་པའི་དབྱིན་དེབ་Tibet and Its History‘བོད་དང༌། དེའི་རྒྱལ་རབས་’ཞེས་པ། དེ་མིན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས་བོད་དབྱིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་འབྲི་སྟངས་སམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། སྔར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་འབྲི་སྲོལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཚང་མས་ཀློག་བདེ་ལ། གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་འབྲི་བ་ལས། གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སྤྲོས་རྒྱས་བཤད་དང༌། འཆར་ཅན་མཛད་སྒོ་སོགས་སྔར་ལམ་ཡིག་བརྗོད་ལེབ་བཤུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷུག་པོར་འགོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་སྒྱུར་སྐབས་དཀའ་རྙོག་ཆུང་ཐབས་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་རྩོམ་ཞུུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་རླབས་འཕྲེང་དང་ས་བཅད་དབྱེ་བའི་འགོ་བརྗོད་དང༌། བརྗོད་གཞི་དབྱེ་བའི་དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས་ (paragraph) མང་བ་དང༌། དཔྱད་ཞིབ་བདེ་བའི་གཤམ་མཆན་ཡང་ཤོག་ངོས་སོ་སོར་འཁོད་པ། དབྱིན་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་འགོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་‘‘ ’’དང༌། གཅིག་རྐྱང་‘ ’། གྲུ་རྟགས།[ ]དང་གུག་རྟགས་ ( ) ། བརྗོད་ཚིག་བསྡུས་རྟགས་ ་་་་་་ དང་ཤོག་གྲངས་བསྡུས་རྟགས ་་་ ། འབྲེལ་ཡོད་ཚིག་དོན་འདྲ་མིན་དབྱེ་མཚམས་སེག་རྟགས་ / འདི་ལྟར་འཁོད་པ་སོགས་དེང་རབས་སྲོལ་གསར་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དོད་པའི་ཐོག བོད་རང་གི་སྔར་ལུགས་ཤོག་ལྡེབས་རྒྱབ་མདུན་བསྡུས་ཡིག་ བ དང་ ན འགོད་སྲོལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌། རྩོམ་ཞིབ། རྩོམ་བཅོས། ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བྱ་འགན་ཡོད་སོ་སོ་དང༌། སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཁུར་འགན་མཉམ་ལེན་ཞུུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། ད་གཟོད་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་བརྩམས་གྲུབ་དཔར་འགྲེམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ས་ཕག་ (༡༩༥༩) ལོ་ཕན་གྱི་བོད་གཞུུང་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་ངེས་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རྩེ་འགག་གི་འགག་དེབ་ཅེས་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་གསལ་འཁོད་དེབ་ཆེན་རྣམས་འདི་གར་མེད་སྟབས། རྒྱུས་མངའ་ཅན་རྒན་གྲས་དང་བགྲེས་སོང་གི་དྲན་གསོའི་ངག་ལམ་གསུང་འཕྲོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་དང༌། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ། མཛད་སྒོ་འཚེམས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཇི་འཁོད་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ལྟ་ཞིབ་བྱ་སྒོར་ནུས་པས་མ་ལྡང་པ་དང༌། ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་དམན་པའི་སྐྱོན་ཆའང་མཆིས་ངེས་པས། མ་འོངས་པར་ཁ་སྐོང་དང༌། ཞིབ་བཅོས་ཞུ་དགོས་ལ་སྨན་པའི་ཆེད་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཁག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་གྱི་དགོངས་འཆར་ཟོལ་མེད་ལྷུག་པོར་སྩོལ་གནང་ཞུ་རྒྱུ།

མཐའ་དོན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམ་པས་ད་ལམ་གསར་དུ་དཔར་ཐོན་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་ཐོག་ད་དུང་བོད་ཡིག་སྨོས་ཅི། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་རྙེད་འཐོན་ཡོང་ངེས་དེ་དག་ལས་བརྗོད་སྣོན་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྙན་ངག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཟབ་ལ་བརྗིད་ཆགས་པས་བརྒྱན་པ་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་དང༌། ཚིག་ལྷུག་འབྲི་སྲོལ་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་འཛིན་གྱི་ཐོག་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་དབྱར་གྱི་ཆུ་གཏེར་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཁས་པའི་མཁྱེན་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་འགྲན་པར་འཕྲལ་ནས་མྱུར་དུ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བཅོས་མིན་རེ་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སོ།།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ།

མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་གླེགས་བམ་དང་པོ་ནས་ཉེར་བཞི་པ་བར་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཇི་ཡོད་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མར་བཀའ་ཤག་ནས་ ༡༩༨༤ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཐོན་པ་དེའི་ནང༌། མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱའི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་དང༌། ལས་དོན་འཐུས་ཚང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བཀོད་བྱུས་སློབ་སྟོན་དང་སྟངས་འཛིན་འགན་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་པ། རྒྱུན་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང༌། ལྟ་རྟོག གྲོས་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁུར་བ་སོགས་བསྐོ་བཞག་ཐོག རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་ཟིན་མཚམས་རྩ་བའི་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་དོན་ཞུ་སྒོ་ལག་བསྟར་སྐབས་འཆར་གཞི་དོན་ལ་གནས་དང་མ་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་བྱུང་རྩ་བཟུང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལ། རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ (བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཅན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཙོ། བོད་དུ་སྐུ་སྒེར་ནང་མ་ཁང་གི་མཁན་ཆུང་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན) དང༌། རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་ (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན) སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་བ) རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ (སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་བོད་དྲུང་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) བཅས་དང༌།

ཁ༽ བཀའ་ཤག་གི་འཆར་གསལ་མིན་པའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ལོ་དུས་གང་ནས་གང་བར། ལྷ་སྡིངས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ ༡༩༨༥ ནས་ ༡༩༨༨ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཡིག་ཚང་གཉེར་པ) དང༌། ལྷའུ་རྟ་ར་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ ༡༩༨༨ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཚོ་བྱང་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ) པདྨ་རིག་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས ༢༠༡༡ བར། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༣ བར། ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༩༦ ནས་ ༢༠༠༠ བར། (དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༨ བར། (འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) བཅས་སོ།།

གོང་གསལ་མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བསྐྱངས་བར་རང་རང་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་ཞབས་ཞུར་ཁུར་འགན་ལེན་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཟླ་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ནས་ལས་བྱེད་འཕར་སྣོན་དང་འཕོ་འགྱུར་རིམ་སོང་ལ་བརྟེན། སྐབས་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་དོན་དང༌།

དེ་ཡང་སྔོན་དུ་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པཽའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཟེགས་མ་རེའང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་རྫས་མཚོན་གྱི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་ཞི་བས་འཚོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་རིང་དུ་བྲལ་ཞིང༌། འདོད་སྡང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ནར་མར་འཕྱན་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྙིགས་ལྔའི་རང་མདངས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། དེས་ན་སྙིགས་དུས་འདིར་དུས་གསུམ་ྋརྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཟློས་ཤིང་མངའ་གསོལ་བ་དང༌། གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསིལ་ཟེར་བྱེ་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་པོ་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བརྡལ་བའི་མཛད་པ་བླ་ན་མཐོ་ཞིང༌། བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ྋརྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ཀྱང་དོ་ཟླ་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཇི་བསྐྱངས་བཅས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ནི་ད་སྐབས་རང་རེའི་མི་རབས་འདིར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚན་པ་མང་བའི་མངོན་ཚུལ་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལས་དོན་ངོ་བོ་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱང་རྒྱུ་འོས་འཚམས་སུ་གཟིགས་ཤིང༌། དེ་དོན་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས། འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཚད་མྱོང་རྒྱུས་གང་ཐད་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་གསང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་རྒྱུ་ནམ་མཁའི་པད་མོའི་མཆེད་ཟླར་འགྲན་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞུ་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ད་སྐབས་འདིར་མཁས་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་གཤེགས་དང༌། འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རང་རང་ལེགས་བྱང་གི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མཛད་བརྟས་མ་གྱུར་པའི་གནས་བབ་ཆགས་མུས་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བྱེས་ཁྲོད་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་མཆིས་ཞེས་ལག་སོར་པད་འདབ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྤྲོ་དགས་དྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་དུ་མེད་ན། མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རང་བློས་གང་ལྕོགས་རགས་རིམ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལས་འགོད་ནུས་བྲལ་ཡང་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའི་རི་རབ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མཐོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དོན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་སྐལ་བཟང་གི་ཡོལ་གོར་བལྟམས་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་དོན་ཐོད་བཅིངས་ཞུ་རྒྱུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་ལགས་པ་བཅས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། སྐབས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་ལ།

༡༽ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༽ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། (ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་བཀའ་བློན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༨།༣༠ བར།

༣༽སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༤།༣།༢ བར།

༤༽པདྨ་རིག་འཛིན། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༡༡།༡།༢༣ བར།

༥༽གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༣།༤ བར།

༦༽དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༡༠།༣༠བར།

༧༽ཤེལ་གླིང་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ། ༢༠༠༠།༥།༡ ནས་ ༢༠༠༡།༦།༣༠ བར།

༨༽མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༢།༤།༢༥ ནས་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ བར།

༩༽ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༢༠༠༢།༤ ནས་ ༢༠༠༥།༨།༡ བར།

༡༠༽གྲགས་པ་བསྟན་དར། ༢༠༠༣།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༠༦ བར།

༡༡༽བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༠༥།༤།༡ ནས་ ༢༠༡༨།༥།༡༥ བར།

༡༢༽རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར) ༢༠༠༧།༤།༡ ནས་༢༠༠༩།༤།༢ བར།

༡༣༽ཨ་ཚོཊ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། ༢༠༠༨།༡༡།༥ནས་༢༠༡༠།༡༢།༡ བར།

༡༤༽ཁྲི་ཀ་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༠༣།༡༠།༡། ནས་ ༢༠༠༩།༡།༢༧ བར།

༡༥༽ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༠༩།༡།༢༨ ནས་མུ་མཐུད།

༡༦༽འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། ༢༠༠༩།༨།༡༧ནས་༢༠༡༦།༦།༩ བར།

༡༧༽རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ༢༠༡༠།༡༢།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༨༽གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༡།༡།༢༣ ནས་མུ་མཐུད།

༡༩༽ཆོས་རྫོང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༡༢།༥།༥ ནས་ ༢༠༡༣།༤།༡༣ བར།

༢༠༽ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན། ༢༠༡༣།༤།༢༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༡༽མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༣།༩།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༢༽བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༢༠༡༤།༤།༡༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༣༽འཇམ་དཔལ་ཆོས་བཟང༌། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༡༥།༡།༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༤༽སོ་རུ་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༨།༡༠།༢༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༥༽འབྲི་རུ་བསྟན་འཛིན་དབང་མོ། ༢༠༡༨།༡༠།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

རླབས་འཕྲེང་ང་གསུམ་པ།

གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན། བརྟན་བཞུགས་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ལ་ཕུལ་བའི་ཞུ་སྙན། ཡོ་རོབ་ནང་གཟིགས་སྐོར་དང་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་སྐུ་ཁམས་སྙུན་ཚུལ་བཞེས་པ་དང་ཞི་བར་གཤེགས་པ། ས་གནས་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཕེབས་བཞུད་དང་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བཤད་རྒྱུན་བསྐྱར་མཐུད། ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ་དང་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར། ལམ་རིམ་ཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

གསུམ་དུས་དང་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆོས་འབྲེལ། རྡི་རང་དུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བ།

༡༽གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མོ་འདི་ནི་འདས་གསོན་བོད་མི་ཡོངས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་ནས་གྱེན་ལངས་བྱས་པའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་ཉི་མ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་དེང་དུས་ཀྱི་གོ་མཚོན་ལྡན་པའི་དྲག་པོའི་དམག་དཔུང་བཏང་སྟེ་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་ལོ་ ༣༨ དེའི་རིང་བོད་མི་ཁྲི་བརྒྱ་སྐོར་ཡས་མས་ཀྱིས་ལུས་སྲོག་བློས་བཏང་གིས་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་བ་དང༌། བོད་མི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མནར་གཅོད་མྱངས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཉིན་མོ་འདི་ནི་བོད་མིའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། ནམ་ཡང་བརྗེད་གསུབ་ཡལ་གསུམ་འགྲོ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་སྲོལ་ལྟར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལོ་ལྟར་ཉིན་མོ་འདིར་དྲན་གསོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། འདི་ལོའི་གསུམ་བཅུ་དུས་དྲན་ཐེངས་ ༢༤ པར་ཡང་ཤར་ནུབ་བོད་མི་གནས་ཡུལ་གང་སར་དྲན་གསོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར།

བོད་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ཐང་ཆེན་ཐོག་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་གྲྭ་བཙུན་སྔགས་གསུམ། གཞུང་ཞབས། མི་མང་སྤྱི་འཐུས། མི་མང་སློབ་ཕྲུག་བཅས་འདུས་འཛོམས་བྱུང་བའི་ཚོགས་རའི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞབས་འཁོད་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྗེས། བདེ་སྲུང་དྲུང་ཆེ་ནས་མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་ལྟར་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ནས་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བསྒྲེངས། དེ་མཚམས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་1jམཆན། ལྗགས་ཀློག་མ་དགོས་པར་གནང་སྟེ་བཀའ་སློབ་གསུང་གི་བདུད་རྩི་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དག་ཟེར་བ་འདི་རྒྱལ་རབས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་དུས་བདུན་ཕྲག་དང༌། ཟླ་བ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན་པར། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་གི་གནས་ཚུལ་རེད། ང་རང་ཚོས་དེ་སེམས་ནང་ལ་དྲན་པ་བྱས་ནས། སོ་སོར་སྐུལ་ལྕག་བྱས་ཏེ་སྐབས་བབས་ཀྱི་ལས་འགན་ག་རེ་ཡོད་ནའང་དེའི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་རང་ཚོའི་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདིའི་ཐོག་ལ་ཏག་ཏག་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། དམིགས་ཡུལ་དོན་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ང་ཚོས་རྗེས་དྲན་བྱེད་པའི་དགོས་དོན་སྙིང་པོ་རེད། དེ་རིང་འདིར་ང་རང་ཚོ་འཛོམས་པ་ཡིན་ཙང༌། ང་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་མཐོང་ཚུལ་ཕྲན་བུ་བཤད་ན། ང་རང་ཚོས་རྗེས་དྲན་བྱས་པའི་དགོས་དོན་སྙིང་པོ་ནི་ངས་རྟག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟར། ང་རང་ཚོས་དུས་རྒྱུན་དུ་རང་རང་སོ་སོའི་ཁུར་བབ་ཀྱི་འགན་ག་རེ་ཡོད་པ་དེ་བསམ་པ་རྣམ་དག་ངོ་ལྐོག་རྒྱབ་མདུན་མེད་པ། སྲེག་གཏུབ་འཕེར་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་རེད། འགོ་ང་རང་ནས་བཟུང་ཚང་མས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་མཐའ་བཀག་ནས་བྱེད་དགོས་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱལ་རབས་ཟེར་བ་དེ་རྩ་ཆེན་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་འདས་པ་ནི་འདས་པ་རེད། ངས་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་དེ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་གི་ཡོད། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་བོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཙང་སྡུག་བསྔལ་མང་དུ་འགྲོ་བའི་རྐྱེན་རྩ་དེ་རྒྱ་མི་ལ་ཐུག་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་རྒྱ་མི་མི་དགོས་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོའི་སྐད་ཆ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་གཞན་དག་མཐའ་བསྐོར་རི་བསྐོར་བྱས་ནས་བཟོས་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་མ་རེད།

དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ། སྔོན་མ་ལྟོ་ཆས་ལྡང་ས་ལ་ད་ཆ་ལྟོ་ཆས་ཀྱིས་ལྡང་གི་མི་འདུག སྔོན་མ་མུ་གེས་ཤི་བའི་གནས་ཚུལ་མེད་པ་ཞིག་ལ་ད་ཆ་མུ་གེས་ཤི་བའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་གཅིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ག་རེའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ན། རྒྱ་མི་སེར་པོ་དང་སྔོན་པོ་སླེབས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་དུས་སྡུག་བསྔལ་དེ་མ་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒྱ་མི་སེར་པོ་དང་སྔོན་པོ་འདོད་ཀྱི་མི་འདུག་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་དེ་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། བྱས་ཙང་ཁ་བྲལ་ཟེར་དགོས་པའི་གཞི་རྩ་དེ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས་ང་ཚོས་བྱས་པ་གང་ཡང་མ་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུའི་རིང་དངོས་གནས་བོད་པར་བྱམས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་མཁན་ཟེར་བ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ལག་ལེན་ཞིག་བཀལ་ཡོད་ན། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ག་རེ་ཡིན་རུང་མིན་རུང་དེ་རིང་ཁ་སང་གནས་ཚུལ་ད་ལྟའི་འདིར་མི་སྡོད་པ་སུས་བལྟས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་མི་རིགས་ལ་མི་གཞན་དག་ཞིག་གིས་རོགས་མ་བྱས་ན། སོ་སོའི་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་མི་ཐུབ་མཁན་ཞིག་རེད་དམ་ཞེ་ན་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལ་ང་ཚོ་བོད་པས་སོ་སོའི་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བསྒྲིལ་བ་ལས་དེ་མིན་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་དོན་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་མེད་པ་རེད། གཙོ་བོ་ནི་མཐོང་རྒྱ་དང༌། ཐོས་རྒྱ་ཆུང་བའི་གནས་ཚུལ་གྱིས་བསམ་བློ་སྦུག་སུབ་དོག་དྲགས་རྐྱེན་ཡར་རྒྱས་མ་ཕྱིན་པ་རེད་མ་གཏོགས་བོད་པས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་མ་ཤེས་པ་དང༌། བོད་པས་མ་འཇོན་པར་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། དེ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡོད་ཟེར་ན། འདས་པའི་ལོ་ཉེར་བཞིའི་རིང་ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་གྱར་ཏེ་བཙན་བྱོལ་པའི་མིང་ཞིག་ཐོགས་ནས་རང་ས་སྦར་མཐིལ་ཙམ་མེད་པར་བརྟེན་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྒྲིག་འཛུགས་བཟོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་ནའང༌། རང་སོ་སོས་སྒྲིག་འཛུགས་བཟོས་ཏེ་གཙོ་བོ་བོད་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་རྣམས་མ་བརླག་པའི་གཞི་རྩའི་ཐོག་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་རྗེས་ཟིན་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་བབ་ལ་གཞིགས་པས་སྲ་ཐག་ཐག་ཡོད་པ་རེད།

འཛམ་གླིང་ཐོག་བཙན་བྱོལ་བ་འབུམ་ཕྲག་དང་ས་ཡ་ཡོད་པ་དེའི་ཁྲོད་བཙན་བྱོལ་བ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་ང་ཚོས་མི་འདྲ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ཏེ་མི་ལུང་པར་རྩ་བ་ཚུགས། ཡལ་ག་རྒྱས། མེ་ཏོག་ཤར་ཏེ་འབྲས་བུ་སྨིན་རྒྱུའི་མཚམས་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ག་རེ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ན། བོད་མི་རིགས་ལ་བློ་གྲོས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་འཇོན་ཐང་བཅས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་རེད་མ་གཏོགས་དེ་གནམ་ནས་བབས་པ་དང་ས་ནས་ཐོན་པ་མ་རེད། བོད་མིས་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་དང་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བར་ལམ་རྒྱ་ནག་དང་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་པའི་གནས་ཚུལ་དེར་གཙོ་ཆེ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ནང་ནས་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་དེ་སྔ་ཐལ་ཤོར་བ་དང༌། ཕྲན་བུ་ཤུགས་ཆུང་དྲགས་མེད་དམ་བསམ་པའི་མཐོང་ཚུལ་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་བཞིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ནང་ལའང་ཕྲན་བུ་བློ་ཕམ་ཡོད་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག ང་ཚོས་འདིར་མང་གཙོའི་སྒོ་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མང་གཙོ་ཟེར་བ་འདི་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་མང་གཙོ་ཡིན། དབང་ཡོད་མཁན་གྱི་མཛུབ་མོ་གར་བསྟན་ཤར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་དེ་ཡོལ་ཟིན་པ་རེད་ལ་དེ་འདྲ་ང་ཚོས་རྩ་བ་ནས་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད།

བར་ལམ་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་མི་མང་གི་ནང་བསམ་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ངེས་པར་དུ་ང་ཚོ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། དེ་གཞི་ལ་བཞག་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ངས་འདིར་ཞུ་རྒྱུར། ད་ལྟ་ཕན་ལ་ང་ཚོས་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་དེ་ཚོར་དོ་ཏན་ཐལ་ལུས་མེད་པ་བྱས་ཡོད་མ་གཏོགས་རང་དགར་གྱ་ཚོམ་ཧོལ་རྒྱུག་བྱས་པ་མེད་ཅེས་ངས་ཁས་ལེན་གཙང་མ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ང་ཚོས་ཧ་རེ་ཧུ་རེ་བྱས་ནས་ལམ་སང་ཐག་གཅོད་ཐལ་ཆ་འགྲོ་གཞི་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་ཡོང་གི་མ་རེད། ཚང་མ་བློ་བདེ་བོ་གནང་རོགས་གནང༌།’’ ཞེས་དང༌། ཡང༌། ‘‘ཆོས་དད་རང་མོས་ཟེར་བ་དེ་ལག་པར་ཕྲེང་བ་འཁྱེར་ཆོག་ཙམ་ཞིག་དང༌། མ་ཎི་བགྲང་ཆོག་ཙམ་ཞིག་ལས། དེ་མིན་ཆོས་དད་རང་མོས་ཟེར་བའི་ངོ་བོ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་མི་འདུག

མ་ཎི་བགྲང་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་དང༌། ཕྲེང་བ་ལག་པར་ཐོགས་ཙམ་བྱས་པ་ཞིག་གིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བྱས་པ་ལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་མ་རེནས྄ས྄ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ། ཟབ་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བའི་གཞི་དང༌། ལམ་དང༌། འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། ཁ་ནས་དཀོན་མཆོག་མཁྱེན་ཟེར་ཆོག་པ་དང༌། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཆོག་པ། མ་ཎི་བགྲང་ཆོག་པ་གཅིག་པུས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། འདས་པའི་ལོ་ ༢༤ རིང་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དཔགས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཡག་ཐག་ཆོད་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད།’’2jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་དང༌། ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་པ་སྟག་ལུང་ཉི་མ་བཟང་པོས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་སྒྲོགས་སྦྱང་གནང༌། དེ་མཇུག་འདས་པའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་རྗེས་དྲན་ངག་བཅད་དང་འབྲེལ་མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་འདེབས་དང༌། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་རོལ་དབྱངས་དང་བཅས་འགོ་བསྐུལ་ལྟར་ཚང་མས་འུར་འདོན། ཟློས་གར་བ་ཚོས་གསུམ་བཅུའི་དྲན་གླུ་སོགས་ཕུལ་ཏེ་དངོས་གཞི་མཛད་སྒོ་གྲོལ་རྗེས་མང་ཚོགས་རྣམས་རུ་སྒྲིག་གིས་ཁྲོམ་གཞུང་བརྒྱུད་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་ལས་ཁུངས་བར་བོད་དོན་བདེན་རྩོད་ཀྱི་སྐད་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་དུ་བསྐྱོད།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་བཀའ་བློན་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་དང་བཀའ་བློན་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་གཉིས་ལས་ཁུར་གསར་མཇལ་དམ་བཅའ་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་རྗེས། གཞིས་བྱེས་གཞུང་ཞབས་རྙིང་པ་རྣམས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དགྱེས་བཞེས་མཛད། བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱང་ཡུལ་གཟིམ་ཆུང་ཚོམས་ཆེན་དུ་བཀའ་ཟུར་སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པ་དང༌། བཀའ་ཟུར་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་བཀའ་ཟུར་གཞུང་ཞབས་རྙིང་པ་མི་གྲངས་རེ་བརྒྱད་ངོ་བཅར་ཐོག མཛད་ཞབས་སུ་བཀའ་བློན་ལས་ཐོག་རྣམས་དང༌། ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར། དྲུང་ཆེ་ཁག་ཕེབས་ཤིང༌། ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་དང༌། བོད་ནས་ཕེབས་འབྱོར་བླ་ཕྱག་བསྟན་པ་ལགས་གཉིས་ཀྱིས་འབུམ་ཚོམས་བཏེགས། རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་ལྗགས་བཤད་གྲུབ་བསྟུན། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལམ་གྱི་བརྟན་བཞུགས་གསུང་ཆོག་འདི་བཞིན་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་གསུང་གསང་པ་རྒྱ་ཅན་མའི་ནང་ཚན་ཚེ་དཔག་མེད་དྭངས་མ་བཅུད་འདྲེན་ཡིན་པ་དང༌། ཚོགས་ཆེན་གྱི་རྟེན་གཙོ་དེ་ནི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྣང་བརྙན་རེད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྲོལ་བཏོད་དབུ་བརྙེས་མཛད་པོ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ཁྱེད་ཚོ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་ཞབས་ཞུ་ཡིན་པ་བཅས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་གནད་ཡོད། གཞུང་གི་ཞབས་འདེགས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཞུས་ཕྱིན་ཚེ་རབས་ཕྲེང་བར་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ལས་འབྲེལ་རྗེས་འཛིན་མུ་མཐུད་ཡོང་མཁན་ཞིག་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས། བཀའ་བློན་གསར་རྙིང་བཀའ་དགོངས་ལྟར་གཟིམ་ཆུང་ཚོགས་ཆེན་དུ་ལྷན་བཅར་གནང་ཐོག ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་དབང་རྡོར་དང་དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་ཚེ་རྟ། བདེ་བཀའ་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲིས་གསུམ་ནས་ད་ཕན་ལས་ཁུར་རིང་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ལྷག་བསམ་ངལ་ཁུར་དང་ལེན་ཞུས་ལུགས་དགྱེས་བརྩེའི་བཀའ་བཟང་དབུགས་དབྱུང་ཐོག ལེགས་གསོའི་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་རེ་དགྱེས་སྩལ་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་བཀའ་བློན་གསར་རྙིང་སྐུ་དཔར་ལྷན་སྒྲོན་གནང༌། ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་སྒྲུབ་ཞག་དང་བཀའ་དབང་བཀའ་དྲིན་བསྐྱང་སླད་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དགོང་དྲོ་བར་བཀའ་དབང་སྨིན་སྩལ་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབུ་རྩེར་ཞབས་སོར་འཁོད་ཐོག ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་བཀའ་བཞེས་སྔོན་ཐོབ་བཞིན། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང༌། བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན། ངོར་ཀླུ་སྡིངས་མཁན་པོ། གདུང་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་ཆོག་གྲྭ་བཞི་བཅུ་བཅས་ནས་ཉིན་བདུན་རིང་སྒྲུབ་ཆོག་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་རང་ལུགས་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས། བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་ལྗགས་བཤད་དང༌། རྟགས་བརྒྱད། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན། རྫས་བརྒྱད་བཅས་སོ་སོར་མཐུན་འགྱུར་དང་བཅས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་འབུལ་བཞེས་གྲུབ། བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན། ངོར་ཀླུ་སྡིངས་མཁན་པོ་སོ་སོར་གནང་སྐྱེས་དང་ལེགས་དར། གདུང་སྲས་དང་བདག་མོ་སོ་སོར་ལེགས་དར་རྐྱང་པ་བཅས་སྩལ།

དེ་བཞིན་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་དབུས་གཙང་མི་མང་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཞག་བསྐྱངས། དེ་ནས་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ སྐོར་ལ་ཚེ་དབང་བཀའ་དྲིན་སྤྱི་སྨིན་བསྐྱངས་རྗེས་དབུས་གཙང་མི་མང་དང༌། བལ་ཡུལ་ཁུལ་སྡོད་ཆོལ་གསུམ་མི་མང་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་གི་བརྟན་བཞུགས་རྒྱས་པ་འབུལ་བཞེས། སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་གནང་སྐབས་སྔོན་འགྲོ་ཆོས་བཤད་དུ།

ཁྱེད་ཚོས་ཚེ་དབང་བྱ་དགོས་བརྗོད་པ་འདི་དག་གཙོ་བོ་བོད་ལུས་མནར་གཅོད་འོག་གནས་ཟུངས་ཟད་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ་སྒྲུབ་ཞག་བྱས་པ་ཡིན། སོ་སོ་རང་གིས་བཟླས་དམིགས་བྱས་སྟབས་ང་རང་གི་ཚེ་སྲིང་བར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས། དེ་སྔ་བོད་དུ་སྡོད་སྐབས་ར་ཆེའི་ཤན་པ་ཚོས་ཕོ་བྲང་རྒྱབ་ནས་ལུག་མང་པོ་དེད་ཡོང་བ་མཐོང་དུས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས་ལུག་མང་པོ་ཚེ་ཐར་བཏང་མྱོང་བ་ཧ་ལམ་ལུག་གྲངས་ཁྲི་གཅིག་ཙམ་སྲོག་བསླུ་བཏང་ཡོད་ཀྱི་རེད། དེང་སྐབས་ན་ཚོད་རྒས་ཀྱང་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་བདེ་པོ་ཡོད་པ་དེ་ལྟའི་འབྲས་བུ་ཡིན་སྲིད། རྨི་ལམ་ལ་ཆ་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལྟས་ལྟར་ན་ངའི་ཚེ་ཚད་ ༡༡༣ ཡོད་ཅེས་ཞལ་བཞེས་བཟང་པོ་བསྐྱངས།

༢༽གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆོས་འབྲེལ་དང་རྡི་རང་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ་བ།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༡ དགོང་དྲོ་འབུམ་སྡེ་ལར་གནས་སྡོད་ཨ་མདོ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་གཙོས་རང་རིགས་སྤྱི་དང་ནང་བསྟན་ལ་དད་པའི་ཡུལ་མི་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྤྱི་མགྲིན་གྱིས་རིང་མོ་ཞིག་ནས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་ཞིག་སྤྱི་སྨིན་སྐྱབས་འཇུག་བརྩེ་གཟིགས་ཡོང་བ་ཞེས་སྙན་ཞུས་བཀའ་བཞེས་སྩལ་ཐོག ཏི་ཛུ་དར་རྒྱས་གླིང་དང༌། མེས་ཨོ་ཆོས་འཁོར་གླིང༌། འབུམ་ལ་བསྟན་འཛིན་སྒང༌། མོན་རྟ་དབང་དགོན་ཡུལ་སེར་སྐྱ་སྤྱི་མགྲིན་བཅས་ནས་ཀྱང་གདན་ཞུའི་གསོལ་འདེབས་སྙན་སེང་རིམ་གསོལ་བཞིན། ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུས་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་སྟོན་འཁོར་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༤།༣༠ ཙམ་ལ་ཀ་ཏ་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས། ས་གནས་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་དང༌། སྐུ་སྲུང་འགོ་དམངས་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཀ་ཏ་གནམ་ཐང་ཉེ་འཁྲིས་རྒྱ་གར་གཞུང་འཛིན་གསོལ་མགྲོན་ཁང་གསར་པ་ཨ་ཤོ་ཀ་གསོལ་མགྲོན་ཁང་ (Hotel Airpot Ashok) ཞེས་པར་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་པའི་ཨང་ ༢༠༡ ནང་ཕེབས་བསྒྲིགས་གདན་ཞུས་ལྟར་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས། ཆིབས་ཞབས་བྱིངས་ཀྱང་ཉེ་འཁྲིས་ཁང་ཁུངས་སོ་སོར་བཞུགས་བསྒྲིགས་ལྟར་བཞུགས།

ཚེས་ ༢༤ སྔ་དྲོ་ཏི་ཛུ་དར་རྒྱས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ས་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡིན་པ་མ་ཟད། བགྲོད་ལམ་འགྲུལ་བཞུད་སྟབས་བདེ་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་འགྲོ་འོང་དཀའ་ངལ་ཅི་ཆེ་ཡང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལོ་ཤས་ནས་འདི་ཁུལ་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་མུས་ལྟར་གནམ་ཐོག་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དམག་མིའི་གནམ་ཐང་ཆ་བྷར་ (Chabua) ཕེབས་འབྱོར་སྐུ་ངལ་གསོ་བཞུགས་སླད་མགྲོན་ཁང་དུ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་སྐུ་བཞུགས་གནང་བར་གསོལ་ཇ་བཏེག་འབུལ་ཞུས།

ཌིབ་རུ་སྒར་ (Dibrugarh) གྱི་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་ཕེབས་བསུར་ཆེད་བཅར་གྱིས་དེ་ནས་དམིགས་བསལ་ཐད་འཕུར་གནམ་གྲུའི་ཐོག་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཏིས་རྫུར་ (Tezo) རྒྱ་གར་དམག་མིའི་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་གཞིས་འགོ་དང༌། ས་གནས་དཔོན་རིགས་གནད་ཡོད་ཁག་ཕེབས་བསུར་ཞབས་བཅར་ཞུས་ཏེ་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་ཏི་ཛུ་དར་རྒྱས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཕེབས་པ་དང༌། གཞིས་སྒར་དང་པོ་ནས་ཕེབས་བསུའི་སེར་ཕྲེང༌། དུང་རྒྱ་སྤོས་སྣེ། འགོ་དམངས་གྲལ་བསྟར་གུས་བསུའི་བཀོད་པ་གཟབ་གཟེངས་བཅས་གཞིས་ཆགས་ལས་ཁང་དུ་གཟིམ་ཆུང་ཕེབས་བསྒྲིགས་ཞུས་པར་བཞུགས་ཞག་ཉིན་གཉིས་བསྐྱངས་པའི་རིང༌།

ས་གནས་རྫོང་དཔོན་ཁུ་ནུ་བས་ཉིན་མོའི་གསོལ་མགྲོན་དུ་སྟོན་འཁོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པར་རྫོང་དཔོན་ནང་འཁོར་ནས་དད་གུས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞུས་ཐོག བུ་མོ་གཉིས་ལ་མིང་ཞུས། ནང་འཁོར་ཆ་ཚང་དང་བཅས་པར་སྐུ་དཔར་ལྷན་སྒྲོན། རྫོང་དཔོན་ལ་དད་རྟེན་སྐུ་དཔར་དབུ་པཎ་ཅན་ཆེ་བར་མཚན་ཡིག་དང༌། ཕྱག་དེབ་བཅས་དགྱེས་སྩལ། གཞིས་སྒར་ལྔ་པའི་ཁོངས་གཞིས་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་དུ་པད་བཀོད་རྗེ་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། སེར་གཟུགས་མི་གྲངས་ ༣༧ ཡོད་པས་གཞིས་ཆགས་སྤྱིའི་ཚོགས་མཆོད་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པར་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་གྲུབ་འཕྲལ་གཞིས་འགོ་བྱམས་པ་ཡོན་ཏན་ནས་རྟེན་གསུམ་བསྟར་འབུལ། གསོལ་ཇ། བཞེས་འབྲས་རིམ་བཞིན་ཕུལ།

དེ་ནས་གུ་རུའི་ཚོགས་མཆོད་སྟབས་བདེ་ལྷན་འབུལ་བསྐྱངས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་གནས་ཆགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གཞིས་སྒར་གཉིས་པ་ནས་བཞི་པ་བར་གྱི་དགོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་དུ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་དང་འབྲེལ་གཞིས་སྒར་དང་པོའི་དགོན་པ་པདྨ་ཆོས་གླིང་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་དང༌། ཕེབས་ཞོར་དུ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་རུམ་འཐག་བཟོ་གྲྭ་དང༌། སྨན་ཁང༌། ས་རྨོས་འཕྲུལ་འཁོར་བཅས་པར་ཡང་ཆབས་ཅིག་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་པར་གཞིས་འགོ་ནས་ཁུངས་སོ་སོའི་གནས་ལུགས་སྙན་སེང་ཞུས།

ས་གནས་རྫོང་དཔོན་ནས་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་བསྐྱངས་མུས་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ས་གནས་ཉིན་སློབ་ཁང་གི་སློབ་གྲྭར་གཟིགས་ཞིབ་དང་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་བོད་ཧིན་རྒྱལ་གླུ་ཕུལ། དེ་ནས་ཞུ་མོས་ལྟར་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་ལ་ཆོས་འབྲེལ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས། བཛྲ་གུ་རུ། ཡིག་དྲུག རྟ་མགྲིན་གྱི་གཟུངས་སྔགས། དུས་འཁོར་གྱི་གཟུངས་སྔགས། ཨ་ར་པ་ཙ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་རྣམས་རིམ་བཞིན་དང༌། རྒྱུན་དུ་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་བོད་དབྱིན་གཉིས་ཀའི་གསུང་ཐོག་དགྱེས་སྩལ་གནང༌།

གཞིས་འགོ་ནས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཞིས་ཆགས་གནས་སྟངས་ལས་བསྡོམས་ནང་གསལ་རང་གཞུང་ནས་འགོ་ཁྲིད་ལམ་སྟོན་འོག་མི་མང་ཚང་མས་རང་དོན་རང་གཅེས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དང་ལེན་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ལེགས་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ཆ་གསར་དུ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱ་ཡུལ་མེད་ཁར། གཞིས་མི་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་མུས་བཅས་ལ་མ་འོངས་པའི་འཚོ་ཐབས་གསར་གཏོད་ས་ཞིང་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ཐབས་ལམ་ཇི་དགེའི་བསམ་ཞིབ་ངེས་པར་གཏོང་གལ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ་དོན། ‘‘ད་ཆ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ དང་ ༦༢ སྐབས་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་དེང་སང་ལོ་ན་ཚོད་འཚར་ལོངས་བྱུང་སྟེ་ལས་འགན་འཁྱེར་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། དེ་རིང་ངོས་དང་མཉམ་ཡོད་དུ་མཁན་བཀའ་བློན་དང༌། དེ་བཞིན་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་ནང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠། ༦༡། ༦༢། ནང་ན་གཞོན་བྱིས་པ་སློབ་གྲྭར་བསྐྱོད་ནས་ད་ཆ་ལས་འགན་ཐེག་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་ཆགས་ཏེ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ལ་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་རིམ་པས་རིམ་པས་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་ཡོང་གི་རེད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བསླུ་བ་ཡོད་པ་མ་རེད། འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ལའང་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཡང་དེང་སང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ཏེ་བསམ་བློ་གསར་པ་དང༌། སྒྱུར་བཅོས་གསར་པ་མི་གཏོང་ཀ་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ངོས་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབར་ལ་དེང་སང་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་གསར་པ་ཆགས་ཏེ་བོད་ནང་བལྟ་སྐོར་སྔ་རྗེས་ཐེངས་གསུམ་ཙམ་ཕྱིན་པ་རེད།

དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས། ལམ་སང་ལམ་སང་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོན་རྒྱུ་དང༌། ང་ཚོ་སང་ཉིན་གནངས་ཉིན་བོད་དུ་ལོག་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་རིམ་པས་རིམ་པས་གནས་ཚུལ་བཟང་དུ་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ང་ཚོས་ལས་དོན་བརྟན་པོ་བྱ་དགོས་པ་མ་གཏོགས་ཧ་རེ་ཧུ་རེ་བྱེད་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་ཕན་ལ་གཙོ་ཆེ་བ་ས་ཞིང་ལ་བརྟེན་ཡོད་པ་རེད། ཕྱིན་ཆད་ས་ཞིང་གཅིག་པུར་སྔས་བཅོལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐབས་ཤེས་གསར་པ་ག་རེ་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་འདུག ད་ལྟ་འདིར་ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཞོར་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ཁག་པོ་ཡོད་པ་རེད། འཕྲལ་སེལ་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ཁེ་འབབ་ཅུང་ཆེ་ཙམ་ཡོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་འདུག་གམ། ཐོག་མར་གཞིས་ཆགས་ཚུགས་པའི་སྐབས་ལ་ས་ཆ་གང་ཡོད་པ་དེ་རང་མ་གཏོགས་བསྐྱར་དུ་ས་ཆ་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ་རེད། མིའི་གྲངས་ཚད་འཕེལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེ་རྩིས་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གསར་པ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་མི་ཚེ་འདིའི་རིང་ལ་ལྟོ་གོས་ཀྱི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་དང༌། ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང༌། གཞན་ལ་འཚེ་བ་དང༌། གནོད་འཚེའི་རང་བཞིན་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་དགོས།

འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་བསམ་བློ་མ་འཁོར་བ་མ་ཡིན་པར་ཕྱི་མའི་དོན་དག་དེ་ཡང་མ་བརྗེད་པ་བྱས་ཏེ་གང་ལྟར་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཡོད་གཅིག་གི་ཐོག་ནས་མི་ཚེ་བསྐྱེལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་པ་ཞིག་གི་མི་ཚེའི་འགྲོ་སྟངས་རེད། ཤེས་སོང་ངམ།’’3jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་གྲུབ་རྗེས། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་ལུས་རྩལ་གཟིགས་འབུལ་དང༌། གཞིས་ཆགས་མི་མང་ནས་པདྨ་བཀོད་པ། ཙ་རི་བ། ཀོང་པོ་བ། ཁམས་རི་བོ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་སོ་སོའི་ཆས་གོས་ཆ་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་གཞས་ཁག་གཟིགས་འབུལ། སློབ་ཕྲུག་ནས་མཇུག་ཏུ་ལུས་རྩལ་དང༌། ཟློས་གར་གཞས་སྣ། གཡག་རྩེད་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད།

དགོན་ཁག་གསུམ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མང་ཇ་དང་སྐུ་འགྱེད་ཧིན་སྒོར་ ༡༠ རེ། གཞིས་ཆགས་ཁོངས་རྒས་གཅོང་ནད་མནར་ཅན་གྱི་འཚོ་དམིགས་སུ་མཐུན་རྐྱེན་ཧིན་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ་གཞིས་འགོར་རྩིས་སྤྲོད། གཞིས་ཆགས་སློབ་གྲྭར་གཟིགས་ཞིབ། དགེ་ལས་ནས་འཛིན་གྲྭ་ཚུགས་བཞིན་པར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཕྱོགས་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུས་པར་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེའི་ན་གཞོན་སློབ་སྦྱོང་གི་དུས་སྐབས་བཟང་པོ་སྣང་མེད་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དགེ་ལས་ཚང་མས་འགན་ཁུར་ཆེར་བསྐྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཐོག སློབ་གྲྭར་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཉིན་གཅིག་དབྱར་སྐྱིད་ཆེད་ཧིན་སྒོར་ཆིག་སྟོང་ཐམ་པ། ད་ལམ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་འགྲོ་སོང་ཐོག་གསོལ་རས་ཧིན་སྒོར་ལྔ་སྟོང་ཐམ་པ་བཅས་འགོ་ལས་ཐུན་མོང་ཐོག་སྩལ། ད་དུང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འཐུང་ཆུའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་གང་དགེའི་སྐོར་བཀའ་བློན་བཀྲས་དབང་ནས་གསན་བཞེས་ལྟར་ཐབས་ཤེས་བསྐྱང་རྒྱུའི་བཀའ་བསྡུར་ཞིབ་ཕྲ་གནང༌། རྙིང་དགོན་ཁག་གསུམ་སོ་སོར་བསྙེན་བཀུར་མང་ཇའི་དོད་དང༌། ཁྱིམ་པ་གྲྭ་གཟུགས་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒྱད་ ༦༨ ལ་ཡོན་ཧིན་སྒོར་ ༡༠ རེ་རྩིས་ཧིན་སྒོར་བརྒྱད་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཏི་ཛུ་ནས་གཞིས་འགོ་མི་མང་གིས་ཕེབས་སྐྱེལ་གཟབ་ལྡན་བཅས་གནམ་ཐོག་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཆ་བྷར་ (Chabua) ཕེབས་འབྱོར་ལ་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་དང༌། སོ་ནམ་བློན་ཆེན། ས་གནས་རྫོང་དཔོན། སྐོར་སྲུང་སྤྱི་ཁྱབ། མེས་ཨོ་གཞིས་འགོ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་ཉིན་མོའི་གསོལ་སྟོན་གནམ་ཐང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕུལ། གནམ་ཐང་ནས་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་མེས་ཨོ་ (Miao) ཆོས་འཕེལ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ས་གནས་དཔོན་རིགས་སོགས་ཆིབས་ཞབས་རླངས་འཁོར་ ༢༠ ཙམ་བཅས་ཕེབས་ཐོན་གནང་བ་དང༌། དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཙམ་ལ་ཕེབས་ལམ་ཞིག་ཏུ་དྭང་སློབ་ཚོ་ཁག་ནས་གསོལ་ཇ་གོ་སྒྲིག་སྙན་སེང་སྔོན་ཞུས་ལྟར་གཟབ་ལྡན་འབུལ་ལམ་ཞུས་པའི་སར་འགོ་དམངས་ ༡༠༠ སྐོར་ལ་དགྱེས་བརྩེའི་བཀའ་སློབ་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་འགོ་དམངས་ལྷན་གསུངས། དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་ཞུ་བཅར་དཀའ་བས་སྙིང་པོ་གཟུངས་སྔགས། རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང༌། རྟེན་གསུམ་ཕྱག་ཚ་སྲུང་ཁག་ལ་རབ་གནས་སྩལ། བརྒྱ་ཤོག ༤ པའི་འགོ་དམངས་སྤྱི་ནས་སྙན་གསོལ་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་སྐྱབས་ཞུའི་རྟེན་ཨ་ཤེ་དང༌། ཧིན་སྒོར་ ༥༠༠༠ ཕུལ་བར་འབྱོར་ལན་ཟུར་གཏོང་ཞུས། དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཙམ་ལ་མེས་ཨོ་ཆོས་འཕེལ་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཁོངས་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོ་སོ་སོར་སློབ་ཕྲུག་དང་སློབ་དགེ་མཉམ་འབྲེལ་ལས་བྱེད། རང་བདེན་ཚོགས་འཐུས། བཟོ་གྲྭའི་ལས་མི། གཞོན་ནུ། གཞིས་དགོན་པདྨ་ཆོས་གླིང་གི་བླ་གྲྭ། མི་མང་བཅས་ནས་ཕྱེ་མར། ཆང་ཕུད། སྤོས་མེ། མཇལ་དར་བཅས་ཐོགས་ཏེ་གུས་བཀུར་ཆེན་པོས་ཕེབས་བསུ་དང༌། གཞིས་ལས་ཁང་གི་གཟིམ་ཆུང་ལ་ཕེབས་སྒྲིག་གཟབ་རྒྱས་དང་ལྷན་དུ་ཆིབས་ཞབས་བྱིངས་ལའང་བཞུགས་ཤག་གཟབ་ལྡན་ཞུས།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་དགོན་གནས་པདྨ་ཆོས་གླིང་དུ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་རབ་གནས་དང༌། འདབས་འབྲེལ་མ་ཎི་ལྷ་ཁང་ལའང་རབ་གནས་ཐུགས་སྨོན་བཅས་བསྐྱངས། གཞིས་ཁོང་སེར་སྐྱ་མི་མང་ནས་ཞུ་མོས་ལྟར་བཀའ་སློབ་ཆོས་འབྲེལ་ཐུབ་དབང༌། གུ་རུ། མ་ཎི། རྟ་མགྲིན། དུས་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ། རྣམ་དབང༌། འཇམ་དབྱངས་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

གཙོ་ཆེར་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། རང་རེ་ནང་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་སྟངས། ནང་པ་ངོ་མ་ཡིན་མིན་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་དག་ཡོད་མེད་ནས་བརྩི་དགོས། ནང་པར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ནས། རང་རེ་ཐེག་ཆེན་ཡིན་ཟེར་རུང༌། ཐེག་ཆེན་དུ་ཚུད་པར་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་མེད་ནས་བརྩི་དགོས། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཡག་པོ་མེད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཕར་ཞོག་ནང་པར་ཡང་ཚུད་ཐབས་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་འགག་ངེས་པར་དུ་སེར་སྐྱ་ཚང་མས་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

སྐྱབས་འགྲོའི་གནད་འགག་ཤེས་ན་དེའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་སྤང་བླང་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བ་བྱ་དགོས། མདོར་ན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་དགོས་པ་རྣམས་ངོ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ། དགེ་བ་བཅུ་གསོག་ཐབས་བྱ་དགོས། དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་མི་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྲོག་ཆགས་ཡིན་ཚད་རྣམས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པའི་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་བསྟེན་དགོས་པ་སོགས་སྩལ་བ་མི་མང་རྣམས་སྤྱི་སྐད་དམ། དབུས་སྐད་ཡོངས་གྲགས་གོ་དཀའ་ཙམ་ཡོད་པར་བརྟེན་ཡུལ་སྐད་ཤེས་པས་གསུང་སྒྱུར་ཞུས། སྐྱབས་འགྲོའི་སྐོར་སངས་རྒྱས་ནི་སྨན་པ་མཁས་པ་དང་འདྲ། ཆོས་ནི་ནད་དངོས་སེལ་བྱེད་ཀྱི་སྨན་དང་འདྲ། དགེ་འདུན་ནི་ནད་པའི་ནད་གཡོག་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བའི་དཔེ་སྟོན་ཞིབ་རྒྱས་འགྲེལ་བཤད་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།

དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༢ པར་མི་མང་རྣམས་ཚང་འཛོམས་ཐོག ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། གཞིས་འགོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། དེ་ནས་བོད་ཧིན་རྒྱལ་གླུ་ཕུལ། དེ་རྗེས་གཞིས་འགོ་པ་སངས་དོན་གྲུབ་ནས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སྔ་ཕྱིའི་གནས་སྟངས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཟིན་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མ་ཡིས་བུ་ལ་གདམས་པ་ཇི་བཞིན་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པའི་སྙིང་པོར། ‘‘ད་ཆ་ལས་བསྡོམས་ནང་གསལ་ལྟར་གང་ལྟར་གཞི་རྩ་ཡག་པོ་ཚུགས་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག ས་ཆའི་བབ་ནས་ཡིན་ནའང་ཡིན་མདོག་ཁ་པོ་འདུག གཞིས་ཆགས་ནང་སྡོད་མཁན་ཁྱེད་རང་མི་མང་ཚོས་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་མེད་པར་ཚ་གྲང་ངལ་དུབ་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་དཀའ་ངལ་དང་ལེན་གྱིས་གང་ལྟར་དཔུང་པ་ས་འོག་ལ་བཅུག་ནས་ལས་རྩོལ་ཤུགས་ཆེན་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གྲུབ་འབྲས་འདི་ཐོན་པ་རེད། དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་ངོས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་གྱི་ཡིན།

ང་རང་ཚོ་རྩ་བ་རང་གི་ལུང་པ་དང་བྲལ་ཏེ་མིའི་ལུང་པར་གྱར་བསྡད་ཡོད། ཐོག་མར་ང་ཚོར་ངོ་ཤེས་པ་ས་དང་གནམ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སོ་སོའི་འཚོ་བ་ཁུངས་འཁྱོལ་བ་ཞིག་དང༌། གཉིས་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་འཇགས་ཐུབ་པ། གསུམ་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང་ཆོས་རིག་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ལྷག་དོན་ང་རང་ཚོ་རང་གི་ལུང་པ་ལ་རང་དབང་ལོན་ཐུབ་པའི་འགན་ཁུར་དེ་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་བླངས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ཆ་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་དེ་སྔ་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་རྣམས་ཉམས་མྱོང་ལ་འཁྱེར་ཏེ་མ་འོངས་པར་དེ་བས་ཡར་རྒྱས་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཐབས་དང༌། ད་དུང་ལས་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་བཏང་སྟེ་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཤུགས་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ལས་ཀ་གང་བྱེད་དགོས་བྱུང་རུང་དཔལ་འབྱོར་ལ་རག་ལུས་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་གཅིག་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཐོག་ལ་གནས་ཡོད་པས་ཞིང་ལས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་ཐབས་ཤེས་གང་དང་གང་བྱེད་རྒྱུ་འདུག གསར་གཏོད་ཇི་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དམ། དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་མིན་ས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་ལམ་གཞན་དག་གི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་བྱེད་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གང་འདྲ་ཡོད་དམ། ད་ལྟ་འདིར་གཞི་རྩ་ཅུང་ཆེ་བ་ཡོད་པ་རུམ་གདན་འཐག་ལས་བྱེད་པ་འདི་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་ནས་འཐག་ལས་བྱས་པའི་རུམ་གདན་ཞེས་མིང་ཐོན་ཡོང་མཁན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡོད་པ་འདི་དག་ཉམས་ཆག་ཏུ་མི་འགྲོ་བའི་ཐོག་ནས་ད་དུང་ཐོན་རྫས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ག་རེ་ཡོད་དམ། དེ་མིན་ད་ཕན་འདི་ཁུལ་ཨར་ལས་ཤིང་བཟོའི་ལས་རིགས་རང་མི་རང་ལས་བྱས་ཏེ་ད་ལྟ་གཞི་རྒྱ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

ཡུལ་འདིར་ཤིང་གི་ཐོན་ཁུངས་ཡོད་པར་བརྟེན་ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ག་རེ་ག་རེ་བཟོ་རྒྱུ་ཡོད་དམ། སྤྱིར་བཏང་ང་རང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་དགོས་མཁོའི་རིགས་དང༌། ཡང་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གི་ལག་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐོན་པའི་ཐོག་ནས་མཛེས་བཀོད་སྒྲིག་དཔྱད་རིགས་དཔེར་ན། བརྐོས་དཀྲོལ་གྱི་དངོས་རིགས་དང༌། དཀྲུག་བརྒྱབ་པའི་དངོས་རིགས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོས་དངུལ་བཟོ་ཐབས་ག་རེ་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དམ། དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་རིམ་པས་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད། གང་ལྟར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ལ་ས་ཞིང་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་གཞན་དག་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་གསར་གཏོད་ཀྱི་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སླེབས་རྗེས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་འཚོ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་བོད་མི་ཁ་འཐོར་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ན་ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ཤིག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ད་ཆ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་སུ་འདི་ཚོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་རེད་ཅེས་ཟེར་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་གོང་བུ་རྡོག་རྡོག་ཅིག་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་པ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་འཚོ་བ་ཁུངས་འཁྱོལ་ཙམ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་བོད་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཡལ་འགྲོ་གི་རེད། བརླག་འགྲོ་གི་རེད།

ང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་བ་འཚོ་བ་རང་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་མ་ཡལ་བ་ཞིག་དང༌། བོད་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བའི་དོན་དག་ལ་ང་ཚོས་བོད་པ་མཉམ་སྡོད་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་བྱས་པ་རེད། དེ་བཞིན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཡིན་ནའང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཚུར་སློབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། བོད་པའི་མི་འདི་ཕར་བསྒྱུར་བའི་དོན་དག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེས་ན་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྦྱངས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་སོ་སོ་རང་ཉིད་བོད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་འཛིན་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་འཛིན་རྒྱུ་དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན་བོད་པའི་ཤེས་ཡོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་པའི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པའི་བོད་པ་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་བཞིན་དུ་ནང་པའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་སེམས་སྐྱོ་པོ་དང༌། ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ནང་པའི་ཆོས་ལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཟབ་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་རྣམ་གཞག བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དང༌། རྒྱ་ཆེན་པོ། གཏིང་ཟབ་པོ། སྤུས་དག་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་མ་ཤེས་པར་བསྡད་ན་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་དག་ཅིག་ནས་སློབ་དགོས་པ་དང༌། ལོ་ཙ་བ་གཞན་ཞིག་བརྒྱུད་དགོས་མེད་པར། ང་རང་ཚོ་བོད་རང་གི་ཡི་གེའི་ཐོག་ནས་སློབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཤེས་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།’’4jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་རྗེས། གཞིས་དགོན་པདྨ་ཆོས་གླིང་གིས་རང་ལུགས་ཞི་ཁྲོ་ལྷ་ཚོགས་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་གཙོ་འཁོར། ཤ་གཡག སྟག་སེང༌། གཟིག་སྤྱང༌། ཕག་དྲེད་སོགས་ཀྱི་མགོ་བརྙན་ཆ་རེ་ཡོད་པའི་འཆམ་སྣ་ཕུལ། བར་དོའི་འཆམ་གཤིན་རྗེའི་འཁོར་གྱི་ལེའུའམ་ཆོས་གནས་ཤི་བའི་རྣམ་ཤེས་བར་དོར་ཆོས་རྒྱལ་མདུན་དགེ་སྡིག་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱིས་འདས་པོ་ལྷ་དཀར་པོས་སྐྱབས་པའི་རྣམ་པ་མཚོན་དོན་གྱི་འཆམ་གཟིགས་སྤྱན་འབུལ་ཞུས།

མི་མང་ཁོངས་ནས་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་ཚོས་ཀོང་པོ་དང༌། པད་བཀོད་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་གཞས། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ལུས་རྩལ་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། དེ་ནས་ས་གནས་ཉིན་སློབ་ཁང་དང༌། ཞིང་ལས་འཕྲུལ་འཁོར་ཁང༌། ཤིང་བཟོ་ཁང༌། མཉམ་འབྲེལ་ཚོང་ཁང༌། ཟ་ཁང༌། རུམ་འཐག་བཟོ་གྲྭ་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས། རུམ་འཐག་བཟོ་གྲྭ་དེར་མི་གྲངས་ ༡༥༠ སྐོར་ནས་ཐོན་བསྐྱེད་བཟོ་བསྐྲུན་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ལས། བྲིན་ཚོང་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ནམ་ཡང་མེད་པར་རུམ་གདན་མངགས་མཁན་མང་བས་ཟླ་དྲུག་གོང་ནས་མངགས་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་དང༌། ད་དུང་བཟོ་ཁང་ཁང་ཆེན་གསར་རྒྱག་ཞུས་པ་བཅས་ཡར་རྒྱས་གང་ལེགས་བྱུང་སྟེ། མི་མང་གི་འཚོ་ཐབས་ཐོག་ལའང་གང་ལེགས་ཡོད་པ་བཅས་ལ་དགྱེས་མཉེས་མཛད།

སློབ་ཕྲུག་ཚོར་དབྱར་སྐྱིད་དམིགས་རྟེན་ཧིན་སྒོར་སུམ་སྟོང་ཐམ་པ་དང༌། གཞིས་ཆགས་ཁོངས་རྒས་གཅོང་ནད་མནར་རིགས་ལ་བལྟ་རྟོགས་དམིགས་རྟེན་ཧིན་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ། ད་ལམ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཕེབས་སྒྲིག་འགྲོ་སོང་དུ་ཧིན་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ། དགོན་པའི་ཁོངས་སེར་གཟུགས་ཞལ་གྲངས་ ༣༨ སྐོར་ལ་མཆོད་དོད་བསྙེན་བཀུར་ངོ་སོང་ཧིན་སྒོར་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ། ས་གནས་རྫོང་དཔོན་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་ལས་བྱེད་ཚོར་ཡང་ཉམ་ཐག་བོད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་འཚོ་ཐབས་དཀའ་ངལ་ཅན་ཚོར་བྱམས་བརྩེའི་གཟིགས་སྐྱོང་གང་ཐུབ་ཡོང་པའི་བཀའ་མངགས་ཞིབ་ནན་སྩལ་ཏེ། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཉེ་སྐོར་རྒྱ་གར་བའི་ནང་པའི་དགོན་ཆུང་ (Miao) དང་ (D/GBO/) སོ་སོར་མཐུན་རྐྱེན་གསོལ་རས་ཧིན་སྒོར་ ༡༥༠༠ རེ་རྩིས་ཧིན་སྒོར་སུམ་སྟོང་ཐམ་པ་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༨ སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་ཆིབས་འཁོར་དུ་ཕེབས་ཐོན་ལ་སེར་སྐྱ་མི་མང་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་དང༌། གཞིས་འགོ་ངོ་ལས་གཞིས་ས་གྲོང་མཚམས་ནས་ཕྱིར་ལོག་བྱ་འཐུས་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ། དེ་ནས་ཆ་བྷ་ (Chabua) གནམ་ཐང་མགྲོན་ཁང་དུ་ཆུ་ཚོད་ ༡༡།༣༠ ཐོག་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཉིན་མོའི་གསོལ་སྟོན་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་དགྱེས་བཞེས་དང༌། དགོང་དྲོ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཏི་ཛུ་པུར་ (Tezpur) གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཨ་རུ་ན་ཅལ་སྐུ་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས། གཟིམ་ཆུང་འགག་ཏུ་དམག་སྡེས་དུང་བརྡ་དང་བཅས་གུས་འདུད་ཞུས། རྒྱ་གར་དབུས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་སྐུ་གཞོན་པདྨ་འཁའ་འགྲོ་ཐུ་མགོན་དང༌། མངའ་སྡེའི་ལམ་བཟོ་བློན་ཆེན་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། རྟ་དབང་བླ་མ་མེ་རག་པས་ཕྱག་བཏབ་པའི་དགའ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་རྩེ་དགོན་པའི་མཁན་པོ་ལྡན་མ་རྒྱལ་སྲས་རིན་པོ་ཆེ། ས་གནས་ཀྱི་བློན་ཆེན་དང༌། རྫོང་དཔོན། འབུམ་ལ་བསྟན་སྒང་བཅས་ཀྱི་བདེ་དོན་དང༌། རྒྱུད་སྟོད་མཁན་ལས། དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་གི་སྦྱིན་བདག་སོགས་ཕེབས་བསུར་བཅར། རྒྱུད་སྟོད་མཁན་པོ་སོགས་མཇལ་བཅར་ལ་བཀའ་དབང་སྩལ་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་ཁྱབ་ལམ་རོབ་སྩལ།

གནམ་གཤིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཡང་དེ་སྔོན་ཆིབས་བསྒྱུར་མ་གནང་གོང་ཟླ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཉིན་མཚན་བར་མེད་ཆར་པ་བབས་ཏེ་ཕལ་ཆེར་ཕེབས་སྒྲིགས་ཞུ་སྒོ་དང༌། མཛད་སྒོ་སོགས་འཐུས་ཚང་ཡོང་མིན་འགོ་དམངས་དང༌། ས་གནས་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་བཅས་བློ་གཡེང་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ནའང༌། ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༥ ནས་ ༢༨ བཞུགས་ཞག་གནང་རྒྱུན་རིང་ཆར་པ་ཆད་དེ་ཚ་བ་མེད་པས་མཛད་སྒོ་སོགས་གང་ཅི་གྲ་རྟེན་ལེགས་འགྲིགས་འཐུས་ཚང་བྱུང་སོང་བ་དང༌། ཆིབས་བསྒྱུར་རྗེས་སྔར་བཞིན་ཆར་རླུང་དྲག་པོ་བཏང་སྟབས་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་བཅས་པ་ཡ་མཚན་གྱི་གནས་སུ་བཀོད།

ཚེས་ ༢༩ སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་ཆིབས་ཞབས་སྣུམ་འཁོར་ ༢༧ ལྷན་ཕེབས་བཅས་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་ཉེ་འགྲམ་ཤིང་འབྲས་འདེབས་སྐྱོང་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་གནང་བར་མེ་ཏོག་ཁོག་མ་རང་འགྲིགས་དང༌། མེ་ཏོག་རྐང་ཕྲན་བུ་བཅས་འབུལ་ལམ་ཞུས། དེ་ནས་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་གྲོང་ཚོ་སོ་སོས་དད་གུས་ཀྱི་དགའ་བསུའི་གཟིམ་སྒོ་དང༌། ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད། འོ་མ། མེ་ཏོག་སོགས་བསྒྲིགས་འབུལ་ཞུས་པར་སོ་སོར་དགྱེས་བརྩེའི་བཀའ་མཆིད་དང༌། དར་རང་སློག་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་སྩལ། ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་འབུམ་སྡེ་ལ་དང༌། བསྟན་སྒང་འགྲོ་ལམ་གྱེས་མཚམས་རུ་པ་ (Rupa) ཞེས་པར་རྒྱ་གར་མགྲོན་ཁང་དུ་འབུམ་སྡེ་ལའི་མི་མང་ནས་ཆིབས་ཞབས་སྟོན་འཁོར་བཅས་གསོལ་ཚིགས་གཟབ་འབུལ་ཞུས།

དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༡ ཐོག་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕེབས་བསུའི་རྒྱལ་སྒོ་ཁག་ལ་དགྱེས་གཟིགས་བཀའ་མཆིད་རིམ་སྩལ། རུ་པ་ནས་བསྟན་སྒང་བར་ཕེབས་ལམ་གྱེན་ཐུར་འཁོར་སྐྱོགས་མང་ལ་ཐལ་རྡུལ་ཆེ་བས་སྐུ་ངལ་ཆེ་ཙམ་ཡོང་ངེས་དང་བཅས་བསྟན་སྒང་དུ་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཙམ་ལ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཁོངས་མང་ཆེ་བ་འབྲུག་པ་དང༌། མོན་པ་རིགས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་མཆོར་བཅས་གཟིམ་སྒོ་རིམ་པའི་མདུན་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་དང༌། ཆང་ཕུད། སྤོས་མེ། དར་བཅས་སྒྲིག་གཤོམས། རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་སྒོ་དབྱེའི་ཤིས་བརྗོད་དང་སྦྲགས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དར་ཐག་གཅོད་འབྲེག་གྲུབ་པ་དང་འདུ་ཁང་ནང་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་རབ་གནས་མཛད་དེ་བཞུགས་ཁྲི་ཆེན་མོར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཉི་མ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བསྟར་འབུལ། ཆིབས་ཞབས་དང་བཅས་པ་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་ཇ། བཞེས་འབྲས་རིམ་ཕུལ། དེ་ནས་གྲྭ་ཁང་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཞབས་བཀོད།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་བཅས་ནས་གུ་རུའི་གསོལ་ཚོགས་དང༌། རྒྱུད་སྟོད་ཆོས་རྭའི་དབུ་འབྱེད་ཐུགས་སྨོན་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་རང་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་བསྟན་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱིའི་བདེ་ཐབས་སུ་ཆེད་དམིགས་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་དང༌། གུ་རུ་པད་མ་རྒྱལ་པོ་གསར་བཞེངས་སྔོན་ཟིན་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དབུ་འབྱེད་ཐུགས་སྨོན་ཁྲུས་གསོལ་རབ་གནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྗེས་སྐུ་ངལ་གསོ་གནང་མཛད།

ཚེས་ ༣༡ སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཐོག་རྡུལ་ཚོན་དང་འབྲེལ་བའི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་ས་ཆོག་བདག་མདུན་བུམ་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཆོག་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ བར་བཞུགས་ཞབས་བསྐྱངས། གུ་རུའི་ལྷ་ཁང་དུ་རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་ ༡༥ སྐོར་ནས་ཕྱི་ཚེས་ ༩ བར་ཉིན་བཅུའི་རིང་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་མཆོད་བརྒྱ་ཚར་ལྷ་བསང་སྨིན་སྒྲུབ་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་དོན་བཞིན་སྔ་དགོང་ཚོགས་ཐེངས་རེ་སྨིན་སྒྲུབ་ཐོག་ཉིན་མཐའ་མར་སྟོང་ཚོགས་གོ་སྒྲིག་རྒྱུད་གྲྭས་ཞུས། མཆོད་ཐོབ་ངོ་སོང་ཟུར་སྩལ་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དུ་གསང་འདུས་ཀྱི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བཞེངས་སླད། གསུང་ཞབས་མཁན་པོ་དབུ་ཆོས་རྒྱུད་པ་བརྒྱད་གྲྭ་གཉིས་ནས་ཞུས་ཏེ་གསང་འདུས་བདག་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། དེ་ནས་གཟིམ་ཆུང་དུ་འབྲས་བློ་གླིང་རྒྱ་ར་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཕྱག་རྟགས་སྔོན་ཐོན་གསར་མཇལ་དང༌། གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས། མཚན་བཅས་ཞུ་མཇལ་ལ་ཕྱག་གསོལ་གཉིས་ལྷན་བཅར་ཞུས་པ་དང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་ནས་ཐོན་ལུགས་སེར་སྨད་ལི་ཐང་ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་དང༌། ཕ་མ་གཉིས། ཡང་སེར་བྱེས་ལི་ཐང་ཁྲོམ་ཐོག་སྤྲུལ་སྐུ་ཆུང་བའི་ཡང་སྲིད་དང༌། ཕ་མ་གཉིས་བཅས་མཇལ་བཅར་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང༌། མཚན་གསོལ་གནང་ཐོག སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་སྟབས་ཆོས་སྤྱོད་སློབ་གཉེར་ཆེད་དགོན་པ་སོ་སོར་འཇོག་གལ་ཆེ་ལུགས་བཀའ་སློབ་སྩལ། དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡ ཐོག་འདུ་ཁང་གི་སྒོ་འཕྱོར་འོག་ཏུ་རྒྱུད་སྟོད་མཁན་པོ་དང༌། རྟ་དབང་ཁུལ་སོགས་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། དགེ་སློང༌། དགེ་ཚུལ་ཕ་མ། རང་རིགས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ། མོན་འབྲུག་སེར་སྐྱ་མི་མང་བཅས་ལ་ཆོས་སྐལ་སྤྱི་ཆོས་སྩོལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་རྒྱུད་སྟོད་མཁན་པོ་ནས་རྟེན་གསུམ་དང༌། དེ་རྗེས་གསོལ་འདེབས་མལ་འབུམ་སྡེ་ལ་བདེ་དོན་ནས་འདེགས་འབུལ་ཞུས། ཆོས་འབྲེལ་བཛྲ་གུ་རུ་དང༌། མ་ཎི། སྒྲོལ་མའི་གཟུངས་སྔགས་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང༌། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྙིང་དོན་ཡུལ་སྐད་ཐོག་གསུང་སྒྱུར་རགས་བསྡུས་ཞུས།

ཚེས་ ༢ སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ ནས་ ༩།༣༠ ཙམ་བར་གསང་འདུས་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བདག་བསྐྱེད་གསུང་ཆོག་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ཙམ་ལ་དགེ་འདུན་ ༣༠༠ སྐོར་དང༌། མི་མང་མང་ཆེ་བ་འབྲུག་དང༌། མོན་པ། རང་རིགས་བཅས་མི་གྲངས་ཆིག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་སྐོར་ལ། ྋརྒྱལ་མཆོག་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་ལྗགས་བསྒྲིགས་བསྐྱངས་པ་གུ་རུ་དྲག་དམར་གྱི་རྗེས་གནང་སྩལ་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོའི་སྒྲུབ་ཞག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར། ཆུ་ཚོད་ ༡ པོའི་ཐོག་གུ་རུ་དྲག་དམར་གྱི་རྗེས་གནང་དང༌། ཚང་མས་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཁ་ཉིན་བཀའ་སློབ་ཇི་གནང་ལྟར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པས། ཆོས་དེ་ཤེས་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། ཤེས་ནས་བླང་དོར་ལག་ལེན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགེལ་དགོས། རང་ཉིད་བདེ་སྐྱིད་དགོས་ན་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྒྱུ་དགེ་བ་སྒྲུབ་དགོས། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་སྐྱོབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རང་གི་མགོན་སྐྱབས་རང་ཉིད་ཡིན་གསུང་བ་བཞིན། རང་ཉིད་ནས་དགེ་སྡིག་སྤང་བླང་ཡག་པོ་བྱས་ན། ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱབས་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུས་འཁྲུ་བ་དང༌། ཕྱག་གིས་མི་སེལ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗེ་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་སོགས་མེད་པས། རང་ཉིད་ནས་ཆོས་དགེ་བ་སྒྲུབ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ཐབས་བྱ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཚང་མ་ཆོས་དད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཤེས་པ་དེ་བས་ཀྱང་གལ་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་རེད། ཆོས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མི་འགྲིགས། ཤེས་པའི་ཆོས་དེས་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཞི་དུལ་བག་ཡོད་ཀྱི་བཟོ་ལྟ་བཟོ་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ནི་གལ་དོན་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པའི་སྙིང་དོན་མདོར་བསྡུས་ན་སེར་སྐྱ་མཆོག་དམན་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་སྒོ་གསུམ་གྱི་བསམ་སྦྱོར་ཅི་བགྱྀས་ཐམས་ཅད་གཞན་ཕན་སེམས་བསྐྱེད་བཟང་པོས་ཟིན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་རང་རེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟེར་བའི་མིང་དོན་མཚུངས་ཙམ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། གལ་སྲིད་གཞན་ཕན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཉམས་ལེན་ཇི་བཞིན་བྱེད་མ་ཐུབ་ཚེ་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་མི་བྱ་བའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་འབད་ན་ལེགས་པ་སོགས་སྩལ་བ་ཡུལ་སྐད་ཐོག་གསུང་སྒྱུར་ཞུས།

གསང་འདུས་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་བསྐྲུན་ཟིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཁྲོ་བཅུའི་ཕུར་པ་འཛུགས་འཇོག་གི་གསུང་ཆོག་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་བཞུགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསང་འདུས་བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཞག་བདག་མདུན་བུམ་སོགས་གསུང་ཆོག་རྒྱས་པ་བདག་འཇུག་བསྐྱང་སླད་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆུ་ཚོད་ ༡༡།༣༠ བར་གསུང་ཆོག་མཛད། དགོང་དྲོ་འདུ་ཁང་ནང་གསང་འདུས་སྟ་གོན་དབུ་འཛུགས་ཆོས་ཞུར་རྒྱུད་སྟོད་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དང༌། མཁན་ཟུར་རྟ་ར་སྤྲུལ་སྐུ། བླ་སྤྲུལ། དགེ་བཤེས། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཕེབས་པ་བཅས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ ༣༨༠ སྐོར་དང༌། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ ༡༢༠ སྐོར་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༥༠༠ སྐོར་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་ཞུ་བར་བཅར་བ་ལ་སྔོན་འགྲོའི་ཀུན་སློང་བཅོས་ཚུལ་སོགས་མདོ་སྔགས་གང་སར་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་གལ་གནད་ཆེ་བའི་བཀའ་སློབ་རིམ་པར་སྩལ།

ཚེས་ ༤ སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༦།༣༠ ཐོག་གསང་འདུས་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་ཉིན་དང་པོའི་སྔོན་འགྲོའི་སྒྲུབ་ཞག་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ བར་དམིགས་བསལ་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་གསང་འདུས་བཀའ་དབང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྐབས། བླ་སློབ་གཉིས་ཀས་དགོས་དོན་དམིགས་རིམ་ཕྲ་ཞིབ་བླང་དོར་གྱི་གནད་རྣམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༥ སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༦།༣༠ ཐོག་སྔོན་འགྲོའི་སྒྲུབ་ཞག་བསྐྱང་སྒོ་སྔར་རྒྱུན་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཙམ་བར་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་བཀའ་དབང་མཐའ་རྟེན་དང་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་བར་ཚང་མས་དབང་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་ནོད་པའི་དམ་སྡོམ་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་སྟེ་དགོས་དོན་རང་ཉིད་ཞི་བདེའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་མར་གྱུར་འགྲོ་དྲུག་ཕ་མ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁོ་ནའི་དོན་ཆེན་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་འབའ་ཞིག་ཏུ་སེམས་ཁུར་བཅོས་མིན་ཐོག་ནས་བྱ་དགོས་པ་ལས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འདི་ཕྱིའི་དོན་དུ་བསམ་པ་འཁྱེར་ན་ཆོས་ཆོས་སུ་མི་འགྲོ་བ། ཆོས་ཟབ་མོ་ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་ཚིག་བཟང་པོ་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་བཞིན། དོན་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེས་རྩིས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་བདག་ལས་གཞན་གཅེས་པའི་ཕན་བདེའི་བསམ་སྦྱོར་བཟང་པོ་རང་ནུས་གང་ལྡང་བྱ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྙིང་བཅུད་རིན་ཐང་བྲལ་བ་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་སྩལ། དེ་ནས་གཏང་རག་སླད་བླ་མཆོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་མཆོད་ཁྲི་ཚར་སྨིན་འབུལ་རྗེས་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྡུལ་ཚོན་ཆུར་གཤེགས་ཏེ་ཤིས་བརྗོད་བསྐྱང་སྒོ་རྣམས་སྩལ། དེ་ནས་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་ནས་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་འབུལ་འཐུས་སྙན་སེང་སྔོན་ཞུས་ལྟར། གསང་འདུས་བཀའ་དབང་གྲུབ་པའི་གཏང་རག་ཚོགས་འབུལ་སྔ་སྣུར་གྱིས་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་དེ་སྔོན་བོད་དུ་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་གྲྭ་དམངས་འཆར་ཅན་མཇལ་བཅར་སྐབས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཇི་བཞིན་ཞུས་འཐུས་བཀའ་འཁྲོལ་སྩལ་བས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། མཁན་པོ་ནས་མལ་གྱི་ཚོམ་བུ་ནང་མཛོད་ཀྱིས་བཏེགས་ཏེ་གྲལ་སྣེ་འདུ་ཁང་སྒོ་འཕྱོར་འོག་ནས་སྣེ་ཁྲིད། ལས་སྣེ་མཚན་ཐོ་གཞིར་བཟུང་གྲལ་བསྒྲིགས། མཁན་པོས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། ཞལ་འདོན་དམིགས་བརྩེ་མ་རྒྱང་འཐེན། རིམ་བཞིན་འབུལ་དངོས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། འཁོར་དུང༌། རྟགས་རྫས། ན་བཟའ་ཆ་སྐོར། གོས་ཡུག་ལྔ་ཚན་བཅས་དགེ་འདུན་སོ་སོས་རིམ་ཕུལ་ཕྱག་སྲུང་རིམ་སྩལ།

དབུ་མཛད་ནས་དཔལ་ལྡན་ས་གསུམ་དང༌། སྐབས་གསུམ་པ་གསུངས་རྗེས། མལ་རྒྱས་པར་རྟ་དབྱངས་དམིགས་བསལ་རྒྱས་པ་གྲུབ་མཚམས་ཚོམ་བུ་རྒྱུད་གྲྭ་གཉིས་ནས་ནང་མཛོད་ཀྱིས་བཏེགས། མཁན་པོས་མལ་ལྗགས་བཤད་རྒྱས་འབུལ་ཚིག་དོན་སྙིང་པོར་ྋརྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་སླད་གསོལ་འདེབས་སྙིང་ཁོང་རུས་གཏིང་ནས་ཞུ་སྐབས་རང་དབང་མེད་པར་བཅོས་མིན་དད་གདུང་དྲག་པོས་བསྐུལ་ཏེ་སྤྱན་ཆབ་ཤོར་ནས་ལྗགས་བཤད་ཆད་ལ་ཁད་ལྟ་བུས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་གནང་ལ།

འདུས་དམངས་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་དགའ་སྐྱོའི་རྣམ་པས་མིག་ནས་མཆི་མ་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་མཁན་གང་མང་བྱུང་བས་གསོལ་འདེབས་ཐུགས་རྒྱུད་འཁུལ་ངེས་ཀྱི་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་ལ་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་དབུ་གཏུགས་སྩལ། དེ་ནས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་རིམ་ཕུལ། དབུ་མཛད་ནས་ཇ་མཆོད་ཀུན་བཟང་བདེ་ཆེན་དབུ་བསྐུལ། དེ་ནས་རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཚན་དཔེ་མ་དང༌། གཏང་རག་མལ་རྒྱས་པ་འཆར་ཅན་ལྟར་ལ་མཁན་པོས་རྟེན་གསུམ་ཕུལ། དབུ་མཛད་ནས་ཉི་གཞོན་འཆར་ཀ་མ་དང༌། བསྟན་འབར་མ། གསང་འདུས་ཤིས་བརྗོད་རྒྱས་པ་བཅས་གསུང་ཏེ་མཇལ་ཁ་གྲུབ། མཁན་པོ་དང་མཁན་ཟུར་རྟ་ར་སྤྲུལ་སྐུ། དབུ་ཆོས་བཅས་ལ་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་ཕྱག་སྲུང་རེ་དང༌། ལེགས་དར་ཨ་ཤེ་རེ་སྩལ་རྗེས་ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ།

ད་ལམ་གྲྭ་དམངས་མཇལ་ཁའི་ཁོངས་གྲྭ་ཚང་གི་གཉེར་ཚང་དང༌། ཐབ་ཚང་གི་ལག་གཡོག་འཆར་འཕར་མི་གྲངས་ ༡༥ སྐོར། རྟ་དབང་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་སོགས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ ༥༠ སྐོར་བཅས་དམིགས་བསལ་གྱིས་མཇལ་ཁའི་ཁོངས་བཅར་འཐུས་བཀའ་འཁྲོལ་ལྟར་ཚོགས་ལ་གྲལ་འཁོད་ཐོག་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཞུས། མཁན་པོར་དམིགས་བསལ་བོད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་གསོལ་སེལ་ཞུ་གནང་མ་དགོས་ཞེས་ཞུས་ཀྱང༌། གསོལ་ཇ་དང་པོ་ཕེབས་འཕྲལ་མཁན་པོས་གལ་ཆེར་དགོངས་ཏེ་གསོལ་སེལ་གནང་རྐྱང་མཛད་པས་བྱ་ཐབས་བྲལ་བ་བྱུང༌།

དགོང་དྲོ་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དང༌། གཞིས་ཆགས་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྤྱི་ནས་ཚེ་དབང་ཞིག་གསོལ་འདེབས་ཞུས་ངོར་འདུ་ཁང་སྒོ་འཕྱོར་འོག་གྲུབ་རྒྱལ་ལུགས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་མེད་ལྷ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཚེ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཞག་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཙམ་བར་བསྐྱངས་རིང་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ནས་ཚེ་གཟུངས་གྲངས་གསོག་ཞུས། སྒྲུབ་ཞག་གྲུབ་མཚམས་ཚེ་དབང་སྩལ། ཚེ་རྫས་བདུད་རྩི་དང༌། ཚེ་རིལ་འགྲེམས་འབུལ་བསྐྱངས་རིང་ཚང་མས་ཚེ་གཟུངས་རྒྱས་བསྡུས་གྲངས་གསོག་ཞུ་དགོས་བཀའ་ཕེབས་ལྟར་ཞུས། དེར་འདུས་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་དོན་ཚེ་རིང་ནད་མེད་རིང་པོར་འཚོ་ཞིང༌། དགོས་དོན་ཅི་བགྱིས་ཆོས་མཐུན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཐབས་ངོ་མ་དེ་དག་ཡིན་པས་ཚང་མས་སེམས་འཇགས་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་ཕྲ་སྩལ།

ཚེས་ ༧ དང་ ༨ ཉིན་གཉིས་རིང་སྔ་དྲོ་བཀའ་བཞེས་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་ ༥༠༠ བརྒལ་བར་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དུ་བདེ་མཆོག་ལུ་ཧི་པའི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དགོང་དྲོ་སྩལ་རྒྱུར་སྟ་གོན་ཟུར་དུ་མ་དགོས་པར་གསང་འདུས་སྟ་གོན་གྱིས་འཐུས་པ་བསྐྱངས་ཏེ་སྔོན་འགྲོའི་སྒྲུབ་ཞག་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་སྩལ།

དེ་མཚུངས་སྟ་གོན་ཟུར་དུ་མ་དགོས་པར་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཞག་དང༌། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་རས་བྲིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པ་གོང་མའི་ཕྱག་ལེན་བཟང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང༌། མཇུག་ཏུ་མགོན་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བཅས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྦྱིན་བདག་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དང༌། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་རཀ་ཤག་མ་རྒན་ཆུང་བདག་གཉིས་ནས་བཀའ་དབང་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་གཏང་རག་ཚོགས་མཆོད་སོགས་སྨིན་འབུལ་ཞུས། བཀའ་དབང་གནང་རིང་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་མི་སྦྱིན་བདག་བརྒྱ་ཕྲག་སྐོར་ལ་མཇལ་ཕྱག་རིམ་སྩལ། ཆོས་ཞུ་བ་དགེ་འདུན་རྣམས་ལའང་བསྙེན་བཀུར་གཟབ་རྒྱས་དང༌། སྐུ་འགྱེད་སྒོར་ཉིས་བརྒྱ་བརྒལ་བ་སྨིན་འབུལ་ཞུས་པ་བཅས་དད་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱུག་པའི་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ནས་ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱོང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསྔགས་འོས་སུ་གྱུར།

ཚེས་ ༩ སྔ་དྲོ་བསྟན་འཛིན་སྒང་གཞིས་ཆགས་སློབ་གྲྭར་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། དེ་ནས་རང་རིགས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ལས་ཁང་མདུན་བཅར་འཛོམས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་གཞིས་འགོ་དང༌། སློབ་གྲྭའི་སྤྱི་ཁྱབ་བཅས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། འབུལ་དངོས་རིམ་བསྟར་ཞུས་པར་དད་རྫས་སུ་སྣེ་སེལ་ཙམ་བཞེས་པ་ལས། འབུལ་དངོས་བྱིངས་ཆེ་རང་སློག་ཐོག སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་དུས་གསེང་ལེགས་པ་ཞིག་ཏུ་དགའ་སྐྱིད་གཏོང་རྒྱུའི་ཟས་གྲོན་ཆེད་ཧིན་སྒོར་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་གསོལ་རས་སྩལ། ཕེབས་ལམ་དུ་རྒྱུད་སྟོད་ལག་ཤེས་བཟོ་ཚོང་ཁང་དུ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། སྨྱུང་གནས་ལྷ་ཁང་དུ་ཐུགས་སྨོན་ཕྱག་ནས་སྩལ། འདི་ཉིན་ཕྱི་དྲོ་བསྟན་འཛིན་སྒང་གུ་རུའི་ལྷ་ཁང་དུ་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་མཆོད་སྟོང་ཚར་སྨིན་འབུལ་སླད་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་བསྟན་འཛིན་སྒང་ནས་འབུམ་སྡེ་ལར་ཕེབས་ཞབས་སྐབས་མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་དང༌། མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཀརྨ་དབང་ཕྱུག འབུམ་ལ་རྫོང་དཔོན་སོགས་ཆིབས་ཞབས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་ཕེབས་ལམ་དུ་རུ་པ་ (Rupa) ཞེས་པའི་ས་གནས་ཀྱི་བཀའ་རྒྱུད་དགོན་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་སོར་འཁོད། དེར་འདུས་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་ཆོས་འབྲེལ་བཀའ་སློབ་ཁྱུག་ཙམ་སྩལ་ཏེ་འབུམ་སྡེ་ལར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༡ སྔ་དྲོ་འབུམ་སྡེ་ལ་ནས་མོན་རྟ་དབང་ཡུལ་དགོན་སྤྱི་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཐོ་ཚད་ཕི་ཀྲི་སྟོང་ཕྲག ༡༤ ཡོད་པའི་ཟེ་ལ་བརྒྱུད་ལ་གཤམ་ལྗང་ཞེས་པའི་གྲོང་སྡེར་ཕེབས་སྐབས་རྟ་དབང་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་དབང་རྫོང་དཔོན་ལས་རོགས་ལྷུན་གྲུབ། མི་མང་གི་འཐུས་མི་བཅས་ནས་འཚམས་ཞུ་མཇལ་ཕྱག་རྗེས་ཕེབས་འཁོར་ ༤༨ ལྷན་རིམ་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་གྲོང་ཚོ་ཆེ་སར་མི་མང་འདུ་འཛོམས་ནས་ཕེབས་བསུའི་རྒྱལ་སྒོ་གཟབ་མཆོར་དང་ལྡན་པ་བཅུ་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད་པ་སོ་སོའི་སར་བཀའ་སློབ་ཆོས་འབྲེལ་དགྱེས་སྩལ་དང༌། ལྗང་ (Jang) དུ་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས། དེ་ནས་ཕེབས་བསུ་ཁག་ཏུ་མི་འབོར་ཆེ་རིགས་ནས་ཞུ་མོས་ལྟར་ཆོས་འབྲེལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ། རྟ་དབང་དགོན་དང༌། མི་མང་ནས་ཕེབས་བསུའི་བཀོད་པ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་དགོན་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། མཁན་པོ་འབྲས་བློ་གླིང་རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་རིམ་བཞིན་འབུལ་བཞེས། དེ་ནས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཕྱག་སྩལ། ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ནས་རྟ་དབང་བརྒྱུད་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། རྟ་དབང་དགོན་ཡུལ་དུ་ད་རེས་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐེངས་གཉིས་པ་ཡིན།

ཚེས་ ༡༢ སྔ་དྲོ་སྐུ་ངལ་གསོ་གནང་མཛད། དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་རྟ་དབང་དགོན་པའི་སློབ་གྲྭ་གསར་པ་དབུ་འབྱེད་དང༌། སློབ་གྲྭའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཁྲུས་གསོལ་རབ་གནས་བསྐྱངས་མཇུག སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་རྟ་དབང་མཁན་རིན་པོ་ཆེས་སློབ་གྲྭར་ཞབས་འཁོད་ཐུབ་པར་དགའ་བསུ་དང་འབྲེལ་སློབ་གྲྭའི་སྐོར་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་ཞུས། ཚོགས་གཞོན་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཀརྨ་དབང་ཕྱུག་ལགས་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགོན་པ་དང་འགོ་དམངས་སྤྱིར་བཀའ་སློབ་ཟབ་གསལ་དང༌། གང་བློ་མ་དང༌། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

ཆུ་ཚོད་ ༢།༣༠ ཐོག་དགོན་གནས་ནས་སྙན་སེང་སྔོན་ཞུས་ལྟར་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གསོལ་སྩལ་ལྷ་མོའི་རྟེན་སྒམ་དམ་སྦྱར་མ་ཞལ་ཕྱེ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་པར་རྟེན་ཐང་བྱིན་ཆགས་གཉིས་དང་འབུར་སྐུ་བཅས་བཞུགས་པར་ཕྱག་ནས་དང་གཉེར་གཏད་མཛད། ཞལ་ཐང་གཅིག་ཕྲན་བུ་ཉམས་ཆག་སོང་འདུག་པར་དེའི་ཚབ་ཏུ་ལྷ་མོའི་རྟེན་ཐང་ཞིག་གསོལ་སྩལ་བསྐྱང་རྒྱུའི་བཀའ་བཞེས་གནང་དོན་ལྟར།

རྗེས་སུ་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༧ ཉིན་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་རྟ་དབང་མཁན་པོར་སྲུང་རྟེན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་ནག་བྲིས་དམིགས་བསལ་བྲིས་བཞེངས་ཐུགས་སྨོན་རབ་གནས་གོང་གཤམ་ཅན་གསོལ་རས་རྩིས་སྤྲོད་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་རྟ་དབང་དགོན་གྱི་སྲུང་རྟེན་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་སྩལ་བའི་བྱིན་ཅན་གསུང་བྱོན་མ་དམ་འབྱར་ཅན་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་རྟ་དགོན་དུ་གདན་ཞུ་གཟིགས་ཞིབ་སྐབས་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་དམར་རྟ་དབང་ཁུལ་འབྱོར་སྐབས་ནང་ཁུལ་ནས་དགོན་པའི་སྤྱི་རྫས་སྲུང་རྟེན་སྐད་གྲགས་ཅན་སྒོ་དབྱེ་རྐུས་ཁྱེར་བྱུང་བ་མིན་ནམ་དོགས་འཆར་ཡོད་པ་ལས། ངེས་གསལ་ཞུ་རྒྱུ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་སྐབས་དེར་སྙན་སེང་ཞུས་པར་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་འབྲི་བཞེངས་ཀྱིས་སྩལ་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་གསོལ་རས་སྩལ་གནང་གྲུབ། དེ་འབྲེལ་མོན་ཁོངས་རྡི་རང་དུ་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་སྩལ་ཡུལ་ལྷ་ཁང་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ནང་རྟེན་དུ་དུས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་ཐང་ད་ལམ་ཆབས་ཅིག་སྩལ་བཞེད་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་ལྷ་བྲིས་ཉིན་རེ་ཟུང་འགོར་བཟོས་ཟིན་འཕྲལ་ལྡི་དོན་བརྒྱུད་ཨ་རུ་ན་ཅལ་བློན་ཆེན་གྲས་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་སོགས་ཀྱི་མདུན་རྩིས་སྤྲོད་ཞུས་འཐུས་ཀྱི་བཀའ་ཁྱབ་དང༌། ཕོ་བྲང་དེའི་འཛིན་སྐྱོང་སྐོར་རྟ་དབང་མཁན་པོར་བཀའ་ཁྱབ་སྔོན་རྗེས་སྩལ།

འདི་ནི་དམ་པ་མང་པོ་ཁས་འཆེས་མི་བྱེད་ལ།། གལ་ཏེ་དཀའ་བས་ཁས་ནི་བླང་གྱུར་ན།། རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟར་བུར་ནི།། ཤི་ཡང་གཞན་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དམ་པའི་ངང་ཚུལ་གསལ་བའི་རང་རྟགས་གསོང་པོར་བརྗོད་པ་ནི༼མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ༽ཞེས་གླེགས་བམ་གྱི་ཕྲེང་བ་བསྟར་བའི་དགོས་དམིགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་མ་སྒྲིབ་པར་ཇི་མཛད་གོ་བདེའི་ངག་ལམ་དུ་འདྲེན་པར་བརྩོན་པའང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཉིན་སྲིབ་ཀྱི་ཤོག་ལྷེར་སྟོན་མཚན་གྱི་རྒྱུ་སྐར་ལྟར་ཁྲ་ལམ་མེར་བཀོད་པ་ནི་མཁས་པ་མགུ་བའི་མཆོད་སྤྲིན་དུ་འགྱུར་བར་སུས་ཀྱང་བསྙོན་པའི་བསྐལ་བས་དབེན་པར་གྱུར།

ཆུ་ཚོད་ ༣ པར་རྟ་དབང་དགོན་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་དགོན་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་བཟོ་མཆོད་གཤོམས། རྔ་རོལ་དབྱངས་དང་བཅས་ལྷ་མོའི་སྲུང་བསྐང་དང་སྟོང་ཚོགས་གཤེགས་གཏོར་མངའ་གསོལ་ཚོགས་འབུལ་རབ་གནས་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་དགོན་པས་ལྷ་མོ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་སོགས་ཀྱི་གར་འཆམ་སྤྱན་གཟིགས་དང་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་དམག་མིའི་ཕྱོགས་ནས་གསོལ་ཇ་འབུལ་ཞུས་ཐོག་དཔོན་རིགས་དྲུག་ཅུ་ ༦༠ སྐོར་ནས་མཇལ་ཁ་ཞུས་པར་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་སྩལ། མཛད་གསེང་དུ་དགེ་འདུན་པ་ ༤༩ ལ་བསླབ་གཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ།

ཡང་རྟ་དགོན་མཁན་པོ་རྒྱལ་སྲས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཇི་ཞུས་ལྟར་སློབ་གྲྭའི་ཐང་ཆེན་དུ་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་ལྔ་ ༡༥༠༠༠ སྐོར་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དང༌། དངོས་གཞི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྐབས་བློན་ཆེན་དང༌། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི། རྟ་དགོན་སློབ་དཔོན། མི་མང་ཚོགས་གཙོ་དང་འཐུས་མི་རྣམས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

དེ་བཞིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་རིམ་དུ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ཞུ་ཡུལ་ས་བབ་གང་དུ་འགབ་མིན་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་དགོན་པའི་རྒྱལ་སྒོའི་ཕྱིར་ཀ་ལིང་སྒོ་བཞི་ཉམས་གསོ་དང་འབྲེལ་དེའི་ཐོག་བཞེངས་ལེགས་བཀའ་སློབ་ཕེབས། དེར་རྨང་རྡོ་གདིང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གནང༌། རྟ་དབང་གནས་འཁོད་བོད་རིགས་ཚོས་བཞེངས་བའི་སྲུང་མ་དམར་ནག་གི་རྟེན་མཁར་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་དང་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ (MLA) ཀརྨ་དབང་ཕྱུག་ནས་གསོལ་འདེབས་ཇི་ཞུས་ངོར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སྟ་གོན་དང་དངོས་གཞི་བཅས་སྩལ།

ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་འཁྲུངས་ཁང་གི་ས་གནས་ཨོ་རྒྱན་གླིང་དགོན་པ་འདི་ལོ་ཉམས་གསོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་སར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཡུལ་མི་ཚོས་སྟོང་ཚོགས་དང༌། སྐུ་སྒེར་ནས་སྟོང་ཚོགས་བཅས་ཆབས་ཅིག་ཏུ་བྱང་གཏེར་རིགས་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་འབུལ་ཟབ་རྒྱས་གནང་བའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་དང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་སྐུ་ཚ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཕྱག་སྩལ་ཏེ་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་རྟ་དབང་མི་མང་སྨན་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྟ་དབང་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་དུ་མཁན་པོས་དབུས་འདུས་མང་དང་བཙུན་མ། ཡུལ་གྱི་གཙོ་དྲག་གཙོས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ལ་ཡུལ་འདི་བཞིན་ཤིང་སྟག་སིམ་ལའི་ཆིངས་དོན་བཞིན་རྒྱ་གར་མངའ་ཁོངས་སུ་ཚུད་པའི་དྲིན་གྱིས་ད་ཆ་ཆོས་སྲིད་རང་དབང་བདེ་དགའི་ངང་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་བྱུང་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཤེས་རིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་མཉམ་དུ་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཞིང་དེའི་གཞི་རྩ་བོད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ། ཆོས་བྱེད་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ནས་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་མིག་དཔེར་འོས་པའི་སྤྱོད་བཟང་བྱེད་གལ་སོགས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་བཀའ་སློབ་གནད་འདུས་སྩལ་བ་དང་མཇུག་ཏུ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་དབུ་ནས་ཆོས་ཐུན་གཅིག་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་རྟ་དབང་གྲྭ་ཚང་དང་ལ་འོག་ཡུལ་གསུམ། དག་པོ་ཚོ་བརྒྱད། སྤང་རྒྱན་ལྡེང་དྲུག དམར་ཐིང་འུག་གསུམ། རྡོ་ཧྲོ་བྱང་བཅས་དགོན་ཡུལ་སྤྱི་ནས་ཟབ་ལམ་བླ་མ་མཆོད་པའི་འབུམ་ཚོགས་དང་འབྲེལ་མཁའ་འགྲོ་བསུན་ཟློག་གི་སྒོ་ནས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ། དེ་ཉིན་གྱི་འབུལ་བ་རྣམས་རང་རང་བསོད་ནམས་གསོག་ཕྱིར་བཞེས་ཐབས་ཡོང་བ་ཞེས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སྐུ་ཚབ་ཀརྨ་དབང་ཕྱུག་བརྒྱུད་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་ནན་ཆེན་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་མཐར་གླང་ཆེན་མཆེ་བ་གཅིག ཛྷཻ་ཀྵིམ་གྱི་ཚེ་དཔག་མེད་སྐུ་བརྙན་གཅིག བརྒྱད་སྟོང་གསེར་བྲིས་དང༌། སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་རྣམས་དགྱེས་བཞེས་ཀྱིས་འཕྲོས་འབུལ་བའི་ཁོངས་ཧིན་སྒོར་གཅིག་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ ༡༥༠༠༠༠ མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་རྒས་གསོ་ཁང་དུ་རྟ་དབང་རྫོང་དཔོན་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་གཏོང་གནང་མཛད། དགོང་དྲོ་རྟ་དབང་མི་མང་རྣམས་ནས་དགའ་བསུའི་གཞས་སྣ་དང༌། གཡག རྨ་བྱ། སེང་གེ་ ༡༦ ཡོད་པའི་སེང་འཆམ་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༧ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧།༣༠ ཐོག་དགོན་གྱི་ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་གནས་གཟིགས་འཕྲིན་བཅོལ་ཐུགས་སྨོན་བཅས་གྲུབ་རྗེས་རྟ་དབང་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་ཕེབས་ལམ་དུ་རང་རིགས་དྭང་སློབ་དམག་སྒར་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་བཅགས་ལྷ་ཁང་ལ་རབ་གནས་དང༌། དམག་མི་བྱིངས་ལ་མཇལ་ཁ་བཅས་སྩལ། འདི་ཉིན་གནམ་གཤིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས་ཟེ་ལ་རྩེར་སྐུ་བསངས་དང་རི་རྒྱུད་ཁོར་ཡུག་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། སེང་གེ་རྫོང་དུ་རྒྱ་གར་དམག་སྒར་ནས་སྟོན་འཁོར་ཚང་མར་ཉིན་གུང་གསོལ་སྟོན་འབུལ་གཤོམས་ཞུས། དགོང་དྲོ་རྡི་རང་ (Dirang) དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་མོན་ཤར་ཕྱོགས་ཡུལ་མི་ཚོས་ཞིང་ས་དད་འབུལ་ཐོག་བློན་ཆེན་ཚེ་བཀྲ་ནས་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་མངའ་སྡེ་གཞུང་ནས་སྒོར་སུམ་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ ༣༥༠༠༠༠ གནས་པའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གནང་ཡུལ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པའི་དབུ་འབྱེད་མཛད།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཆུ་ཚོད་དང་པོར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་སྦྱིན་བདག ས་གནས་ནང་པ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བློན་ཆེན་འཐུས་མི་སོགས་སེར་སྐྱ་གཙོ་དྲག་དང༌། ཨ་མདོ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ནང་མི་བཅས་པར་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་གྱི་བྱིན་རླབས་སྩལ། མངའ་སྡེ་གཞུང་དང་མི་མང་གི་སྐུ་ཚབ་བློན་ཆེན་ཚེ་བཀྲ་དང༌། སྦྱིན་བདག་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༡༩ ནས ༢༤ བར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྒྲུབ་ཞག་སྐྱོང་ཞོར་དུ། སུད་སིར་གནས་བཞུགས་རྒྱུད་སྟོད་རྒན་སངས་རྒྱས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ཉིན་གསུམ་རིང་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ནས་ཆུ་ཚོད་ ༡༡།༣༠ བར་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྤྱིར་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་མོན་སྐད་དང༌། རྒྱ་གར་སྐད་གཉིས་ཐོག་ནས་གསུང་སྒྱུར་དང་བཅས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པར་མཛད།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ ༣༥ སྐོར་ལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་སྟ་གོན་དང༌། ཚེས་ ༢༦ དང་ ༢༧ གཉིས་ལ་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་སྩལ་སྐབས་གཞུང་དང་མི་མང་གི་སྐུ་ཚབ་རྒྱ་གར་དབུས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་སྐུ་གཞོན་པདྨ་མཁའ་འགྲོ་ཐུ་མགོན། མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་ཚེ་བཀྲ། རྟ་དབང་མཁན་རིན་པོ་ཆེ། མངའ་སྡེ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཀརྨ་དབང་ཕྱུག་དང༌། ཉི་མ་ཚེ་རིང༌། རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ། ཚེ་རིང་འགྱུར་མེད་སོགས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གནད་ཡོད་ཚང་མ་དད་བཅར་དང༌། སྦྱིན་བདག་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལགས་བཅས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། ཉིན་གསུམ་པའི་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་གི་མལ་འབུལ་སྐབས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཁྱིམ་ཚང་ནས་འབུལ་ཚན་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

ཡང་ལེགས་དཀོན་མཆོག་དང་ཚེ་རིང་འགྱུར་མེད་སོགས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་བླ་མཆོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འབུམ་ཚོགས་དང༌། གྲུབ་རྒྱལ་ལུགས་ཀྱི་ཚེ་དབང༌། ཐུབ་དབང༌། རྟ་མགྲིན། སྒྲོལ་མ། དམིགས་བརྩེ་མ། བཛྲ་གུ་རུ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཞིང༌། མོན་ཡུལ་སྤྱི་ནས་དབང་ཡོན་འབུལ་ཚན་བསྟར། དེ་རྗེས་མི་མང་ཚང་མར་དཀྱིལ་འཁོར་མཇལ་ཁ་དང་ཞལ་མཇལ་སྲུང་བྱིན་སྩལ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་སྐབས་རྡུལ་ཚོན་བྱིན་རླབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རང་ནས་མི་མང་ཁྱོན་ཆེར་གསོལ་རས་གནང་ཞིང༌། དཀྱིལ་འཁོར་གཤེགས་གསོལ་གྱི་དབུ་ཚུགས་སྐབས་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ནམ་མཁར་སྤྲིན་པ་ལང་ལོང་འཁྲིགས་པའི་དཀྱིལ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་འཇའ་ཚོན་སྒོར་མོ་བཀྲག་མདངས་ཅན་ཞིག་ཤར་པས་མང་ཚོགས་རྣམས་ཡུད་ཙམ་རིང་ནམ་མཁར་ཧད་དེ་ལུས་དགོས་གྱུར་བ་སོགས་བྱུང༌། དེ་ནི་ཡུལ་དེའི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་བདུད་རྩིས་ལུས་སེམས་སིམ་པ་བརྟས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཀོད་པའི་རྣམ་པ་འགོག་མེད་དུ་མངོན་པ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྔ་དྲོ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྡུལ་ཚོན་རྡི་རང་གི་གཞུང་ཆུར་གཤེགས་པར་སྤྱི་ལེ་ ༣ ཙམ་སར་ཕེབས་པ་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ལུག་ར་ཞིག་ཡོད་པར་གློ་བུར་སྐུ་གསེང་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་དང༌། དེའི་ལམ་བར་མོན་པ་གྲོང་གཅིག་མ་ཁང་གོག་ཞིག་གི་སྒོ་རྩར་སྤོ་བོ་གཅིག་དང༌། རྨོ་མོ་གཅིག ཕྲུ་གུ་གཅིག་གཉིས་བཅས་ཡོད་པ་དེར་ཕེབས་སྐབས་ཆིབས་འཁོར་བཀག་ནས་ཆིབས་བཤོལ་གནང་སྟེ། དེའི་ནང་ཕེབས་ཏེ་བཀའ་རྩད་དང་འབྲེལ་ཐབ་ཚང་ནང་བང་ཁྲིའི་སྟེང་ཤིང་ཕོར་ནག་པོ་ཀྱོབ་རལ་ཡོག་ཡོག་ཕྱི་ནང་ངོས་གཙང་མེད་པ་ཞིག་ནང་མོན་ཆག་གི་རྩམ་པས་གཡོས་པའི་སྤགས་ཟ་འཕྲོ་རྡོག་རྡོག་བཟོས་པ་གཅིག་ཡོད་པར་གཟིགས་ཏེ་སྤོ་བོ་དེར་འདི་ག་རེ་རེད་ཅེས་གསུངས་པར། སྤོ་བོ་དེས་འདི་མོན་ཆག་གི་སྤགས་རེད་ཅེས་ཞུས། མགོན་པོ་རང་ཉིད་ནས་སྤགས་ཟ་འཕྲོ་རྡོག་རྡོག་དེ་ཚུར་བཞེས་ཏེ་ཏོག་ཙམ་མཆོད་ནས་ཞིམ་པོ་འདུག་གཱ་ཅེས་སྩལ།

དེ་ནས་ཁོང་ཚོ་སྡོད་སའི་མདོ་སྦུག་གཉིས་ཡོད་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྤོ་བོ་དེར་བཀའ་མོལ་རེ་གཉིས་མཛད། དེ་ནས་ལུག་རའི་རྩྭ་ཁ་ཡོད་སར་ཕེབས་ཏེ་ཁྱུག་ཙམ་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས། འདི་ཡང་ཆེད་དུ་རྒན་རྒོན་གཉིས་བརྩེ་བའི་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཚུལ་དང༌། སྐལ་ལྡན་ལས་འཕྲོ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཚུར་མཐོང་སྐྱེ་བོའི་མིག་དུ་མངོན་སུམ་བསྟན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་ཅན་དུ་ཅིས་མི་བརྩི།

དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གནང་ཡུལ་དེར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་ཞེས་མཚན་གསོལ་ཞིང༌། མོན་ཡུལ་མི་མང་ནས་སྐྱབས་རྟེན་ཕུལ་བ་ཁག་ནས་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་ཐང་བཞེངས་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གནང་སྟེ། དེ་འཕྲོས་འབུལ་དངོས་རྣམས་སྡེ་དགོན་ཁག་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་སླད་ཕྱིར་སྩལ་མཛད། དེ་ནས་རྡི་རང་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དུ་རབ་གནས་མཛད་དེ་འབུམ་ལར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད།

ད་ལམ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྡི་རང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་བདུན་རེའི་གསར་དེབ་ (Sunday) ཅེས་པའི་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་གྱིས་ ༡༩༥༩ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ས་ཁུལ་འདི་བརྒྱུད་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐུགས་དྲན་གསོ་གནང་གི་འདུག་གམ། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ངེད་རང་གཞུང་ལམ་འདི་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། ངལ་དུབ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་རང་དྲན་གྱི་མི་འདུག དེ་དུས་ངེད་རང་རྟའི་ཐོག་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པ་ཡིན། རྒྱ་གར་ནང་འཛུལ་སྐབས་བློ་བདེ་དང༌། ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་ལྷོད་དལ་བྱུང༌། ས་མཚམས་སུ་མ་སླེབས་བར་སེམས་ལ་དངངས་ཚབས་བྱུང་བ་དང༌། ས་མཚམས་སུ་རྒྱ་གར་གཞུང་འབྲེལ་དཔོན་རིགས་འགས་ངེད་རང་ལ་སྣེ་ལེན་བྱས་ཤིང༌། དེ་སྐབས་ངོས་རང་གི་མཉམ་དུ་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་སྔ་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ནང་ཆོས་ལུགས་དམ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དེ་དག་ད་ཆ་གུ་ཡངས་བཏང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ལྷ་ས་དང་དེའི་ཉེ་སྐོར། དེ་བཞིན་གནད་ཡོད་ས་ཁུལ་འགར་དགོན་སྡེ་ཉམས་གསོ་དང་འབྲེལ་ཆོས་ཕྱོགས་གུ་ཡངས་ཕྲན་བུ་སྤྲད་པ་ལས། གཞན་དེ་བྱིངས་རྣམས་གཏོར་བཤིགས་བཏང་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་མིས་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ནང་ཆོས་འདི་དག་དུག་རྩ་ལྟར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ངེད་རང་རྒྱ་དམར་གྱི་གཙོ་འཛིན་མའོ་ཙེ་ཏུང་ཐེངས་མང་པོ་འཕྲད་བྱུང༌། ཐོག་མའི་ངོ་འཕྲད་སྐབས་ཁོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མར་བསྟོད་པ་ཕུལ་གྱི་འདུག་ཀྱང་མཐའ་མའི་ངོ་འཕྲད་སྐབས་ཆོས་ཟེར་བ་འདི་དུག་རེད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང༌། རྒྱ་མི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནད་དོན་ཐོག་གང་ཡང་མ་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་ཏུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་རིན་ཐང་ཇི་ཡོད་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ངེད་རང་སོག་ཡུལ་དང་རུ་སུའི་ནང་ཕྱིན་པའི་སྐབས་དེ་གའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ལ་གསལ་པོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་བྱུང༌། དངོས་འབྲེལ་བརྗོད་ན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བར་རྒྱབ་འགལ་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ནང་སྐུ་ཚབ་སྔ་རྗེས་ཐེངས་གསུམ་ཙམ་ཆེད་གཏོང་མཛད་པ་དང༌། ད་ཆ་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་བཞི་པ་ཕེབས་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་སྒུག་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། རྒྱ་མི་ཁ་གཏད་ཤོག་ཁག་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཐོག་གནས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་རང་འཇགས་སུ་གནས་རྒྱུ་དང༌། དེ་སྔ་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་གསུམ་གྱིས་བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཇི་བཞིན་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་གྲུབ་ཟིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཚབ་རྣམས་ནས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཇི་བཞིན་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ངམ། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་མེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ནས་ ༨༠ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་མི་ཚོའི་བཟའ་བཅའི་གནས་སྟངས་ནི་དེ་སྔ་ལས་ཕྲན་བུ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་བཞིན་པ་དང༌། དེང་སྐབས་བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་དོ་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅུང་ཙམ་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། བྱ་སྤྱོད་དེ་གྲས་ནི་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་ནའང་བོད་སྤྱིའི་གཞི་རྩའི་གནས་སྟངས་ནི་དེ་མུར་བསྡད་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་མིས་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཁག་གཉིས་ཙམ་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་དཔེར་ན། བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཡོད་སྐོར་ལབ་གླེང་བྱེད་བཞིན་དུ་དམ་བསྒྲགས་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་མི་ལྟ་སྐོར་བ་ཚོར་འདྲ་ཆགས་སྟོན་རྒྱུའི་ཆེད་དགོན་སྡེ་འགའ་ཤས་བསྐྱར་བཟོ་བྱས་ཤིང༌། ངོས་ཀྱིས་སྔོན་ཙམ་ནས་སྨྲས་པ་བཞིན་དགེ་འདུན་སྐུ་བགྲེས་པ་ཉུང་ཤས་ལ་དགོན་པར་བཞུགས་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། དེང་སྐབས་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང་གསལ་ལྟར། གྲྭ་པ་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་ནང་ནས་ཉིན་གཅིག་ཙམ་ཆོས་ཀྱི་ལས་ལ་བརྩོན་ཆོག་པའི་རང་དབང་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེ་བ་ངལ་རྩོལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འོན་ཏེ། ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སྔོན་དུ་གསུང་རྒྱུ་བྱུང་ངམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེད། གནད་གལ་ཆེ་བའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཁག་འགའ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན། རྟ་དབང་དགོན་པར་མཚོན་ནའང༌། དུས་ཚོད་ལས་ཡོལ་བའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཉམས་ལེན་བྱས་དང་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད་པ་དེ་དག་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཁོང་ཚོར་གསལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་བྱུང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ན་དགོན་པ་གྲྭ་སའི་ལས་འགུལ་ཡང་དེ་མཚུངས་བསྐྱར་བཅོས་གཏོང་དགོས་ངེས་ཤིག་རེད། མཁན་བླ་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་ཉིན་ལྟར་དགོན་པའི་ནང་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ཁོ་ན་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲིགས་ཐབས་མེད་པ་དང༌། ཁོང་རྣམ་པས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་པ་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཁོང་ཚོའི་དབུ་ཁྲིད་བསྙོན་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་པ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་རང་དབང་ག་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འགྲུབ་དགོས། ཞེས་གསུངས།

ཡང༌། གསར་འགོད་པས། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་འདི་དག་རྒྱ་ནག་ཧན་མི་རིགས་ཐོག་བེད་སྤྱོད་ཕྱག་ལེན་གནང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལམ་འདི་དག་ཕུགས་ཐག་རིང་པོའི་བར་བེད་སྤྱོད་ལག་ལེན་འགེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། བོད་ནང་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་ཐེངས་གཉིས་ཙམ་བྱུང་ཡོད་པའི་ཐོག་མ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོ་དང་གཉིས་པ་ ༡༩༦༨ དང་ ༦༩ ལོའི་ནང་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་འཛམ་གླིང་མི་མང་རྣམས་ནས་ཐེངས་གཉིས་པའི་ངོ་རྒོལ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད། དེ་སྔ་བོད་དབུས་ལྷ་ས་དང༌། གཞིས་རྩེ་བར་དང༌། ཁམས་དང༌། ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་བཅས་སུ་འཁྲུག་ཟིང་བྱུང་བའི་སྐབས་བོད་མི་མང་པོ་རྐྱེན་འདས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་མི་རྣམས་ལ་དངོས་འབྲེལ་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་ན་དུས་ཚོད་ངེས་མེད་གང་རུང་ཐོག་བོད་ནང་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས་པ་བཞིན་ཕེབས་ཕྱོགས་ཐབས་ལམ་ག་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གནང་གི་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་དག་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེ་ཡིན་ཞིང༌། འོན་ཀྱང༌། ངོས་ཀྱི་བསམས་པར་དེ་དག་ལག་ལེན་འགེལ་ཐུབ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཞིག་མངོན་གྱི་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཡང་སྲིད་བྱོན་གྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེའི་ཐོག་ངོས་རང་གི་ཤེས་ཀྱི་མེད། དེ་དག་ནི་དགོས་མཁོར་རག་ལས་པ་ཞིག་དང༌། གལ་ཏེ་མི་མང་རྣམས་ལ་དགོས་མཁོ་དང༌། འདོད་མོས་ཡོད་ན་ངའི་མཇུག་ཏུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཡོང་སྲིད། རྣམ་ཤེས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རང་གི་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་འབྲེལ་དུ་སྐྱེས་དགོས་པ་དེ་དག་མུ་མཐུད་འགྲོ་རྒྱུ་དང་ང་རང་གི་ངོས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་ལ་སྐྱེ་བ་ལེན་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ ནས་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༣ བར་འབུམ་ལར་བཞུགས་ཞག་རིང་མང་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་སྟབས་བདེ་དང་བཀའ་སློབ། སང་ཐིས་དང༌། རྡི་རང་ཡུལ་དགོན་ལ་ཞབས་བཅགས་རབ་གནས། ས་གནས་དཔོན་རིགས་ཁག་དང༌། ཡུལ་མི་དད་ཅན་འགའ་ཤས་ལ་ཟུར་མཇལ་བཅས་གནང༌།

ཚེས་ ༤ ཉིན་སྔ་དྲོ་འབུམ་ལ་ནས་རུ་པ་བར་ཆིབས་འཁོར་དང༌། རུ་པ་ནས་ཐད་འཕུར་གནམ་གྲུའི་ཐོག་ཨ་རུ་ན་ཅལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཨི་ཊ་ན་སྒར་ (Itanagar) ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༥ ཉིན་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་ཨི་ཊ་ན་སྒར་དུ་ནང་པའི་དགོན་པ་གསར་རྒྱག་བྱ་ཡུལ་དུ་རབ་གནས་མཛད་སྒོ་དང༌། བློན་ཆེན་ཚེ་བཀྲ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་རིམ་དུ་བཞེངས་རྒྱུའི་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་རྨང་གདིང་རྡོ་འཇོག་མཛད། མངའ་སྡེའི་གཙོ་འཛིན་རྣམས་ནས་མཇལ་ཁ་དང་གསོལ་སྟོན་འབུལ་གཤོམས་སར་ཞབས་འཁོད་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༦ ཨི་ཊ་ན་སྒར་ (Itanagar) ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་གོ་ན་ཊི་ (Konati) ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་བསྐྱངས་རྗེས་མཁའ་ཐོག་ནས་ཀ་ལི་ཀ་ཏ་ (Kolkata) བརྒྱུད་ཉིན་དེ་རང་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༦།༥༥ ཙམ་ལ་ལྡི་ལིར་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཕྱི་ནང་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་དང་མཛད་དོན་ཁག་གཅིག་བསྐྱངས་ཏེ་ཚེས་ ༨ དགོང་དྲོ་མེ་འཁོར་ཐོག་ལྡི་ལི་ནས་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་དང་ཚེས་ ༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

གསུབ་མེད་གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་ལོ་ཟླ་སྟེ།།

གསུམ་བཅུའི་ཉིན་མོ་སླར་ཡང་ཚེས་དང་ལྷན།།

འགོ་དམངས་མི་ཕྱེད་རྗེས་དྲན་དམ་བཅའི་སྒྲ།།

བདེན་དོན་དབྱངས་བཅས་གླིང་བདུན་ཁྱོན་ལ་བསྒྲགས།།

དུས་མཚུངས་གངས་རིའི་སྲོལ་བཟང་མ་ཉམས་པ།།

ཨ་རུ་ན་ཅལ་ཞེས་བྱའི་ཡུལ་དགོན་དག།

མགོན་གང་ཞབས་ཟུང་པད་མོ་འཛུམ་པའི་སླད།།

རིང་ནས་གདན་ཞུའི་གསོལ་འདེབས་དབྱངས་སུ་ཆགས།།

དེ་བས་ཞལ་དཀྱིལ་ཟླ་བ་དཀར་པོའི་མདངས།།

འཕྲོས་པའི་མོད་ལ་མཐའ་དག་དད་པའི་སེམས།།

མི་ཕྱེད་ཨུལ་བཞད་པའི་དཔལ་ཡོན་དུ།།

སྦྱོར་བའི་མཛད་པ་འདི་ཀོ་ཨེ་མ་རྨད།།

ད་དུང་རྡི་རང་ཡུལ་ཞེས་ཉམས་དགའ་བར།།

དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་གྱི།།

ཆོས་སྦྱིན་མཛད་པས་ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་གང༌།།

ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པའི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེ།།

སྐབས་དང་སྐབས་སུ་སྐྱེ་རྒུའི་མོས་བློ་དང༌།།

འཚམས་པའི་གསུང་མཆིད་ཞལ་ཏའི་ནོམ་ཆེན་དག།

སྩལ་བས་ལྷོ་གླིང་སྒེག་ལྡན་བུ་མོ་ཡང༌།།

ཕུན་ཚོགས་ཞི་བདེའི་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་ལ་ཕྱོགས།།

1 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

2 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦ ཤོག་ངོས་ ༣༥༤ ནས་ ༣༧༤ བར་གསལ། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་པར་ཁང་དུ་བསྐྲུན།།

3 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༣༢ ནས་ ༡༥༡ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

4 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༥༢ ནས་ ༡༦༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

སིམ་ལ་སོགས་སུ་ཕེབས་བཞུད་དང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ་བ་སོགས།

༡༽ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་དང་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་ཕྱིར་ལོག་མཁན་དང༌། བྲོས་བྱོལ་དུ་སླེབས་པ། གཏན་སྡོད་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༣༦ ལ་གཟིམ་ཆུང་ཚོམས་ཆེན་དུ་མཇལ་མང་ཐོག་བླང་དོར་གྱི་བཀའ་སློབ་ཟབ་སྨིན་བསྐྱངས་མཇུག ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་དང༌། གུ་རུའི་གདུང་འབོད། བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་གི་འཕྲིན་བསྐུལ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང༌། མཇལ་བཅར་སོ་སོར་སྐུ་དཔར་དང༌། ཕྱག་ཚ། སྲུང་བྱིན་བཅས་སྩལ།

འདི་ཉིན་ལོ་འཁོར་སྲི་ཞུ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་དང་ལོ་གཉིས་རེ་མཚམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་ཚེས་ ༩ ནས་ ༡༨ བར་ཚོགས་བཞིན་པ་ལྟར་ཚོགས་འདུའི་སར་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པས་བཏོན་པའི་བརྙན་དེབ་དབུ་འབྱེད་མཛད་རྒྱུར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཞབས་བཀོད་ཐོག ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ནས་བཏོན་པའི་བརྙན་དེབ་ཚོགས་འདུའི་སར་འདོན་འགྲེམས་ཕྱག་བཞེས་ཐོག་ཧིན་བོད་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘བར་ལམ་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོར་རྐྱེན་ངན་མང་པོ་བྱུང་སྟེ་བོད་མི་མང་པོ་རང་གི་ལུང་པ་དང་བྲལ། མིའི་ལུང་པར་གྱར་ནས་བསྡད་པ་རེད། དེའི་ནང་ཚན་ནས་བཙན་བྱོལ་བ་མང་ཤོས་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པ་དང༌། གཞི་རྩ་རྒྱ་གར་རང་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་ན་ཡང༌། ད་ཕན་ལོ་ཉེར་བཞི་ལྷག་གི་རིང་རྒྱ་གར་རང་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་བཞིན་དུ་བོད་པར་རོགས་རམ་དང༌། ལྟ་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཚོ་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱོགས་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་རོགས་རམ་ག་ཚོད་ཐུབ་པ་དེ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་རྒྱ་གར་གྱི་བཀའ་དྲིན་དྲན་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ང་ཚོར་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཞེས་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་གར་ནས་ཡོང་བའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་པ་འབུར་ཐོན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་སམ། དེ་བཞིན་བོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས། རྒྱ་གར་མི་མང་གིས་བོད་པར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཡོད་པ་དང༌། ཤ་ཚའི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མཚོན་ཆེད་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཆ་ཁག་འགའ་ཤས་ལ་འཕགས་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ཚུགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་གར་བའི་མི་མང་གི་ངོས་ནས་བོད་པར་དངོས་གནས་གདུང་སེམས་དང༌། ཤ་ཚའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྤྱིར་བཏང་ང་རང་ཚོ་མིའི་ནང་ལ་གཞུང་བཟང་པོ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་རེད། ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་པོ་དང༌། བཟང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་གཞུང་བཟང་པོ་དེ་བཟུང་སྟེ་གཅིག་ལ་གོད་ཆགས་ཡོང་བའི་སྐབས་སུ་གཅིག་གིས་ཤ་ཚའི་རྣམ་འགྱུར་བཏོན་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་དང༌། སེམས་ཁུར་བྱེད་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་མི་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། འོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

ལྷག་པར་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་ཡོང་རྐྱེན་དེ་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་རང་བཞིན་འབྱུང་བའི་གནོད་པའམ། ནང་ཁུལ་རྙོག་གྲའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། བོད་མི་རིགས་རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་དང་བཅས་པ་རྩ་འགོག་གཏོང་བའི་རྐྱེན་ངན་ཚབས་ཆེན་ཞིག་འཕྲད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྡོང་པོ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡལ་ག་ཡིན་པར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་དང༌། ཁུར་བླང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ག་ནང་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཆའི་གནས་བབས་ཀྱི་ཆ་ནས་བརྩིས་པ་ཡིན་ནའང༌། དེ་སྔ་བོད་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཞི་བདེ་དང་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་མི་ཐོག་མང་པོ་ཞིག་གི་རིང་ལ་བོད་ལུང་པ་ནས་གཡས་གཡོན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་ལ་ཕར་བསྙད་རྐོ་རྙོག་སློང་ནམ་ཡང་མ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྔར་རྒྱ་གར་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཁུལ་དེ་ཚོར་དམག་མི་གཅིག་ཀྱང་འཇོག་མི་དགོས་པར་ས་ཆ་དེ་ཚོ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཞི་བདེ་བློས་འཁེལ་གྱི་ས་མཚམས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག་གི་རེད། འོན་ཀྱང་བར་ལམ་བོད་ནང་ཕྱི་མི་གཞན་དག་ཅིག་སླེབས་པའི་རྗེས་སུ། རྒྱ་གར་བྱང་རྒྱུད་ས་ཁུལ་ལ་སྲུང་དམག་མང་པོ་འཇོག་དགོས་བྱུང་ཡོད།

བོད་ཀྱི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་འདིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་མི་མང་གིས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དམིགས་བསལ་སེམས་ཁུར་དང༌། འགན་ཁུར་བླང་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། བླང་འོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། འདས་པའི་ལོ་ཉེར་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་ང་རང་ཚོ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་རྒྱ་གར་ས་ཁུལ་ཁག་མང་པོའི་ནང་ལ་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བོད་མི་ཚོས་དགུན་ཁ་བལ་གོས་ཚོང་བའི་དུས་ཚོད་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཆ་ཁུག་ཁུག་ཀྱོག་ཀྱོག་གང་སར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད།

ས་ཁུལ་གང་དུ་ཡིན་ནའང་སྤྱིར་བཏང་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་པ་དང་སྐད་བརྡ་འཕྲོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པ་དང༌། རྩ་བའི་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱ་གར་མི་མང་གིས་བོད་པ་ལ་བསམ་པ་བཟང་པོ་དང༌། བློ་དཀར་པོ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་སྐོར་ཤོག་བུའི་སྒང་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་འདྲ་ཆགས་པོ་བཟོ་མཁན་མེད་ལ། དེ་འདྲ་གང་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་གར་མི་མང་གིས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། སེམས་ཁུར་ཡོད་པ་ཏན་ཏན་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་ནུས་པ་ཇི་ཙམ་བཏོན་ཐུབ་མིན་གང་ལྟར་ཡང་བསམ་པ་དཀར་པོའི་ཐོག་ནས་ཚོགས་པ་འདྲ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཐོག་ནས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཁུར་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་སྐབས་སུ་བབས་པ་འདི་ག་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཁུལ་དུ་འཕགས་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་འདི་བཙུགས་པའི་ཚོགས་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ངོ་ཤེས་པ་ཤ་སྟག་རེད། ང་ཚོ་གྲོགས་པོ་ཉེ་པོ་ཆགས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཁུར་བླངས་ཏེ་བོད་པར་སྐྱོ་རོགས་དང༌། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་བྱས། བོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གསལ་བསྒྲགས་ཆེད་དུ་དེབ་ཆུང་ཞིག་བཟོས་པ་འདི་དེ་རིང་སྤེལ་འགྲེམས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།

ང་ཚོ་མ་སུ་རིར་ལོ་གཅིག་བསྡད། དེ་ནས་དྷ་རམ་ས་ལར་སྤོས་ནས་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཆུ་བཏུང༌། དྷ་རམ་ས་ལའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ལྟོ་ཆས་ཟས་ཏེ་མི་ལོ་རིང་པོ་ཉེར་གསུམ་བསྡད་པ་ཡིན་སྟབས་གཟུགས་པོའི་ཆ་ནས་ཧ་ལམ་ང་ཚོ་དྷ་རམ་ས་ལའི་མི་ཕྱེད་ཙམ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བརྒྱུད་དེ་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཡུལ་པ་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་ཚོ་ལ་ད་རེས་གོ་སྐབས་འདི་ཟིན་ཏེ་ངོས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཞེ་ཐག་པ་ནས་དངོས་གནས་བསམ་པ་དཀར་པོའི་ཐོག་ནས་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་སླེབས་ནས་དྷ་རམ་ས་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད། ད་དུང་ཡང་ས་ཁུལ་འདིར་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་ཡུལ་པ་ཚང་མ་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། མི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ། དྲང་ཞིང་འོས་པ་སྐྱིད་པོ་ཡག་པོ་ཡོང་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་ཞུ་གི་ཡིན། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།’’5jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་རྗེས་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་མི་སྣ་བཅར་འབྱོར་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སྩལ། ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ། གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་དང༌། དགོངས་གཞི་མཛད་ཕྱོགས། འཕྲལ་ཡུན་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་བླང་དོར་ཞུ་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྤྱི་སྨིན་བསྐྱངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཞབས་འཁོད།

ཚེས་ ༡༩ སྔ་དྲོ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། ཆོས་ལུགས་ཆོལ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ནས་གཞུང་དམངས་གཞིས་བྱེས་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཚེ་དཔག་མེད་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དགྱེས་བཞེས་ཐོག་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་རྩ་བ་དད་པ་དང༌། དམ་ཚིག་ལ་ཐུག་ཡོད། བོད་མི་མཆོག་དམན་ཚང་མས་དྲང་པོ་བྱ་དགོས་པ་དང༌། ངོ་ལྐོག་གཡོ་ཟོལ་མེད་པ་བྱ་དགོས། ལྷག་པར་ལས་བྱེད་རྣམས་ནས་རེ་དོགས་ལུ་གུ་བརྒྱུད་པའི་གཞན་དབང་དུ་མ་སོང་བ་ངེས་པར་བྱ་དགོས། ངོས་ཀྱིས་བོད་མིར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། རིང་དུ་འཚོ་བའི་འཕེན་པ་གཏོང་གི་ཡོད། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་སྐུ་ཚེ་རིང་ཐུང་དེ་ཙམ་སྡོད་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་ཡོད་ཅེས་བཀའ་བཟང་སྤྱི་སྨིན་སྩལ་བ་མ་ཟད། རང་གཞུང་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས། དབུས་དང་ཕྱོགས་མཐའི་ལས་བྱེད། ས་གནས་སོ་སོའི་མི་འཐུས་བཅས་ཚང་འཛོམས་ཐོག ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་རྣམས་ནས་སྤྱི་སྨན་བླང་དོར་ཞུ་བྱའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་སྤྱི་སྨིན་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་དོན། ‘‘ཚོགས་འདུ་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་ངམ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། ཁ་སང་འབུམ་ལར་བསྐྱོད་སྐབས་རྡི་རང་དང༌། རྟ་དབང་གཉིས་ལ་གནམ་གཤིས་སྐྱིད་པོ་ལག་པས་བཟོས་པ་ནང་བཞིན་བྱུང༌། མཐའ་མ་འབུམ་ལ་ནས་ཐོན་པའི་ཉིན་མོ་དེར་ཆར་རྡུང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཏང་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང་དགོང་དྲོ་གནམ་གཤིས་ཡག་པོ་བསྟན་སོང་བས་ཁ་འདོན་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་འཆམ་འཆམ་ལ་ཕྱིན་པའི་ལམ་དུ་བོད་པ་རྒྱབ་ཏུ་ཕྲུ་གུ་གཅིག་ཁུར། ལག་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་ཕྲུ་གུ་རེ་འཁྲིད་དེ་འགྲོ་མཁན་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཐུག་འཕྲད་བྱུང༌། གང་ནས་ཡིན་དྲིས་པར། ཁོ་རང་འབྲུག་པ་ཡིན། སྐྱེས་དམན་དེ་པདྨ་བཀོད་པ་ནས་ཡིན། བར་ལམ་འབྲུག་ནས་ཐོན་ཏེ་ཀྲུ་ཀྲིང་ཁུལ་འཁྱམས་ཏེ་བསྡད་ནས་ལོ་བཅུ་བཞི་ཙམ་ཕྱིན་སོང༌། སྐྱེས་དམན་བོད་པ་པད་མ་བཀོད་པ་དེ་དང་ཁ་ཐུག་ཏེ་ཕྲུ་གུ་དེ་རྣམས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་དམན་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་སོང་བས། ཕྲུ་གུ་རྣམས་ང་རང་གིས་བལྟ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ང་རང་ལག་ཤེས་ཤིང་བཟོ་ཤེས་པས་ཕྲུ་གུ་གསོ་སྐྱོང་འཚོ་བའི་ཐོག་ལ་ད་ལྟ་འགྲིགས་ཙམ་འདུག་ཀྱང༌། ཁོ་རང་གློ་བུར་རྐྱེན་ངན་འདྲ་བྱུང་ན་ཕྲུ་གུར་བལྟ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་མེད་སྟབས་རོགས་རམ་བྱཻད་མཁན་འདྲ་བྱུང་ན་སྙམ་བྱུང༌། དྷ་རམ་ས་ལར་བུ་གསོ་ཁང་ཡོད་ལུགས་ཐོས་བྱུང་བ་དེར་གཏོང་ཐབས་འདྲ་མི་ཡོང་ངམ་ཟེར། ཁོ་རང་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཞིག་འདུག་ཀྱང༌། ཨམ་ཕྲག་ནས་རང་བཙན་ལག་དེབ་བཏོན་ཡོང་གི་འདུག ང་རང་སེམས་སྐྱོ་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ལ་རོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་དངུལ་ཕྲན་བུ་སྤྲད་པ་ཡིན། ཁོ་རང་ཚོ་སྐྱོ་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། སྤྱི་དོན་ལ་ཞལ་འདེབས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྤྲད་པའི་ལག་རྗེས་སུ་ཁོ་རང་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་དུས་དམིགས་བསལ་གྱི་བལྟ་རྟོགས་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་པ་དྲན་བྱུང༌། འདི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་སྤྱིར་བཏང་སྲིད་དོན་གྱི་འཐེན་འཁྱེར་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞིག་མ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་བོད་མི་རིགས་དབར་གྱི་འཐབ་རྩོད་ཡིན་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཡ་རབས་དང་མ་རབས་གཉིས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད། དྲང་བདེན་དང༌། རྫུན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཆགས་ཡོད།

དེས་ན་ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་བཟང་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱ་དགོས་པ་ལས། འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་པོ་རང་ཉིད་ལ་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་བཟང་གང་ཡང་མེད་པར་མ་རབས་གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ་གྱི་ངང་དུ་བསྡད་དེ། གཞན་ལ་མང་པོ་བརྗོད་ན་དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ཕན་པའི་བསམ་བློ་ཟེར་བ་འདི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། ཕན་པའི་བསམ་བློ་ཡོད་ན་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་ཡོང༌། ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱུང་ན་ཀུན་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་དུང་འགྲུལ་མི་ཁག་གཅིག་གིས་མཐོང་ཚུལ་ལ་ལས་ཁུངས་ནང་ཡོད་པ་ཚོ་བོད་རང་བཙན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཁུལ་རེད། བོད་རང་བཙན་སྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱ་མིར་ཁ་གཏད་གཅོག་དགོས། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པའི་ཐོག་ནས་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རང་བཙན་སྒྲུབ་དགོས་རྒྱུ་ཡིན་ཡང༌། རྒྱ་མིའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་ཞིག་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྒྱུ་ཕར་བཞག བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ལས་ཁུངས་ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཀྱང་མཁྱེན་གྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག་པས། ཁ་ཤས་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཀྱི་མེད་དམ་སྙམ།

གཙོ་བོར་དགྲ་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པ་བྱས། དེའི་ཐོག་ལ་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འགྱུར་བའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ་ལས་དོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ལ་རང་རེ་དྷ་རམ་ས་ལའི་ལས་ཁུངས་ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་མ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའི་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་དུས་ཁོང་ཚོར་བློ་ཕམ་ཡོང་གཞི་ཏན་ཏན་ཆགས་འདུག དེ་རིགས་ལ་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་བཏང་སྟེ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གང་ལྟར་ངོས་བློ་ཕམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གཅིག་འཐུས་མིའི་ནང་ནས་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འགྲིགས་དང་མ་འགྲིགས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཁ་མར་བལྟས་ཏེ་མ་བྱེད་མ་དག་བརྗོད་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་ཤོག་སྦུག་རླུང་འཚང་བྱེད་དུས་ཁྱད་མཚར་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག གཞུང་གི་འགྲོ་སོང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན་རྩ་བའི་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་བཏང་ན་བསམ་པ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འགྲོ་སོང་གི་ཕྱོགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དམར་པོ་བཤད་ན། འགངས་ཆེ་ས་གཅིག་ལ་ཐུག་དུས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་པུས་མགོ་དག་ཕུད་དགོས་ཀྱི་འདུག་མ་གཏོགས། བློ་རོགས་གྲོས་རོགས་བྱ་མཁན་སུ་ཡང་མི་འདུག་གཱ བག་གྲོ་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་དཀྲོག་རྐྱེན་སློང་རྒྱུ་ལ་ཁ་མང་བའི་ཚོད་ཀྱི་སྐད་ཆ་མང་བ་བཤད་ན་ཆོ་འདུག་གམ།

སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ནང་དམག་དུས་ཛ་དྲག་གི་སྐབས་སུ་དམག་དུས་ཀྱི་བཀའ་བློན་ལྷན་ཚོགས་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྐབས་གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་ཡིན། ལུང་པ་ཡོད་མཁན་དང༌། ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཐོག་དེ་འདྲ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད་ན། ང་ཚོ་རང་གི་ལུང་པ་ཤོར། མིའི་ལུང་པར་གྱར་ཏེ་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཐུག་པའི་སྐབས་སུ་དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་མི་གཅིག་གིས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ཐག་བཅད་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས། གོ་བསྡུར་ཀ་ཀོར་བྱ་དགོས་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད།

འོན་ཀྱང་ངོས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་ལ་འདི་རིགས་བློ་བདེ་པོ་ཡོང་གི་མི་འདུག ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་ཀྱི་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་ན་བློ་བདེ་ཞིང༌། སྐྱིད་པ་ཡོང་གི་འདུག ཡང་གཅིག་བྱས་ན་འགན་མ་ཁུར་པར་ལག་པ་ཕྱིས་པའི་བཟོ་འདྲ་ཡང་མཐོང་སྲིད། གང་ལྟར་ད་བར་དེ་འདྲ་བྱས་ཏེ་ཕྱིན་པ་རེད། སྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྒེར་གྱི་ཚོགས་པ་དབུས་གཙང་ཚོགས་པ་ཟེར་བ་དང༌། མདོ་སྨད་ཚོགས་པ་ཟེར་བ། མདོ་སྟོད་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ཚོགས་པ་སོགས་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཡག་པོ་རེད། ལྷག་བསམ་གྱི་ཐོག་ནས་བཙུགས་པ་ཡིན་པ་རེད། ལྷག་དོན་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། དེ་སྔ་བོད་དུ་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ་མགོན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ཁོང་ཚོས་བཙུགས་ཏེ་བྱས་རྗེས་དངོས་འབྲེལ་བཞག་ཡོད།

དེ་འདྲའི་ཚོགས་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོང་སྟངས་ལ་ལྟ་དུས་རང་སོ་སོའི་སྒྲིག་གཞིའི་ནང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་གཞུང་ལ་གཡས་གཞོགས་གཡོན་འདེགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་སྤྱི་དོན་ཆེ་སའི་རིགས་ལ་ནི་ས་རྡོ་ལྟ་བུར་གོ་རྒྱུ་ཚོར་རྒྱུ་མེད་པར་བསྡད། རང་རང་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཐུག་ན་ནི་ཆུང་ཙག་ཡིན་ཀྱང་ཤི་གསོན་གྱི་འཐབ་འཛིངས་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་རྒྱུག་པ་འཁྲོག་ལངས་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་ཡག་པོ་མི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དབུས་གཙང་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཡིན་ན་དབུས་གཙང་ཚོགས་པས་དགེ་བཤད་སྡིག་བཀྲོལ་བྱས། མདོ་སྨད་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཡིན་ན་མདོ་སྨད་ཚོགས་པས་དགེ་སྐྱོན་བཤད། ཡང་ཁམས་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཐོག་ནས་འཁྱོག་པོ་ཡོ་བསྲང་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་དོན་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ཡག་པོ་མ་རེད་དམ།

དེ་སྔ་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་བོད་དུ་ཐོག་མར་ཚུགས་ཏེ་དཀའ་ལས་རྒྱག་པའི་སྐབས་སུ་མིང་ལ་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་ཅེས་བཏགས་ཀྱང་མ་བཏགས་ཀྱང་དོན་དུ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་འདྲེས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་དང༌། ཨ་མདོ་བས་དབུས་གཙང་རྒྱུད་ལ་རྒྱ་མིར་ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་སྐབས་སུ་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་མི་མང་ཁྱོན་ཆེ་ཞིག་མཉམ་དུ་འདྲེས། གདན་སའི་ནང་ནས་མི་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། གཞུང་གི་དམག་མི་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་བཅས་གང་ལྟར་མིང་སུས་འཁྱེར་ཀྱང་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་མི་རིགས་དབྱེ་བ་མེད་པར་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།’’6jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་རྗེས་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་མི་ཚང་མར་མཇལ་ཁ་སྩལ།

དགོང་དྲོར་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་པ་གདན་གསུམ་འཐུས་མི་དགའ་ཤར་མཁན་པོ། སྒོ་མང་མཁན་པོ། སེར་སྨད་མཁན་པོ་གསུམ་ཐོན་མཇལ་དུ་བཅར་བར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྤྱི་སྨིན་བསྐྱངས།

༢༽སིམ་ལ་དང་སྤི་ཏི། མ་ན་ལི་བཅས་སུ་ཕེབས་བཞུད་དང་རྟ་ཕོ་དགོན་པར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ་བ།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤ ཉིན་རིགས་ལམ་སློབ་གྲྭར་བོད་འབྱོར་ན་གཞོན་རྣམས་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་སྙིང་བཅངས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་དད་མཇལ་ཞུས་པར་གང་བློ་མ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་བསམ་བློའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་དགྱེས་སྩལ་ལ་ཀུན་ཀྱང་སྨྲ་བརྗོད་མི་ཤེས་པའི་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་བཀོད།

ཚེས་ ༩ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་འཁོར་རྣམས་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་སྦེ་ལི་སི་སྤུར་ (Bilaspur) ས་གནས་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་གསོལ་ཇ་བཞེས་ཏོག་འདེགས་འབུལ་ཞུས། ས་གནས་རྫོང་དཔོན་དང་ས་གནས་སྐོར་སྲུང་བའི་སྤྱི་ཁྱབ་ (DIG) གཉིས་ཕེབས་བསུར་ཆེད་བཅར་ཐོག་སྐོར་བྱ་བའི་རུ་ཁག་ནས་ཆེ་བསྟོད་གུས་བཏུད་ཞུས། དེར་སིམ་ལ་བདེ་དོན་དང༌། བཟོ་གྲྭའི་འགོ་འཛིན། སངས་རྒྱས་ཆོས་གླིང་དགོན་པའི་གནས་འཛིན། སྤི་ཏི་རྟ་ཕཽ་དགོན་པའི་མཁན་པོ་དང་མི་འཐུས་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ཉེ་འཁྲིས་ལམ་གཞུང་དུ་མི་མང་ནས་ཕེབས་བསུའི་རྒྱལ་སྒོ་དང་པོ་རང་ལུགས་ཤམ་བུ་སོགས་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་བརྗིད་ཆགས་ཡོད་སར་རང་བདེན་ཚོགས་འཐུས་དང་མི་མང་སེར་སྐྱ་རྒན་བྱིས་རྣམས་ནས་ལག་ཏུ་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་མཇལ་དར་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཤིང༌། མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་བཞུགས་ཡུལ་ཉེ་འགྲམ་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྒོ་གཉིས་པ་བཞེངས་ཏེ་མི་མང་རྣམས་གྲལ་བསྟར་ལེགས་བསྒྲིགས་ཀྱིས་གུས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། བཞུགས་སྒྲིག་གནང་ཡུལ་ཕེབས་བསུའི་རྒྱལ་སྒོ་གསུམ་པར་སིམ་ལ་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་གསུམ་ནས་ཆོལ་གསུམ་ཆས་གོས་གཟབ་མཆོར་རྒྱན་སྤྲས་ངང་མཇལ་དར་དང༌། ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད་འདེགས་འབུལ་ཞུས། སློབ་ཕྲུག་གིས་རྔོན་པའི་འདོན་དང་གཡག་སེང་བྲོ་འཆམ་གཟིགས་འབུལ་ཞུ་བཞིན་སློབ་གྲྭའི་རྔ་རོལ་བ་ཚོ་དང༌། དགེ་ལས་རྣམ་པ། སློབ་ཕྲུག་བྱིངས་བཅས་ནས་རྒྱལ་སྒོའི་གཡས་གཡོན་ནས་སེར་སྦྲེངས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུ་མུར་རྒྱལ་ཁང་ར་ཇི་བྷ་ཝན་ (Raj Bhawan) དུ་ཉིན་དགུང་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཙམ་ལ་ཞབས་སོར་འཁོད། ར་ཇི་བྷ་ཝན་དུ་སིམ་ལའི་རྫོང་དཔོན་དང་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཆེ་ཁག་མང་པོ་ཕེབས་བསུར་བཅར། ཉིན་རྒྱབ་བདེ་དོན་ནས་མངའ་རིས་རིན་པོ་ཆེ་བརྒྱུད་མཛད་རིམ་ཁག་སྙན་སེང་དང༌། ས་གནས་ཞི་དྲག་གི་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་བཅས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྔོན་ཡོད་མཛད་འཆར་ལྟར་སིམ་ལ་བོད་གཞུང་གཏན་སློབ་ཁང་དང༌། མི་མང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་འཛིན་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་ཁྲིད་ལ་གཟིགས་སྐོར་སྤྱན་ཞིབ་དང༌། རིམ་བཞིན་ཡིག་ཚང༌། ཉལ་ཁང༌། གསོལ་ཚང་དང་སྨན་ཁང་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་དང་ཕྱག་ནས་སྩལ། མི་མང་སེར་སྐྱ་ཡོངས་དང་སློབ་ཕྲུག་བཅས་སློབ་ཐང་དུ་འདུ་འཛོམས་ཐོག་སློབ་སྤྱི་དང་བདེ་དོན་གཅིག་ལྕོགས་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང་གྲུབ་འཕྲལ་སློབ་ཕྲུག་ནས་ལྷ་མོ་དང༌། བྲོ་གར། འཆམ། གཞས་སྣ་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

སློབ་སྤྱི་དང་བདེ་དོན་གཅིག་ལྕོགས་ནས་ས་གནས་བདེ་དོན་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་དང༌། རྒྱ་གར་སློབ་སྤྱི་ནས་སློབ་གྲྭའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང་མི་མང་ཡོངས་ལ་དུས་བསྟུན་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘དེ་རིང་སིམ་ལར་ང་རང་ཚོ་མཉམ་དུ་འཛོམས་པ་ལ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ས་ཆ་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ས་བསིལ་པོ་དང༌། འདིའི་གཡས་གཡོན་ལ་ལྟོ་གོས་ཐབས་འཚོལ་བདེ་པོ་ཡོད་སྟབས་འདི་ཁུལ་སྡོད་མཁན་བོད་མི་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་དེ་སྔ་བོད་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་ནས་སིམ་ལ་སིམ་ལ་ཟེར་བ་འདི་གོ་མྱོང་ཡོད་པ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྔོན་མ་ཤིང་སྟག་སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་བཞག་སའི་ས་ཆ་དེ་འདི་ཡིན་པ་རེད། སྐབས་དེར་ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བཤད་སྒྲ་བློན་ཆེན་དང༌། དེ་དུས་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་གིས་ཟིན་བསྡད་ཡོད་པའི་དབྱིན་ཇིའི་སྐུ་ཚབ། རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་མི་སྣ་འདིར་འཛོམས་ནས་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་རེད།

སིམ་ལ་ས་ཁུལ་ལ་སྡོད་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་མང་ཆེ་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་གང་བབས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཐོག་ནས་འཚོ་ཐབས་བྱས། བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་མ་བརླག་པའི་ཐོག་ནས་བོད་པ་སྤྱིའི་མི་དོན་ལ་རྒྱ་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱས། ས་ཁུལ་འདིར་དམིགས་བསལ་རྙོག་གྲ་མ་ཐོན་པའི་ཐོག་ལ་ཡང་འབད་རྩོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཡུལ་ཆུ་བཏུང་ནས་ཡུལ་ཁྲིམས་འཁུར་ཟེར་བ་ལྟར། ང་རང་ཚོ་ས་ཆ་གང་དུ་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང་ས་ཆ་དེའི་ཡུལ་མི་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་ཡུལ་ཁྲིམས་འཁྱེར་མཁན་གྱི་མི་བཟང་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ཡ་རབས་བྱེད་དགོས། བོད་པའི་ནང་ནས་རྒྱག་རེས་རྒྱག་མཁན། རྐུན་མ་རྐུ་མཁན། བོད་མིའི་མཚན་ཤས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་མི་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་འདིར་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་འདི་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། མ་གཞི་ངོས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ད་གིན་ལས་བསྡོམས་ཀློག་པ་ཡིན། ཡར་རྒྱས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཕྱིན་འདུག ད་དུང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཚང་མས་སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་སྡོད། དོན་དག་མེད་པའི་སེམས་ཁྲལ་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་འདི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་རེད། སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ལུས་ལ་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་འཕྲད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དེས་ལུས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ལུས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དེ་བཟོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་མེད་ན་ལུས་པོའི་གནས་སྟངས་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་ཡོད་ན་ཡང་སྐྱིད་པོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་བོད་མི་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དེ་རིང་འདིར་མཉམ་དུ་ཡོད་མཁན་ཚང་མ་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། མི་ཚེ་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཡོང་བ་དང༌། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ཚེ་རབས་གཏན་དུ་བདེ་བ་ཡོང་བར་ངོས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡིན། རང་ཉིད་ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཙན་པོ་དབང་ཡོད་བྱེད་མཁན་སུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཆོས་བྱེད་དང་མ་བྱེད་སོ་སོ་རང་དབང་རེད།

ཡིན་ན་ཡང་ཆོས་ཁས་བླངས་ནས་ཆོས་ཤིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རྣམ་པར་དག་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང༌། བདེན་པ་གཉིས། བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་འདི་ཚོའི་གྲས་སོ་སོས་ཤེས་པ་བྱས། དོ་སྣང་བྱས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་བའི་སྐབས་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དེ་ཚོ་བསམ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་གི་རེད། སེམས་ལ་སྙིང་སྟོབས་སླེབས་ཡོང་གི་རེད། སེམས་ལ་ཞུམ་པ་ཡོང་གི་མ་རེད། ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲའི་ཉམས་ལེན་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད།

གཞི་རྩའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཡག་པོ་ཟིན་མ་ཐུབ་ན། ཁ་ནས་ཚིག་སྐམ་པོ་ཞིག་བཏོན་པ་ཙམ་ལ་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་དེ་གང་ཡིན་པ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། རྩ་བ་དེ་ཕར་བཞག་ནས་ཡལ་ག་ཕལ་བ་གཅིག་ལ་མགོ་འཁོར་བསྡད་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད།

ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ནང་ལ། ཆོས་ཟེར་དུས་ཞབས་བརྟན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། ཕྱག་མཆོད་འབུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད། རང་རང་སོ་སོའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཞུ་དག་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། སེམས་ངན་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ནས་སྤོངས་ཐབས། སེམས་བཟང་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟས་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་མ་བྱས་ན་དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། སོ་སོའི་ཤག་གི་སྦུག་ལ་མཆོད་གཤོམས་ཤིག་བཟོས། སྐུ་བརྙན་འདྲ་སྒྲིག དེ་ལ་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་མ་གཏོགས། སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་བྱས། སྐུ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡག་ཉེས་བལྟ་བ་འདྲ་པོ་དེ་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཤུན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་རེད།

ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཁུལ་ཡིན་ཡང་དོན་དག་ཡང་སྙིང་རྒྱུ་ཆ་ཡག་ཉེས་དང༌། གོང་ཆེ་ཆུང་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན་སྡིག་པ་གསོག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེས་ཕན་གྱི་མ་རེད། དེ་བཞིན་ཁ་འདོན་འདྲ་བྱས། དཔེ་ཆ་འདྲ་ཀློག་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ནང་ནས་མི་ལ་སེམས་གནག་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། མི་ལ་མགོ་བསྐོར་རྒྱུ། མི་ལ་ཐུབ་ཚོད་ཤོད་རྒྱུ་དེ་འདྲ་བསམ་བློ་འཁོར་བ་ཡིན་ན་ཆོས་དེ་རྫུན་མ་ཆགས་པ་རེད། ཆོས་དང་རྒྱབ་འགལ་ཆགས་པ་རེད།

མདོ་དོན་སྙིང་པོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཤིག་ཁས་བླངས་ནས་སྐྱབས་གནས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས། སེམས་ངན་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། རང་གཞན་རོགས་གསུམ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ཚང་མ་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་དུས་མི་ལ་ཕན་སེམས་བཅང་རྒྱུ་འདི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རེད། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུའི་ཆ་ལ་ཡིན་ན་ཡང་སྙིང་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། མིས་མི་ལ་བརྩེ་བ་བརླག་ན་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བརླག་འགྲོ་གི་རེད།’’7jམཆན། ཅེས་སོགས་གསུངས་མཇུག་སློབ་གྲྭའི་རོལ་ཆ་བ་ཚོ་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་ཕུལ་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ར་ཇེ་བྷ་ཝན་ (Raj Bhawan) དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་སིམ་ལའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ཝིར་བྷ་དྷ་ར་སིང་ (Mr Virbadra Singh) ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཁོང་གི་གཟིམ་ཁང་དུ་བློན་ཆེན་མཆོག་དང་མཇལ་མོལ་རྗེས་སིམ་ལ་དབྱངས་ཅན་དགའ་ཚལ་བོད་གཞུང་བཟོ་གྲྭར་ཕེབས་འཕྲལ་མི་མང་སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་ཞུས་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས། དེ་ནས་བཟོ་གྲྭའི་མཆོད་ཁང་ནང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང་ཤིང་འབྲས་སོགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཏེ་རིམ་བཞིན་ལས་ཁུངས་དང༌། རུམ་བཟོ་ཁང་གསར་རྒྱག་ཞུ་བཞིན་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་གདན་ཞུ་སྙན་སྒྲོན་སྔོན་གསོལ་བཞིན་གཟིགས་སྐོར་ཐུགས་སྨོན་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་ཏོག་ཕུལ་རྗེས་མཛད་འཆར་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཆོས་གླིང་དགོན་རྟག་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་གླིང་དུ་ཤར་ཕེབས་མཛད་ཅིང༌།

དགོན་པ་དང་གྲྭ་ཤག་རུམ་བཟོའི་ཁང་པ་གསར་གྲུབ་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས། སངས་རྒྱས་ཆོས་གླིང་འདུས་སྤྱི་དང་མི་མང་ནས་གོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་སྐུ་འཁོར་ཞབས་བཅར་དང་བཅས་པར་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འདེགས་འབུལ་ཞུས། སྟག་ལུང་རྩེ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོན་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་དངུལ་ཁང་ (UCO Bank) བཅས་པར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ཇེ་སྤི་ནེ་གི་ (J.P.Negi) སྟེང་ཞལ་དང༌། ཧི་མ་ཅལ་བདེ་དོནལས་ཁང་གི་འགོ་འཛིན་ནང་མི་བཅས་ནས་དད་མཇལ་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སིམ་ལ་གཏན་སློབ་དང་ཁ་ར་པ་ཐར་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སྤྲོ་སྐྱིད་གཏོང་ཆེད་ཧིན་སྒོར་ ༤༣༩༠ གསོལ་རས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་སིམ་ལ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་ནར་ཁན་ཌར་ (Narkanda) ཁུལ་སྡོད་རང་རིགས་མི་མང་ནས་ཕེབས་བསུའི་རྒྱལ་སྒོ་རིམ་པ་གསུམ་གསར་བཞེངས་ཞུས་པའི་གཡས་གཡོན་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། པུའུ་ (Pooh) ལ་ཕེབས་འབྱོར་མཚམས་ཀི་ནོར་གྱི་རྫོང་དཔོན་དང་སྐོར་སྲུང་བའི་འགོ་པ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུར་བཅར། དགོང་དྲོ་པུའུ་ (Pooh) ལ་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་པུའུ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕེབས་ལམ་དུ་གྲོང་གསེབ་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུ་ཇི་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་འཁོར་ནས་བཤོལ་ཏེ་མང་ཚོགས་ལ་མ་ཎི་དང༌། བཛྲ་གུ་རུ་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང༌། ནད་པ་ཁག་ལ་བྱིན་རྟེན་གསོལ་རས་སྩལ། དགོང་དྲོ་རྟ་ཕོ་དགོན་པར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་འདུས་མང་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ལོ་ ༩༠༠ ཙམ་གྱི་སྔོན་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་ཕྱག་བཏབ་པའི་རྟ་ཕོ་དགོན་པར་གནས་གཟིགས་དང༌། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་ཐེངས་དགུ་པ་གནང་ཡུལ་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་རྗེས་སྐུ་ངལ་གསོས།

ཚེས་ ༡༤ སྔ་དྲོ་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་གནང་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ལ་དྭགས་དང༌། ཁུ་ནུ། གར་ཞ་བཅས་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང༌། བོད་མི་སུམ་བརྒྱ་ ༣༠༠ སྐོར། ཕྱི་རྒྱལ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་ ༣༠ སྐོར་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ཆིག་ཁྲི་ ༡༠༠༠༠ སྐོར་ལ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་ལེགས་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སླད་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་དང༌། བོད་འབྱོར་ལྷ་རྒྱ་རི་ཁྲི་ཆེན་གྱིས་གཙོས་མི་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་ ༨༠ སྐོར་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དང༌། དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༢ པ་ནས་ ༤ བར་ས་ཆོག་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། གསུང་ཆོག་ཉིན་གཉིས་པར་ས་གར་དང༌། ཉིན་གསུམ་པར་བདག་བསྐྱེད་དང་བུམ་སྒྲུབ་སོགས་མཛད།

ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༢༠ བར་སྔ་དྲོ་དུས་འཁོར་གསུང་ཆོག་དང༌། དགོང་དྲོ་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་མཇུག་སྒྲིལ་བར་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཆོག་གར་དང༌། བདག་འཇུག་སོགས་བཞེས་ཏེ་གསུང་ཆོག་མཛད།

ཚེས་ ༢༢ ནས་ ༢༤ བར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་དང༌། དངོས་གཞི་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༦ སྔ་དྲོ་རྟ་ཕོ་ནས་ཀ་ཛ་བར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེ་ནུབ་ཀ་ཛ་རྒྱ་གར་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞག་གནང༌། སྐུ་ཚད་དང་མགུལ་འཆམ་ཕྲན་བུ་བཞེས་སྟབས་ཚེས་ ༢༧ ནས་ ༢༩ བར་ཀ་ཛར་ལྷོད་བཞུགས་ཀྱིས་སྐུ་ངལ་གསོས།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་ཀ་ཛ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕེབས་ལམ་དུ་བྲག་དཀར་དགོན་པར་ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་གནང་རྗེས་སྐྱིད་བར་བརྒྱུད་བཀྲ་ཤིས་སྒང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད།

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢ ཉིན་དཀྱིལ་དགོན་རྒྱབ་རིའི་ཡང་སྟེང་སྤང་གཤོང་བཀྲ་ཤིས་སྒང་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས་ཁར་དེ་ཁུལ་ཡུལ་ཚོ་དགེ་བདེ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་སྒང་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་འབྲོག་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་བརྒྱ་སྐོར་ནས་དང་བླང་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་དཀར་ཕུད་མར་འོ་མ་ཉིན་ལྟར་དད་འབུལ་ཞུས་པར་ཕྱག་དབང་བྱིན་སྲུང་གསོལ་སྩལ་དང༌། འབུལ་ཚན་མར་ཕྱུར་རྣམས་རང་སློག་གནང༌། ཁོང་ཚོར་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་སྐོར་བཀའ་སློབ་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་སྩལ། དེ་བཞིན་ཞབས་ཞུ་ལས་བྱེད་དཀྱིལ་དགོན་དགེ་འདུན་བཅོ་ལྔ་སྐོར་ལ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ།

ཡུལ་ཚོ་ཁག་གཉིས་སོ་སོར་གསོལ་རས་ཧིན་སྒོར་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེ་སྩལ་ཏེ་སྔ་དྲོ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་དཀྱིལ་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་རབ་གནས་དང༌། བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་དགེ་འདུན་མི་མང་བཅས་པར་པཎ་ཆེན་གྱི་གསུང་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་གསུང་ཆོས་སྙིང་བསྡུས་དགྱེས་སྩལ་ལ་ལོ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་དཀྱྀལ་དགོན་མཁན་ལས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་གསོལ་འདེབས་དང་གཏང་རག་རིམ་འབུལ་གྱིས་འབུལ་དངོས་ཕྱིར་སློག་སྩལ་ཏེ་དཀྱིལ་དགོན་ནས་ཕེབས་ཐོན་མཛད། ཡུལ་ཚོ་སོ་སོའི་མི་མང་འཚོ་ཁག་སོ་སོར་ཞུ་མོས་ལྟར་རང་རིག ཧལ། སྐྱིད་མོ། ཧང་སེ་བཅས་ཀྱི་ཇོ་བོ། བྱམས་པ་སོགས་ལ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་རབ་གནས་དང༌། མི་མང་འདུ་འཛོམས་སོ་སོར་ཡང་སྟོན་པའི་མཚན་སྔགས། མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་རིམ་བཞིན་སྩལ།

ཚེས་ ༣ སྔ་དྲོ་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་ཁྱུང་གྲོར་དང་བློ་གསལ་གྱི་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་རབ་གནས་བཅས་རིམ་བཞིན་སྩལ་ཏེ། མི་མང་འདུ་འཛོམས་སོ་སོར་ཡང་གོང་བཞིན་ལྗགས་ལུང་དང༌། སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་བླང་དོར་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་བཀའ་སློབ་དགྱེས་སྩལ་གྲུབ་སྟེ་མ་ན་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། ཀུ་ལུ་བདེ་དོན་དང༌། རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང༌། ས་གནས་གཞོན་ནུ་བཅས་ནས་ཆ་ཏ་རུར་ (Chhatru) ཕེབས་བསུ་དང་པོའི་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ། རོ་ཐང་ལ་རྒྱབ་ཆ་ལི་ཐང་ (Gramphu) དུ་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོ་རྒྱས་བཤམས་སར་རང་རིགས་ལམ་ལས་སྡོད་སྒར་མི་མང་ཡོངས་ནས་གུས་བསུའི་ལྷ་རྫས་འཁྱེར་ཏེ་སྐུ་བསངས་འབུལ་བཞིན་བཅུ་དཔོན་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ།

རོ་ཐང་ལ་རྩེར་ཕེབས་སྐབས་སྐུ་བསང་དར་བསྒྲེངས་དང༌། ཀུ་ལུ་བདེ་དོན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཡོངས་ནས་དད་གུས་ཀྱིས་དབུ་གུར་སྒྲོན་རྒྱག་སར་དགའ་ལྡན་ཐེག་མཆོག་གླིང་གི་འདུས་ཚབ་དང༌། བཅུ་འཐུས་ཡོངས་ནས་མཇལ་ཕྱག་ཕུལ་རྗེས་ཆིབས་ཞབས་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པར་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཤིང༌། ཁྱུག་ཙམ་སྐུ་ངལ་གསོ་གནང་མཛད།

མ་ན་ལིའི་བདེ་སྐྱིད་གླིང་གྲོང་དུ་ས་གནས་མི་མང་ཡོངས་ནས་གུས་བསུ་ཞུས་པ་དང༌། ས་གནས་རང་དབང་ཚོགས་ཆུང་དང༌། བཅུ་དཔོན་བཅས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། མ་ན་ལི་ཉེ་འཁྲིས་ཟམ་ཆེན་སར་ལ་དྭགས་པ་མི་མང་སྤྱི་ནས་གཟིམ་སྒོ་རྒྱས་བཤམས་ཀྱིས་གུས་བསུ་ཞུས། ཁྲོམ་སྡོད་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་གའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་གཟིམ་སྒོ་རྒྱས་བཤམས་དང་དགེ་འདུན་ཡོངས་ནས་དུང་རྒྱ་རྔ་རོལ་སེར་ཕྲེང་དང་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་རུ་བསྟར་གྱིས་ས་གནས་ཚོགས་ཆུང༌། བརྒྱ་འཐུས་བཅས་ནས་མཇལ་ཕྱག་ཕུལ། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང༌། ཡུལ་མི་ནང་པ་སྤྱི་ནས་ཀྱང་གུས་བསུའི་དད་སྒྲིག་ཞུས་པ་དང་མཇལ་དར་ཕུལ།

བཞུགས་ཡུལ་ས་གནས་གཞུང་མགྲོན་ཁང་གི་གཟིམ་སྒོ་ཕྱི་མའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་གཟིམ་སྒོ་རྒྱས་བཤམས་ཀྱིས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རྔ་རོལ་དང་བཅས་གུས་བསུའི་བསྟོད་དབྱངས་འབུལ་བཞིན་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་ནས་གོང་བཞིན་གུས་བསུ་ཞུས་ཏེ། སློབ་དགེ་རྣམས་ནས་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་བཀོད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༤ ཉིན་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་བཞི་སྟོང་ ༤༠༠༠ བརྒལ་བར་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་བཀའ་དྲིན་སྤྱི་སྨིན་སྩལ་དོན། ‘‘ཁ་སང་སྤི་ཏི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་པ་ཚོ་ལའང་ངོས་ཀྱིས་སྐུལ་མ་བྱས་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོས་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་དོན་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས། དཔེར་ན། འཚེམས་བུ་བ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཞིག་གིས་གོས་འཚེམས་སྟངས་མ་ཤེས་ན་གད་མོ་ཤོར་རྒྱུ་རེད། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་པ་ཡིན་ཞེས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་མ་ཤེས་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད།

སོ་སོས་དད་པ་བྱེད་སའི་ཆོས་དེའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟབས། ངོས་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ཞེས་གང་ས་གང་ལ་འབོད་བསྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་རིང་འདི་གར་ཡང་ངོས་ཀྱིས་གཅིག་ལབ་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། ང་ཚོས་དད་པ་བྱེད་སའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་གཏིང་ཟབ་པོ། སྤྱོད་པའི་ཆ་ནས་ས་དང་ལམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་འདི་ཚོའི་གྲས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ། རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ངེས་པ་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

རང་རང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མ་ཤེས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཟེར་བ་དང༌། སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཟེར་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་མ་ཤེས་པར་བསྡད་པ་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཕངས་པོ་རེད། སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་ན་དེ་གནས་ཚུལ་ཁག་ཁག་རེད། ཆོས་ལ་དད་པ་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་དད་པ་བྱེད་སའི་ཆོས་དེའི་གནས་ཚུལ་རྩད་གཅོད་བྱས། ཤེས་པ་བྱས། དེའི་ཐོག་ནས་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་འདྲ་པོ་གང་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྤུས་དག་པོ་གཅིག་དང༌། ཚད་ལོངས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཆོས་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ཚང་མ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད། དཔེར་ན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་དང༌། ཁ་ཆེའི་ཆོས། མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཡོད་རེད། འདི་ཚོའི་གྲས་ཚང་མས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཆ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། མི་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཕན་སེམས་བྱེད་དགོས་པ། སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ལུགས་དེ་དང་དེ་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ལ་མི་ས་ཡ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་ཐོགས་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་རེད།

ད་ལྟའི་སྐབས་ལ་ཡང་མིའི་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ཡེ་ཤུ་དང༌། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་སེམས་ལ་ཟུག་ཆེ་བ་དང༌། ཕན་ཤས་ཆེ་བ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདིར་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ར་འཕྲོད་རྒྱུ་དང༌། ངེས་པ་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ། སྤྱོད་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་མི་ལ་ཕན་སེམས་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཕན་སེམས་ཀྱི་བློ་ཐོག་མར་གཞི་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་ཚུལ། དེ་ནས་རིམ་པས་བློ་ཡར་རྒྱས་བཏང་སྟེ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་སྟངས་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང༌། སྤུས་དག་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་རང་ཚོས་དེ་དག་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་གྲྭ་ས་ལ་འཁྲི་བ་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་གཞུང་ཆེན་མོ་བལྟ་མཁན་ཚོ་ལ་འཁྲི་བ་ལས། སྤྱིར་བཏང་གི་མི་མང་ཚོས་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱས་པ་དེ་གས་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ལས། མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་དགོས་པའི་མིག་ལྟོས་དེ་ཙམ་མེད་པ་དེ་ཏན་ཏན་རྗེས་ལུས་ཀྱི་བསམ་བློ་རེད། དེ་ཚོ་སྔ་མོའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་རྩ་བ་ནས་མིན། སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་སོ་སོས་དད་པ་བྱེད་སའི་ཆོས་དེ་སློབ་སྦྱོང་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དཔེར་ན། ཆོས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ཏེ་ཆོས་སྤངས་པའི་མི་གཅིག་དང༌། ཆོས་དད་ཡོད་པའི་མི་གཅིག་སོ་སོའི་སྒེར་གྱི་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་ཆུང་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་གནས་སྟངས་བཟང་ངན་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ང་ཚོས་རྩིས་ཤིག་རྒྱག་གི་ཡིན་ན། དཔེར་ན། ཡེ་ཤུ་ལ་ཆ་བཞག་ན། སྤྱོད་པ་ངན་པ་དང༌། མི་ལ་དབང་ཡོད་བཤད་ན་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་དཀོན་མཆོག་ཐུགས་ཁྲེལ་གྱི་རེད་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་བསྟེན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཆ་བཞག་ན། ཁྲིམས་ས་ལ་གྱར་རུང་མ་གྱར་རུང༌། མི་གཞན་དག་གིས་ཤེས་རུང་མ་ཤེས་རུང༌། ངས་ཡ་རབས་མ་བྱས་པར་མི་ལ་གནོད་པ་བསྐྱལ་བ་ཡིན་ན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ལྟོས་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་སྟེ་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་ནས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་སྟངས་འཛིན་ཕྲན་བུ་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཆོས་སྤངས་པའི་མི་དེས་འཕྲལ་སེལ་ཁེ་ཕན་གང་ཆེའི་བསམ་བློ་མ་གཏོགས། ཡ་རབས་མ་རབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོའི་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སྲུང་དགོས། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་སྡིག་སྤོངས་དགེ་བསྒྲུབ་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས། སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དེ་ཡང༌། ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་བྱ་གཞག་ནང་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ལས། སོ་སོ་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་བསྐྱེལ་བའི་རིང་ལ་མི་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་དང༌། མི་ལ་སེམས་གནག་བྱེད་པ། མི་ལ་ཐུབ་ཚོད་ཤོད་པ་ཤ་སྟག་བྱས། ཡུད་ཙམ་ཞིག་གདན་སྒང་ལ་བསྡད་ནས་ཁ་འདོན་འདྲ་བྱས། ལག་པར་ཕྲེང་བ་ཞིག་འཁྱེར་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་དེ་ག་ཕྱི་ག་ལོག་རེད། རང་ཉིད་ཚོང་རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང་རུང༌། ངལ་རྩོལ་ཞིག་རྒྱུགས་ཀྱི་ཡོད་རུང༌། ཞིང་ལས་དང༌། ལས་ཁུངས་ནང་གི་ལས་ཀ སྨན་པའི་ལས་ཀ་འདྲ་པོ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། སོ་སོའི་ལས་ཀ་དེ་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་སེམས་པ་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྱེད། མི་ལ་ཕན་ཡག་པོ་བཏགས། གལ་སྲིད་ཕན་བཏགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ན་ཡང༌། མི་ལ་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མ་སྐྱེལ་བ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན། མི་དེས་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

སོ་སོ་ཉིན་རེའི་ལས་ཀ་དེ་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་བྱས། མི་ལ་ག་ཚད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཕན་བཏགས། གལ་སྲིད་ཕན་བཏགས་མ་ཐུབ་ནའང་མི་ལ་གནོད་པ་མ་བྱས། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་སྒོ་ནས་སོ་སོའི་ཉི་མ་གཅིག་གི་མི་ཚེ་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྱེལ་དགོས། ད་དུང་ཡག་པོ་ཡོང་གི་འདུག་ན། ཞོགས་པ་ཡར་ལངས་པ་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས། ང་ནང་པ་ཡིན། དེ་རིང་གི་ཉི་མ་འདིར་ངས་ནང་པ་ཚད་ལོངས་པ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ངས་ནང་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་མིན་བསམ་པ་བྱས། དེ་ནས་སོ་སོའི་ལྟོ་གོས་ཀྱི་ལས་ཀ་ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་བྱས། ཡང་དགོང་མོ་ཉལ་ཁར་ངས་དེ་རིང་ནང་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་འདུག་གམ་མི་འདུག་བསམ་བློ་ཡག་པོ་ཞིག་བཏང༌། དེ་རིང་ངས་ནང་པའི་ཞབས་འདྲེན་རང་ཞུས་མི་འདུག

ཨའུ་ཙམ་བྱས་འདུག་བསམ་ན་ཕོ་རྒོད་པོ་ངས་དེ་རིང་གོ་ཆོད་པོ་བྱས་འདུག་བསམ་ནས་དགའ་བ་སྒོམ། ཡང་དེ་རིང་ངས་ནང་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་འདུག ངས་མི་ལ་དོན་དག་མེད་པར་ཁ་རྩོད་བྱས། ངས་སྐྱག་རྫུན་བཤད། མགོ་སྐོར་བཏང་བ་སོགས་སོ་སོས་འགྱོད་པ་སྐྱེས་གཞིའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག་ན། ཁོ་སྤྲང་པོ། ཟ་འདྲེ། ཁོས་ཐབས་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་འདུག་བསམས་ནས་སོ་སོས་སོ་སོར་དམའ་ཕབ། ནག་ཉེས་བགྲངས། འགྱོད་པ་ཆེན་པོས་བཤགས་སྡོམ་བྱས། ངས་སང་ཉིན་ཕན་ཆད་འདི་འདྲ་གཏན་ནས་བྱེད་ཀྱི་མིན་བསམ་པའི་སྡོམ་སེམས་ཡག་པོ་བསྐྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་ཆོས་རྟགས་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།’’8jམཆན། ཅེས་སོགས་གསུངས།

ཚེས་ ༥ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཐོག་མ་ན་ལི་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་སྐབས་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་གི་ཕྱི་ངོས་སུ་གཟིམ་སྒོ་སྔོན་ཡོད་ཐོག་ཁྲོམ་གཞུང་གཡས་གཡོན་དུ་སྡོད་ཚིགས་ཅན་གྱི་ཕྲེད་དར་ཁྱོན་ཆེ་འཐེན་འགྲེམས་ཞུས་པ་དང༌། ཁྲོམ་གཞུང་དུ་དཔལ་འབྱོར་མགྲོན་ཁང་དང༌། དེ་རྗེས་ཡུལ་མི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང༌། བོད་དགོན་ཐེག་ཆེན་གླིང༌། བདེ་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་མི་མང༌། མ་ན་ལི་ཉིན་སློབ། སྤང་སྒང་རི་ཁྲོད། པ་ཏི་ཀུ་ལུའི་མི་མང་དང་སློབ་གྲྭ ཀུ་ལུ་མི་མང་བཅས་བདེ་དོན་ཁྱབ་ཁོངས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཡོངས་དང༌། ཡུལ་མི། ཆོས་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་ས་གནས་སོ་སོར་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོ་རྒྱས་བཤམས་དང་འབྲེལ་མཁན་པོ་དགེ་འདུན་དང༌། དགེ་སློབ་ལས་བྱེད་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཡོངས་ནས་ཁུངས་སོ་སོར་རུ་སྒྲིག་གིས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་ཕྱག་དང་རིམ་བཞིན་དད་མཇལ་ཞུས།

དེ་བཞིན་སྤོན་ཌོ་ཁང་བཟོའི་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོ་སར་ཆུ་ཚོད་ ༧།༡༠ ཐོག་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་འགོ་འཛིན་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་རྗེས་མང་ཚོགས་རུ་སྒྲིག་གྲལ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཞལ་མཇལ་ལྷོད་སྩལ་མཛད། དེ་ནས་འགོ་འཛིན་གྱི་བཟའ་ཟླ་ནད་མནར་ཚབས་ཆེས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྨན་པ་མང་པོས་བློས་བཏང་གི་ནད་པ་རང་ཉིད་ནས་ཀྱང་འཆི་རྒྱུ་ཡིན་པ་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱིས་མ་འཆི་གོང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་མཇལ་ཁ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་ནད་པའི་བློ་འདོད་ལྟར་ ༨༢ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་བཅར་སྐབས་ནད་གཞིའི་སྐོར་བཀའ་རྩད་དང་རྩ་ཆེའི་བྱིན་རྟེན་གསོལ་སྩལ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ལོ་ཤས་བོད་སྨན་འཕྲོད་ངེས་བསྟེན་དགོས་སྐུའི་སྨན་པ་མཁས་དབང་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས་ལ་ངོ་སྤྲོད་བཀའ་མངགས་སྩལ་བ་ད་རེས་བཀའ་བརྩད་བསྐྱངས་སྐབས། འགོ་འཛིན་ནས་སྨན་བཅོས་གཟབ་ནན་གནང་འབྲས་རིམ་དྲག་བྱུང་སྐོར་དང༌། གཙོ་ཆེརྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཛིན་གྱི་བྱིན་མཐུ་དང༌། སྨན་རྩིས་དབུ་འཛིན་དང་བླ་སྨན་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས་ལགས་བཅས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་ཞེས་གསོལ་བ་འདེབས་རྒྱུ་དང༌།

ད་དུང་རིང་མིན་ནད་གཞི་སིང་དྲག་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་གསོལ་འདེབས་ཞུས། ཞེས་གསེར་སྙན་སྒྲོན་འབུལ་སྐབས། བཀའ་སློབ་ཕེབས་གསལ། ཁོ་མོའི་ནད་གཞི་འདི་དག་སྐྲན་རྡོག་རྡོག་ཡོད་བསམ་པ་འདུག ད་དུང་ལོ་གཅིག་ལྷག་བོད་སྨན་རྒྱུན་གཏན་དགོས་པ་དེ་ནས་སིང་དྲག་མ་བྱུང་ཚེ་གཤག་བཅོས་བྱས་ན་སྐྱོན་ཡོང་གི་མ་རེད། གཟབ་གཟབ་བྱ་དགོས་ཞེས་གསུང་གི་བདུད་རྩིས་དབུགས་དབྱུང་སྩལ་ཏེ་ཐུགས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོའི་ངང་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མན་ཌིར་གནས་འཁོད་རང་རིགས་མི་མང་ཡོངས་ནས་གུས་ཞུས་མཇལ་ཕྱག་ཕུལ་བ་དང༌། ཀུ་ལུ་བདེ་དོན་དང༌། ས་གནས་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང༌། དཔལ་འབྱོར་མགྲོན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བཅས་ནས་མན་ཌི་བར་ཕེབས་སྐྱེལ་ལྷན་བཅར་ཞུས་ཤིང༌། དེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་འཁོར་བཅས་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

ཧིན་བོད་མཛའ་བའི་གནས་ལུགས་གངྒ་མོ།།

འཇགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོར་སྦྲེལ་བ་བཞིན།།

གསོང་པོར་སྨྲ་བའི་ཆོ་ག་ལྷུར་བླངས་པས།།

མཐའ་དག་ཡིད་གཉིས་དྲ་བ་རྨང་ནས་བཅད།།

རིང་ནས་སྙན་གསོལ་དོན་བཟང་སྤྲང་རྩིའི་བཅུད།།

སྩོལ་བར་སིམ་ལ་དང་ནི་མ་ན་ལིར།།

ཞབས་སེན་གསེར་གྱི་པད་འདབ་ཡོངས་གྲོལ་བས།།

འགྲོ་རྣམས་དགའ་དད་སྤྲོ་བའི་དཔལ་དུ་སྦྱར།།

སྔོན་ནས་གྲུབ་བརྙེས་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ཞེས།།

འཇིག་རྟེན་མིག་དེའི་མཛད་བརྒྱ་མངོན་གསལ་བ།།

རྟ་ཕོ་དབེན་པའི་ཚལ་དུ་གཞུང་བརྒྱའི་བཅུད།།

གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པའི་དབང་གི་ཆོ་ག་བརྩམས།།

མགོན་གང་དུས་འཁོར་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི།།

གཉིས་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་གསང་བ་དམ་པའི་མཛོད།།

ཕྱེས་ཏེ་དགེ་ལེགས་སྦྱོར་དངོས་ཡོངས་གཙང་བའི།།

དབང་ཆེན་སྩལ་འདིར་སྟོན་པ་མཆོག་ཀྱང་མཚར།།

5 ‘སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༠༣ ནས་ ༣༠༦ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།།

6 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༠༧ ནས་ ༣༣༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

7 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༧༠ ནས་ ༡༨༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

8 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༨༣ ནས་ ༡༩༦ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

བརྟན་བཞུགས་དང་ཞུ་སྙན་གྱིས་མཚོན་ཡོ་རོབ་དང་ས་གནས་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས།

༡༽བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མཆོག་ལ་ཕུལ་བའི་ཞུ་སྙན།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ གཟའ་སྐར་འབྱུང་འཕྲོད་དགེ་འཛོམས་ཀྱི་ཉིན་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་རི་མགོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། གཏིང་སྐྱེས་དགོན་བྱང་སྤྲུལ་སྐུ། རྙིང་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཉི་མ་བཟང་པོ། ཆོས་རིག་དྲུང་ཆེ་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཐུན་མོང་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་དགུང་གྲངས་ཞེ་དགུར་ ༤༩ དགུང་སྐེག་དངོས་གཞིར་ཕེབས་པར་བརྟེན་སྐུའི་གསང་གསུམ་གྱི་འགལ་རྐྱེན་མཐའ་དག་ཞི་ཞིང་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་སླད་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པ་སྤྱི་ནས་གཏེར་སྟོན་ར་གླིང་པའི་ཚེ་སྒྲུབ་གསང་པ་འདུས་པའི་སྒོ་ནས་མཁའ་འགྲོ་བསུན་ཟློག་བཅས་ཀྱི་སྐུའི་ཚེ་སྒྲུབ་བདུན་ཕྲག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོག་གྲྭའི་དབུ་བཞུགས་མལ་སོར་སྡོད་སྒར་བཞི་པའི་ཁོངས་པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྫོགས་ཆེན་པདྨ་རིག་འཛིན། ལྷོ་བྲག་ཆུ་བཟང་དང༌། རྩེ་སྤྲུལ། མགོན་བྱང་སྤྲུལ་སྐུ། རི་པ་སྤྲུལ་སྐུ། ཟངས་དབུ་ཤེན་རྡོར་གྱི་བུ་སྤྲུལ་སྐུ་ཆུང་ངུ༌། གཞན་ཡང་ཆོག་རོགས་རྙིང་ཁོངས་དགེ་འདུན་དང༌། སྔགས་པ་ཞལ་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ ༤༢ ཐོག་རྣམ་གྲྭ་གནས་དགའ་སོ་སོ་ནས་དགེ་འདུན་གྲངས་བཅད་བཅས་བརྟན་བཞུགས་ཆོ་ག་རྙིང་ལུགས་ཐོག་ནས་སྨིན་འབུལ་གྱིས་གསོལ་འདེབས་མལ་བཤད་པ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་མཁན་པོ་རྣམ་གྲོལ་ཚེ་རིང་ནས་གནང་སྐབས་སྟག་ལུང་རྩེ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རི་མགོ་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ནས་མལ་ཚོམ་བུ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེས་རྫས་བརྒྱད་ཚེ་རྫས་སོགས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་ཤིས་བརྗོད་བཅས་རིམ་འབུལ་གནང༌། མལ་སོ་བདུན་མ་དབུ་སྐུལ་དང་འབྲེལ་པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་བ་ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་འབུལ་གནང་ཞུས། ཆུ་བཟང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གཏང་རག་མལ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཏེ། དངོས་པོ་བསྟར་འབུལ་གྱི་གྲ་རྟེན་ལེགས་བསྒྲིགས་བསྟར་འབུལ་དང་བཅས་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་རིམ་པ་དོན་ལྡན་གནད་སྨིན་བཀྲ་ཤིས་དགེ་མཚན་གྱིས་དཔལ་འབར་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར། དགོང་དྲོ་གོང་གསལ་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང་ཆོག་རོགས་བཅས་པ་མཇལ་བཅར་ཕྱག་སྲུང་བྱིན་རྟེན་རེ་བཅས་དགྱེས་སྩལ། བླ་སྤྲུལ་ཚོར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀའ་བརྩད་དང་འབྲེལ་རང་ལུགས་བསྟན་རྒྱུན་འཛིན་སྐྱོང་ལེགས་པོ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ། པད་ནོར་དགོན་པར་བཤད་གྲྭའི་མཐུན་རྐྱེན་ཧིན་སྒོར་གང་འཚམས་གསོལ་རས་སྩལ།

དུས་མཚུངས་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཨིན་ངྷར་གྷན་དི་མཆོག་ལ་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཁྱབ་ཁོངས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་འཛིན་སྐྱོང་བོད་མི་རང་ངོས་ནས་བྱ་འཐུས་ཆོག་པའི་ཞུ་སྙན་ཕུལ་བ་གཤམ་གསལ།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ང་ཚོ་ཐོག་མ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་སྐབས་ནས་བཟུང་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཡབ་སྐུ་གཤེགས་ནེ་རུ་དམ་པ་མཆོག་གིས་ང་ཚོའི་གཞོན་སྐྱེས་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་དང༌། རྒན་པ་རྣམས་ལ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་བའི་བཀའ་དྲིན་ནི་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས། སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དང་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་བཅས་པར་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་ཕན་ཐོགས་ཇི་ཙམ་བྱུང་ཡོད་མེད་ལས་གཞི་འདི་གཉིས་ནས་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་ལས་གཞི་འདི་གཉིས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མུ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ལ་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་པའི་མཛད་འཕྲིན་ནི་ལར་ནས་གསབ་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན།

སྐུ་ཉིད་ལ་ད་རེས་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་ཚིག་ཁ་ཤས་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ང་ཚོའི་བོད་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཇི་འདྲ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཧ་གོ་དོན་གསལ་རེད། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མ་འོངས་དུས་ཚོད་ངེས་མེད་ཇི་ཙམ་རིང་ང་ཚོའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ཐུགས་འགན་ཆ་ཚང་བཞེས་རྒྱུ་དེ་བློས་བཟོད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་དེ་སྔ་ལོ་བཅུའི་གོང་ནས་སེམས་ཁུར་ཞིག་རང་བཞིན་སླེབས་ཡོང་གི་འདུག བོད་མི་རང་ངོས་ནས་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་དེ་དགེ་མཚན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུར་སྣང༌། དེ་རྗེས་བསམ་ཞིབ་ནན་ཏན་བཏང་སྟེ་ལོ་དྲུག་གི་རྗེས་ ༡༩༧༩ ལོར་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་དབུས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་སྤི་སི་ཅུན་རྡར་ (Dr.P.C.Chunder) མཆོག་ལ་ཌལ་ཧའོ་སི་དང་མ་སུ་རི་གཏན་སློབ་གཉིས་བོད་པ་རང་ངོས་ནས་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་བསམ་འཆར་ཡི་གེ་ཕུལ་བ་ཡིན།

༡༩༨༠ ལོར་རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་ངོས་ལེན་གྱིས་ཞིབ་ཕྲའི་འཆར་གཞི་ཡིག་ཐོག་བཀོད་དགོས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་དེར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་དང༌། ངོས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་བཅས་ནས་ཞིབ་ཕྲའི་ལས་གཞི་འགོ་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་རྗེས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གནས་སྐབས་རིང་རྩིས་སྤྲོད་རྩིས་ལེན་ཕར་འགྱངས་དགོས་པའི་བརྡ་ལན་འབྱོར་ཞིང༌། འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱ་གར་བའི་དགེ་རྒན་མང་པོ་ཞིག་གིས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་འོངས་མདུན་ལམ་ལ་འགལ་རྐྱེན་འཕྲད་ཡོང་སྙམ་པའི་དོགས་སློང་གིས་བྱས་པ་མིན་ནམ་སྙམ། ཁོང་ཚོས་ད་བར་ལོ་མང་ཞབས་ཕྱི་ཞུས་པར་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག སླད་འཛིན་སྐྱོང་ཐད་རྩིས་སྤྲོད་བྱུང་བའི་རྗེས་སུའང་ཁོང་ཚོ་མུ་མཐུད་དེ་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་བར་ང་ཚོས་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་ཡིན།

གནད་དོན་འདི་སྐོར་ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ཇི་ཡིན་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་དང༌། རྒྱ་གར་དགེ་རྒན་རྣམ་པར་འགྲེལ་བཤད་ཞུས་ཟིན་པ་རེད། དོན་མེད་ཀྱིས་དཀྲོག་རྐྱེན་འདི་ནི་ས་གནས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་པ་ཚོས་གོ་སྐབས་བླངས་ཏེ་གཞན་ལ་བརྒྱུད་སྐུལ་གྱིས་རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་གནས་ཚུལ་ཉེན་འཚབ་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་གྲབས་བྱས་པ་རེད། རང་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་མི་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན། ༡༩༨༡ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་མཁས་དབང་ (Dr.Sheila Kaul) མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་སློབ་གྲྭ་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་ཕྱོགས་སྐོར་ནན་བརྗོད་བྱས་མེད། འོན་ཀྱང༌། འདི་སྐོར་དབུས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་མཁས་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག ༡༩༨༠ ལོར་ཆེད་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེས་དེ་སྔ་ལོ་མང་སྔོན་ནས་ཤེས་ཡོན་ཉམས་ཆག་འགྲོ་བཞིན་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོའི་ནང་བཀོད་པ་བཞིན་སྐབས་དེར་སློབ་གྲྭའི་ཤེས་ཡོན་ཆུ་ཚད་ཉམས་ཆག་འགྲོ་བཞིན་སྐོར་ཁོང་ལ་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང༌། སྟབས་ཉེས་པ་ཞིག་ལ་ཤེས་ཡོན་ཐད་ཡར་རྒྱས་མ་ཕྱིན་པར་དེ་མུར་གནས་པ་རེད། ད་རེས་ངོས་ཀྱི་ཞུ་དོན་གཙོ་བོ་ནི་དེ་སྔ་གནས་ཚུལ་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་བྱུང་བ་རྣམས་ད་ཆ་ཕལ་ཆེར་ཞི་འཇམ་དུ་གྱུར་ཡོད་པར་བརྟེན། སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ཙམ་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་ཐད་རྩིས་སྤྲོད་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཌལ་ཧའོ་སི་དང་མ་སུ་རི་བཅས་ཀྱི་ཁར་ཉིན་མོའི་སློབ་གྲྭ། དཔེར་ན། ཀར་ཎ་ཌ་ཀ་མངའ་སྡེའི་ནང་སེྦལ་ཀོབ་དང༌། མ་ཧ་ར་ཤེ་ཀྲ་ར་མངའ་སྡེའི་ནང་བྷན་ངྷ་ར། དེ་བཞིན་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཁོངས་ཏེ་ཛུ་དང་མེ་ཧོ། བསྟན་འཛིན་སྒང་བཅས་སློབ་གྲྭ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་རྩིས་སྤྲོད་བྱུང་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བར་མཐོང༌། མ་ཧ་ར་ཤེ་ཀྲ་ར་དང༌། ཨ་རུ་ན་ཅལ་བཅས་སུ་ཉིན་སློབ་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ནི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་གྲས་ཡིན།

དེ་ཚོ་བཞི་ནི་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ནས་སྐྱོ་པོ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང༌། སྦེལ་ཀོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཉིན་མོའི་སློབ་གྲྭ་དེ་ནི་གཞན་དང་འདྲ་མཚུངས་མིན་ཞིང༌། ངྷ་ས་བོད་ཁྱྀམ་གྱི་ཡན་ལག་སློབ་གྲྭ་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་ ༥༠༠ བྱས་པ་ཞིག་དེར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པ་དེའང་མཉམ་དུ་རྩིས་སྤྲོད་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

གོང་དུ་སློབ་གྲྭ་རྩིས་སྤྲོད་ཡོང་བའི་འཆར་གཞི་དེའི་ཐོག་གནད་དོན་གལ་ཆེ་ཞིག་སྐོར་ལ་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། ང་ཚོར་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་འཛིན་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གཞིར་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག དེར་བརྟེན། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་གཞན་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་རྒྱུའི་ལམ་ལུགས་ཡོད་པ་བཞིན་ངོས་རང་ལའང་རོགས་སྐྱོར་གང་འོས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་དང༌། རྒྱ་དམར་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་དང༌། སྐད་ཡིག་ཉམས་ཆག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཏང་རྐྱེན་དེང་འདིར་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་འཛིན་སྐྱོང་རང་ངོས་ནས་ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་བྱ་ཆེད་ཉམས་མྱོང་གསོག་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་མངོན།

ངོས་ནས་ ༡༩༧༩ དང་ ༡༩༨༠ ལོའི་ནང་རྒྱ་གར་ནས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཐེངས་གསུམ་ཆེད་རྫོང་བྱས་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་བོད་ས་རང་ནས་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མི་ཚོས་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་པའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཡོད། དགོན་པ་སྟོང་ཕྲག་གཏོར་བཤིག་དང༌། ནང་ཆོས་ཕྱག་དཔེ་དང་རྩ་ཆེའི་རིག་གནས་ཁག་ཤུལ་མེད་དུ་བཟོས་པ་དེ་ནི་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས། ད་ཆ་ང་ཚོའི་མི་རབས་གཉིས་པར་ཤེས་ཡོན་རྒྱུན་འཛིན་དང༌། མ་ཉམས་སོར་ཆུད་བྱ་རྒྱུའི་འགན་ཞིག་ང་ཚོར་ཡོད། བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་སྔོན་བོད་སློབ་ཚོགས་པའི་ཐོག་མའི་དགོས་དམིགས་དང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ཁག་གསལ་བའི་སྙན་ཐོ་ཞིག་མཉམ་སྦྱར་ཞུ་བཞིན་ཡོད། བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གལ་ཆེའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་ཁག་ཁ་ཤས་འདིར་བཀོད་ཡོད། དེའི་ནང་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་ཤེས་ཡོན་ལ་ཉམས་ཆག་གང་འདྲ་འགྲོ་གི་ཡོད་མེད་སྐོར་ལའང་གསལ་བཤད་ཞུས་ཡོད། ང་ཚོའི་རེ་འབྲས་དོན་སྨིན་ཡོང་རེ་དང༌། ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་ལའང་གསལ་བཤད་ཡོང་བ་ཞུ། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༨ ལ། ཞེས་སྩལ།

༢༽ཡོ་རོབ་ནང་གཟིགས་སྐོར་དང་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྐུ་ཁམས་སྙུན་པའི་ཚུལ་བཞེས་པ།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག ཐར་ཆོས་དགོན་གྱི་གཙོས་ཡོ་རོབ་ཁུལ་གྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་གདན་ཞུས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། སུད་སི་འཇི་ནི་ཝའི་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་པ་དང༌། གནམ་གྲུའི་ཕེབས་སྐས་འགྲམ་དུ། སུད་སི་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ། ཐར་ཆོས་མཁན་པོ་དང༌། ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་དྲུང་ཡིག་བཀའ་ཟུར་མི་རྗེ་ཕ་ལྷ་བ་མཆོག་གིས་དབུས་མི་སྣ་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུའི་མཇལ་དར་འབུལ་ལམ་ཞུས། དེ་རྗེས་གནམ་ཐང་གལ་ཆེའི་སྐུ་མགྲོན་ཁང་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་སུད་སི་གནས་འཁོད་བོད་མིའི་འཐུས་མི་དང༌། གཞོན་ནུའི་འཐུས་མི། དེ་མིན་ཚོགས་པ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། སྐུ་མགྲོན་ཁང་དུ་སྐུ་ངལ་ཁྱུག་ཙམ་གསོ་གནང་གྲུབ་རྗེས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱི་ནང་མི་མང་ཁྱོན་ཆེ་ཕེབས་བསུར་ཆེད་བཅར་ཞུས་པ་རྣམས་ལ་དགྱེས་མཇལ་སྩལ་བཞིན་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་ཐད་ཀར་གྲོང་དཀྱིལ་གྱི་མཚོའི་ཁར་ཡོད་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མགྲོན་ཁང་བྷུ་རེ་ཝ་རྗ་ (Beau Rivage) ཞེས་པར་བཞུགས་འཇགས་གྲུབ་པ་དང༌། དགེ་བཤེས་རབ་བརྟན་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། དེ་རྗེས་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༦ དང་སྐར་མ་ ༣༠ ཐོག་མགྲོན་ཁང་ཚོམས་ཆེན་དུ་གསར་འགོད་པ་སུམ་ཅུ་སྐོར་ནས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ སྔ་དྲོ་སུད་སིའི་གསར་འགོད་པ་དང་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་པ་བཅས་ལ་གང་ཅིའི་དོན་གནད་ཐོག་བཀའ་ལན་སྩལ། འཇི་ནི་ཝ་ནས་སྤྱི་ལེ་བརྒྱ་ཙམ་སར་ཡོད་པའི་ཐར་ཆོས་དགོན་དུ་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་བསྟུན་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱག་གནས་དང་ཐུགས་སྨོན་ཟབ་རྒྱས་གནང༌། ཆེད་དུ་འདུས་པའི་མང་ཚོགས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ། དེ་གའི་ཉེ་འགྲམ་ས་གནས་ཀོའོ་ (Caux) ཞེས་པར་འཛམ་གླིང་ཆོས་ཁྲིམས་སླར་གསོ་ཚོགས་པ་ནས་གདན་ཞུའི་སྙན་གསེང་སྔོན་ཕུལ་ལྟར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་དེ་སྐབས་ཚུགས་བཞིན་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་སུད་སི་དང་ཧཕ་རན་སིའི་ས་མཚམས་སུ་འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་སན་ (CERN) ཞེས་པ་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་བཅུའི་མཉམ་འབྲེལ་རྡུལ་ཕྲན་བརྟག་ཞིབ་ཀྱི་ཚན་རིག་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་དབུ་འཛིན་ནས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་དང་སྦྲགས་ཐོག་མར་ཁོང་གི་ཚན་རིག་ཁང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་དམིགས་ཡུལ། ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས། བརྟག་ཞིབ་བྱེད་ཡུལ་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ངོ་སྤྲོད། དེང་དུས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་དུ་སླེབས་ཡོད་མེད་བཅས་ཀྱི་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་ཞུས་རྗེས། ཁོང་ནས་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ཚན་རིག་ཁང་དེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སའི་འཕྲུལ་འཁོར་སྡེ་ཚན་སོ་སོར་གཟིགས་སྐོར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སྡེ་ཚན་སོ་སོའི་མཁས་པ་ཁག་ནས་དམིགས་བསལ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་སྟངས་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་དང་འཕྲུལ་འཁོར་ཁག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོས་གཟིགས་ཞིབ་དང་བཀའ་འདྲི་བཅས་མཛད།

ཉིན་དགུང་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་ཁང་ནང་སྐུ་འཁོར་རྣམས་དང༌། ཚན་རིག་མཁས་པ་བཅུ་གཅིག་བཅས་ལྷན་དུ་གསོལ་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་དང༌། གལ་ཆེའི་སྐུ་མགྲོན་གྱི་མཚན་དེབ་ནང་མཚན་འགོད་མཛད་རྒྱུ་སོགས་གྲུབ་རྗེས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་གྱི་རིང༌། ནང་པའི་ལྟ་བ་དང་ཚན་རིག་གི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྟེ་དེ་གའི་མཁས་པ་ཚོས་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་རིག་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རིམ་པས་ཆ་ཕྱེས་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་སྟབས། ད་བར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཆ་ཤས་ (Quark) ཞེས་པའི་བར་དབྱེ་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ནས་ད་དུང་འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་ཀྱིས་ཆ་ཕྱེ་ཐུབ་སྲིད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་བེམ་ཆོས་རགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་ཡིན་ཞེས་རྙེད་དཀའ་བའམ། བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཞིག་མིན་ནམ་ཞེས་སོགས་དང༌།

ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་གཞི་ (Vacuum) ཞེས་པའི་དབྱིངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་གང་ཡང་མེད་པའི་སྟོང་པ་རང་གར་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བའི་ནུས་ཤུགས་ཀྱིས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གང་བ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་སོགས་དང༌། ཡང་ལྟ་ཚུལ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐར་ཐུག་དངོས་པོའི་གྲུབ་སྟངས་དེ་ལྟ་བ་པོའི་སེམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་ནམ་ཞེས་སོགས་དེང་སྐབས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཐོག་ཚན་རིག་གི་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་རྣམས་དེར་འདུས་མཁས་པ་ཁག་ནས་འགྲེལ་བཤད་གནང་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོས་གསན་བཞེས་ཀྱིས། འདི་ཚོའི་སྐོར་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རྣམ་གཞག དུས་འཁོར་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་པའི་རྫས་ཞེས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲུབ་གཞི་སྟོང་སངས་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་དང་བཤད་ཚུལ་མཐུན་ཞིང༌། བལྟ་བྱ་དང་ལྟ་བ་པོའི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་དེ་ཡང༌། མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་གྱི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་ཆ་མཐུན་ཚུལ་སོགས་དང༌།

དངོས་པོའི་རྣམ་བཞག་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ཡང་ཚན་རིག་པ་བཞིན་དུ་ནང་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་སོགས་ལུང་ཁོ་ནར་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་མི་བྱེད་པར་མངོན་སུམ་གྱི་རིག་པ་རང་ལ་ཁུངས་གཏུགས་དགོས་པ་སོགས་མདོར་ན་ནང་ཆོས་དང༌། དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཚན་རིག་གཉིས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་ཕན་ཚུན་གྱི་ཤེས་རིག་ལ་དོ་སྣང་དང༌། སློབ་སྦྱོང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་མ་ཟད། ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་ད་ལྟ་འགྲེལ་བཤད་གསལ་པོ་རྒྱག་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངེས་པར་གསལ་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། དེ་འདྲ་བྱུང་ན་རིག་གནས་འདི་གཉིས་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྨོངས་མུན་སེལ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་འགྱུར་ངེས་པའི་སྐོར་སོགས་ཆེས་ཟབ་ཅིང༌། གསལ་ལ་གོ་བདེ་བའི་བཀའ་འགྲེལ་སྩལ། དེར་འདུས་མཁས་པ་ཀུན་ཀྱང་ཡིད་ཚིམ་ཞིང༌། ནང་ཆོས་འདི་ནི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དོ་སྣང་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་འདུག་སྙམ་པའི་ངེས་པ་རྙེད་པ་བྱུང༌།

ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༥།༣༠ ཐོག་འཇི་ནི་ཝའི་མཐོ་སློབ་རྙིང་པའི་ཚོགས་ཁང་ཆེ་ཤོས་སུ། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་རིགས་གསུམ་དང༌། ཧིན་དུ། ཁ་ཆེ། ཇེའུ་བཅས་ཀྱི་བླ་ཆེན་དྲུག་དང༌། མང་ཚོགས་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་ཆེད་འདུས་སར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ཚུལ་དང༌། ཆོས་ལུགས་རྣམས་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་གང་ཟག་སོ་སོའི་ཁམས་དང་མོས་པ་དང་འཚམ་པར་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་ཀྱང༌། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པ་དང༌། གང་ཟག་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་སྤྱོད་གཉིས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཇེ་བཟང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་གཅིག་པར་གནས་པ་ཡིན་ཚུལ་དང༌། ཆོས་ཁས་ལེན་པ་དང༌། ཆོས་བསྐྱུར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གཉིས་ནས་ཕྱི་མ་སྔ་མ་ལས་ལྷག་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་བྱེད་འོས་ཀྱང༌། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཆོས་མེད་དུ་སེམས་དར་བའི་སྐབས་སུ་ཆོག་ཤེས་མེད་པ་དང༌། ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག འགྲན་སེམས་སོགས་དངངས་སྐྲག་ཆེ་བ་དང་གུད་པའི་སྐབས་སུ་འུ་ཐུག་རེ་བྲལ་ཐ་ཆད་ཀྱི་སེམས་སྡུག་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཞིང༌།

ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཅན་གྱི་མི་ནི་དཀའ་ངལ་དང་གནས་ཚུལ་ཇི་འདྲའི་འོག་ལའང༌། བློ་བག་ཕེབས་པ་དང་རེ་བ་མ་བརླག་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་སོགས་དད་སྤོབས་གོང་དུ་འདེགས་པའི་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་སྩལ་ཏེ་དེར་འདུས་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་ལ་དགའ་ཚོར་དཔག་མེད་ཀྱིས་ཐལ་སྒྲ་བར་མ་ཆད་དུ་སྒྲོག་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་བླ་ཆེན་ཁག་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ཇི་བཞིན་མོས་མཐུན་ཆ་ཚང་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། ད་ཕྱིན་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་ཀྱི་མཐའ་མའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པུར་བཟུང་སྟེ་སྔར་ལྷག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སོགས་བསྟོད་བསྔགས་ཚད་མེད་ཞུས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་བླ་ཆེན་སྦ་སྦལ་ (Babel) ནས་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཉམ་ཐག་མི་རིགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བོད་དུ་མནར་གཅོད་འོག་ཡོད་པའི་མི་མང་ཚོའི་དོན་དུ་སྐར་མ་གཅིག་རིང་ངག་བཅད་སྨོན་འདེབས་ཞུ་དགོས་ཞེས་དེར་འདུས་ཚང་མས་ངག་བཅད་སྲུང་བརྩི་གནང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་བོད་མི་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྤྱི་ཡི་ཉི་མ་ལྟ་བུར་ཀུན་གྱིས་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་འདི་རང་བཞིན་མིན་པར་དོན་དམ་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་རང་རྟགས་གསལ་པོར་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བ་ལོས་ཡིན།

ཚེས་ ༣༡ སྔ་དྲོ་ཐར་ཆོས་ཚོགས་མིའི་མཇལ་ཁའི་སྐབས་ད་བར་གང་ཅིའི་ལས་དོན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་འདུག་པར་དགྱེས་བརྩེའི་ལེགས་སོ་དང༌། ད་དུང་སྔར་བཞིན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་ཞེས་སོགས་མ་འོངས་ལམ་སྟོན་གྱི་བཀའ་བཟང་སྤྱི་བོའི་རྒྱན་དུ་སྩལ་ཞིང༌། དེའི་ཉིན་སྔར་ནས་ཐུགས་འདྲིས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐྱོབ་གསོ་ཚོགས་པའི་དབུ་འཛིན་ཟུར་པ། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་རྒྱལ་སྲས་ཨ་ག་ཁན་ (Aga Khan) གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་གསོལ་སྟོན་གདན་འདྲེན་ཞུས་པར་ཕེབས་ཏེ་གསོལ་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་འབུལ་བཞེས་དང༌། དབུ་ཁྲིད་རྣམ་གཉིས་དབར་གང་ཅིའི་གསུང་མོལ་ལྷུག་པོ་གནང༌། དེ་རྗེས་འཇི་ནི་ཝའི་མངའ་སྡེ་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ཁང་ལྟེ་བར་དམིགས་བསལ་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཐོག་མངའ་སྡེའི་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་མཆོག་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སུད་སི་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་དང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྐུ་ངལ་འཛེམ་མེད་ཀྱིས་རང་གི་མི་མང་གི་བདེ་སྡུག་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དོན་དུ་ཕྱག་ལས་བླ་ན་མེད་པ་མཛད་བཞིན་པར་གུས་བཀུར་ཚད་མེད་ཞུ་གི་ཡོད་སོགས་བསྟོད་བསྔགས་ཚད་མེད་ཕུལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་སུད་སི་གཞུང་དང་མི་མང་ནས་བོད་མི་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཆེ་སྐབས་རོགས་རམ་གནང་བར་རྟག་ཏུ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གནང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་སོགས་བཀའ་ལན་དང༌། གལ་ཆེའི་སྐུ་མགྲོན་གྱི་མཚན་དེབ་ནང་མཚན་རྟགས་འགོད་གནང་མཛད་དེ་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ་དང༌། མཐོ་སློབ་གསར་པའི་ཚོགས་ཁང་ཆེ་ཤོས་སུ་མི་མང་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་ཙམ་ཆེད་འདུས་སར་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་ནི་གཞན་ཕན་དང་ལྷག་བསམ་བཟང་པོར་རག་ལས་པ་དང༌། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ནི་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་སྲིད་དོན། དཔལ་འབྱོར་གང་ཅིའི་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་ཁེར་རྐྱང་གཅིག་པུར་གནས་ཐབས་མེད་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱིས་གནས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། རང་ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་མི་སེམས་པར་འཛམ་གླིང་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོའི་བདེ་དོན་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཚུལ།

ཞི་བདེ་དཀྲུག་བྱེད་ངོ་མ་ནི་གང་ཟག་སོ་སོའི་སེམས་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཞེ་སྡང་དང༌། ཕྲག་དོག འགྲན་སེམས་སོགས་རང་ཤེད་ཅན་གྱི་བློ་ངན་འདི་དག་ཡིན་གཤིས་ཞི་བདེ་ཡང་དག་པ་ཞིག་བསྐྲུན་པ་ལ་འདི་དག་ངེས་པར་སྤངས་ཏེ་གཞན་ཕན་དང༌། རང་གཞན་ཕན་ཚུན་སེམས་ཐག་ཉེ་བ་དང༌། དོན་དམ་གྱི་བརྩེ་སེམས་དང་ལྷག་བསམ་གོང་མཐོར་སྤེལ་དགོས་ཚུལ།

འདི་ནི་ཆོས་བྱེད་པ་ཁོ་ནའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཆོས་ཁས་ལེན་དང་མི་ལེན་ཀུན་ལ་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་སྐོར། ཞི་བདེའི་ལས་འགུལ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཆབ་སྲིད་པ་འགའ་ཞིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་མི་མང་རེ་རེའི་རང་གི་བདེ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་འགན་ཁུར་ཞིག་ལ་སོང་ཚང་མས་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་དགོས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་དངོས་འབྲེལ་ཞི་བདེའི་ལམ་བཟང་གསལ་བར་བསྟན་གནང་མཛད།

དེ་རྗེས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བའི་གནད་རྟེན་འབྲེལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཚན་རིག་སོགས་དང་སྦྱར་ཏེ་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བར་འཇེབས་པ་དོན་ཟབ་གོ་བདེའི་གདམས་ངག་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་སྩལ་བ་མ་ཟད། དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་གོ་སྐབས་སྩལ་ཏེ་མང་ཚོགས་ནས་བཀའ་འདྲི་སྣ་ཚོགས་འགོད་འབུལ་ཞུས་པ་ཚང་མར་དགྱེས་བརྩེའི་འཛུམ་དང་བཅས་རང་རང་གི་ཁམས་དང་མོས་པ་དང་འཚམས་པའི་བཀའ་ལན་རྨོངས་སེལ་ཉི་མའི་སྣང་བ་ཤར་ཁྱབ་ཏུ་སྤྲོས་པས་མཐའ་དག་ཡིད་སྤྲོའི་གནས་སུ་བཀོད། གསུང་བཤད་གནང་རིང་སྐབས་སྐབས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་གསུངས་པ་དང༌། རེ་འགའ་བོད་སྐད་དུ་སྩལ་བ་རྣམས་དགེ་སློང་སངས་རྒྱས་བསམ་གྲུབ་ནས་ཧཕ་རན་སིའི་སྐད་དུ་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས།

ཡང་སྐབས་སྐབས་སུ་དོན་ལྡན་གྱི་ཞལ་ཤོབ་ཀྱང་མཛད་དེ། མང་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བའི་འུར་ཅོ་འདེབས་དགོས་པ་བྱུང་བ་དང༌། སྐབས་སྐབས་སུ་དགའ་སྤྲོའི་ཐལ་སྒྲ་རྒྱུན་མ་ཆད་དུ་བསྒྲགས་ཏེ་གསུང་བཤད་མཚམས་འཇོག་གནང་དགོས་པའང་བྱུང་བ་སོགས་མདོར་ན་དེར་འདུས་ཡོངས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་དོན་དམ་གྱི་ཞི་བདེའི་དབུ་ཁྲིད་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་ངེས་པ་རྙེད་དེ་དམག་འཁྲུག་དང་རྡུལ་མཚོན་གྱི་དངངས་སྐྲག་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་འདིའི་ནང་ཞི་བདེར་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཚོར་སྤྱི་ཡི་སློབ་དཔོན་ནམ་ལམ་སྟོན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་རྙེད་བྱུང་སྙམ་པའི་དགའ་སྤོབས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསར་པ་ཞིག་སྐྱེས་པ་དང༌།

ལྷག་པར་སྐབས་དེར་འཇི་ནི་ཝའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཨ་རབ་སྤ་ལི་སི་ཀྲིན་ (Arab Palestine) གྱི་འཇབ་དམག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཆེད་འབྱོར་གྱིས་ཁོང་ཚོའི་ས་ཆའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཛ་དྲག་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཚོགས་བཞིན་པའི་མི་མང་པོར་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་བློ་གཡེང་ཕྲན་བུ་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་དངོས་དང༌། དེ་བཞིན་ཚགས་པར་དང་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་སོགས་ནས་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཡང་ཡང་ཐོབ་པར་བརྟེན་ཀུན་ལ་ཞི་བདེའི་གསོས་སྨན་ཆེན་པོར་གྱུར།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ སྔ་དྲོ་འཇི་ནི་ཝ་ནས་སུད་སིའི་རི་རྒྱུད་ས་གནས་དྭ་བོ་སེ་ (Davos) ཞེས་པར་སེམས་རིག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་མཛད་རིམ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྲ་རྟེན་ལེགས་འགྲིགས་དང༌། སུད་སིའི་ནང་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་དགོན་རྙིང་ཞིག་ཏུའང་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

དེ་བཞིན་སུད་སིར་གནས་སྡོད་བོད་མི་ཚོར་ནང་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང༌། དེ་མཚུངས་དམངས་གཙོའི་དུས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོར་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་ཀྱང་སྩལ།

ཚེས་ ༣ ཉིན་སིད་སིའི་ས་གནས་དཱ་བོ་སེ་ནས་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡར་ (Austria) བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། བོད་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡར་དེ་གའི་མངའ་སྡེ་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་སྒྲེང་བཞིན་པའི་ཐོག མངའ་སྡེ་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་གོ་བསྒྲིགས་གནང་བའི་རོལ་ཆའི་རུ་ཁག་ནས་རྔ་རོལ་དང་མེ་སྒྱོགས་ཐེངས་གསུམ་གྱི་གུས་བཏུད་དང༌། ཡུལ་ཆས་སྤྲས་པའི་བུ་མོ་གསུམ་ནས་མེ་ཏོག་ཆུན་པོ་འབུལ་བཞེས། ཡུལ་སྲོལ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྤྱི་ཁྱབ་གཉིས་ལ་བཞེས་ཏོག་བཏེགས་ཏེ་ལྷན་བཞེས་མཛད།

སྤྱི་ཁྱབ་མཆོག་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་ཐུང་ཙམ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་ལན། དེ་རྗེས་ཆོས་ཚོགས་དབུ་འཛིན་དགེ་བཤེས་རབ་བརྟན་ནས་ཕེབས་བསུའི་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། ཆེད་འདུས་ཕྱི་ནང་མི་མང་ཆིག་སྟོང་ཙམ་ལ་དགོན་ཀྱི་འདུ་ཁང་ནང་དང༌། དེར་མ་ཤོང་བ་རྣམས་ལ་ཕྱི་ཁྱམས་སུ་རྒྱང་སྒྲོག་ཐོག་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང༌། གདུལ་བྱ་རབ་འབྲིང་མཐའ་གསུམ་གྱི་དབང་པོ་དང་འཚམས་པ་ཞིག་དང་ཇོ་ནང་ཁྲིད་བརྒྱའི་གྲས་ཀྱི་སྐྱིད་སྡུག་ལམ་འཁྱེར་གྱི་གདམས་ངག་ཚིག་བཞི་མའི་བཀའ་ཁྲིད་བཅས་སྩལ། གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་གཉིས་སུ་དགེ་བཤེས་རབ་བརྟན་དང༌། དགེ་སློང་བྱམས་པ་ལུང་རྟོགས་གཉིས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡ ནས་དར་དགོན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་དབུས་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་གྲྭ་བ་ལྔ་བཅས་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ། འདུ་ཁང་དུ་ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ལྷོད་མཇལ་ཐོག་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་མཛད།

ཚེས་ ༥ སྔ་དྲོ་མངའ་སྡེའི་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གྱི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས། དེ་རྗེས་ཕེལ་དེ་ཁིར་དང༌། ཧཕ་ར་སི་རན་གྱི་རྫོང་སྤྱི་གཉིས་ནས་ས་གནས་སོ་སོའི་གཞུང་ཁང་ལྟེ་བར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་སྣེ་ལེན་འབུལ་བཞེས་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཞི་བདེའི་དོན་དུ་མཛད་པ་རླབས་ཆེན་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་མུས་ལ། བསྟོད་བསྔགས་ཚད་མེད་ཞུས།

ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧།༣༠ ཐོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚོགས་ཁང་ཆེ་ཤོས་ནང་མང་ཚོགས་ཉིས་སྟོང་མ་ཟིན་ཙམ་ལ་ཞི་བདེའི་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་སྩལ་བའི་སྙིང་དོན་དུ། འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་ནི་གལ་ཆེ་ཛ་དྲག་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་དེང་སྐབས་ཀྱི་ཞི་བདེའི་གནད་དོན་ནི་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཞིག་གི་ཁེ་ཕན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་རིལ་བུ་འདི་ཉིད་རྩ་འཐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་དང༌། དེང་སྐབས་སྔར་དུས་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་རང་སྐྱ་མི་ཐུབ་པར་ཕན་ཚུན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་གནས་དགོས་པའི་དུས་འདིར་མི་རིགས་དང༌། ལྷོ་བྱང་ཡར་རྒྱས་ཅན་དང༌། ཡར་རྒྱས་དམའ་བའི་ཡུལ་ལུང་སོགས་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད་མི་བྱེད་པར་འཛམ་གླིང་མི་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་གཅིག་རང་གི་འདུ་ཤེས་བཟུང་སྟེ་སྤྱིའི་བདེ་དོན་ཐོག་ནུས་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཚུལ།

ཞི་བདེའི་འགལ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་མིའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་འདོད་རྔམ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང་ཕྲག་དོག་སོགས་བློ་ངན་འདི་དག་ཡིན་པ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་སོགས་ཀྱང་རང་འགུལ་གྱི་མི་བསྐྱོད་པར་མི་ཞིག་གི་ཀུན་སློང་དང༌། བྱ་སྤྱོད་ལ་རག་ལས་ཚུལ་སོགས་མདོར་ན། ཐོག་མར་སེམས་རྒྱུད་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ། གཞན་གྱི་བདེ་དོན་ལ་བརྩི་བཀུར་སོགས་ཡ་རབས་བཟང་པོའི་བློ་རྣམས་གོང་འཕེལ་དུ་བཏང་སྟེ་ཞི་བདེའི་རྩ་བ་ཚུགས་དགོས་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བརྩེ་སེམས་དང༌། ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་ཁྱབ་གདལ་གྱིས་སྤྱིའི་ཞི་བདེ་ཡང་དག་སྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་སོགས་དོན་དམ་ཞི་བདེའི་ཐབས་ལམ་མ་ནོར་བ་གསལ་སྟོན་མཛད་པ་དང༌།

དེ་རྗེས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བའི་གནད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་སོགས་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟབ་གསལ་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་སྩལ་བ་རྣམས་འཇར་མན་གྱི་སྐད་དུ་ཕབ་བསྒྱུར་གྱིས་དེར་འདུས་ཡོངས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་མིག་ཡངས་པོར་ཕྱེ་ཞིང༌། དགའ་དད་ཀྱི་ཚོར་བ་མངོན་པར་གསལ་ཏེ་ཐལ་སྒྲ་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་བསྒྲགས་པ་དང༌། མངའ་སྡེ་སྤྱི་ཁྱབ་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང༌། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐུ་ངལ་ཆེ་བ་འདིའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་རང་ཡུལ་གྱི་བདེ་དོན་ཙམ་མ་ཟད། འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་ཞི་བདེའི་ཐུགས་འགན་བདག་གིར་བཞེས་ཏེ་བཀའ་དྲིན་བཟང་པོ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་སྤེལ་གནང་བའི་མཛད་བཟང་ལ་གུས་བཀུར་ཚད་མེད་ཞུ་གི་ཡོད་སོགས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས།

ས་གནས་སུ་བཞུགས་འཇགས་རིང་མཛད་གསེང་དུ་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་ཚོགས་པས་གཙོས་ཚོགས་པ་ཁག་ནང་སྒེར་སོ་སོའི་མཇལ་ཁ་བར་མཚམས་མེད་པར་སྩལ་བ་སོགས་ཉིན་གསུམ་གྱི་མཛད་རིམ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྲ་རྟེན་ལེགས་འགྲིགས་བྱུང་བ་མ་ཟད། གོ་སྒྲིག་པར་ཡང་དགྱེས་བརྩེ་གཟིགས་པ་ཆེན་པོས་ད་བར་གྱི་ལས་དོན་རྣམས་ལ་ལེགས་པོའི་གཟེངས་བསྟོད་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་ཡང་སྔར་བཞིན་མུ་མཐུད་བྱེད་རྒྱུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཙམ་མ་ཟད། བོད་སྤྱི་དོན་ཐོག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་བརྟེན། ལྷག་བསམ་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྤྱི་བོའི་རྒྱན་དུ་སྩལ།

ཚེས་ ༦ སྔ་དྲོ་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་ས་ཁུལ་ཨལ་སྦག་ (Alpbach) གི་ནང་ (Forum International) ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་པས་འདུ་བསྐོངས་གོ་བསྒྲིགས་གནང་བའི་ (Other Realities) ཞེས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐྱངས་ཡོད་ཅིང༌། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ཐོག་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནང་པའི་བསམ་ཚུལ་ཞེས་པ་ཤོག་ལྷེ་ཟུར་སྤེལ་གནང་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ཆོས་དང༌། ཚན་རིག་མཉམ་གཤིབས་བྱས་ཏེ། མི་རིགས་ཚང་མ་སྤུན་ཉེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ཐོག་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ནང་ཚན་གཅིག་གི་མི་ལྟ་བུར་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་དམིགས་ཡུལ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ངའི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཡང་དེ་རང་ཡིན་ཞེས་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་ས་ཁུལ་ཨལ་སྦག་གི་ནང་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ཆོས་ཚོགས་དང་ཚན་རིག་གི་མི་སྣ་ཁག་མང་པོ་དང་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང་བ་དང༌། ཡང་འཇར་མན་གྱི་ས་ཁུལ་ཨོ་ཕེང་བྷག་ཞེས་པའི་གྲོང་སྡེའི་མི་སྣ་ཁག་གིས་གདན་ཞུ་གོ་སྒྲིག་ཞུས་དོན་ལྟར། ཁུལ་དེར་ནང་སེམས་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ཕྱི་དངོས་པོའི་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ཉིན་ཨི་སན་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཡན་ལག་ནང་དོན་རིག་པའི་སློབ་དགེ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གི་སྐོར་ཕན་ཚུན་བཀའ་མོལ་གནང༌། དེ་བཞིན་འཇར་མ་ནིའི་ས་ཁུལ་བྷེར་སོ་ཌན་ཞེས་པའི་ནང་སྐུ་མགྲོན་མི་སྣ་མང་པོ་གདན་ཞུས་འདུ་འཛོམས་སར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ནུས་སྐོར་གསུང་བཤད་རྒྱ་ཆེ་སྩལ།

ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་ཏུར་ཀིའི་ (Turkey) ནང་ཉིན་གྲངས་གཉིས་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ཤར་ཏུ་ཀི་སི་ཏན་གྱི་མི་སྣ་འགའ་ཞིག་དང༌། དེ་བཞིན་ཡུལ་དེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མི་སྣ་བཅས་བར་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ཁོ་ཚོའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་གི་ནང་གཟིགས་སྐོར་སོགས་ཀྱང་མཛད།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༥ སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སུད་སི་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ། འཇར་མན། ཏུར་ཀི་སོགས་སུ་གདན་ཞུས་ལྟར་མཛད་དོན་ཁག་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་མ་ཐག བར་དེར་ྋསྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་ཞིང་བརྗེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་མཆོག་ཀྱང་སྐུ་གྲིབ་ཀྱི་སྙུན་མནར་བཅས་ལ་བརྟེན་ད་རེས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་ཕེབས་བསུའི་ཞུ་སྒོར་མལ་རྒྱུན་ལྟར་དང༌། གཟིམ་སྒོ་རྒྱས་སྤྲོས་རིགས་བཞེངས་རྒྱུ་ངང་འཐེན་ཞུ་དགོས་དགོངས་གཞི་ལྟར་ཞུས། དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་ཆེན་པོའི་སྐུ་མདུན་དུ་མཇལ་བཅར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཐོག་སང་ཉིན་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་བསྐྱར་མཇལ་མཛད་རྒྱུའི་སྙན་སེང་བསྐྱངས་པ་ལྟར།

ཕྱི་ཉིན་དུས་ཐོག་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་གླིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་མདུན་དུ་མཇལ་བཅར་བསྟན་སྲིད་ཤིན་ཏུ་ཉག་ཕྲའི་སྐབས་འདིར་ཚུལ་བསྟན་སྐུ་ཁམས་མྱུར་དྭངས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་སུ་ཞལ་ཤོག་ཚིགས་མཚམས་དང་བསྟུན་ཏེ་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འབུལ་མཚོན་བཅས་ངོ་འབུལ་མཛད།

གླིང་བླ་བྲང་ནས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྱྭའི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་ཐུགས་དམ་ཞིག་འབུལ་གནང་མཛད་པའི་བཀའ་ལན་ནང་སྐུ་ཕྱྭར་ཉེས་སྐྱོན་མ་ཤར་ཡང༌། ཞབས་རིམ་ཁག་སྨིན་སྒྲུབ་ཐོག ལྷག་པར་ཆོས་བྱེད་དགེ་འདུན་ཆེ་ཕྲ་ནས་རང་ཁྲིམས་ཐེག་པ་ཁུར་ལེན་ཞི་དུལ་བག་ཡོད་བསྟེན་དགོས་པའི་ཞེན་སྐུལ་རྒྱུན་མར་དགོས་པའི་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གནས་ཆུང་གི་བཀའ་ལུང་དུ། དུག་དབྱུང་བྱབས་ཁྲུས་འབུལ་དགོས་ཕེབས་མོད། དེ་བཞིན་ཞུ་སྟབས་བདེ་མིན་ལ་བརྟེན། ྋགོང་ས་ལྔ་པའི་དག་སྣང་འཁོར་ལོའི་རྒྱ་ཅན་ཁོངས། ལས་བཞིའི་ལྷ་མོའི་ནང་ཚན་ཞི་བའི་ལྷ་མོའི་ལྗགས་བསྙེན་དམིགས་བསལ་ཉིན་གསུམ་རིང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་ཁྲུས་ཆུ་ཤེལ་དམ་གང་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་ཆེན་པོས་ཚུལ་བསྟན་སྐུ་གྲིབ་སྙུན་བཞེས་མྱུར་དྭངས་ཆེད་ཡིག་ལས་ཆེད་འབུལ་དུ་བཅར་དགོས་བཀའ་དགོངས་ལྟར་འབུལ་ལམ་ཞུས།

དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་ད་ལམ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་སྙུན་བཞེས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དུ་ཆེད་འཛོམས་གདན་གསུམ་མཁན་པོ་བློ་གླིང་ཏྲེ་ཧོར་ཉི་མ་དང༌། སྒོ་མང་སྐལ་བཟང་ཐབས་མཁས། དགའ་ཤར་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེ། དགའ་བྱང་མཁན་པོ། སེར་བྱེས་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན། སེར་སྨད་བློ་བཟང་དོན་ཡོད། རྒྱུད་སྟོད་བློ་བཟང་ཉི་མ། རྒྱུད་སྨད་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། བླ་སྤྱི་གསུམ་དང༌། གྲྭ་ཚང་དྲུག་གི་ལས་སྣེ་དྲུག རྫོང་ཆོས། རྡོར་གདན་བཅས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཐོན་མཇལ་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་བསྟར་འབུལ་ལ་སྐུ་ཕྱྭར་ཉེས་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བའི་ཐུགས་སྨོན་གནང་རྒྱུར་མཁན་ལས་རྣམས་ཐུགས་བདེར་བཞུགས་དགོས་ཞེས་བཀའ་སློབ་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་དང་བཅས་ཆོས་མཐུན་ཞི་དུལ་བག་ཡོད་དགོས་པའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

༣༽ལྡི་ལིར་ཕེབས་བཞུད་དང་བརྟན་བཞུགས། བོད་ཁྱིམ་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༧ ཉིན་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་གྲུབ་འཕྲལ་ནས་ཉིན་ལྟར་དམིགས་བསལ་སྔ་དྲོའི་རིང་ྋགོང་ས་ལྔ་པའི་དག་སྣང་འཁོར་ལོའི་རྒྱ་ཅན་ཁོངས། ལས་བཞིའི་ལྷ་མོའི་ནང་ཚན་ཞི་བའི་ལྷ་མོའི་སྒོ་ནས་ལྗགས་བསྙེན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ་ཚེས་ ༢༦ སྔ་དྲོར་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་ཆེན་པོ་སྐུ་གཞོགས་གཡོན་པར་སྐུ་གྲིབ་སྔོན་ཟླའི་ཕྱི་ཚེས་ ༥ མཚན་མོར་ཚུལ་བསྟན་སྙུན་བཞེས་ལ་དམིགས་བསལ་ལྗགས་བསྙེན་སྐུ་ཁྲུས་སྨིན་སྒྲུབ་མཛད་པའི་ཁྲུས་ཆུ་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་སྨིན་འབུལ་སྔོན་གྲུབ་ཐོག འདི་ཉིན་བོད་ཟླ་ ༩ པའི་ཚེས་ ༡ འཁེལ་བས་བར་དེར་ལྗགས་བསྙེན་བསྐྱངས་པའི་ཁྲུས་ཆུ་འབུལ་བར་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་མཇལ་བཅར་ཚུལ་བསྟན་སྙུན་ཁམས་མྱུར་དྭངས་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་དང༌། དེ་རྗེས་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་རྣམ་གྲྭའི་དགེ་འདུན་གསར་ཞུགས་ཁོངས་ནས་དགེ་ཚུལ་ཞལ་གྲངས་ ༡༢ རྒྱུགས་ཐོན་མཇལ་བཅར་ལ་ལེགས་དར་ཨ་ཤེ་རེ་དང་གསོལ་རས་ཧིན་སྒོར་སུམ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེ་དང་སྐུ་པར་རེ། དགེ་ཚུལ་རྒྱུགས་ཆུང་མཇལ་ཁ་ཆབས་ཅིག་ཞུས་སྩལ་ལའང་ལེགས་དར་ཨ་ཤེ་རེ་དང༌། ཧིན་སྒོར་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེ། སྐུ་པར་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་བཀའ་སློབ་སྙིང་དོན་དཀའ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་འདོན་ཆོག་ཚིག་བཟང་བློ་འཛིན་ཟིན་པའི་དོན་བཟང་བསམ་སྒོམ་རྒྱུད་ཐོག་ལག་ལེན་གྱི་སྒོ་གསུམ་ཞི་དུལ་བག་ཡོད་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་སྨན་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་སེར་སྨད་དགེ་སློང་ཐུབ་བསྟན་ཡེ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ལྡི་ལིར་ཡོད་པ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ཚེས་ ༩ ཉིན་ལྡི་ལི་གསར་བར། ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང༌། རྒྱ་གར་བ། བོད་རིགས་བཅས་ཀྱི་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལ། ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་ཆོས་དང༌། དྲི་བ་དྲིས་ལན་བཅས་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཙམ་རིང་གནང་བར་ཚང་མས་དགའ་གུས་དད་མོས་རྒྱ་ཆེ་ཞུས་པ་དང༌། བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཆེན་ལྡི་ལིར་ཚུགས་སྐབས་འཁེལ་བས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གདན་ཞུས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ང་རང་ཚོ་མི་སུ་དང་སུ་ཡིན་ནའང་མཐའ་མ་ནི་ཤི་རྒྱུ་རེད། ཤི་བའི་ཉིན་མོ་དེར་མི་སུ་དང་སུ་ཡིན་ནའང་མ་རབས་བྱས་ནས་མི་ཚེ་བསྐྱལ་བ་ཡིན་ན་སེམས་ནང་ལ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་རང་རང་སོ་སོ་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རིང་ལ་ཉིན་རེ་ཉིན་རེ་སེམས་པ་བཟང་པོ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཕྱི་མར་ཡང་དེས་ཕན་གྱི་རེད། རོགས་པ་ནང་ཚགས་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་གནས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ངོ་ཤེས་ཤིག་ཡོང་གི་རེད།

སོ་སོས་མ་རབས་བྱས་ན་གྲོགས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མགོ་རྡུང་རེས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ཁོ་ལ་གྲོགས་པོ་བཟོས་པ་ཡིན་ན་རང་ལ་ཁེ་ཕན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བསམ་སྟེ་ཁེ་ཕན་ལ་རྩིས་རྒྱག་པའི་གྲོགས་པོ་དེ་རང་བཞིན་སྤྱོད་བཟང་ལྡན་པའི་གྲོགས་པོ་མིན། གྲོགས་པོ་མེད་པའི་གྲོགས་པོ་བྱུང༌།། རྡོག་རྡོག་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། སྔར་གྲོགས་པོ་མེད་ས་ཞིག་ལ་སོ་སོར་རྒྱུ་ཅ་ལག་ཕྲན་བུ་མང་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་གྲོགས་པོ་ངོ་ཤེས་གསར་པ་མང་པོ་ཡོང་བ་དེ་ཚོ་རང་ལ་དགའ་ནས་གྲོགས་པོ་བྱས་པ་མིན་པར། རང་གི་རྒྱུ་ནོར་ལ་དམིགས་ནས་གྲོགས་པོ་བྱས་པ་རེད། དེ་འདྲའི་གྲོགས་པོས་ཕན་མི་ཐོགས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོར་གང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་ཟེར་ན། མི་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནའང་འདྲ། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ནང་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཕྱི་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཆོས་མེན་ནའང་འདྲ། ཆོས་སྤངས་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་མི་ལ་དགོས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། བདེ་སྐྱིད་ཡིན། ཐབས་ཤེས་གང་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང༌། ཐབས་ཤེས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་སེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ང་ཚོའི་བླང་བྱ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ངོས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱི་ཐར་པ་གང་ཡིན་ཟེར་ན་འཛམ་བུ་གླིང་ཡོངས་རྫོགས་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ཏུ་གྱུར། མི་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་ནང་བཞིན་གྱི་མཛའ་བརྩེ་དང༌། ཞི་འཇམ་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་གཅིག་བྱུང་སོང་ན་དེ་ངོས་ཀྱི་ཐར་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་དག་ལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་མི་དགོས། ཡུལ་གཅིག་ནང་མུ་གེ་བྱུང་ན་གཞན་ཞིག་གིས་ལྟད་མོ་བལྟས་ནས་སྡོད་ཐབས་མེད། ལྟ་བ་འདྲ་མི་འདྲའི་ཐོག་ནས་རྩོད་པ་རྒྱག་དགོས་དོན་མེད། དངོས་གནས་མི་ཚེ་གཅིག་གི་ནང་ལ་དགོས་པ་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་ཡོང་གི་རེད། མི་ལུས་བླངས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ན་རྒྱུ་ཤི་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད་དེ། མིས་བཟོས་པའི་ཕན་ཚུན་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གནོད་པ་བསྐྱེལ་རྒྱུ་དེ་མི་དགོས་པ་ཆགས་ཡོང་གི་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགོག་བདེན་ལ་ཐར་པ་བཤད་པ་དེ་མི་སྒེར་སོ་སོའི་ཐར་པ་རེད། ངོས་ཀྱི་ཐར་པ་འདི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐར་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་ཞིག་བཏང་བ་ཡིན་ན། བོད་ལུང་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་ལ་མི་ས་ཡ་དྲུག་འ་འུབ་འདུས་ལ་མ་འདུས་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་མི་འབོར་ཆེ་དྲགས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། མིས་མི་ལ་བརྩེ་བ་ཞིག་དང༌། མིས་མི་ལ་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་གི་འདུ་ཤེས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་རོགས་རེས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་བྱས་ན། མཉམ་དུ་སྡོད་མི་ཐུབ་པ་མིན།’’9jམཆན། ཞེས་སོགས་ཞིབ་པར་སྩལ་ཏེ་ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་ལྡི་ལི་ནས་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་ཕྱིར་ཕེབས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཏེ་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

ཚེས་ ༡༡ དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༣ པའི་ཐོག་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགུང་སྐེག་ཏུ་སྐུ་གེགས་ཆེ་བར་དམིགས་བསལ་ཞབས་རིམ་ཁག་སྨིན་སྒྲུབ་བསྐྱངས་ཐོག ད་ལམ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་སྒེར་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཆོག་རོགས་དང་བཅས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དུ་ཆེད་ཕེབས་འབྱོར་མཇལ་ཞུས་དོན་བཞིན་ཕྱི་ཉིན་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་འགྱུར་མེད་ཀུན་བཟང་དབང་རྒྱལ་མཆོག་ནས་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་སྨིན་གླིང་གཏེར་ཆེན་རིགས་འཛིན་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེའི་བླ་སྒྲུབ་རིགས་འཛིན་ཐུགས་ཐིག་གི་ཆ་ལག་ལས་ཚེ་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཉིན་གསུམ་སྨིན་སྒྲུབ་ཟིན་ཏེ་ཆོག་གྲྭ་ ༡༤ དང་བཅས་བདུད་རྩི་ཐུན་མཚམས་དང་བསྟུན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་མཚམས་སྣང་སྲིད་རྣམ་དག་ཞེས་པའི་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་གསུང་འདོན།

དེ་རྗེས་མཁའ་འགྲོ་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་གསུང་ཆོག་དབུ་ཚུགས་སྐུ་གླུད་བསྔོ་རྫོང་གྲུབ་རྗེས་གསོལ་འདེབས་མལ་བཏེགས་འབུལ། རྫས་རྟགས་ཚེ་རྫས་ཚེ་བུམ་རིམ་འབུལ་རིམ་བཞིན་བསྟར་རྗེས་འབུལ་དངོས་སོགས་བསྟར་འབུལ། དེ་རྗེས་གཏང་རག་ཤིས་བརྗོད་སོགས་སྨིན་རྒྱས་མཛད། འདི་ཁོངས་ཁམས་རྫོགས་ཆེན་ནས་ཕེབས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་སྐལ་བཟང་དམིགས་བསལ་ཆོག་གྲྭའི་ཁོངས་ཕེབས་པར་རང་གཞུང་ཆོས་དོན་ནས་སྐུ་ཡོན་ལེགས་དར་སོགས་འབུལ་གནང་དང༌། དགོང་དྲོ་གསོལ་ཚིགས་གྲུབ་འཕྲལ་ཆོག་གྲྭ་བྱིངས་རྣམས་ལའང་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་བྱིན་རྟེན་དར་རང་སློག་བཅས་ཆོག་གྲྭའི་ལམ་གྲོན་མཐུན་རྐྱེན་འཁོས་བདེ་དགྱེས་སྩལ་མཛད།

ཚེས་ ༡༤ འདི་ཉིན་སྔ་དྲོ་འདི་ལོ་ཞེ་དགུའི་དགུང་སྐེག་དངོས་གཞིར་ཕེབས་པའི་ཚུལ་བསྟན་སྐུ་གེགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞི་ནས་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང༌། ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་དགོངས་བཞེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དབུ་བཞུགས་འབྲི་གུང་སྐྱབས་མགོན་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རང་ཁོངས་ཆོག་གྲྭ་ཉི་ཤུ་སྐོར་བཅས་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཆེད་བཅར་ཀྱིས་བཀའ་བརྒྱུད་སྤྱིའི་མཚན་ཐོག་ནས་མཁའ་འགྲོ་བསུན་ཟློག་གི་བརྟན་བཞུགས་སྒྲུབ་ཞག་ཉིན་གསུམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐོག་གཟའ་ཚེས་དགེ་འཛོམས་ཉིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་བཅས་གཟབ་འབུལ་རྟེན་རྫས་རྣམས་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རིམ་བཞིན་བསྟར་འབུལ་སོགས་བསྐྱངས། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བཀའ་བརྒྱུད་སྤྱིའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གྲུབ་རྗེས་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་ལྷན་འབུལ་བསྐྱངས་ཟིན་མཚམས་ཆོག་གྲྭ་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་ལའང་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་བྱིན་རྟེན་དང༌། ཕྱག་སྲུང་དར་རང་སློག་བཅས་དགྱེས་བཞིན་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་མདུན་དུ་སྙུན་ཁམས་དྭངས་བཞེས་ཡོང་མུས་སུ་མཇལ་བཅར་དམིགས་བསལ་གྱི་སྐུ་ཁྲུས་སྨིན་སྒྲུབ་བསྐྱངས་པའི་ཁྲུས་ཆུ་སོགས་འབུལ་གནང་བསྐྱངས་ཏེ་བོད་ཁྱིམ་གྱི་ལོ་རེའི་དུས་དྲན་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཡིན་ཡང༌། འདི་ལོ་བོད་ཁྱིམ་རྩེད་ཁང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཉི་ཧོང་པ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ངོ་འཁོར་མི་གྲངས་ ༤༠ སྐོར་ཆེད་བཅར་ལ་བརྟེན་དུས་ཚོད་སྔ་སྣུར་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་ལྟར། བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༢༣ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཆེ་སྐབས་བོད་ཁྱིམ་རྩེད་ཁང་གསར་བསྐྲུན་གྱི་འགྲོ་སོང་གཏོང་མི་ཉི་ཧོང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་བླ་མ་འགོ་གཙོ་ཆེ་ཁག་གསུམ་ལ་དམིགས་བསལ་གཟེངས་བསྟོད་དང་ཆབས་ཅིག་ལེགས་དར་ནང་མཛོད་དང༌། ཐུབ་དབང་གི་སྣང་བརྙན་གཅིག དེ་འོག་ཉི་ཧོང་པ་འགོ་གཙོ་གཉིས་ལ་ལེགས་དར་ནང་མཛོད་རེ་བཅས་སྩལ་བ་དང་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་འདིར་བུ་གསོ་ཁང་གི་ལོ་ ༢༣ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཉི་ཧོང་ནས་ཕེབས་པའི་སྐུ་མགྲོན་ཁ་ཤས་འདིར་ཕེབས་ཡོད་པའི་གོ་སྐབས་འདིའི་སར་ངོས་རང་སླེབས་པ་དགའ་པོ་བྱུང༌། འདིར་བུ་གསོ་ཁང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཧུར་ཐག་རྦད་ཐག་བྱས་པ་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་འདིར་སྐུ་མགྲོན་ཚོར་ཡང་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན།

ཉི་ཧོང་ནས་ཕེབས་པའི་གཞས་མ་རྣམ་པ་ཚོ་ཁ་ཤས་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་སླེབས་པའི་ལོ་ན་མཐོན་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། ཁོ་རང་ཚོ་ཧ་ཅང་ས་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཡོང་བ་རེད། མི་རིགས་ཕན་ཚུན་གྱི་བརྩེ་དུང་དང༌། ང་རང་ཚོ་ནང་པ་ནང་ཚགས། དེའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་པ་ནང་ཚགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་འདིར་ཡོང་བ་རེད། ཁ་སང་ཁྱུག་ཙམ་ཐུག་སྐབས་ཁོང་རང་ཚོ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་རང་ཡང་དགའ་པོ་བྱུང་བས་ཁ་སང་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང༌། དེ་རིང་སླར་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན།

ང་རང་ཚོ་ནང་པ་ནང་ཚགས་སྤུན་ཟླ་ཡིན་དུས་ངས་འདིར་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་ཞིག་ཕུལ་གྱི་ཡིན། འདི་ཁྱེད་རང་ཚོའི་དགོན་པའི་ནང་རྟེན་གྱི་གྲས་ལ་ཉར་རོགས་གནང༌། ང་ཚོ་ཡང་ཡང་ཐུག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་རིང་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སླེབས་ནས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ནང་གི་དུས་ཚོད་སྡུག་ཤོས་དང༌། ཁག་ཤོས་ཤིག་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིའི་སྐབས་བྱུང་བ་རེད།

མི་ཐོག་གོང་མའི་གནས་བབས་ནས་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ངན་པ་དེ་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིར་སྨིན་ཏེ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང༌། ཁག་པོའི་དུས་ཚོད་ཆགས་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ལས་ཀ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་གྲ་འགྲིགས་པོ་ཡོད་སྐབས་ལས་ཀའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་བྱས་རྗེས་ཐོན་པ་མ་གཞི་ཡག་པོ་རེད་དེ། དེ་ཙམ་གྱི་ཧ་ལས་རྒྱུ་མེད། དངོས་འབྲེལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་ཚོད་ཤར་སྐབས་བྱས་རྗེས་བཞག་ཐུབ་ན་དེ་དངོས་འབྲེལ་གཟི་བརྗིད་རེད།

ང་རང་ཚོ་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ཡིན་ནའང་རུང༌། མི་སྒེར་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་ཡང་རུང༌། གྲ་འགྲིགས་པོ་ཡོད་སྐབས་ག་རེ་ཡིན་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དངོས་འབྲེལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་སྐབས་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བརྩི་བཀུར་ཡོང་གི་རེད་ལ། སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ལས་ཀ་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོན་པ་དེ་དངོས་འབྲེལ་བྱས་རྗེས་ཡིན་པ་རེད་ལ་གཟི་བརྗིད་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཁྱེད་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་འདི་མི་ཚེའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་དོན་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། སློབ་སྦྱོང་ཟེར་བ་འདི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་དོན་དག་ཡིན་དུས་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ལ། ང་ཚོ་མི་རིགས་གཅིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་རྗེས་ལུས་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། རྗེས་ལུས་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་འདི་ང་ཚོ་མི་ཐོག་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡར་གསོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་ནང་ལ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་དེ་མི་ཐོག་གཅིག་གཉིས་ནང་གསོ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་དུས། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་བུ་བུ་མོ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་ཙམ་གྱིས་ཤུགས་བསྐྱེད་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། ཤེས་སོང་ངམ།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ཡིན་ན་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་འདི་རྣམས་སྤུས་དག་ཞིག་སྦྱོང་དགོས། སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་པ་ཡིན། ཡིག་ཚད་ཐོན་སོང་ཟེར་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དངོས་གནས་བསྲེགས་བཏུབ་འཕེར་བའི་ཤེས་ཡོན་དེ་བློ་ལ་འཇགས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཐོག་ལ་སོ་སོ་བོད་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རིག་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ངེས་པར་དུ་དོ་སྣང་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས། དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་རོགས་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།’’10jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་བ་དང་བོད་ཁྱིམ་རྩེད་ཁང་གི་སྦྱིན་བདག་ཉི་ཧོང་པ་འགོ་གཙོ་ནས་རྩེད་ཁང་འདིར་འགྲོ་སོང་ཨ་སྒོར་ལྔ་ཁྲི་སྐོར་བཏང་ལུགས་འགྲེལ་བརྗོད་ཞིབ་གསུངས་རྗེས་རྩེད་ཁང་དུ་སྒོ་དབྱེའི་ཆེད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ལྷན་དུ་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག་ཉི་ཧོང་པ་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ཞིབ་རྒྱས་ཞུས།

༤༽ཀན་པུར་ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭ་དང་ཇོ་བོ་རྗེ་དྲན་གསོའི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༧ སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡུ་པིའི་ (Uttar Pradesh) མངའ་སྡེ་ཁོངས་ཀན་པུར་ (Kanpur) མཐོ་རིམ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་ནང་ཆོས་སྐོར་བགྲོ་གླེང་མཛད་སྒོའི་དབུ་བཞུགས་སུ་གདན་ཞུས་དང༌། སི་ལི་གུ་རི་ (Siliguri) ཁུལ་ཇོ་བོ་རྗེ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་འཁོར་བའི་དུས་སྐབས་དང་འབྲེལ་བར་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་བཅས་ལ་རིམ་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སླད་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ལྡི་ལིར་ཆིབས་ཐོན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་རྒྱ་གར་ཡུ་པིའི་མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཀན་པུར་ཁུལ། རྒྱ་གར་འཕྲུལ་རིག་མཐོ་རིམ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ནས། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་མཐོ་རིམ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཁག་གི་མཁས་པ་མང་པོ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་གི་མཁས་པ་མང་པོ་བཅས་གདན་ཞུས་ཐོག སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པས་འཛམ་གླིང་གི་རྩོམ་བྲིས་རིག་གཞུང་ཐོག་ཕན་ནུས་ཇི་བྱུང་སྐོར་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཚུགས་རྒྱུའི་དབུ་འཛུགས་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་སོར་འཁོད།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱ་གར་བུད་དྷ་བྷ་ར་ཏི་ (Bodha Bharath) ཞེས་པའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་འཁོར་བའི་དྲན་གསོའི་ཆོས་ཚོགས་བྷན་གྷལ་ (Bengal) མངའ་སྡེའི་ཁོངས་སི་ལི་གུ་རིར་ཚུགས་གནང་མཛད་གཏན་འཁེལ་བའི་དབུ་བཞུགས་སུ་ཞལ་བཞེས་སྔོན་ཐོབ་བཞིན་རྡོར་གླིང་བོད་མིའི་བདེ་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་ས་གནས་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་ལ་སྐུའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། བཞུགས་སྒྲིག་གང་ཅི་གཟབ་གཟེངས་ཡོང་བའི་ཞུ་སྐུལ་དང་འབྲེལ་རང་ཁུངས་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་དང༌། ཚོགས་སྐྱིད་ཁག་ལ་ལས་བགོས་འགན་ཁུར་གྱིས་ཕེབས་སྒོ་རྒྱས་སྤྲོས་ལྡན་པས་མཚོན་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་མཁོ་བའི་ཡོ་ཆས་སྐུའི་ཉེན་སྲུང་གི་ཞབས་ཞུ་བ་སོགས་སྔོན་ཚུད་གྲ་སྒྲིག་ཨང་གསར་དང་བཅས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྡི་ལི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བྷག་ཌོ་རའི་ (Bagdogra Airport) གནམ་ཐང་དུ་རྒྱ་གར་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་དང༌། སྐོར་སྲུང་སྤྱི་ཁྱབ་སོགས་དཔོན་རིགས་ཆེ་ཁག་རྣམས་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་རྣམ་པ། ཡབ་གཞིས་ལྷ་སྐུ། རྡོར་གླིང་དང༌། སྒང་ཏོག ཀ་སྦུག་བཅས་ཀྱི་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་བདེ་དོན་ངོ་ལས་རྣམ་པ། རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་གཙོ་འཛིན། སྐྱབས་མགོན་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། ཀ་ལུ་རིན་པོ་ཆེ། ས་སྐྱ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་དགོན་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ། ས་གནས་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་ཁག ས་གནས་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་རྒྱུན་ལས་ཁག ཆོལ་གསུམ་བུད་མེད་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་སྐྱིད་ཁག་གི་འགོ་འཐུས་རྣམས་ཀྱིས་གུས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་བཞུགས་ཡུལ་མགྲོན་ཁང་སིན་ཀི་ལར་སི་ (Hotel Sinclairs) ཞེས་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྐར་མ་ལྔའི་རིང་སྐུ་ངལ་མཛད།

དེ་ནས་ཆོས་ཚོགས་ཚུགས་ཡུལ་ཐང་ཆེན་དུ་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་ཕེབས་ལམ་དུ་ཀ་སྦུག་དང༌། ཨོབ་ལ་བྷ་རི། ས་ལུ་གྷར་སོགས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་ཕེབས་སྒོ་དང་པོའི་གྲོ་ཕྱེ་བཏེགས་འབུལ་དང༌། དེ་ནས་ཐང་ཆེན་གྱི་མཚམས་སུ་རྡོར་གླིང་བདེ་དོན་ཁྱབ་ཁོངས་མི་མང་སྤྱི་མགྲིན་གྱིས་ཕེབས་སྒོ་རྒྱས་སྤྲོས་ལྡན་པའི་མདུན་གྲོ་ཕྱེ་བཏེགས་འབུལ་བཅས་ཞུས་ཤིང༌། ཕེབས་སྒོ་སོ་སོའི་གཡས་གཡོན་དུ་མི་མང་བསྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་མཇལ་དར་དང༌། བདུག་སྤོས། མེ་ཏོག་སོགས་ཐོགས་ནས་གུས་བསུ་ཞུས། ཐང་དཀྱིལ་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་དེར་འདུས་འཕགས་བོད་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཉིས་ཁྲི་བརྒལ་བར་ཐོག་མར་འཚམས་འདྲི་བསྐྱངས་རྗེས་ཇོ་བོ་རྗེའི་འཁྲུངས་རབ་མདོར་བསྡུས་དང༌། ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་སྐོར་སོགས་ཟབ་གནད་ཆེ་བའི་བཀའ་སློབ་བསྐྱངས་དོན།

‘‘དེ་རིང་འདི་གར་ཀ་རྡོར་སྒང་གསུམ་ཁུལ་དང༌། དེ་བཞིན་གཡས་གཡོན་གང་ས་ནས་ཡོང་བའི་འདིར་འདུས་བོད་རིགས་ཁྱེད་རྣམས་ཚང་མས་ང་ཐུག་ཏུ་ཡོང་བ་རེད། ཁྱེད་ཚོ་ཚ་བའི་དཀྱིལ་དུ་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་སྒུག་སྟེ་དཀའ་ངལ་བྱུང་ཡོད་རེད། ངོས་དེ་རིང་འདིར་ཡོང་དགོས་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཇོ་བོ་རྗེ་དཱི་བཾ་ཀ་ར་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཕྱིན་པའི་དུས་དྲན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡོང་བ་དང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་དཀའ་ངལ་ལ་མ་འཛེམས་པར་ཆེད་མངགས་ང་ཐུག་པར་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དགའ་པོ་བྱུང༌།

ང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། དད་པ་དང་དམ་ཚིག་ཡོད་མཁན་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ང་ལ་ཐུག་འདོད་རེ་བ་དང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་གི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ང་རང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་ལེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་བར་དུ་ང་རང་ཚོ་ལས་བཟང་པོའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་སྤྱིར་རང་དབང་ཐོབ་པའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཡང༌། བསོད་ནམས་ཟེར་མཁན་དེའི་ཐོག་ནས་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ང་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་ནས་ཡོང་བ་རེད།

ངེད་རང་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྟག་ཏུ་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ། སེམས་བཟང་པོ་བསྐྱེད་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་གཞན་ཕན་གྱི་སེམས་སྐྱེད་དང་མི་འབྲལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་ལྷག་པར་ཅན་དུ་ང་རང་ཚོའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་མི་རྒྱུད་ནས་མི་རྒྱུད་དུ་མཆེད་ནས་ཡོད་པ་ང་ཚོ་ཚང་མ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ཁྱེད་རང་ཚོས་ང་ཆེད་མངགས་ཐུག་ཏུ་ཡོང་བ་རེད། ཞེ་དྲག་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐོག་མར་ཁྱེད་རང་ཚོར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་འཚམས་འདྲི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་འདིར་དུས་ཚོད་དེ་ཙམ་མི་འདུག

ཡུལ་མི་ཡང་གང་འཚམས་ཤིག་སླེབས་འདུག་པར་བརྟེན། ཧིན་རྡུའི་སྐད་ཐོག་སྒྱུར་གྱིན་སྒྱུར་གྱིན་བྱས་ཏེ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་སྙིང་དོན་མདོར་བསྡུས་ཤིག་དང༌། དེའི་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་

མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ། ཨ་ར་པ་ཙ་བཅས་ཀྱི་ལུང་ཡང་འདོན་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་རིང་འདིར་ཇོ་བོ་རྗེ་སྐུ་བལྟམས་ཏེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་ས་གནས་འདི་གའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མཛད་སྒོ་གྲ་བསྒྲིགས་བྱས་པ་དང༌། མི་འབོར་ཡང་གང་འཚམས་འདུ་འཛོམས་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། ཆོས་འབྲེལ་ཐུང་ཙམ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།’’11jམཆན། ཞེས་གསུངས་ཏེ་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་བཀའ་སློབ་དང་ལྗགས་ལུང་ཁག་གཅིག་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ། མཇུག་ཏུ་འཇམ་དཔལ་དཔའ་པོའི་ཞལ་འདོན་དང་བཅས་ཐུགས་སྨོན་ཟབ་རྒྱས་བསྐྱངས།

ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང་མཇུག་ཀ་རྡོར་སྒང་གསུམ་སྤྱི་མགྲིན་ནས་གཏང་རག་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཏེ་དེ་ཉིན་གྱི་མཛད་སྒོ་གྲོལ། དད་འདུས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས། སློབ་དཔོན་པདྨ་སམ་བྷ་བའི་མཚན་སྔགས། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་མཚན་སྔགས་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སོགས་སྩལ་བར་དེར་འདུས་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཐར་བའི་ས་བོན་གྲུང་པོར་བསྐྲུན་པའི་བཀའ་དྲིན་འཁོར་མཐའ་བྲལ་སྟབས་ཐམས་ཅད་དད་པའི་སྤུ་ལོང་གཡོ་བཞིན་ལྷ་ཞལ་བྲལ་མི་ཕོད་པའི་ངང་དེ་ཉིན་གྱི་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་བྱེད་རྒྱུའི་རྨང་རྡོར་ཕྱག་གནས་བྱིན་རླབས་སྩལ་ཏེ་ཞལ་འདོན་ཁག་གྲུབ་པ་དང༌། ནུབ་བྷང་གྷལ་གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་འཁོར་བའི་རྗེས་དྲན་མཛད་སྒོར་ནུབ་བྷང་གྷལ་མངའ་སྡེ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་རྣམ་གཉིས་དང༌། བློན་ཆེན་ཁག ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་དགེ་འདུན་ཁྱོན་ཆེ་བཅས་ཕེབས་ཡོད་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་མཚམས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་གསུམ་གྱིས་སྐད་རིགས་གསུམ་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞབས་སོར་འཁོད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གསལ་བཤད་གནང༌། དེ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་གང་དུ་འཁྲུངས་པ་དང༌། རྒྱལ་གཞིས་སྤངས་ནས་རབ་དུ་བྱུང་བ་ཇོ་བོའི་ལྟ་སྤྱོད་ཡང་དག་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་རང་རེ་རྣམས་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཉམས་ལེན་གནད་འཁེལ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་བསྐྱངས་ཏེ་མཛད་སྒོ་དངོས་གཞི་གྲ་རྟེན་ལེགས་འགྲིགས་ངང་གྲོལ།

ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐྱངས་སའི་སར། རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་དོན་གནད་དེ་དག་བོད་ནང་ཞི་བདེ་འབྱུང་མིན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་བོད་དང་ས་འདྲེས་ཡོད་སྟབས་བོད་ནང་ཞི་བདེ་སྲ་བརྟན་ཞིག་མ་བྱུང་བའི་བར་རྒྱ་གར་ནང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་གཏན་ནས་མེད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡིན་པ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་ལམ་གོང་མཐོར་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་ཞིབ་གནང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་དབར་ཡོད་པའི་འབྲེལ་མཐུན་ནི་དེ་སྔ་བཞིན་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་བོད་དང་རྒྱ་གར་དབར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་འབྲེལ་མཐུན་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ནི་སྤྱིར་བཏང་འབྲེལ་ལམ་དང་མི་འདྲ་བར་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ནི་ཁ་ཙམ་ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐོར་གསལ་བརྗོད་མཛད།

ཡང༌། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་རང་ཉིད་ད་ལྟའི་དཀའ་ངལ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་ཐབས་གཅིག་པུའི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅིང་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཚོའི་དམར་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་དེ་དང་བོད་མི་ཚོའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བའི་བར་ལ་ཡང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་མ་ཁེ་སི་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་གཉིས་ཕྱོགས་མཐུན་པའི་ཆ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ཡོད་ནའང༌། རྒྱ་གཞུང་གིས་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལག་ལེན་བཀལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་རུང༌། རྒྱ་གཞུང་གིས་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་སྐབས་འགྲོ་བ་མིར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་མེད་པ་རེད།

བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་གསར་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལེགས་བཅོས་མ་ཐུབ་པ་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ངལ་རྩོལ་རུ་ཁག་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་བཀོད་བཏང་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་སྨན་ཁང་དང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གསར་རྒྱག་བྱས་ཡོད་ན་ཡང༌། བོད་མི་རྣམས་རྟག་ཏུ་འཇིགས་སྐྲག་མི་བཟད་པའི་འོག་བསྡད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཉེ་དུས་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བ་ཁྲིམས་འགལ་བ་ཡིན་ལུགས་ཉེས་འཛུགས་ཀྱིས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་མང་ཆེ་བ་སྲིད་དོན་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པ་རེད། རྒྱ་གཞུང་གི་ལྟ་སྤྱོད་རྩུབ་པོ་དེ་དག་གིས་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུ་མིན་པ་མ་ཟད། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་ནང་དྲག་རྩུབ་ཆེ་བའི་ཐབས་ལམ་དེ་རྐྱང་པ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་ར་འཕྲོད་བྱུང་བ་རེད། གུང་ཁྲན་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་ ༡༩༨༠ ལོར་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་འབྱོར་ཏེ་དེ་སྔའི་ནོར་འཁྲུལ་དེ་དག་མི་མང་ཐོག་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཡོད་ལུགས་བཤད་ཡོད་ཀྱང་དོན་དངོས་ལ་བོད་རྒྱལ་ཡོངས་དང་ལྷག་པར་གྲོང་གསེབ་ཚོའི་ནང་ཆོས་བྱེད་རྒྱུར་བཀགའ་སྡོམ་དམ་བསྒྲགས་ཅི་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང༌། བོད་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པར་ཕེབས་རྒྱུར་འདྲི་བསྟུན་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་ཡིན། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་རྒྱལ་ཁབ་རྙིང་པ་ཞིག་རེད། སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པ་ཕེབས་རྒྱུ་དེ་ནི་གནས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་ཏེ་གནས་སྟངས་རན་འཚམས་མེད་ན་དེ་ནི་མཚམས་འཇོག་ཡོང་ངེས་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

ཡང་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐོར་གསུངས་དོན། དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དེ་ནི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ནའང༌། རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་ནང་དེ་སྔ་བཀས་བཀོད་བརྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་གནས་སྟངས་ཐབས་རྡུགས་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་མེད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

ཡང་དེང་འཛམ་གླིང་ནང་དམག་གི་ཉེན་ཁ་ཇི་ཡོད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ལན་དུ་འཛམ་གླིང་ནང་དམག་གི་ཉེན་ཁ་ཡོད་མུས་ཁར་དེང་སང་གི་དམག་འཁྲུག་ནི་དེ་སྔའི་དམག་འཁྲུག་དང་མི་འདྲ་བར་དེང་སང་གི་དམག་འཁྲུག་དེས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྩ་བ་གཅོད་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ཚན་རིག་བཟོ་ལས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དེ་རྣམས་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཚོའི་ཁེ་ཕན་དང་བདེ་དོན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་ལས་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་རྩ་གཏོར་གཏོང་རྒྱུར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་མིན་པ་རེད།

ང་ཚོ་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེ་བྱེད་མཁན་དང༌། མི་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་ལས་དོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་གཙོ་བོ་གཞན་ཕན་བྱེད་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ང་ཚོའི་ད་ལྟའི་དམག་འཁྲུག་གི་འཇིགས་སྐྲག་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་ཏེ་ཞི་བདེར་གནས་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཞུགས་ཡུལ་ཚོམས་ཆེན་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མི་སྣ་བཞི་བཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་འཕྲད་མཛད་ཅིང་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཞལ་འདེབས་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་དང་དེ་ནས་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

༥༽སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་དང་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཛད་པ་ཁག་གཅིག

༡༩༨༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་བློ་གླིང་རོང་པོ་ཀིརྟི་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ནས་མཛོད་པ་འདས་པོའི་དགེ་རྒྱུན་ཆེད་དམིགས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཆོས་འབྲེལ་ཞིག་ཞུས་སྨིན་བཀའ་བཞེས་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་པའི་སྔོན་འགྲོའི་སྒྲུབ་ཞག་དང་དགོང་དྲོ་ཕྱི་ནང་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་རྗེས་གནང་དངོས་གཞི་སྩལ། སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་ཉེ་ཆར་གློ་བུར་ཞིང་གཤེགས་དམ་པའི་མཛད་འཕྲིན་བཟང་པོར་གུས་བཀུར་བསྔགས་བརྗོད་གནང་དགོས་དུ་མར་གཟིགས་ཏེ་ཞི་བར་གཤེགས་པར་ཚང་མས་སེམས་ཁྲལ་བྱས་པས་མི་ཕན་པར་དེ་བས་རང་རེ་ཚང་མས་ཆོས་མཐུན་གྱི་བསམ་སྦྱོར་བཟང་པོ་བསྟེན་རྒྱུ་དེ་བླ་མའི་བཞེད་དགོངས་འགྲུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཡིན་པའི་བཀའ་སློབ་དང༌། གསེར་ཀོང་བླ་བྲང་གསོལ་ཞབས་ནས་ཞུ་སྐུལ་ལྟར།

འཕོ་མེད་བདེ་ཆེན་སྟོང་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེར།། མཉམ་སྦྱོར་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡབ་ཡུམ་དང༌། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་ཚོགས།། དེང་འདིར་ཐུགས་རྗེའི་མཐུ་དཔུང་སྐྱེད་དུ་གསོལ།། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་མགོན་མི་ཡི་གར།། བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཆེ།། ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོའི་དཔལ་དུ་སྒྲེང་བའི་སྟོབས། ཡོངས་འབྱོར་རྗེ་བཙུན་བླ་མར་གསོལ་བ་འདེབས།། བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་ཕན་བདེ་སྤེལ་བའི་ཁུར།། ཉིན་བཞིན་ལྷག་བསམ་ཕྲག་པར་བཞེས་ལགས་ན།། དོན་གཉིས་འབྱུང་གནས་གཟུགས་སྐུའི་ཟ་མ་ཏོག། གློ་བུར་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་བརྟུལ་འདི་ཅི།། འོན་ཏེ་ཐུགས་བསྐྱེད་སྐྱ་རེངས་གསར་པ་ཡིས།། ཉེར་དྲངས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་པད་མོའི་གཉེན།། བདག་ཅག་དད་དམ་ཟབ་མོས་ཉེར་བཅིངས་པའི།། འགྲོ་བའི་གདུང་སེལ་མཆོག་ཏུ་མྱུར་བྱོན་གསོལ།།

རྒྱ་ཆེན་ཐོས་པའི་སྒྲོན་མེ་རབ་གསལ་ཞིང༌།། དེ་དོན་བསམ་དང་སྒོམ་པའི་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི།། བསམ་འཕེལ་ནོར་བུའི་མཛོད་ལ་མངའ་འབྱོར་པའི།། ངེས་དོན་བསྟན་འཛིན་དམ་པར་མྱུར་བྱོན་ཤོག། ཟླ་མེད་མཁས་པའི་གོ་འཕང་མངོན་བརྗིད་ཅིང༌།། ཞི་དུལ་བཙུན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དཔལ་གྱིས་མཛེས།། གཅིག་ཏུ་གཞན་ཕན་ཐུགས་བསྐྱེད་བཟང་པོ་བརྟན།། འགྲོ་མགོན་སྐྱེས་བུའི་མཆོག་ཏུ་མྱུར་བྱོན་ཤོག། འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་འོད་རྣོན་འབུམ་འཕྲོ་བས།། ཐུབ་བསྟན་པད་ཚལ་ཕྱོགས་བརྒྱར་བཞད་པ་དང༌།། མཐའ་དག་འགྲོ་བློའི་མུན་སྟུག་སེལ་བའི་སླད།། སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ཆེན་པོར་མྱུར་བྱོན་ཤོག། གཞན་ཡང་མདུན་ན་འདོན་དང་དཔུང་གི་རྗེ།། རིག་འཕྲུལ་སློབ་དཔོན་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་སོགས།། གང་འདུལ་སྤྲུལ་པའི་རོལ་གར་བསྟན་ནས་ཀྱང༌།། གངས་ལྗོངས་བསྟན་འགྲོའི་དགེ་མཚན་སྤེལ་དུ་གསོལ།།

བསླུ་མེད་མཆོག་གསུམ་རྒྱ་མཚོའི་བྱིན་རླབས་དང༌། ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གཤིས།། བདག་སོགས་དམ་ཚིག་ཟབ་མོའི་བདེན་མཐུ་ཡིས།། སྨོན་དོན་བདེ་བླག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག། ཅེས་མཁས་བཙུན་བཟང་པཽའི་དཔལ་མངའ་གསེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་སྟོབས་འབྱོར་མཆོག་ཞི་བར་མནལ་བའི་མཛད་པ་བསྟན་པའི་ཚེ་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དང༌། གསེར་ཀོང་བླ་བྲང་ཞབས་ཞུ་ཐུན་མོང༌། གསེར་ཀོང་ཁང་ཚན། སྤི་ཏི་རྟ་ཕོ་དགོན་དང་དགེ་བཤེས་གཉིས་ཐུན་མོང༌། སྤི་ཏི་ལ་རྟ་པོ་གསུམ་ཐུན་མོང༌། སྤི་ཏི་སྐྱིད་པར་ཡུལ་དགོན་ཐུན་མོང༌། ཁུ་ནུ་ལྕང་པ་ཡུལ་དགོན་ཐུན་མོང༌། རྨར་ཁམས་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་དང་དམན་ཕུར་བུ་སྒྲོལ་མ་བཟའ་ཚོ་བཅས་ནས་མཆོག་སྤྲུལ་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་ཤིག་འབྲི་སྐུལ་བྱུང་བ་མ་ཟད། རང་ཉིད་ཀྱང་དམ་པ་དེ་ཉིད་དང་རིང་ནས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོས་བཅིངས་པའི་མོས་གདུང་གིས་ཀྱང་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ལྷག་བསམ་དག་པས་སྨོན་པའོ།། ཞེས་པའི་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་འབྲས་བཟང་ཡོངས་སྟེར་ཞེས་བྱ་བའི་ལྗགས་ལུང་ཞུས་པ་བཞིན་སྩལ།

དེ་བཞིན་ཉེ་སྔོན་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་རུ་སུ་ཁུལ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཕྱག་ཏུ་སོན་པ་དེ་སྔོན་སོག་པོའི་མཁས་དབང་དགེ་བཤེས་རྟ་དབྱངས་ཞུ་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བསྟོད་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཅེས་པར་ལྗགས་ལུང་མེད་ཀྱང༌། མང་བྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་གནད་འགག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཀྱང་ཐུགས་མོས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟབས་དེའི་སྐོར་ཀློག་འདོན་འགྲེལ་བརྗོད་སྙིང་བསྡུས་སྩལ་བ་དང༌། ཚང་མས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་གོམས་འདྲིས་བྱ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡྀན་པའི་བཀའ་སློབ་ཀྱང་སྩལ།

སྐབས་དེར་བཀའ་དགོངས་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་ཉིན་བདུན་རིང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་ཚུགས་རྒྱུར་ཐུགས་གཏན་སྔོན་འཁེལ་བཞིན་རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཚུགས་མུས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་སྔ་རྗེས་ཐེངས་གཉིས་ཕེབས་བཞུགས་བསྐྱངས།

ད་ལམ་མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་ཉིན་ཕྱེད་བརྒྱད། ཞལ་གྲངས་ལོང་ལྷག་བྱུང་སྟེ་དུང་སྒྲུབ་མཇུག་ཆོག་ལེགས་པར་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མ་ཎི་རིལ་ཕུད་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་ཆེན་པོར་ཟུར་ཕུལ་གྱིས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཞབས་སྟེགས་སྟེང་བཞུགས་ཏེ་མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་ཏུ་ངོ་ཕེབས་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་མི་མང་བཅས་པར་རིམ་བཞིན་ཕྱག་བསྟར་དགྱེས་སྩལ་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་ནས་ཨམ་རི་སར་ཕེབས་འཁོར་དང༌། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཐུགས་གཏན་སྔོན་འཁེལ་བཞིན། ཚེས་ ༨ ཉིན་ཝར་ཎ་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས། ས་གནས་དཔོན་རིགས་ཁག་དང་རང་གཞུང་ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ། ཝར་ཎ་ཧིན་རྡུའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྐུ་ཚབ། བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་སྤྱི་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་སཱ་རཱ་ཎ་ཐའི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

ཚེས་ ༩ ཉིན་སྔ་དྲོ་བྱང་སེམས་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཁང་དང༌། བྱིན་ཅན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ལ་གནས་གཟིགས་རྗེས་རང་གཞུང་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་ལྟར། བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐོར་བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་སར་ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུའི་གསུང་བཤད་གྲུབ་བསྟུན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་གསུང་བཤད་སྩལ་ཏེ་སཱ་རཱ་ཎ་ཐ་བོད་མགོན་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། དེར་འདུས་དད་ཅན་ཤར་པ་སོགས་མི་གྲངས་ ༤༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ། ཝར་ཎ་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་གཙོས་ཕྱི་ནང་གི་མི་སྣ་ཁག བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་ཁང་དང༌། དཔེ་མཛོད་སོགས་གསར་རྒྱག་བྱ་མུས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བཅས་བསྐྱངས་རྗེས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐོར་དམིགས་བསལ་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་ཆོས་བརྒྱུད་རྣམ་བཞིའི་མཁན་པོ་དགེ་བཤེས་སོགས་གདན་ཞུས་ཐོག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་བཅས་ཉིན་ལྔ་རིང་ཚུགས་རྒྱུའི་དབུ་འབྱེད་དང་ཚོགས་མགོན་ལ་ཞབས་འཁོད་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པ་དང༌། དགོང་དྲོ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐོར་དམ་བཅའ་བགྲོ་གླེང་ལ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་རིང་གཟིགས་ཞིབ་མཛད། ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཝར་ཎ་ཧིན་རྡུའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་པའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྐོར་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་དབུ་འབྱེད་དུ་ཐའེ་ལན་ཌ་དང༌། བོད་པའི་དགེ་སློང་ཁག་ནས་ཤིས་བརྗོད་དང༌། བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་འགན་འཛིན་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུའི་གསུང་བཤད་གྲུབ་རྗེས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ་འཕྲལ་རྒྱ་གར་ཇེན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་སློབ་གཉེར་ཁང་དང༌། རྒྱ་གར་ཀག་ཤེས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཏེ་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད།

སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་འབྲུག་ཡུལ་བརྒྱུད་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་མི་རང་རིགས་མི་གྲངས་བཅུ་འབྲུག་གིས་བོད་ནང་ཕྱིར་བཏང་བས་བོད་མི་རྣམས་ཡིད་གདུང་ཚད་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་རྒྱུ་ལས་བྱ་ཐབས་བྲལ་བར་བརྟེན། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་འབྲུག་རྒྱལ་པོར་ཅིས་ཀྱང་མཛད་ཐབས་དེ་འདྲ་མི་གནང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་གཤམ་གསལ།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༩ དཀྱིལ་ཙམ་བོད་མི་བཅུ་འབྲུག་གི་ས་མཚམས་ནས་བོད་དུ་ཕྱིར་སློག་བྱས་པའི་གནད་དོན་སྐོར་ཞུ་འཐུས་ཆོག་པ། ཁོ་ཚོ་ནི་རྒྱལ་རྩེ་ས་ཁུལ་ནས་རེད་འདུག དེང་སྐབས་བོད་ནང་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་བཟོད་མ་ཐུབ་པར་ཕྱིར་བྲོས་མ་བྱས་ཀ་མེད་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་ཁོངས་ནས་འགའ་རེ་མི་རིགས་ལར་ཞེན་དང༌། ལྷག་བསམ། མ་ཟད་ས་གནས་དེ་གར་མིང་གྲགས་ཡོད་མཁན་ཡིན་པ་དང༌། འགའ་ཤས་བོད་དུ་ད་ལྟའི་རྒྱའི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་སྡུག་སྦྱོང་ཚད་མེད་བཏང་འདུག་ཅིང༌། དེས་ན་མ་འོངས་པར་བོད་ནས་ཕྱིར་བྲོས་བྱ་མི་ཚོར་སྐུ་ཉིད་ནས་འབྲུག་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་ཡོང་བ་ཞུ། སྐུ་ཉིད་ལ་མཛད་དཀའ་མི་ཡོང་བའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༢ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཡང་སྐབས་དེར་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་སླད་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཇིགས་བྱེད་དཔལ་གཅིག་གི་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཉིན་གང་བཞུགས་ཞབས་བསྐྱངས་པ་མ་ཟད། བདུན་ཕྲག་གསུམ་རིང་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་གི་ལྗགས་བསྙེན་བཅད་རྒྱར་བཞུགས་ཤིང༌། ལྗགས་བསྙེན་གྲོལ་མ་ཐག སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བར་ལམ་སྐུ་གྲིབ་ཚུལ་བསྟན་སྙུན་བཞེས་དགུན་ཐོག་བཞུགས་གནས་བོད་གཞུང་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཤར་ངོས་ཆོས་དོན་དྲུང་གཞོན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་སུ་བཞུགས་མུས་སྐུ་ཁམས་ཧ་ཅང་གཞི་ལྕིར་གྱུར་སྟབས་གློ་བུར་གཟིགས་ཞིབ་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་དང༌། ལྷོད་བཞུགས་ཐོག་གསོལ་སྨན་སོགས་འབུལ་བཞེས་དང༌། ས་གནས་རྒྱ་གར་སྨན་ཁང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྨན་པར་བརྟག་ཞིབ་ཀྱིས་སྨན་ཁང་ཆེ་སར་གདན་ཞུ་བྱ་འོས་ཡོད་མེད་ཞིབ་འཇུག་གཟབ་ནན་དགོས་སྐོར་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གི་སྨན་པ་ས་འདུ་བུ་ཚེ་བརྟན་གྱིས་རྒྱ་གར་སྨན་པ་ཆེད་འབོད་ཀྱི་ཞུ་ཕྱོགས་གོ་བསྡུར་གྱིས་རང་འཇགས་བཞུགས་རྒྱུར་ཐག་གཅོད་ཞུས་པ་བཞིན་ས་འདུ་ཚེ་བརྟན་ལ་འགན་དཀྲི་ཞུས་པ་ལྟར་ཉིན་མཚན་བར་མེད་སྨན་བཅོས་ཞུས།

ཡང་བདུན་ཕྲག་གསུམ་རིང་ལྗགས་བསྙེན་བཅད་རྒྱ་བསྐྱངས་པར་བརྟེན་གཞུང་སྒེར་མཇལ་བཅར་ཞུ་མི་ངང་འཐེན་ཞུ་དགོས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་མཇལ་བཅར་དབུ་འཛུགས་ཞུས་དོན་བཀའ་བློན་ལྷན་རྒྱས་མཛད་དོན་སྙན་ཞུ་དང༌། བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་གསར་འབྱོར་མཇལ་བཅར་མི་གྲངས་དྲུག་ཅུ་ ༦༠ སྐོར་ལ་རེ་རེ་བཞིན་སྡོད་གནས་ལས་རིགས། འདི་ཕྱོགས་ཕ་སྤུན་སུ་ཡིན་སོགས་བཀའ་བརྩད་དང་འབྲེལ་འདི་ཕྱོགས་ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་ཐུག་ཞོར་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་འབུམ་ལྷག་ཙམ་སླེབས་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་གནས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ལེགས་ཤེས་ཐུབ་པའི་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ལྷག་པར་འཛམ་གླིང་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལེགས་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པ་ཚོར་བརྗོད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པའི་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་ཞིབ་པར་སྩལ།

༦༽དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བཤད་རྒྱུན་བསྐྱར་མཐུད་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ སྔ་དྲོ་དེ་སྔོན་བློ་གླིང་རོང་པོ་བ་བྱ་བྲལ་ཀིརྟི་མཚན་ཞབས་བློ་བཟང་འཇིགས་མེད་མཆོག་ལ་མ་གཏོགས་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བཤད་ལུང་གཞན་ལ་ཕལ་ཆེར་མེད་པར་བརྟེན་བློ་གླིང་ཏྲེ་ཧོར་བྱ་བྲལ་སྤང་ནང་བཀའ་འགྱུར་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བཤད་ལུང་གསན་བཞེས་གནང་དགོས་བཀའ་འགུགས་ལྟར་གོང་གསལ་རྣམ་གཉིས་གཟིམ་ཆུང་དབུ་རྩེར་མཇལ་བཅར་འཆད་སྤེལ་གསན་བཞེས་དགོས་སྐོར་ཕྱག་དཔེ་གསོལ་སྩལ་གྱིས་གང་མྱུར་བཤད་ལུང་གནང་རྒྱུ་དང་འོས་འགབ་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་རིགས་མཉམ་དུ་གསན་བཞེས་གནང་མོས་ཡོད་རིགས་ཀྱང་ཕེབས་འཐུས་ཆོག་པ་བཅས་ཀྱི་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་ལྟར། བྱ་བྲལ་ཁོངས་བློ་གླིང་རོང་པོ་ཀིརྟི་མཚན་ཞབས་བློ་བཟང་འཇིགས་མེད་མཆོག་དང༌། བློ་གླིང་ཏྲེ་ཧོར་བྱ་བྲལ་བ་སྤང་ནང་བཀའ་འགྱུར་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གཉིས། གསོལ་ཞབས་གཉིས་བཅས་མཇལ་བཅར་ཞུས།

བཀའ་དགོངས་ཀིརྟི་མཚན་ཞབས་མཆོག་ནས། སྤང་ནང་བཀའ་འགྱུར་སྤྲུལ་སྐུར་སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གློ་བུར་ཞིར་གཤེགས་དགོངས་རྫོགས་སུ་ཆེད་དམིགས་དུས་འཁོར་གྱི་ཁྲིད་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་སྟབས་ལུང་རྒྱུན་སྤེལ་སླད་འཆད་ཉན་ཞིག་མཛད་དགོས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་བ་བཞིན་ཟླ་ཤས་རིང་སྤང་ནང་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་དུས་འཁོར་གྱི་ལུང་རྒྱུན་འབུལ་ཞོར་དུ་ཀིརྟི་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བྱ་བྲལ་བ་འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན། བོད་ཕེབས་མཁན་ཆུང་དགེ་སློང་བསྟན་པ་ལགས་བཅས་གསུམ་ལ་ཀིརྟིའི་མཚན་ཞབས་ནས་གསུང་ཆོས་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པའི་མཇལ་བཅར་ལ་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་ཕྱག་དཔེ་ཆ་ཚང་རེ་དང༌། སྐུ་ཟླམ། གསོལ་དམ། བཞེས་མོག སྐུ་གཟན་བཅས་སྩལ།

འདིའི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཕེབས་གསལ། ‘‘ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རང་གི་ཡོན་ཏན་སྦ་བ་ལྷུར་མཛད་པའི་དབང་གིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིགས་ནི་རང་རེས་རྟོགས་ཤིང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལས་འདས་མོད། འོན་ཀྱང༌། མ་འོངས་པའི་གནས་ཚུལ་འགའ་ཞིག་གསལ་པོར་མཁྱེན་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངའ་བའི་ཚུལ་ངོས་རང་གི་མངོན་སུམ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དཔེ་མཚོན་རེ་ཟུང་བརྗོད་ན།

དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་བསྡུས་རྒྱུད་དང༌། འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བུ་སྟོན་མཆན་བུ་སྦྲགས་པའི་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་འབུམ་མི་ཉག་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་གསན་བཞེས་གནང་སྐབས། ཡིག་ཆ་འགའ་ཤས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་གནང་དགོས་པ་རྣམས་ཞིབ་ཆ་ཞིག་ཐུགས་ངེས་མ་གྱུར་པས། ངོས་ནས་བོད་དུ་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་བུ་སྟོན་གྱི་མཆན་བུའི་བཤད་ལུང་རྐྱང་པ་མ་གཏོགས། རྩ་འགྲེལ་སྦྲགས་པའི་ཆ་ཚང་བའི་བཤད་ལུང་ཞུས་སྩལ་མ་གྲུབ་པར་ལུས་ཡོད།

ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་རྗེས་སྐབས་ཤིག་ལ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེར། ད་ཆ་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་བཤད་རྒྱུན་ཕལ་ཆེར་ཆད་ཚར་བ་ཧ་ཅང་ཕངས་པོ་བྱུང་ལུགས་ཞུས་གླེང་སྐབས། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཤད་རྒྱུན་རྒྱ་གར་ནང་ཏན་ཏན་སླེབས་ཡོད་ཀྱི་རེད། བརྩད་དཔྱོད་བྱེད་དགོས་ཞེས་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པ་ཐག་བཅད་ནས་གསུངས་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་ནང་སུ་ལ་ཡོད་ང་ཚོ་སུས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། རྗེས་སུ་རིམ་པས་བརྩད་དཔྱད་སྐབས་དེའི་བཤད་རྒྱུན་ཆ་ཚང་ཀིརྟི་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཡོད་འདུག་པས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་སེང་དང་འབྲེལ་ཁོང་གི་ས་ནས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེས་གསན། གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ཁོ་བོས་ཞུས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཉག་ཕྲར་གྱུར་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེ་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱུང༌། དེའི་བཤད་རྒྱུན་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པར་སྔ་ས་ནས་ཐག་བཅད་ནས་གསུངས་པ་དེ་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ཚུལ་དཔེ་མཚོན་གཅིག་ཡིན།’’12jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༢ སྔ་དྲོ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་ཆེན་པོ་སྐུ་ཁམས་ཞན་པའི་ཚུལ་བསྟན་ལ་བརྟེན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཐུགས་སྨོན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སླད་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཉིན་ཤས་ལྷག་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་མི་མཛད་པའི་བརྡ་རྟགས་སུ་ཞི་བར་གཤེགས་འཕྲལ་ཐུགས་སྨོན་སྙན་དར་ནང་བརླ་འབོད་བྱེད་འབུལ་འཇོག་གི་ཞུ་སྒོའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཐེག་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་ཏུ་འདི་ཉིན་བོད་ནས་ཕེབས་འབྱོར་མཁན་ཆུང་བསྟན་པ་ལགས་ནས་ཞུས་ངོར་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བར་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་དང་དངོས་གཞི་ཆབས་ཅིག་ཏུ་སྩལ་སླད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྒྲུབ་ཞག་དང༌། དགོང་དྲོ་སྦྱིན་བདག་རྩེ་དྲུང་མགྲོན་བསྟན་པ་ལགས་ཡུན་རིང་ཞབས་ཕྱི་ཞུས། དེ་རྗེས་བླ་ཕྱག་མཁན་ཆུང་ཞུས་ཏེ་བར་ལམ་བཙན་འོག་མཁར་དངོས་ཆེ་ཕྲ་བཙན་འཕྲོགས་བྱས་པས་མ་ཚད་ཁོང་དེ་སྔོན་སེམས་ཅན་སྤྲ་ནང་བཞིན་རྒྱ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་ཡན་ཆད་མེད་པ་བཟོས་པ་སོགས་ཞལ་ཤོབ་དང་སྦྲགས་འགྲེལ་བརྗོད་ཐོག་ད་རེས་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་ཆེད་སླེབས་འབྱོར་མི་ལོ་མང་པོའི་རིང་བཙན་འོག་སྡུག་སྦྱོང་ཚད་མེད་མྱོང་དགོས་བྱུང་བ་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་བྱ་འདོད་ཐོག ད་ལྟ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུའི་སྙུན་ཁམས་ཤིན་ཏུ་ལོད་པོར་གྱུར་པའི་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཀྱང་ང་རང་ལ་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་དབང་ལུང་མན་ངག་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞུས་སྩལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱིས་བཞེད་དགོངས་ཟབ་མོ་རྫོགས་སླད་བཅས་སུ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་གཤིས་ཚང་མས་བླ་མའི་བཞེད་དགོངས་ཟབ་མོ་ཇི་ཡོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་རྒྱུ་གྱིས། སེམས་ཁྲལ་བྱས་པས་མི་ཕན། བླ་མ་གཤེགས་བཞུགས་ཇི་ལྟར་མཛད་ཀྱང་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡིན། དེ་བས་རང་རེས་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་རེད་ཅེས་སྩལ་བ་དང༌། འཇིགས་བྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་མཆོད་སྨིན་འབུལ་བསྐྱངས།

ལི་ཁྲི་ཞུན་མའི་མཛེས་པ་རབ་ཆགས་ཤིང༌།།

སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་ཕྱག་ན་པད་དཀར་ཅན།།

གསང་གསུམ་འཕྲིན་ལས་བསྐལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་མཐར།།

རྟག་བརྟན་གསོལ་བའི་དབྱར་རྔ་དལ་གྱིས་བརྡུངས།།

འཕགས་ཡུལ་འཛིན་མ་སྐྱོང་བའི་མཛངས་མ་སྟེ།།

ཨིན་དྷར་གྷན་དིའི་སྙན་དབང་ལྷོ་ཡི་ནགས།།

དོན་མཐུན་ཞུ་སྐུལ་རླུང་བུས་སྒུལ་བྱེད་པའི།།

ཤེས་བྱའི་བསུང་ངད་ལྡང་བའི་དཔལ་ཡོན་ཤར།།

ཚན་རྩལ་ཡོ་ལང་རྒོད་པའི་ཡོ་རོབ་ཏུ།།

གང་སྐུ་ཟླ་བ་རྒྱུ་བའི་གཟི་བྱིན་ལས།།

ཆོས་སྲིད་རིག་པའི་སྣང་བ་འབུམ་སྤྲོས་པས།།

ངེས་དོན་འདྲེན་པ་གཅིག་པུར་ཀུན་གྱིས་བསྔགས།།

མཐའ་དག་ཆོས་ཚུལ་བུམ་པ་གང་བྱོ་ལྟར།།

སྩོལ་མཛད་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང༌།།

སྙུན་ཚུལ་བཞེས་པར་བརྟན་བཞུགས་བཀྱེ་བ་སོགས།།

རྨད་བྱུང་དམ་པའི་མཛད་སྤྱོད་ཉམས་སུ་བླངས།།

9 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ ཤོག་ངོས་ ༡༧༢ ནས་ ༡༩༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་བསྐྲུན་ཞུས།

10 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༦༦ ནས་ ༣༧༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་པར་སྐྲུན་ཞུས།

11 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

12 ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ།’ ཤོག་གྲངས་ ༡༩༠ ནས་ ༡༩༡ བར་གསལ།

ས་བཅད་བཞི་པ།

སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་སྐྱབས་རྗེ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ།

དེ་ཡང་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༤ ཉིན་སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་སྤི་ཏིར་གློ་བུར་དུ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་མནལ་བའི་ཚུལ་བསྟན་སྐབས་ཕྱག་མཛོད་ནས་ལམ་སང་སྙན་སེང་ཞུ་མ་ནུས་མོད་རྣམ་གྲྭ་གཉིས་ནས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་ཞབས་ཞུར་ཆེད་བཅར་ཞུ་འགབ་ཆེ་མིན་ཐུགས་དམ་བཀའ་སློབ་ཞུ་བཅར་ལ་བརྟེན་མཛོད་པ་ནས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུ་དགོས་བྱུང་བར་ཐུགས་ཁྲལ་ཆེ་ཙམ་གནང་ཞིང༌། རྣམ་གྲྭ་གཉིས་འཕྲལ་བཅར་ཞུས་ན་ལེགས་པ་དང༌། ད་དུང་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་གཏན་སྡོད་བྱང་རྩེའི་དགེ་འདུན་ཁོངས་ནས་ཀྱང་སྤི་ཏིར་བཅར་ན་ལེགས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེའི་ཉིན་རྗེས་མར་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ལྔ་པར་འཆར་ཅན་མཛོད་པ་ནས་སྐུ་བཞེངས་ཞུ་བར་བཅར་སྐབས་སྐུ་གྲིབ་ལྟ་བུའི་སྙུན་གཞི་བཞེས་ཚུལ་བསྟན།

དེའི་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་ཕེབས་གསལ། སྐབས་དེར་ངོས་རང་སུད་སིར་ཡོད་པར་དྷ་ས་ནས་ཏར་འཕྲིན་འབྱོར་དོན་དུ། གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་སྤི་ཏིར་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་སྙུན་གཞི་བབས་ལྕི་བཞེས་ཚུལ་གསལ་བས་སེམས་མ་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང༌། གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་ཆུང་དུས་ནས་འདྲིས་ཤིང༌། བསྟན་སྲིད་གང་ཅིའི་དོན་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། བྱ་ལོང་བྱེད་ལོང་གང་ཡང་མེད་པར་གློ་བུར་གང་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་ཐོག དེས་ཀྱང་མི་ཚད་པར་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་སྙུན་གཞི་ལྕི་བཞེས་འདི་འདྲ་ཅི་ཡིན་སྙམ་པའི་བློ་ཕམ་དང༌། དངངས་སྐྲག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

ཉིན་རེ་ཟུང་རྗེས་ཡིག་ཚང་ནས་ཡི་གེ་ཞིབ་ཕྲ་ཞིག་འབྱོར། སྐབས་དེར་ལམ་སང་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ན་སྙམ་པ་བྱུང༌། བསམ་གཞིགས་སྐབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྐུ་གཤེགས་གྲུབ། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་སྙུན་བཞེས་ལ་ངོས་ལམ་སང་བྱེད་ཐབས་གང་ཡང་མེད་པར་བསམ་སྟེ་འཕྲལ་སེལ་བྱེད་སྒོ་རྣམས་ཡིག་ཚང་ལ་མངགས། རང་ངོས་ནས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་སྙུན་གཞི་འཕྲལ་དྭངས་ཡོང་བའི་གསོལ་བ་ཤུགས་དྲག་བཏབ། ཕྱི་རྒྱལ་ཁུལ་བྱེད་སྒོ་གང་ལྕོགས་མཇུག་བསྒྲིལ་གྱིས་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུར་ཐག་བཅད། ཅེས་སྩལ་ཞིང༌།

གོང་དུ་སོང་ཟིན་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད་དེ་སྔ་རྗེས་སྐུ་མདུན་དུ་མཇལ་བཅར་ཐོག བསྟན་སྲིད་ཤིན་ཏུ་ཉག་ཕྲའི་སྐབས་འདིར་ཚུལ་བསྟན་སྐུ་ཁམས་མྱུར་དྭངས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་དང་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་མོར་བཀའ་ལུང་ཞུས་དོན། ཞུ་སྟབས་བདེ་མིན་ལ་བརྟེན། ཉིན་ལྟར་དམིགས་བསལ་སྔ་དྲོའི་རིང་ྋགོང་ས་ལྔ་པའི་དག་སྣང་འཁོར་ལོའི་རྒྱ་ཅན་ཁོངས། ལས་བཞིའི་ལྷ་མོའི་ནང་ཚན་ཞི་བའི་ལྷ་མོའི་སྒོ་ནས་ལྗགས་བསྙེན་བསྐྱངས་ཏེ་དམིགས་བསལ་ལྗགས་བསྙེན་སྐུ་ཁྲུས་སྨིན་སྒྲུབ་མཛད་པའི་ཁྲུས་ཆུ་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་སྨིན་འབུལ།

དགུན་ཐོག་བཞུགས་ཡུལ་ས་དམའ་ལ་དྲོ་ས་བོད་གཞུང་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཤར་ངོས་ཆོས་དོན་དྲུང་གཞོན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་སུ་བཞུགས་འཇགས་དང་ཕྱི་ནང་སྨན་པར་བརྟག་ཞིབ་སོགས་གནང་སྒོ་གང་ཅིར་ཐུགས་གཡེང་མ་སོང་བ་མཛད། སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་གསལ། ‘‘༡༩༨༣ ལོ་འདི་བགེགས་དབང་འཚུབ་དོགས་ཤིག་ཡོད་འདུག་པ་ནི། ངོས་རང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཐོན་ཁར་ལྡི་ལིར་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་སྡོད་སྐབས་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྙུན་བཞིན་དུ་གཡས་སྐྱོར་གཡོན་སྐྱོར་བྱས་ནས་ངའི་སར་ཆེད་མངགས་ཕེབས་ཏེ་མཇལ་མ་ཐག ད་ལོ་ཤིན་ཏུ་འཚུབ་པོ་འདུག་པས་གཟབ་གཟབ་གནང་དགོས། ཞབས་བརྟན་འདི་དང་འདི་འདྲ་འཕྲལ་དུ་སྒྲུབ་དགོས་ཞེས་ནན་ཆེར་གསུངས་འདུག་པར། ཞབས་བརྟན་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་རང་གིས་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་ཏེ་གནད་སྨིན་འབད་སྒྲུབ་གནང་དགོས་ཞེས་མཆོད་བསྙེན་དགོས་དངུལ་དང་སྦྲགས་བཀའ་མངགས་ཞུས་པ་ཡིན།

ལོ་འདིར་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་རིམ་བཞིན་ཞི་བར་གཤེགས་པ་འདི་དག་གི་འཚུབ་ལྟས་སུ་མངོན། ངོས་རང་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་རྗེས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་གཤེགས་སྟངས་སྐོར་ཞིབ་བརྩད་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་གསུང་བབས་དང༌། ཕེབས་བཞུད་མཛད་སྟངས། ཆུ་ཚོད་འགའ་ཤས་ནང་གློ་བུར་གཤེགས་སྟངས་སོགས་གང་ནས་གཞིགས་ཀྱང་བསམ་བཞིན་དུ་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གཤེགས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་པ་རབ་གཅིག་གི་མཛད་པར་གྱུར་སྣང༌། ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་སྐུ་གྲིབ་ལྟ་བུའི་སྙུན་བབ་ལྕི་བཞེས་འདི་ཐད། ངེས་དོན་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཇི་ཡིན་རང་རེས་ཁ་ཚོན་གཅོད་པར་དཀའ།

ཐུན་མོང་སྣང་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན་ཡང༌། ཆུང་དུས་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཚུལ་བཞིན་གནང༌། ཐོས་དོན་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་ཞིང༌། སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་འབའ་ཞིག་མཛད་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་ངོས་རང་ནས་ལོ་མང་དེ་ཙམ་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པ་ལས། ཡིད་ཆེས་ངེས་རྙེད་ཐོབ་པ་ཡིན། སྤྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་ཅི་མཛད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་ཐག་གིས་ཆོད།

ཡང་སྒོས་ཡོངས་འཛིན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་སྙུན་གཞི་དེ་འདྲ་ཞིག་བཞེས་ཏེ་ཟླ་བ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་པའི་མཛད་པ་འདིས་གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་ཇི་འདྲ་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། ང་རང་གི་ངོས་ལ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོད།

དེ་ནི་གླེན་པའི་བསམ་བློ་རེད་མ་གཏོགས། སྔ་ཕྱིར་མ་ལྟོས་པར་གནས་ཚུལ་དེ་མཐོང་རྒྱུ་ཐག་ཆོད་པ་རེད་དེ་གང་ལྟར་ངོས་རང་གི་སེམས་ནང་བསམ་ཚུལ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་ཆེར་གནས་ཡོད། ངའི་བསམ་ཚུལ་གནས་སྟངས་དེ་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྙུན་གཞི་བབ་ལྕི་ཞིག་བཞེས། སྐབས་རེ་དྲག་ཙམ་དང༌། སྐབས་རེ་ཞན་ཙམ་གནང་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས། དེའི་རིང་ལ་ངོས་རང་ཐེངས་མང་པོ་ཞིག་མཇལ། སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་འདྲ་ལན་མང་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དེས་རིམ་པས་རིམ་པས་རྐྱེན་ངན་དེ་དག་མིའི་སེམས་ནང་གོམས་འདྲིས་ལྟ་བུར་སོང་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཛད་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཚེ་དེ་སྔོན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟ་བུའི་བཟོད་ཐབས་བྲལ་བ་དེ་འདྲ་རང་མིན་པ་ཞིག་བྱུང༌།

གནས་ཚུལ་དེ་ནི་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་རང་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གནང་སོང་བསམ་པའི་ངེས་ཤེས་ཆེན་པོ་རྙེད་སོང་བས་མཛད་པ་འདི་གཅིག་པུའི་བཀའ་དྲིན་ཡང་ཁོ་བོས་ཚེ་རབས་མང་པོར་གཞལ་བར་དཀའ་བའི་གནས་སུ་ཡོད།’’13jམཆན། ཅེས་སྩལ།

༡༩༨༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ རེས་གཟའ་ཉི་མའི་མཛད་གསེང་ཉིན་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་ཆེན་པོ་མཆོག་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་གཤིས་ཕྱི་ཉིན་གུས་འདུད་མྱ་ངན་ཞུ་ཆེད་ལས་ཁུངས་ཁག་རྣམས་ལས་གསེང་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་ཁྲི་ཐོག ༩༧ པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཚུལ་བསྟན་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ཟག་མེད་ཐུགས་དགོངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སླད་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བདག་འཇུག་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཉིན་གང་བཞུགས་ཤིང༌། སྔ་དྲོ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་གླིང་བླའི་མཛོད་པ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། མཇལ་དར་ནང་མཛོད་བསྟར་འབུལ་དང༌། དགོང་དྲོ་ཚོགས་མཆོད་དང༌། སྣ་ལྔའི་སྟོང་མཆོད་བདག་འཇུག་གི་མཇུག་ཆོག་གྲུབ་ཁར་གླིང་མཛོད་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་ནང་མཛོད་དང༌། མལ་རྟེན་གསུམ་བསྟར་འབུལ། སྐུ་སྐལ་གསོལ་དོད་འབུལ་མཇལ་སྐབས་མཛོད་པར་ནང་མཛོད་དང༌། ཕྱག་སྲུང་ཞབས་གྲས་བྱིངས་ངོ་ཡོད་ལ་དར་རང་སློག་ཕྱག་སྲུང་བཅས། འདི་ཉིན་བཀའ་འཁྲོལ་ལྟར་རྣམ་གྲྭའི་དགེ་འདུན་གཙོ་གྱུར་ཐོག ཕྱི་ཁག་ནས་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བསྙེན་སོང་སེར་སྐྱ་དུ་ཡོད་བདག་འཇུག་ཏུ་བཅར་འཐུས་བཀའ་འཁྲོལ་ལྟར་བཅར།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་མཛོད་པ་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་བཅར་གྱིས་སྐྱབས་རྗེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ཞུ་དང༌། དམར་གདུང་བཞུགས་རྒྱུ་ཇི་དགེ་ཞུས་པར། རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང༌། སྐྱེ་འགྲོ་མང་པོར་ཡང་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་སླད་དམར་གདུང་བཞུགས་ན་ལེགས་པ་དང༌། དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སླད་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་རྣམ་པར་བཞུགས་ན་ལེགས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་མཛད་ཀྱང༌། བོད་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱ་གར་ཚ་བ་ཆེ་རྐྱེན་སྐུ་གདུང་མགྱོགས་མྱུར་སྐམ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་མེད་སྐོར་རྒྱ་གར་ཕྱི་ལས་བརྒྱུད་སྨན་པ་གསུམ་དྷ་སར་ཆེད་འབྱོར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདུན་ཕྲག་རེ་ཟུང་ཙམ་ལས་ཕུགས་རྒྱུན་རིང་པོར་སྐུ་གདུང་ཉམས་མེད་གནས་ཐབས་ཀྱི་ལག་ལེན་མེད་ཚུལ་བརྗོད་པར་བརྟེན། སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་དམར་གདུང་བཞེངས་སྲོལ་བོད་ལུགས་ལྟར་བསྐྱངས་གཏན་འཁེལ་ཏེ། གང་ལ་བསྟེན་ན་མི་བསླུ་བའི།། མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་དང༌།། ཁྱད་པར་རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་རབ་དཔྱིད།། ཡབ་གཅིག་འཇམ་དཔལ་ཞི་ཁྲོའི་ཚོགས།། དམིགས་མེད་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན།། བདག་ཅག་སྐལ་དམན་མགོན་བྲལ་བའི།། གདུང་བའི་དབྱངས་འདི་གསན་མཛོད་ལ།། འདོད་དོན་འགྲུབ་པའི་སྐྱབས་སྦྱིན་མཛོད།། རྨད་བྱུང་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ།། ལུང་རྟོགས་དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་རྗེ།། ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཟླ་བྲལ་བ།། རྒྱལ་ཀུན་འཕྲིན་ལས་སྤྱི་གཟུགས་མཆོག། ཐུབ་བསྟན་སྤྱི་དང་ཡབ་རྗེའི་བསྟན།། དུས་ཀྱི་རྒུད་པའི་དབང་གྱུར་ཚེ།། བསྟན་འཛིན་གཙུག་རྒྱན་ཁྱོད་ཁོ་ན།། རིས་མེད་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱིས་བསྔགས།།

མཐོང་གྲོལ་བརྗིད་ཆགས་སྐུ་ཡི་ཉམས།། སྙན་འགྱུར་ཚངས་དབྱངས་གསུང་གི་གདངས།། ཟབ་བརླིང་མི་འགྱུར་ཐུགས་ཀྱི་གཤིས།། བསམ་བཞིན་དད་པའི་སྤུ་ལོངས་གཡོ།། རྣམ་མང་མདོ་རྒྱུད་ལེགས་བཤད་གཏེར།། བསླབ་གསུམ་རིམ་གཉིས་དབང་འབྱོར་བའི།། འགྲན་གྱི་དོ་མེད་དགེ་བའི་བཤེས།། ཞབས་པད་བསྙེན་རྣམས་སྐལ་བ་བཟང༌།། སྐྱེ་འགྲོའི་ལས་བསོད་རྟེན་འབྱུང་ལས།། མགོན་ཁྱོད་ཞི་བའི་དབྱིངས་གཞོལ་ཚེ།། བདག་ཅག་ཐུགས་རྗེས་བཏང་བ་བཞིན།། ཁྱོད་ཉིད་དྲན་པས་ཤེས་པ་འཕྱོ།། འོན་ཏེ་ཁྱོད་གསུང་ཟབ་རྒྱས་བཅུད།། ཡོངས་རྫོགས་མདོ་སྔགས་ལམ་གྱི་གནད།། ཅི་ནུས་སྒྲུབ་ཅིང་མོས་བརྟན་ན།། བྱིན་རླབས་སྙིང་དུ་འཇུག་པར་ངེས།། དེ་ཕྱིར་སྟོང་དང་སྙིང་རྗེའི་ལམ།། དཔྱད་འཇོག་སྒོམ་པས་མཐར་བགྱིས་ཏེ།། བླ་མའི་གོ་འཕང་མངོན་གྱུར་ནས།། མ་རྣམས་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པར་སྨོན།། བསྐལ་མང་ཐུགས་རྗེ་ཉེར་གོམས་པའི།། རྒྱལ་རྣམས་ཞི་བར་བཞུགས་མིན་ཕྱིར།། མྱུར་བར་མགོན་ཁྱོད་གཞོན་ནུའི་གཟུགས།། བདག་ཅག་མིག་གི་དགའ་སྟོན་སྩོལ།། འགྲོ་མང་སྡུག་ཀུན་ཚང་ཚིང་དབུས།། དམིགས་བུས་དབེན་ཞིང་ཉམ་ཐག་པའི།། ཚུལ་འདི་ཐུགས་རྗེས་ཉེར་བཟུངས་ནས།། མཆོག་སྤྲུལ་ཞལ་བཟང་མྱུར་སྟོན་མཛོད།།

མདོར་ན་སྙིགས་ལྔའི་རྒུད་ཚོགས་ཀྱིས།། མནར་བའི་དད་ལྡན་གསུང་སྐྱེས་ཚོགས།། སྐྱབས་དང་རེ་སའི་མགོན་གཅིག་ཏུ།། གཟུགས་སྐུའི་སྣང་བ་མྱུར་འཆར་གསོལ།། དེར་ཡང་མང་ཐོས་སྒྲུབ་བརྩོན་སོགས།། དམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཚང་བ།། གོང་མའི་རྣམ་ཐར་ཕུལ་བྱུང་དུ།། སྐྱོང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་མེད་ཤོག། རིང་ནས་འགྲོགས་པའི་དམ་ཚིག་ཅན།། བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོ་ཡིས།། དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཐུགས་བཞེད་ཀུན།། ལྷུན་འགྲུབ་འཕྲིན་ལས་རྟག་ཏུ་མཛོད།། སྣང་སྟོང་བསླུ་མེད་ཆོས་ཉིད་སྟོབས།། མཆོག་གསུམ་བདེན་འབྲས་བྱིན་རླབས་སྟོབས།། བདག་ཅག་ལྷག་བསམ་སྟོབས་དག་གིས།། སྨོན་པའི་དོན་རྣམས་ལྷུན་འགྲུབ་ཤོག།

ཅེས་པ་འདི་ཡང༌། རིགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ་མཚོའི་ཁྱབ་བདག འཇམ་མགོན་ྋརྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་རྒྱལ་ཚབ་ཁྲི་ཐོག་གོ་བདུན་པ། ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང༌། མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ་བདག་གི་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་བཙུན་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ལས་སྨོན་འབྲེལ་བའི་སྐུ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྫོགས་ཏེ་རེ་ཞིག་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་པ་ན། གླིང་བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ་ལས་བྱེད་ཐུན་མོང་དང༌། ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས། གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་གྱི་བླ་སྤྱི་དང༌། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་སོགས་འདུས་སྡེ་ཁག་མང་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད། མི་མང་སེར་སྐྱ་སྤྱི་སྒེར་དུ་མས་ཡོངས་འཛིན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་ཤིག་བྲི་དགོས་ཞེས་རྟེན་བཅས་བསྐུལ་བ་མ་ཟད། ངེད་རང་ལོ་དྲུག་བདུན་ཙམ་ནས་གཅེས་སྐྱོང་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་ཡི་གེ་སྦྱོར་ཀློག ཆོས་སྤྱོད་བློ་འཛིན། བསྡུས་གྲྭ་ཁ་དོག་དཀར་དམར་ནས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་དང༌། སོ་ཐར་བསྙེན་རྫོགས་དང༌། བྱང་སེམས་སྡོམ་པ། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྨིན་བྱེད་དབང༌། གྲོལ་བྱེད་ཁྲིད། རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་པ། གཞན་ཡང་སྒྲ་དང་སྙན་ངག་སོགས་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས། རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་སོགས་གང་ཅིར་གཟིགས་སྐྱོང་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེས་ད་ལྟ་མིའི་མཚན་ཉིད་ཚང་ཞིང་ཆོས་པའི་གྲལ་དུ་ཚུད་ཙམ་བྱུང་བ་བླ་མ་འདིའི་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ཏུ་མཆིས་ཤིང༌།

ད་ཆ་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་མོད་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་སྒོམ་རྒྱུ་ཙམ་དུ་གྱུར་སྐབས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཐུགས་ཡིད་ཆེས་ཆ་འཇོག་ཇི་ལྟར་གནང་བ་ལྟར་སླར་ཡང་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲལ་ཡུན་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པའི་བསམ་སྦྱོར་ནམ་ཡང་མི་ལྷོད་པའི་དམ་བཅའ་སྙིང་དུ་བཀོད་དེ་འབད་རྩོལ་བགྱི་རྒྱུ་ལགས་ན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་དགྱེས་ཞལ་མྱུར་དུ་མཇལ་བ་དང༌། ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང་སྟེ་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་སྨོན་འདུན་ཤུགས་དྲག་དང་བཅས། གུས་སློབ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་དད་གུས་ཆེན་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་པའོ།།

ཞེས་མྱུར་འབྱོན་གསོལ་འདེབས་ཐུགས་རྗེ་ཉེར་སྐུལ་ཞེས་བྱ་བ་བརྩམས་གནང་མཛད་ཅིང༌། ༡༩༨༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༥ ཉིན་སྐྱབས་རྗེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་བཞིན་པར་གཟིམ་ཁྲིའི་སྟེང་ཕྱག་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་མཐོ་གང་ཙམ་ཕེབས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་དུ་མར་གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་གི་རྒྱུད་ལ་ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ན། དབང་པོ་གསལ་བ་དང༌། ལུས་ཀྱི་མདངས་སྔར་ལས་གསལ་བར་གྱུར་བ་འབྱུང་བ་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤངས་ཀྱི་སྒོའི་རླུང་རགས་པ་རྒྱུ་བ་ནང་དུ་ཐིམ་པ་ནས་གློ་བུར་དུ་ཇི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུ་གྱུར་བ་རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་སྤངས་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མདངས་གསལ་ཞིང༌། ཅུང་ཟད་འཛུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་བ་དང༌།

སྐབས་དེར་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་གདུང་སྒྲུབ་ཞབས་ཞུ་འགའ་ཤས་ནས་ཌ་དྲིལ་གྱི་སྒྲ་གསལ་བར་ཐོས་པ་སོགས་ཡ་མཚན་པའི་ལྟས་དང་བཅས་ཉིན་བཅུ་བཞིའི་རིང་ཐུགས་དམ་དུ་བཞུགས་པར་མཛད།

ཐུགས་དམ་གྲོལ་བའི་ཚེ་ན་ཡང་ཁ་ཆར་མེ་ཏོག་གི་གཟུགས་ལྟ་བུ་བར་མེད་བབས་པ་དང༌། སྐབས་རེར་གཡུ་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་པ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དང་བཅས་ཐུགས་དམ་གྲོལ་བའི་བརྡར་ཞལ་མདངས་ཅུང་འགྱུར་བའི་ངང་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་ནས་སྐུ་ཆུ་ཕྲན་བུ་ཕེབས་པ་སོགས་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་གསལ་བར་མཛད། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དམར་གདུང་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་བཅར་ཏེ་པུར་ཚ་སྒྲོན་འབུལ་ཞུ་ལུགས་སོགས་ལ་ཐུགས་ཞིབ་དང་འབྲེལ་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ’ལན་གསུམ་གསུངས་ཏེ་གསོལ་འདེབས་ཐུགས་སྨོན་ཤུགས་དྲག་མཛད།

ཡང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ཕེབས་གསལ། ‘‘ཡང༌། དེ་མིན་ངོས་རང་གི་ཉམས་ལེན་སྐོར་དང༌། དོན་གནད་གཞན་དག་འགའ་ཤས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུ་སྐབས་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་ན། ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཐད་ནས་ཕལ་མོ་ཆེ་ངེད་རང་གི་བསམ་པའི་འཆར་སྒོ་ཡོད་པ་དེ་རང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་འདུག་ཅེས་བཀའ་འཁྲོལ་གནང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། འགའ་ཞིག་སྐབས་དེའི་ངེད་རང་གི་བསམ་ཚུལ་རེ་འདུན་དང་མི་མཐུན་པའི་བཀའ་ལན་སློབ་སྟོན་གནང་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་རྗེས་སུ་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་སོང་བའི་མཚམས་སུ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དེ་སྔོན་བཀའ་སློབ་ཇི་གནང་དེ་ག་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ལས་སྐབས་དེའི་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་མེད་པ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་མྱོང༌།

རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེར་མངོན་མཁྱེན་ཡོད་པ་འདྲ་བསམ་པ་ཞིག་དྲན་ནས་རྗེས་སུ་མཇལ་སྐབས་ཤིག་ལ། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེར་མངོན་མཁྱེན་ཡོད་པ་འདྲ་བས་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། སྐབས་རེ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་མིན་ནམ་བསམ་པ་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང༌།

མི་ཆོས་བླ་མའི་རྫུན་ནམ་ཡང་གསུང་མི་སྲིད་པའི་བླ་མ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གསུང་བབས་དེ་ལ་དཔྱད་ན། དོན་གྱིས་མངོན་མཁྱེན་ཡོད་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས། འདི་ལྟ་བུའི་བླ་མས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་རང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མོད་མི་དམའ་བར་རློམས་བཞིན་མཆིས།

རྣམ་ཀུན་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་གཤིས་སྒམ་བརླིང་ཆེ་བས་ལམ་སང་དགའ་སྐྱོའི་འགྱུར་ལྡོག་ནམ་ཡང་མི་མངོན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། སེམས་ཅན་ཉམ་ཐག་པའི་གནས་ཚུལ་དཔེར་ན། ཁྱི་ཉམ་ཐག་བརྡུང་བརྡེགས་ཀྱི་སྡུག་སྐད་སོགས་གསན་པའི་ཚེ་སྤྱན་ཞག་འཁོར་ཏེ་ཨ་ཁ་གང་དྲག་ཞེས་སྙིང་རྗེའི་གསུང་བྱོན་པ་ཞིག་མཆིས་པ་འདི་དག་ནང་དུ་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངའ་བའི་རང་རྟགས་སུ་གསལ།

གོང་གི་རྣམ་ཐར་དཀྱུས་སུ་གསལ་བ་ལྟར། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ར་སྟོད་སྐྱོང་བླར། ངས་ཆོས་གང་ཞུས་པ་རྣམས་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཐུབ་ན་བསམ་ནས་ཞུས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་འདུག་པ་དེ་དོན་ལ་གནས་པའི་གསུང་དུ་སྣང་སྟེ། སྐབས་ཤིག་སྟག་ལུང་བྲག་ཏུ་མཚམས་བཅད་དུ་གཏན་སྡོད་རྒན་ངག་དབང་སྙན་གྲགས་ནས་སྟག་བྲག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུང་ཆོས་གལ་ཆེའི་རིགས་གནང་སྐབས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་ལན་འབུལ་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ཐེངས་གཅིག་རྒན་ངག་སྙན་ནས་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེས་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩའི་བཀའ་དབང་ཞིག་གནང་གི་འདུག་པས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསན་བཞེས་གནང་ན་ཞེས་སྙན་སེང་ཞུས་འདུག ངས་དེ་དག་གི་ཉམས་ལེན་ནི་བྱེད་མི་ཐུབ་དགོངས་ནས། མི་ཏྲའི་བཀའ་དབང་ཞུ་གནང་མཛད་མི་འདུག ཐོབ་གྲངས་གསོག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་གིས་ཉམས་ལེན་ཐུབ་མིན་ལ་དགོངས་བཞེས་གནང་བའི་མཛད་པ་འདི་དག་ང་ཚོས་མིག་དཔེར་བཟུངས་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་མཛད་པ་ངོ་མཚར་ཅན་དུ་སྣང༌།’’14jམཆན། ཞེས་སྩལ།

དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་ཡོངས་འཛིན་རྡོ་རྗེ་འཆང༌།།

ཞི་བར་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་བསྟན་པའི་ཚེ།།

མགོན་གང་སྔ་རྗེས་ཞབས་བརྟན་དགོངས་རྫོགས་སོགས།།

འཕྱུགས་མེད་བསྐྱངས་པའི་བྱུང་རབས་རྫོགས་ཡོད་མིན།།

རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་འཇམ་མགོན་བསྟན།།

རིང་དུ་གནས་ཤིང་སྐྱེ་འགྲོར་ལེགས་སྨན་ཕྱིར།།

ཚེ་འཛིན་མ་ཡི་རྣམ་པར་དམར་གདུང་དུ།།

བཞུགས་སུ་གསོལ་འདི་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང༌།།

ལུས་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་མགོན་དུ་མངོན་བཞེངས་པར།།

ནམ་ཡང་མི་ནུབ་གསང་གསུམ་མཛད་པའི་གར།།

ཡིད་འཕྲོག་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་དུ།།

མཐའ་དག་དད་པའི་གསོས་སུ་སྤེལ་ལ་ལྟོས།།

བསིལ་ལྡན་མཁའ་ལ་མཆོག་སྤྲུལ་ཟླ་ཤེལ་གཞོན།།

མྱུར་འབྱོན་གསོལ་འདེབས་ཐུགས་རྗེ་ཉེར་བསྐུལ་མ།།

རྩོམ་མཛད་བྱང་སེམས་མཆོག་གི་རྣམ་ཐར་གང༌།།

ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པར་བསྒྲུན་པའི་སྐབས་མ་དམིགས།།

13 ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར། ‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ།’ ཤོག་གྲངས་ ༢༠༦ ནས་ ༢༠༧ བར་གསལ།

14 ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ།’ ཤོག་གྲངས་ ༡༩༡ ནས་ ༡༩༢ བར་གསལ།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བས་མཚོན་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུ་དང་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་བ།

༡༽གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དད་སྦྱིན་ཁག་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་ངོར་རྡོར་གདན་དུ་སྤྱོད་འཇུག་གི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། ཐུགས་ཆེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་སོགས་སྤྱི་སྨིན་གྲུབ་མཚམས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཧོན་སུར་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐུགས་གཏན་སྔོན་འཁེལ་ལྟར་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་བར་དང༌། དེ་ནས་དམིགས་བསལ་མེ་འཁོར་བརྒྱུད་རྡོར་གདན་དུ་ཆིབས་ཐོན་བསྐྱངས་ཞོར་པ་ཁྲེན་ཀོ་ཀྲིའི་འཛམ་གླིང་སེང་གེ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་ཚོགས་མི་གྲངས་ ༣༠༠ སྐོར་ནས་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་ནང་ཆེ་བསྟོད་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པའི་སར། ཚོགས་པའི་འགོ་འཛིན་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་ལུགས་སོགས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མི་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ཟབ་དགོས་གལ་དང༌། རྩ་བའི་མིའི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ནི་གཞན་ཕན་བརྩེ་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ། ལུང་པ་མང་པོར་ཕེབས་ཏེ་མི་མང་པོ་མཇལ་འཕྲད་གནང་བའི་ངེས་རྙེད་དངོས་ར་འཕྲོད་པས་ཁྱོད་ཚོར་མོས་པ་ཡོད་ན་དེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་དང༌། ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དྲི་བ་འགའ་ཤས་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་ཞིབ་པར་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ སྔ་དྲོ་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག་གཙང་ཁང་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་སྦྲགས་ཐུགས་སྨོན་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གསུངས།

ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༢༩ བར་གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་ཆུ་སྒང་གི་འགོ་བྱེད་དང༌། ས་སྐྱ་བ་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་སོ་སོ་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་ཆོས་དང༌། ཆོས་མིན། ཆོས་ལའང་འདྲ་མིན་ཁྱད་པར་ཆེ་བ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚུལ་ནི་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཚུལ་སོགས་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་ཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་བཀའ་ཁྲིད་བསྐྱངས།

ཆོས་གསེང་དུ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང༌། ཐུབ་དབང་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ཕྲེང་སྐོར་རེ་མང་ཚོགས་དང་ལྷན་དུ་གསུངས་གནང་མཛད།

ཡང༌། སྣེ་ཤང་པ་ཡུལ་སྤྱི་ནས་ཚོགས་གསོག་ཆེད་བཀའ་འགྱུར་གསུང་སྒྲོག་ཞུས་ལེགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་ལྟར་བཀའ་འགྱུར་གསུང་སྒྲོག་ཚོགས་དབུར་བཞུགས་པ་མ་ཟད། མཇུག་ཏུ་བསྟན་འབར་མ་དང༌། བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་གི་འཕྲིན་བསྐུལ། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཅས་གསུངས་ཤིང༌། བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ་གཞུང་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བླ་བྲང༌། གསེར་ཀོང་བླ་བྲང་སོགས་ཀྱི་མཆོད་འབུལ་སར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད། མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་གཙང་ཁང་ཐུབ་དབང་གི་དབུ་ཐོད་དུ་བཟང་གོས་ཀྱི་བླ་བྲེས་དང༌། སྐུའི་རྣམ་སྦྱར། ཀ་འཕན་ཆ་བཅས་འབུལ་གནང་ཐོག་ཞལ་གསེར་སྤྱན་དབྱེ། དམིགས་བསལ་གྱི་མཆོད་སྤྲིན་ཚར་དུ་དངར་བ་སྤྲོ་འབུལ་དང་ཐུགས་སྨོན་ནན་ཅན་བསྐྱངས།

གོང་གསལ་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་སྐྱོང་བཞིན་པའི་སྐབས་ཏེ་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཧཕ་རན་སིའི་རྒྱལ་སའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཆེ་མཐོང་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ཕྱག་འཁྱེར་ཞིག་འབུལ་ལམ་ཞུ་རྒྱུ་སྔོན་གཏན་འཁེལ་བ་བཞིན། མགོན་པོ་གང་གི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་ཡོ་རོབ་དོན་གཅོད་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་ལགས་ཆེད་ཕེབས་གནང༌། མཐོ་སློབ་ཁང་དེ་ནས་ཆེ་མཐོང་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་ཡུལ་ནི། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་རིག་གནས་དང༌། ཚན་རིག་གི་ཐོག་བྱས་རྗེས་ཅན་དང༌། གཞན་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྨན་པའི་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེན་བསྒྲུབས་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་མི་སྣ་ཁག་ཡིན་ཞིང༌། ད་ལམ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ནི་མཐོ་སློབ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་བའི་མཛད་སྟོན་གཉིས་པ་དེ་ཡིན། (སྤྱིར་བཏང་ཡུལ་གྲུ་གཞན་ལ་ཕྱག་འཁྱེར་འདི་རིགས་ཕུལ་བར་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་གཞུང་འབྲེལ་ངོས་ལེན་གནང་ལུགས་མེད་ཀྱང༌། མཐོ་སློབ་དེའི་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་སྐབས་སོ་སོར་ཧཕ་རན་སིའི་གཞུང་གི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ངོས་ལེན་ཆོག་མཆན་ཞུ་དགོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་བརྗོད།)

གཟེངས་བསྟོད་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་སྐབས་ཀྱི་མཛད་སྟོན་ཐོག་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་ཡུལ་སོ་སོའི་མཛད་རྗེས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བར་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཁག་གདན་ཞུ་གནང་ལམ་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ལམ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རྗེས་ལོ་རྒྱུས་ངོ་སྤྲོད་གནང་མཁན་དེ་སྔོན་མཐོ་སློབ་དེའི་གཙོ་འཛིན་གནང་མྱོང་བ་མཁས་དབང་སྐུ་ཞབས་ཀ་རོལ་ཧ་ཙེ་ཡིན་པ་དང༌། ཁོང་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་རླབས་ཆེན་མཛད་རྗེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཁག་ངོ་སྤྲོད་གནང་བའི་ནང༌། ‘‘ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་གནའ་རབས་ནས་གཅེས་སྐྱོང་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཡོང་ཐབས་སུ་ཐུགས་བརྩོན་གནང་བ་མ་ཟད། ཁོང་ནི་གཏིང་ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་མཁས་མཛངས་ལྡན་པའི་རླབས་ཆེའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། གང་གི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་རྩ་འཛིན་མདུན་བསྐྱོད་གནང་བ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ལྡན་གྱི་དགེ་སློང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་དང༌། ནང་དོན་རིག་པ་སྨྲ་བའི་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཁར། གང་ཟག་གཞན་ཡང་ཐོས་བརྩོན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་སྐུལ་བའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་སྙན་ངག་མཁན་ཆེན་པོ་དང༌། ཞི་བདེ་དང་ཆིག་སྒྲིལ་འབྱུང་བར་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་བདེན་དོན་ལ་གཙིགས་འཛིན་གནང་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད།’’ ཅེས་གསུངས།

སྐབས་དེར་རང་གཞུང་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་མདོར་བསྡུས་གནང་བའི་སྙིང་པོར། སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག ༡༩༨༢ ལོར་ཧཕ་རན་སིར་ཐོག་མར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཧཕ་རན་སིའི་མི་མང་ནས་གུས་མཐོང་གི་དགའ་བསུ་གཟབ་རྒྱས་གནང་བར་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་མི་མང་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་པོ་ཆེ་སྐྱོང་བཞིན་པར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་གནང་བར་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད།

ད་རེས་སླར་ཡང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་འདི་ནས་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ཕྱག་འཁྱེར་ཕུལ་བ་འདི་ནི་ཧཕ་རན་སིའི་མི་མང་ནས་གོང་གསལ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རྗེས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཐོན་པ་མ་ཟད། ཡུལ་འདིའི་མི་མང་གིས་བོད་ཀྱི་བདེ་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་སྲ་བརྟན་གོང་འཕེལ་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་མངོན་གསལ་ཅན་ཞིག་ཐོན་པ་རེད།

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་རྟག་ཏུ་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་མི་རིགས་སོ་སོས་གཅེས་འཛིན་བྱས་པའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དང་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རེས་མཉམ་བསྐྱེད་ཇི་ཙམ་འབྱུང་ཐུབ་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གོང་མཐོར་སྤེལ་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེང་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་འཛམ་གླིང་འདིར་ཤིན་ཏུ་དགོས་གལ་ཆེ་བའི་ཞི་བདེའི་ལམ་ཕྱོགས་སུ་གོམ་བགྲོད་མཉམ་འདེགས་ཡོང་རྒྱུར་ཐུགས་འདུན་གཞི་རྩར་བཟུང་བར་མཛད་པ་འདི་ཐོག་གང་གི་མཁྱེན་རླབས་ནུས་མཐུ་ཡོངས་རྫོགས་འཛམ་གླིང་འདིར་ཞི་བདེའི་བསིལ་བ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཐུགས་བརྩོན་གནང་བཞིན་པ་ཡིན།

དེས་ན་ད་ལམ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་འདི་ནས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་ཆེ་མཐོང་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་གནང་མཛད་པ་འདིར་ངས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཁྱེད་རྣམ་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གུས་འཚམས་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྔ་དྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་བཟུང་བ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་དགོངས་པ་བཞིན་དང༌། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་སེར་སྨད་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དབང་ཕྱུག་གིས་གསོལ་བཏབ་ངོར་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང༌། ཤར་གངས་རི་མའི་བཤད་ལུང༌། སྤྱོད་འཇུག་གི་བསྔོ་བའི་ལེའུ་བཅས་ཀྱི་རྗེས། བསྔོ་བའི་ལེའུ་ཆ་ཚང་མང་ཚོགས་དང་ལྷན་དུ་གསུངས་ཏེ་དགེ་ཚོགས་བསྔོ་སྨོན་མཛད། ཉིན་རྒྱབ་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་ ༤༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྐུ་དཔར་བཅས་སྩལ་འབྲེལ། བཀའ་སློབ་ཕེབས་པའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བར་དགའ་པོ་བྱུང༌། བར་སྐབས་ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། ལོ་སྟོང་ཕྲག་རེ་གཉིས་སོང་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དེང་སྐབས་ཀྱི་དུས་ཚོད་འདི་གནས་ཚུལ་སྡུག་ཤོས་དང༌། ཁག་ཤོས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། མིའི་ལུང་པ་རྒྱུས་མེད་སར་བསྡད་ནས་ཐབ་གསར་གཞིས་གསར་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སོ་སོའི་འཚོ་བ་འགྲིགས་ཐབས་དང༌། གཉིས་ནས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་དོན་སྒྲུབ་རྒྱུ། དེ་བཞིན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་རིག་གཞུང་རིན་ཐང་བྲལ་བ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ན་བྱེད་རིན་ཆོག་པ་དང༌། བདག་པོ་བརྒྱབ་ན་རྒྱག་རིན་ཡོད་པ་འདི་དག་མིའི་ལུང་པར་གཞི་མེད་གསར་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད། ཁྱེད་ཚོ་རང་གི་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོར་དེ་བས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་བྱུང་ཡོད། སྡོད་ས་རང་གི་ལུང་པར་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། དགྲ་བོའི་ལག་འོག་ལ་ཡོད་སྟབས། ཁ་ནས་གསར་བརྗེ་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཟེར་བ་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ཀྱང༌། དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་པགས་པ་བཤུས་པ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མེད།’’15jམཆན། ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ནས་རྟའུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཅན་གྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བདུན་སྟོང་བརྒལ་བར་སྤྱན་རས་གཟིགས་དཔལ་མོ་ལུགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་དབང་ཆེན་དང༌། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་རྗེས་གནང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས། གུ་རུའི་གསོལ་འདེབས། ལྷ་མོ་དང་གནས་ཆུང་གི་འཕྲིན་སྐུལ། བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་གི་འཕྲིན་སྐུལ་བཅས་པའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མང་ཚོགས་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་མི་རིགས་བཅས་པར་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བས་མཚོན་དགེ་ཚུལ་ཕ་དང་དགེ་ཚུལ་མ་བཅས་དགེ་ཚུལ་ཕ་མའི་བསླབ་སྡོམ་རྣམ་པར་དག་པར་སྩལ།

དེ་བཞིན་བཙུན་མ་བསམ་གྲུབ་ནས་ཞུས་ངོར་མང་ཚོགས་ལ་སྒྲོལ་དཀར་རྗེས་གནང་དང༌། མདོ་སྟོད་པ་རྣམས་ནས་ཟབ་ལམ་བླ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་བསྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ཤིང༌། བལ་ཡུལ་ཁུལ་བཅའ་སྡོད་ཤངས་དགའ་ཆོས་ཀྱི་གྲྭ་རིགས་སུམ་ཅུ་སྐོར་ནས་གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པར། གཞུང་དགོན་དམ་གཙང་ལ་དགོངས་ཏེ་དད་རྟེན་དབུ་པཎ་དང༌། འབུལ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་གཅིག་ཕྱིར་སློག་ཐོག་སྒོར་ ༡༥༠༠༠ གསོལ་རས་སྩལ། དགའ་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ཆུང་ངུ་ཚུགས་པ་འདི་དག་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་སློབ་གཉེར་རྩ་འཛུགས་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་མ་ཟད། ས་སྐྱའི་མཁན་པོ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་གྱི་དྲུང་ནས་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལའི་གསུང་སྒོམ་རིམ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང་གསན་བཞེས་བསྐྱངས། དུས་མཚུངས་བསྒྲུབ་བྱ་རེ་བདུན་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་བ་དང་ཤངས་དགའ་ཆོས་པར་སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་དང༌། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་སྐུ་བརྙན། འབུམ་པོད་བཅུ་དྲུག་བཅས་སྩལ།

ཡང་དྭགས་པོ་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་སུམ་ཅུ་སྐོར་ཆེད་འབོད་བསྐྱངས་པའི་ཚོགས་དབུར་བཞུགས་ཞབས་བཀོད་དེ་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་སྐབས་བརྒྱད་པ་ཆ་ཚང༌། དེར་ནི་རིང་འབད་མ་བཅས་དྭགས་གྲྭའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟ་དབྱངས་དང་བཅས་གསུངས། དྭགས་གྲྭར་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང༌། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་སྣང་བརྙན། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་བཅས་སྩལ།

༢༽རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་གྷོ་ཇི་ར་ཐིར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༤ ཉིན་རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་གཙང་ཁང་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐུགས་སྨོན་སྙན་དར་འབུལ་གནང་དང༌། མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོར་ཕྱི་སྐོར་མཛད་དེ་པ་ཊི་ཎ་དང་དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལི་གསར་པར་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཕྱི་ནང་གནད་ཡོད་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ཕྱི་ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་གྷོ་ཇི་ར་ཐི་ས་གནས་གཞུང་གི་མོང་ཀྲ་ཨ་སྤུར་ (Mount Abu) རི་སྟེང་མགྲོན་ཁང་དུ་ཧིན་རྡུ་བྷར་མ་ཀུ་མ་རི་ (Brahmakumaris) ཞེས་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་བླ་མ་བྷ་བྷ་རྗེའི་ཞུ་བ། ༡༩༦༩ ལོར་གྲོངས་པའི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་རྒན་མོ་གཉིས་ནས་སྣེ་ལེན་ཞུས་ཏེ་བྷ་བྷ་རྗེའི་དྲན་རྟེན་རྡོ་རིང་སྨོན་ཚིག་ཅན་དང༌། ཁོང་གི་ཉལ་ཁང༌། སྒོམ་ཁང་ཆུང་ངུ་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་པར་བྷ་བྷའི་རྗེས་འབྲངས་ཕོ་མོ་ཚངས་སྤྱོད་ལ་གནས་པ་གྱོན་ཆས་དཀར་རྐྱང་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ནས་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་གྲལ་བསྟར་སྒྲིག མེ་ཏོག་བསིལ་མ་འཐོར་བ་སོགས་གུས་བསུའི་རྣམ་འགྱུར་གཟབ་པར་ཞུས། བྷ་བྷའི་སྒོམ་ཁང་ཆུང་ངུའི་ནང་རྗེས་འབྲངས་བུད་མེད་གཅིག་ནས། བདག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་སྒོམ་པའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་ཚུལ་གང་འཚམས་སྙན་སེང་ཞུས། གཟིགས་སྐོར་གྲུབ་ཏེ་ཁང་ཁུངས་གཞན་ཞིག་ནང་ཁོང་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བུད་མེད་རྒན་མོ་གཉིས་དང༌། གཞན་སྐྱེས་པ་གཅིག དེ་མིན་འགའ་ཤས་དང་ལྷན་དུ་ཕན་ཚུན་རང་རང་གི་ལྟ་སྒོམ་སྐོར་གསུང་མོལ་གང་འཚམས་གནང་བའི་སར། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྤྱོད་གང་ཅིར་མི་མཐུན་པའི་ཆ་ཡོད་ན་འང༌། ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཚང་མ་གཅིག་མཐུན་ཡིན་ལུགས། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་སྟེ་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་གུས་བཀུར་མཛའ་མཐུན་བྱེད་འོས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་སྩལ།

དེ་རྗེས་ཚོགས་ཁང་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་མི་ཚོགས་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་དང་ལྷན་དུ་སྒོམ་སྐར་མ་ ༡༥ ཙམ་མཛད་རྗེས་ཁོང་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་མོ་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་གླེང་ཐུང་ཙམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་དེ་ལན་ལྷུག་པོར་མཛད། གཙོ་མོ་གཉིས་ནས་དགོང་མོའི་གསོལ་སྟོན་སྟབས་བདེ་ཕུལ་བར་གསོལ་འོ་ཕྲན་བུ་བཞེས་པ་དང་གསོལ་ཚིགས་གྲུབ་བསྟུན་གསར་འགོད་པ་དྲུག་ནས་གང་ཅིའི་དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཚེས་ ༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་ཆོས་ཚོགས་དེའི་ཡན་ལག་ཁག་གི་འགན་འཛིན་ཚོ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་རྗེས་ཤོད་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་ཤིག་ཏུ་ཡུད་ཙམ་སྒོམ་མཛད། བར་གསེང་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་གཉིས་ནས་ཆོས་སྐོར་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་གནང༌། དེ་རྗེས་ཚོགས་འདུ་དངོས་གཞིར་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་འདུས་འཛོམས་སར་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་མོ་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་དང༌། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་བདུན་ཙམ་གྱི་སྐུ་ཚབ་སོ་སོ་ནས་རང་རང་གི་དགོངས་འཆར་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ཁྱེད་རྣམ་པས་བྱ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་འདིར་ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ཡོང་རེ་ཡོད་པ་དང༌། ནང་གི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་ཡོད་པའི་མངོན་རྟགས་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་ནས་མངོན་པ་འདི་དག་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་སྤེལ་དགོས་གལ་དང༌། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་ཚན་རིག་དང༌། དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོར་སོན་ཀྱང༌། དེ་གཅིག་པུས་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཆ་ཚང་བ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་གསལ་མཐོང་ལྟར། ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་ནས་དར་བའི་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་འདི་དག་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས། ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་རྣམས་ནང་ཁུལ་མཛའ་མཐུན་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་དགོས་ལུགས་དང༌། ལྟ་བ་འདྲ་མིན་ཇི་ཙམ་མང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་མང་ཚོགས་ལ་མཁོ་ཕན་ཆེ་ཚུལ། གལ་ཆེ་ཤོས་ཆོས་ལུགས་པ་རང་རང་སོ་སོས་ཉམས་ལེན་བསམ་པ་རྣམ་དག་བྱེད་གལ་ཆེ་བ་དང༌། ཁྱེད་ཚོས་ད་ཕན་ལས་དོན་གང་ལེགས་སྒྲུབ་པ་ལྟར་མ་འོངས་པར་ཡང་དེ་བས་ལྷག་པ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་ལུགས་སོགས་སྩལ་བར། མང་ཚོགས་ནས་དགའ་བསུའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན།

དེ་རྗེས་ཉེ་སྐོར་འཇེན་གྱི་ལྷ་ཁང་མི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱའི་གོང་ནས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་རྡོ་དཀར་པོའི་བསྐོས་དཀྲོལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཞིབ་གཟིགས་དང་ཕྱི་ནང་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཡོད་པའི་ལྷ་ཁང་ཁག་གསུམ་ལ་གཟིགས་སྐོར་གནང་བར་སྔ་དུས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལག་རྩལ་ངོ་མཚར་ཆེ་ངེས་ཐུགས་ཞིབ་གྱུར། ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས་དེ་ནས་སྐུ་འཁོར་ཚང་མར་རང་ལུགས་ཉིན་མོའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་དང༌། གཙོ་མོ་གཉིས་ལ་ནང་ཆོས་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱག་དེབ་འགའ་ཤས་དང་མཇལ་དར་རེ་སྩལ་ཏེ་ཕེབས་ཐོན་མཛད།

ད་ལམ་ྋགོང་ས་མཆོག་ (Mount Abu) རུ་ (Brahmakumaris) ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་སྐབས་གསར་འགོད་པ་ (J.N.Chopra) ཡིས་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དབར་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་བྱས་ན། ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་འདྲ་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་རེད། དེ་ནི་མི་ཡག་པོ་ཆགས་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན། མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གཅིག་པུ་དེ་ནི། ལྟ་གྲུབ་ཐོག་ཡིན་པ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དེ་རང་ལ་བཞེད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་ནའང༌། ལྟ་གྲུབ་ཐོག་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་ཡག་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུར་འདིས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་སྲིད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བའི་ཚོགས་འདུ་འདིས་དེང་རབས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་བྱེད་སྒོ་གང་དང་གང་བསྒྲུབ་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་ལ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང༌། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག འདི་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་ཕན་བདེར་ཞབས་འདེགས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་ཐུང་ཙམ་ཞིག་གསུང་གནང་རོགས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ང་ཚོའི་ལྟ་གྲུབ་ནི་སྟབས་བདེ་པོ་རེད། དེ་ནི་མི་ཚང་མའི་བདེ་སྐྱིད་སྐོར་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོས་དེར་གཟབ་དགོས་པ་ཡིན། གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐབས་རེ་འདི་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྱུར་གྱི་བསམ་བློ་གོང་སྤེལ་གཏོང་ཐབས་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ནི་དངོས་གནས་ཚབས་ཆེའི་ཞེ་སྣང་ཞིག་ཡིན་པར་ཧ་གོ་བ་བྱེད་དགོས། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཅེས་ཞུ་མཁན་ཡོད་ཅིང༌། དེར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། མང་པོའི་སེམས་ནང་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཡོད་པ་རེད། ངས་ཧ་གོ་དོན་བྱས་ན། དེ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་མིན་པར་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་མངོན་འདོད་སྐོར་ཡིན་པ་རེད། ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་བོད་མི་བརྒྱ་ཆ་ ༩༩ ཡིས་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྔོན་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁག་ཤས་རིང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ནི་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་མཚན་དོན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ང་ལ་མཚོན་ན། གྲྭ་པ་སྙོམ་ཆུང་ཞིག་ཡིན། ང་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་དེ་ཙམ་བློ་འཚབ་ཡོང་གི་མི་འདུག འོན་ཀྱང༌། མཐར་བོད་མི་རང་ངོས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་མེད་པར་ཆགས་ཚར་བ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དྲི་བ་དེའི་ལན་འཚོལ་བར་སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཕེབས་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་གཞིར་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་གང་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་སྟངས་ལམ་ལུགས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་དགོས་རེད་དམ་ཞུས་པར། (དེ་སྔ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཆ་བཞག་ན་བླ་མ་ཆེ་ཁག་ཚོའི་མཚན་ལམ་དང་བརྟག་དཔྱད། མཚན་མ་མི་འདྲ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་ངོས་འཛིན་ཞུས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མ་སྐུ་གཤེགས་ཏེ་ལོ་ངོ་གསུམ་སོང་སྐབས་ད་ལྟའི་ཆུང་སྲིད་མཆོག་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་ཞུས་པ་རེད། དགུང་ལོ་གཉིས་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་ཕྱག་ཕྲེང་སོགས་སྐུའི་ཉེར་སྤྱད་རྣམས་མ་འཛོལ་བར་ངོ་རྟགས་ཆོད་པ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱག་མཁར་དང་ཌ་མ་རུ་ལྟ་བུ་རེད།)

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངོས་རང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་རང་སྐྱེ་བ་གང་དུ་ལེན་མིན་སོ་སོས་ཧ་གོ་གི་རེད། དེ་ང་རང་གིས་ཤེས། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་སོ་སོ་རང་གིས་ཤེས་ཐུབ། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དུས་ཚོད་གང་དང་ས་ཆ་གང་དུ་ཡོང་སྲིད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ནི་ལོ་ ༢༠ ཡང་ན་ཕལ་ཆེར་ལོ་ ༣༠ སྒུག་དགོས་ཀྱི་རེད། ང་ཚོས་འདི་སྐོར་ད་ལྟའི་སྐབས་གླེང་མོལ་བྱ་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ༡༩༦༦ ནས་ ༡༩༧༦ བར་རྒྱའི་བཙོན་ཁང་དུ་མནར་གཅོད་འོག་བོད་མི་མང་པོ་གྲོངས་ཕྱིན་པ་རེད། རྒྱ་མིས་ཁོང་ཚོ་བྲན་གཡོག་ནང་བཞིན་མནར་གཅོད་བཏང་རྐྱེན་བཟོད་སྒོམ་མ་ཐུབ་པར་རང་ཤི་རྒྱག་མཁན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། ༡༩༦༩ ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོ་མཇུག་སྒྲིལ་སྐབས་བོད་མི་འབུམ་ ༡༢ ཙམ་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པ་རེད། མའོ་འདས་རྗེས་ངོས་ནས་ ༡༩༧༩ ལོར་པེ་ཅིན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་མཉམ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱྀན་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་ངོས་རང་བོད་དུ་ཡོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་ཡང་བྱས་ཤིང༌། འོན་ཀྱང༌། དང་ཐོག་གནས་ཚུལ་དངོས་སུ་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་བཏང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། ཁོ་ཚོར་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ལས་ཐག་རིང་ཙམ་བྱས་ནས་བསྡད་དགོས་རྒྱུའི་གནོན་ཤུགས་ཡོད་རུང༌། ཉེས་རྡུང་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་མི་འདུག ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་རྒྱའི་བཙོན་འོག་ཏུ་ཀླད་པར་འགྱུར་བ་གཏོང་ཆེད་སློབ་གསོ་བཏང་སྟེ་བོད་མིའི་ཐོག་གནོན་བཙིར་རྐང་བརྐྱངས་ལག་བརྐྱངས་བྱས་ཡོད་རུང༌། བོད་མི་ཚོ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༦ པར་ལྟ་སྐོར་ཚོགས་པ་འབྱོར་མ་ཐག་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་པས་རེ་ཞིག་སེམས་ཀྱི་བརྟན་པ་སྨྱོས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་ཁོ་པ་ཚོས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།

དགོན་སྡེ་ ༣༠༠༠ ཡོད་པ་ནས་ ༣༠ ཙམ་མ་གཏོགས་ལྷག་མེད། ༡༩༧༦ ལོའི་བར་རྒྱ་མི་མཉམ་བོད་མི་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་མི་རིགས་རྣམས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་ཐབས་བྱས་ཤིང༌། མང་པོ་ཞིག་ནི་བཙན་དབང་གིས་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་ཏུ་བཅུག་ཡོད། ༡༩༥༩ ལོར་མི་མང་གྱེན་ལངས་བྱས་པ་དེ་ལམ་ལྷོང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་མེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱའི་སྟོབས་ཤུགས་མདུན་བོད་མིར་གོ་མཚོན་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་ཅིང༌། ད་ལྟའང་དེ་མུར་གནས་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་དེ་འདྲའི་ལས་འགུལ་གང་ཡང་སྤེལ་གྱི་མེད། བོད་ནང་འཇབ་དམག་གི་ལས་འགུལ་མང་པོ་སྤེལ་བ་དེའང་ད་ཆ་ལྷིང་འཇགས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། གནས་སྐབས་རིང་དེ་འདྲ་མ་བྱས་ན་ལེགས་པར་མངོན། ཞེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མི་བོད་དུ་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་མཁན་གྱི་མིང་འཁྱེར་ཏེ་སླེབས་པ་རེད། དེར་བརྟེན། གནས་སྟངས་ལ་ཡར་རྒྱས་བཏང་མེད་པའི་དགོངས་དོན་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་ཏེ་གང་ཡང་བྱས་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། ཁོ་ཚོས་ག་རེ་བྱས་ཀྱང་རང་གི་འདོད་མོས་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། གསེར་དང་རྡོ་སྣུམ་སོགས་ཐེ་བའི་རིན་ཆེན་གཏེར་ཁའི་རིགས་ ༤༢ ཙམ་བསྔོགས་འདོན་བྱས་ཡོད། དེ་ནས་བོད་པར་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་ཙམ་ལས་བྱུང་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། བོད་མི་རྣམས་རྒྱའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དུ་སྡུག་པོ་མྱོང་གི་ཡོད། བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་མཐའ་ཟུར་གཅིག་ཏུ་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཚོད་ལྟའི་ཆེད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཁོར་ཡུག་འབག་བཙོག་བཟོས་པ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་འོད་ཟེར་ཁྱབ་འགྱེད་ཀྱི་ནུས་པར་བརྟག་དཔྱད་དང༌། དེས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཚོད་ལྟའི་ཆེད་བོད་མི་ཁག་ཅིག་ལྟ་བུའི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནི་སོ་སོའི་ལུང་པ་ཐག་རིང་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་རེད། ཕྱག་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། བོད་རང་བཙན་གྱི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོ་ནི་རྒྱ་མིའི་སྟོབས་ཤུགས་དེ་ལྟ་བུའི་འོག་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག དུས་ཚོད་སྨིན་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་མངོན། འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་གཅེས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། ང་ཚོ་གང་དུ་གནས་ནའང་གནས་ཡུལ་ཁྲིམས་ལ་སྲུང་བརྩི་དམ་པོ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་སོ་སོའི་ངོ་བོ་མ་བརླག་པར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ང་ཚོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གླེང་སྟེགས་གང་སར་བོད་དོན་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དེ་ནི་ང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་དུས་ཚོད་གཅིག་ལ་སྒུག་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་བོད་དང་བོད་མིའི་མ་འོངས་སྐོར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རྒྱ་གཞུང་གིས་ ༡༩༦༦ ལོ་ནས་བཟུང་ངོས་རང་བོད་ལ་ཡོང་རྒྱུའི་མགྲོན་བརྡ་བཏང་ཡོད། གལ་སྲིད། ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། བོད་རང་བཙན་ཐོག་ཕམ་ཁ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། ངོས་རང་བོད་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་བའི་དགོས་དོན་མ་ཚང་བ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད། ཕན་ཚུན་དགེ་མཚན་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་གཅིག་སྒྲིལ་ཐོག་གནས་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། བོད་མིར་ཆོས་དད་རང་དབང་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གུ་ཡངས་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་བྱེད་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གལ་སྲིད་བོད་མི་རྣམས་རྒྱའི་མངའ་འོག་སྐྱིད་ཐག་ཆོད་ཡོད་པར་ངོས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་བློ་ཡིད་ཚིམས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། བོད་རང་བཙན་གཙང་མའི་དགོས་འདུན་བློས་གཏོང་ཆོག་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་མིའི་བསམ་ཚུལ་ཐོག་སྐུ་ཉིད་ནས་ངེས་ཤེས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རྒྱ་མིའི་མགྲོན་བརྡར་ཁས་ལེན་མ་བྱས་ན་ལེགས་པའི་བསམ་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་གསུམ་བཏང་བ་རེད། འོན་ཀྱང༌། ཁོ་ཚོའི་སྙན་ཐོའི་ནང་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འདུག་ཅེས་འཁོད་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཁག་གཅིག་ལས་དོན་མ་གྲུབ་སྔོན་བོད་ནས་ཕྱིར་སྐྲོད་བཏང་བ་རེད། ད་ཆ་བོད་དུ་ཚབས་ཆེའི་བཙན་གནོན་ཇི་བྱུང་མི་བཞི་ཤོག་ཁག་བྱས་པར་ཤོད་པ་དང༌། རྒྱ་གཞུང་གིས་དེར་དགོངས་སེལ་ཞུས་ཡོད། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་ཇི་འདྲ་འགྲོ་གི་ཡོད་མེད་ཐོག་བལྟ་རྒྱུ་རེད། སྐུ་ཚབ་ཐེངས་དང་པོས་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་སྟེ་སྙན་ཐོའི་ནང་དུ་གསལ་པོ་བཀོད་ཡོད་པ་སོང་ཙང༌། དེར་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མི་ཆེད་དུ་བསྐོ་གཞག་བྱས་ཤིང༌། དེས་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་དངོས་སུ་མཐོང་ཡོད་སྟབས་བོད་ནས་ཟས་འབྲུའི་རིགས་ཕྱིར་བཙོང་མི་ཆོག་པ་བཟོས་པས་མ་ཟད་ལོ་གཉིས་རིང་ཁྲལ་བསྡུ་མི་དགོས་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་བོད་བར་གཉེན་སྒྲིག་གི་ལམ་ནས་བོད་དེ་རྒྱའི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་བྱ་ཐབས་རིམ་པར་སྤྱད་པ་དེས་བོད་མིའི་སེམས་ནང་གསུབ་ཐབས་མེད་པའི་རྨ་ཁ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཐེངས་གསུམ་པས་བོད་ལ་གནོད་སྐྱོན་དང༌། དགོན་པ་སོགས་གཏོར་བཤིག་བཏང་བའི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་འཁོད་པའི་བརྙན་དཔར་ཞིག་གསང་བའི་ཐོག་ནས་ཕྱིར་འདྲེན་བྱས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། དེའི་ནང་བོད་ནང་གི་ཐབས་སྐྱོ་པོའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་མཐོང་འཕྲལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ངོས་ནས་རང་ཉིད་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་མ་བྱས་གོང་བོད་དུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཤེས་བསྡུ་ལེན་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཕྱིར་ལོག་ནས་རོགས་རམ་ཡོང་བའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ༡༩༥༠ ལོའི་ནང་དོན་ཕན་ཅུང་ཙམ་བསྒྲུབས་པའི་དུས་ཤིག་བྱུང་ཡོད། ང་ཚོས་ག་ས་གར་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དང་ཨ་རི། དབྱིན་ཇི། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་བཅས་ལ་རོགས་རམ་ཡོང་ཐབས་ཞུས་ཡོད་པ་རེད། དེར་སུས་ཀྱང་རོགས་སྐྱོར་བྱས་མེད། ད་ལྟའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་གྱིས་ང་ཚོར་རོགས་པ་བྱེད་ཐུབ་བམ། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དུས་ཚོད་རན་འཚམས་ཤིག་བར་སྒུག་ནས་བསྡད་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེའི་རིང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གིས་རང་གི་ལུང་པའི་རང་དབང་གི་དོན་དུ་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་བསྡད་ཀྱི་རེད། ཅེས་བཀའ་སྩལ།

༣༽ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱུད་སྨད་དུ་དམིགས་བསལ་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༧ ཉིན་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཐོག་འབོམ་བྷེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཀོ་ལི་གྷལ་དོན་ལྡན་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད། ཚེས་ ༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ ༤༠༠༠ སྐོར་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་གནད་སྨིན་དང་འབྲེལ་བར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནང༌། དེ་རྗེས་ཐུབ་དབང༌། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། སྒྲོལ་མ། རྟ་མགྲིན། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་དང༌། དམིགས་བརྩེ་མའི་ལྗགས་ལུང་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས། གཞིས་འགོ་བློ་བསྟན་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་སྙན་སེང་ཞུས། བཀའ་བློན་བློ་དར་ནས་མཉམ་འབྲེལ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་བླང་དོར་ཞུ་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཞབས་བྲོ་འགའ་ཤས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་རྗེས་མཉམ་དྲུང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སེང་ཞུས། གཞིས་སྒར་གྱི་ལས་བྱེད་པ་དང༌། སྐུ་སྲུང་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་ཏེ་གཞིས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་མཛད་དེ་སྟག་གཤམ་དགོན་དང༌། ཏྲེ་ཧོར་དར་རྒྱས་དགོན། རང་རིགས་བྱིས་པའི་སློབ་སྦྱོང་དོན་དུ་རོགས་རམ་ཐབས་འཚོལ་བྱ་རྒྱུའི་ལས་ཁང་རྒྱག་ཡུལ་ས་གནས་བཅས་པར་ཞབས་བཅགས་ཐུགས་སྨོན་ཕྱག་ནས་དང༌། ཧོན་སོར་རབ་རྒྱས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཁོངས་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་བཞུགས་ཁྲི་ཆེན་མོར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན། ཧོན་སོར་གཞིས་འགོ་དང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་གཉིས་ནས་རྟེན་གསུམ་འབུལ་འདེགས་ཐོག གཞིས་སྒར་ལས་བྱེད་དང༌། རྒྱུད་སྨད་ལས་སྣེ་རགས་བསྡུས་ནས་མཇལ་ཁ་ཞུས། གྲལ་འཁོད་ཐོག་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། དེ་ནས་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས།

ཚེས་ ༩ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས། ཕྱེད་ཡོལ་ནས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་རྒྱུད་སྨད་དགེ་འདུན་གྲངས་ ༢༣༥ ཐོག་གདན་ས་ཕན་ཚུན་ནས་ཆོས་ཞུར་ཕེབས་འཛོམས་བཅས་ཁྱོན་དགེ་འདུན་གྲངས་ ༡༠༥༠ སྐོར་དང༌། མི་སྐྱ་གྲངས་ ༡༤༠ སྐོར་ལ་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་སྐབས་རྒྱ་གར་བའི་བུ་མོ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་དྲན་པ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། གསང་སྔགས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་ཞིང༌། མཐུ་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས། དགེ་འདུན་ཚོས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དགོས་པའི་དགོངས་ཚུལ་སོགས་བཀའ་སློབ་གཞེན་སྐུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་རྗེན་དང་འབྲེལ་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཕྱག་ལེན་ལྟར་ཞིབ་པར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་ནས་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་འཛུགས་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ། བྱང་སྡོམ་དང༌། སྔགས་སྡོམ་གཟུང་བ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དམིགས་རྣམ་སོགས་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བཤད་ནན་ཅན་དང་འབྲེལ་བའི་སྡོམ་གཟུང་བྱ་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གནད་སྨིན་དང༌། དབང་བཞི་མཐའ་རྟེན་བཅས། རྩ་རྒྱུད་རྟོགས་བདུན་གྱི་བཤད་ལུང་རྟོག་པ་བཞི་པ། གསང་སྔགས་ཟབ་ཁྱད་ངོ་སྤྲོད་ཁྱད་པར་ཅན་དང༌། བསྙེན་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་གཤའ་མ་བྱེད་འདོད་ཡོད་མཁན་རིགས་མཁན་པོ་བརྒྱུད་སྙན་སེང་འབུལ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ།

རྒྱུད་སྨད་མཁན་ཟུར་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་ནས་གསོལ་བཏབ་བཞིན། མགོན་པོ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་གྱི་རྗེས་གནང་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྲངས་ ༣༠༠ སྐོར་ཁེ་གཙང་ལ་སྩལ་ཐོག རྒྱུད་གྲྭ་རྣམས་ནས་རང་གི་འདུལ་ཁྲིམས་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་བའི་ཐོག རྒྱུད་གྲྭའི་ཚོགས་གཞུང་གི་འདོན་ཆོག་རྣམས་དང་བའི་ཀུན་བླངས་ཀྱིས་བཏོན། རྗེ་ཤེར་སེང་གིས་མ་ལྷག་མ་ཆད་པར་བཙུགས་པའི་ཡི་དམ་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ལེགས་པར་བསྟེན་ན་དེ་ལྷག་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་གསོལ་དགོས་དོན་མེད་ལུགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་དང༌། མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་གནང་རྒྱུད་གྲྭ་ཁེ་གཙང་ལ་སྩལ་དོན་ནི། མདང་ནུབ་མནལ་ལམ་དུ་མགོན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་ཀ་ལུ་སོགས་འགའ་ཤས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དངོས་པོ་ཞིག་ཕུལ་བ་དང༌། འཁོར་འདིའི་ནང་འགའ་ཤས་ཡག་པོ་མེད་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པར། སྔ་དྲོ་ཕྱག་མོ་གནང་བར་རྒྱུད་གྲྭ་ཁེ་གཙང་ལེགས་བབས་བྱུང་ལུགས་སྩལ་བ་དང༌། ཡི་དམ་ལས་ཆོས་སྐྱོང་གཉན་པ་མིན་ཡང༌། མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྲག་པོར་ཁྲོས་པའི་གནད་ཅིག་མིན་ནམ་དགོངས་ཚུལ་གསུངས།

དེ་སྔོན་བོད་དུ་མགོན་ཆོས་ལྷ་མོ་ལྕམ་སྲིང་སོགས་ཀྱི་བསྐང་བ་དང་བཟླས་པ་རྒྱས་པ་ཞིག་ཉིན་ཤས་འཕར་ཚུགས་གནང་བར་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་བས་ཅི་ཡིན་དགོངས་པའི་དེ་མ་ཐག་མནལ་ལམ་དུ་གདན་སའི་མཁན་པོ་སྐུ་མདུན་དུ་གྲལ་འཁོད་ཀྱི་གཙོ་བོར་བྱེས་མཁན་ཟུར་ཐབས་མཁས་ནས་ལག་ཏུ་མདའ་དར་ལྟ་བུ་རྩེ་མོར་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཙག་ལི་ཡོད་པ་ཞིག་བཟུང་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པ་དེ་ཡི་ཚེ།། མཐུ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གྲོགས་བྱེད་ཅིང༌།། བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོས་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག། ཅེས་བཏོན་ཏེ་ཕྱོགས་ཚང་མར་རྟགས་བརྒྱད་སྟོན་ངོམས་བྱེད་པ་ཞིག་རྨིས། དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་ན་སྲུང་མས་གྲོགས་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ལྟར་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམས་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བར་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་བྱས་ན་མགོན་ཆོས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ངེས་པར་སྒྲུབ་རྒྱུ་ལས། གཏོར་མ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་ཚུལ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྙིང་ལ་སིམ་འོས་སྩལ།

ཡང་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དང་སོག་པོ་རབ་བརྟན་དགོན་གྲྭ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་གྲོལ་ནས་ཞུས་ངོར་བདེ་མཆོག་སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང་དང་ཆོས་གསེང་དུ་རྒྱུད་སྨད་མཁན་ཟུར་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཉི་མ། རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ། ཨོ་རྒྱན་ཚེ་བརྟན། རྒྱུད་སྟོད་མཁན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་པ། སྒོ་མང་མཁན་ཟུར་བསྟན་པ་བསྟན་འཛིན། སེར་བྱེས་མཁན་ཟུར་ལེགས་ལྡན། མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན། བློ་གླིང་མཁན་པོ་ཉི་མ། སེར་སྨད་མཁན་པོ། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ། བྱང་རྩེ་མཁན་པོ་བཅས་ཆེད་འབོད་བསྐྱངས་ཏེ་ལྷན་འཛོམས་སར། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པའི་གསར་མཇལ་ལོ་གསར་མཚམས་གནང་དགོས་དང༌། ད་ཕྱིན་ཁྲི་པའི་ཡིག་ཚང་ཞིག་དགོས་སྐོར། རྒྱུད་གྲྭར་འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་ཡོད་མུས་ཐོག་འཛིན་གྲྭ་རིམ་འཕར་གྱི་འགྲོ་སྟངས་བཟོ་གལ། གཞན་ཡང་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་སོགས་བཀའ་བསྡུར་མཛད།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་གཞིས་སྒར་མང་ཚོགས་མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་ཙམ་དང༌། སྦེལ་ཀོབ། ཀོ་ལི་སྒལ་སོགས་ནས་ཆེད་བཅར་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ སྐོར་བཅས་པར་ཆོས་དད་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ངེས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་རྒྱ་གར་བའི་བུ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྲགས་པའི་བཀའ་སློབ་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་དང༌། ཆོས་འབྲེལ་དངོས་གཞི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། ཐུབ་དབང༌། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། སྒྲོལ་མ། ཕུར་པ། གུ་རུ། རྟ་མགྲིན་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་དང༌། དམིགས་བརྩེ་མའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

དེ་ནས་གཞིས་སྒར་དོན་བྱེད་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་དང༌། མཉམ་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ནས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུས། བཀའ་བློན་བློ་དར་ནས་དགོངས་འཆར་གཞེན་སྐུལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་བཅས་སྩལ་རྗེས། གཞིས་སྒར་འདིའི་ལུས་རྩལ་རུ་ཁག་གི་ཕོ་མོ་ ༣༠༠ བརྒལ་བ་ནས་རུ་སྒྲིག་གུས་འདུད་ཞུས་རྗེས་གླུ་གཞས་ཁག་བཞི་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། རྒྱལ་གླུ་དང་བཅས་མཛད་སྒོ་གྲོལ་བ་དང༌། རྒྱ་མི་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཆེད་འབོད་བསྐྱངས་ཏེ་སྒོར་ ༢༠༠༠ གསོལ་རས་སྩལ། ཕྱེད་ཡོལ་གསུང་ཆོས་གྲུབ་བསྟུན་གཏང་རག་ཆེད་བདེ་མཆོག་ཚོགས་འཁོར་དང༌། དྲུག་ཅུ་མའི་གཏོར་འབུལ། བདེ་མཆོག་གི་སྨོན་ལམ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་རྒྱུད་སྨད་དང་ཧོན་སོར་གཞིས་སྒར་མི་མང་ཐུན་མོང་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་རྒྱུད་གྲྭའི་ལྔ་མཆོད་མཇལ་ཁའི་ཞལ་འདོན་དང་སྦྲགས་ཞུས་འཐུས་བཀའ་ཁྲོལ་ལྟར་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༢༤ སྔ་དྲོ་རྒྱུད་སྨད་གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། མགོན་ཁང་བཅས་པར་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་ཧོན་སོར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བེྷང་ལོར་གྲོང་ཁྱེར་ནང་སློབ་གྲྭ་རྙིང་ཤོས་དང༌། ཡག་ཤོས་སུ་བྱེད་པ། བྷི་ཤོབ་ཀོ་ཀྲན་སློབ་གྲྭར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་ལྷ་ཁང་དང༌། འཛིན་གྲྭ་རེ་ཟུང་ལ་གཟིགས་སྐོར་རྗེས་སློབ་སྦྱོང་དྲག་སྦྱོང་རུ་ཁག་ནས་གུས་འདུད་རུ་བསྟར་ལ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་ཚོགས་ཁང་དུ་སློབ་གྲྭའི་དགེ་སློབ་ལས་བྱེད་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བར། སློབ་སྦྱོང་ནི་ལག་ཆ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ལག་ཆ་བེད་སྤྱོད་ལེགས་ཉེས་ཇི་བྱེད་བསམ་བློར་རག་ལས་པས་རང་སེམས་བཟང་པོ་དང༌། ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གཉིས་ཚོགས་བྱུང་ན་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཚུལ་སོགས་སྩལ་ཐོག དགེ་རྒན་དང༌། སློབ་ཕྲུག་འགའ་ཤས་ནས་དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ། སློབ་གྲྭ་འདི་ཡེ་ཤུའི་སློབ་གྲྭར་བརྟེན་དཀོན་མཆོག་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་དྲི་བ་ཞུས་པར་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་དཀོན་མཆོག་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཚང་མས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང༌། སོ་སོ་གང་ལ་མོས་པའི་ཆོས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱས་ན་འགྲིགས་པ། དེ་ཡང་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ལག་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དགོས་གལ། དཔེར་ན། ཡེ་ཤུའི་ (Mother Theresa) ནས་ནང་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལག་ལེན་བསྟར་ཚུལ་སོགས་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་པར་སྩལ་བས་དགའ་གུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོར་བསྟན། དགོང་དྲོ་བྷེང་ལོར་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཅའ་བཞུགས་མཛད།

ལྡི་ལིར་ཉིན་གཉིས་བཞུགས་རིང་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་མཇལ་འཕྲད་དང༌། སྲིད་བློན་སྐུ་གཤེགས་ལལ་བྷ་དུར་ཤསྟྲིའི་ལྕམ་སྙུན་མནར་སྨན་ཁང་དུ་བཞུགས་པར་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར། རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཨིན་དྷར་གྷན་དི་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་མཚོན་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་དང་གསར་མཁན་ཁག་སོགས་ལ་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་སྩལ་ཏེ་ཅན་དྷི་སྒར་བརྒྱུད་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

རྡོ་རྗེ་གདན་ཞེས་སྲིད་ན་རྙེད་དཀའི་གནས།།

ཐུབ་བསྟན་ཟེའུ་འབྲུ་སྨིན་པའི་ཞིང་མཆོག་ཏུ།།

ཀུན་དགེའི་ཆོས་ཆར་ཡང་ཡང་སྩོལ་མཛད་པས།།

ལྷ་མི་དགའ་བའི་མཆོད་སྤྲིན་ལྷ་ལམ་འགེངས།།

དུས་མཚུངས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཚོགས་ཆེན་དུ།།

ཞབས་ཟུང་བཀོད་དེ་དོན་དམ་བདེ་བའི་ལམ།།

སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟེང་ནས་འཚོལ་བའི་ཐབས།།

དགྱེས་བཞིན་གསལ་གསལ་གསུང་གི་སྣང་བ་སྩལ།།

འཕགས་ཡུལ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཡིད་འོང་དགའ་བའི་ཚལ།།

ཞབས་ཟུང་རྐང་བ་དྲུག་པའི་ལྡིང་ཁང་དུ།།

ཉེ་བར་བླངས་པས་འདུ་ཚོགས་དད་པའི་དབྱངས།།

ས་གསུམ་འགྲོ་ཀུན་རྣ་བའི་བཅུད་དུ་འཕོས།།

རིང་ནས་རེ་བའི་སློབ་ཚོགས་འདུས་པའི་སར།།

འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་དབང་གི་བདུད་རྩིའི་ཟས།།

ཕངས་མེད་སྦྱིན་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་ན་དར་བས།།

མཁས་རྣམས་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་ཅིག་ཅར་བཞད།།

15 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་རིམ་འབྱོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༢༠ ནས་༤༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་དྲུག་པ།

གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་བཀའ་ཁྲིད། གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་སོགས།

༡༽གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་ལམ་རིམ་ཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་སྩལ་བ།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་གངས་སྐྱིད་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་བོད་མིའི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཉེར་ལྔའི་དུས་དྲན་ཆབས་ཅིག་ཏུ་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན་16jམཆན།ལྗགས་སྒྲོགས་ཐོག བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་སྐོར། གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་རང་གི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ལུགས། གསར་གཏོད་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་ཐབས་འཚོལ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་དང༌། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཕྱིན་པའི་དུས་ཚོད་འདིའི་ཐོག་ལ་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ད་ལྟ་བཀྲམས་པ་དེ་རེད། བསྐྱར་དུ་ཀློག་མི་དགོས་པ་བྱས། དེ་རིང་ང་ཚོ་མཉམ་དུ་འཛོམས་པའི་སྐབས་འདིར་ཚིག་འགའ་ཤས་ལབ་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སླེབས་ནས་ད་བར་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་སྔར་ཕན་བྱུང་བར་མ་གྲགས་པ་ལྟ་བུའི་དུས་ཚོད་སྡུག་ཤོས་ཤིག་ད་ལན་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིར་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་དང༌། སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་བཅས་པ་རྨང་ནས་འཇིག་པ་དང༌། དེ་ཡང་འཆར་གཞི་ཡོད་པ་དང་དཔུང་སྟོབས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་རྨེག་མེད་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་སླེབས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་གནས་ཚུལ་སྡུག་པོ་དེ་ལ་དཔག་པའི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་ཟེར་བ་དེ་ཤི་མ་ཐུབ་པར་བསྡད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངས་ནམ་རྒྱུན་ཁ་ཤོབ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐར་པ་ཟེར་བ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་རེད་དམ་ཞེ་ན། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་མི་ཚང་མ་དངོས་གནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྩེ་བ་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱིད་ན་སྐྱིད་མཉམ་དང༌། སྡུག་ན་སྡུག་མཉམ། དེ་འདྲའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ན་དེ་ལ་ངས་ཐར་པ་ཟེར་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་བསྟུད་ནས་ཞི་བདེ་བྱམས་བརྩེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བསྐྲུན་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་བྱུང་ན་ཚེ་འདི་ལ་སྐྱིད་པ། ཚེ་ཕྱི་མར་ཕན་པ། ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་སྙིང་དོན་དང་མཐུན་པ། འཇིག་རྟེན་ཡ་རབས་ཀྱི་སྙིང་དོན་ལྡན་པ་བཅས་ཡོང་གི་རེད། ང་རང་ཚོ་སོ་སོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། འཛམ་གླིང་འདིས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་ལམ་ལ་འགྲོ་ཨེ་ཐུབ་བལྟ་རྒྱུ་ང་ཚོ་ཚང་མར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་བོད་པ་ཞེས་མཛུབ་མོ་བཙུགས་སའི་རྡོག་རྡོག་གཅིག་ཆགས་ནས་བོད་པའི་ཚབ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་དང༌། བོད་པའི་རིན་ཐང་མཚོན་མཁན་ཞིག བོད་པའི་འཇོན་ཐང་སྟོན་མཁན་ཞིག་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་ལས་ཀ་བྱས་པ་དེ་ཚོའི་རྫུན་རྐུབ་རྟོལ་མཁན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པས་གཞན་གྱི་ལུང་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་བློ་བཏང༌། འཆར་གཞི་བཀོད་དེ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་དེ། བོད་ལུང་པར་དཔོན་པོ་གསར་པ་ཞིག་གི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་འཆར་གཞི་བཀོད་དེ་བྱས་པའི་ལས་ཀའི་རྫུན་རྐུབ་བརྟོལ་རྒྱུར་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་དེ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།’’17jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

དུས་མཚུངས་གསར་འགོད་པ་ (Ellen S.Goldberg) དང་ (Nathan Katz) གཉིས་བཞུགས་སྒར་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བཅར་གྱིས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པ་ཁག་ཟླ་ཤས་རྗེས་ (Christian Sciencr Monitor) དང་ (The Tampa Tribume) ཞེས་པ་གཉིས་ནང་ཐོན་གསལ།

གསར་འགོད་པས། ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མོ་འདི་ནི་བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་ ༢༥ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་བའི་ལོ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཉིན་གང་ཉིད་མཛད་འཕྲིན་གང་བསྐྱངས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༩ པར་ངོས་ནས་ངྷ་

རམ་ས་ལར་བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་འདུ་འཛོམས་སར་ཚིག་འགའ་ཤས་བཤད་རྗེས་འཆར་ཅན་ལྟར་ལས་ཀར་ཕྱིན་པ་ཡིན། གང་ལྟར། ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མོ་དེ་ནི་ཉིན་གཞན་དང་གཅིག་པ་འདྲ་པོ་རེད། བོད་མི་ཚོས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོའི་ལུང་པ་དང་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་སེམས་གཏིང་ནས་མ་བརྗེད་པར་དྲན་གསོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་བོད་མི་ཚོ་དང་ཐུག་འཕྲད་སྐབས་དྲན་གསོ་གསར་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག ག་དུས་ཡིན་རུང་རང་གིས་མྱངས་པའི་དཀའ་སྡུག་སྐོར་བཤད་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་ངུ་ཤོར་གྱི་འདུག སྐབས་རེ་ངོས་རང་ཡང་མིག་ཆུ་ཤོར་བ་ཡོང་གི་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་རང་གི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ད་ལྟའི་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་སྲིད། རྒྱ་གར་དུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ནི་རང་གི་ལུང་པ་མཐོང་མྱོང་མེད་སྟབས་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་བམ། གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་དང་མཉམ་བསྲེས་མི་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལམ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཐོག་མ་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང༌། བོད་མིའི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཡོད་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་མཚོན་པས་ས་གནས་གཞན་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནི་རང་གི་གོམས་གཤིས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་ཆེད་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ཤེས་ཡོན་སྐོར་མཚོན་ན། རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་དམ་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཕྲུག་ཚོས་རང་གི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སློབ་གཉེར་ཆེད་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་ཡོད། ངྷ་སར་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པ་རྒྱ་གར་གཙོས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཉར་གྱི་ཡོད། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བརྒྱུད་བོད་མིའི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་ཅིང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོས་བོད་མིའི་གོམས་གཤིས་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེས་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད། རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དེ་བརྗེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་སྲིད། ད་ཆ་ཁོང་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོ་ནས་དཔེ་བླངས་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ལ་རིན་ཐང་ཞིག་ཡོད་པར་མཐོང་གི་ཡོད། རང་གི་ལུང་པ་ཤོར་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་དངོས་བདེན་རེད། དེ་ནི་ནང་གི་རྐྱེན་མིན་པར་ཕྱིའི་བཙན་ཤེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། རང་ངོས་ནས་བོད་ཕྲུག་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཨ་རི་སོགས་ལུང་བ་གང་དུ་བསྡད་དེ་དེའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་ཐབས་འབད་བརྩོན་ཇི་ཙམ་བྱས་རུང༌། ནུབ་ཕྱོགས་པ་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཆགས་ཀྱི་མ་རེད། གལ་སྲིད་རང་གི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ཡོངས་སུ་བརྗེད་པ་ཡིན་ན། མཐའ་མའི་འབྲས་བུར་རང་ཉིད་བོད་པ་མིན་པ་ནུབ་ཕྱོགས་པའང་མིན་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་རང་ཉིད་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་ལམ་ལུགས་འཇགས་ཐབས་བྱས་ན་ཡག་གི་རེད། ཅེས་རྒྱུན་དུ་བསླབ་བྱ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་བོད་མིའི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་དགོས་སྐོར་སློབ་སྟོན་གནང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བཟོ་ལས་ཐོག་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་ནས་མང་པོ་ཞིག་སྦྱངས་ཀྱི་ཡོད་ངེས་ལ། གློ་བུར་དུ་དེང་དུས་གསར་ལུགས་ཐོག་གདོང་ལེན་གནང་དགོས་དུས་རང་གི་ལུང་པར་ཕྱིར་ལོག་གནང་སྐབས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་རང་རེད། ང་ཚོས་ལམ་ལུགས་རྙིང་པ་འདོར་དགོས་ཀྱི་རེད། བོད་ནི་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་དེང་དུས་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་འཛམ་གླིང་གསར་པའི་རྗེས་སུ་བསྙེགས་ཐུབ་པ་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ངོས་རང་གིས་ཕྱི་དངོས་པོ་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས། རང་དབང་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དེར་འགྱུར་བ་གཏོང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དེ་རེད་གསུངས་སོང༌། དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་སྒོ་ནས་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་འགོ་ཁྲིད་དེས་གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དབང་ལ་འགལ་རྐྱེན་བཟོ་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། མང་གཙོའི་ལམ་ནས་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༡༩༦༣ ལོར་ངྷ་རམ་ས་ལའི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་དེའི་ནང་ཐ་ན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་དབང་ལའང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཆོག་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་བཏོན་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་དུ་ལོག་སྐབས་གནས་སྟངས་ཞི་འཇམ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་ངྷིར་དཔེ་བླངས་འདོད་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས་ཁོང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་མེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དེའང་ཆབ་སྲིད་ནས་དགོངས་པ་ཞུས་ཏེ་གྲྭ་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིག་བྱས་ནས་རྒྱང་བལྟ་བྱེད་རྩིས་ཡོད། མི་གཞན་གྱིས་འགན་འཁྱེར་དུ་བཅུག་དགོས།

གལ་སྲིད་འགན་འཁྱེར་མཁན་དེར་ནོར་འཁྲུལ་ཚབས་ཆེའི་རིགས་བྱས་པ་བྱུང་ཚེ་དེར་བྱུས་ཏོག་འདྲ་བྱེད་པ་ལས་དེ་མིན་ངོས་རང་ལ་ངལ་གསོའི་དུས་ཚོད་དགོས་ཀྱི་རེད། མ་འོངས་པར་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་བརྗོད་པ་ལྟར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དང༌། རྒྱའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཚུད་པའི་ཤར་ཕྱོགས་ཁམས་དང༌། ཨ་མདོ། དཔེར་ན་ཟི་ཁྲོན་དང༌། ཡུའུ་ནན་ལྟ་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་བོད་ལྗོངས་ཤིག་བཟོ་གལ་ཆེ། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིས་སྦྱར་ཡིག་མང་པོ་ཞིག་ནང་བོད་དུ་རྒྱའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་བསྟི་གནས་ཡོད་པར་བཤད་འདུག་པས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་དེ་དངོས་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངས་མི་ཤེས། སྐུ་ཉིད་ནས་བཅོས་མའི་སྒྱུ་སྐར་སོ་ལྟ་བརྒྱུད་ནས་གནས་ཚུལ་ངོས་ལེན་དགོས། འོན་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་བྱང་མཐའི་མཚམས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱའི་དམག་མི་མ་གཏོགས་བོད་མི་སུ་གཅིག་ཀྱང་གཏོང་གི་མེད། དེར་ང་ཚོར་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་བསྟི་གནས་མེད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་གཞི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཆེད་སྐུ་ཚབ་ཁག་གསུམ་བཏང་ཡོད་པས། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གདལ་བཤིགས་བཏང་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་གསར་ཤོས་ག་རེ་རེད་འདུག་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ན་ནིང་ཟླ་ ༩ འམ་ ༡༠ ཙམ་ལ་བོད་མི་

ཁྱོན་ཆེ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད། ཁྱོན་བོད་ཡོངས་སུ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་མི་གྲངས་ཤོད་རྒྱུ་མེད། འོན་ཀྱང༌། ལྷ་ས་གཅིག་པུར་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་གྲངས་འབོར་སུམ་སྟོང་ལྷག་བྱུང་འདུག རྒྱ་མིས་གསང་བའི་ཐོག་ནས་བོད་མི་སྲོག་ཐོག་བཏང་བ་དངོས་འབྲེལ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོར་གྲངས་ཚད་ཏག་ཏག་ཅིག་མེད་པ་རེད། འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་བོད་མི་དེ་རྣམས་ནས་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་གྲས་མིན་པར་དངོས་འབྲེལ་ང་ཚོས་རྒྱལ་ཞེན་ལྷག་བསམ་ཅན་གྱི་བོད་མི་དེ་ཚོའི་མིང་ཐོའི་གྲས་ནས་སྲོག་ཐོག་བཏང་བའི་ཁོངས་སུ་དེ་སྔ་ནས་ཉེས་ཕོག་པའི་བོད་མི་སུ་གཅིག་མེད་ཅིང༌། དེ་ཚོའི་གྲལ་ནས་འགའ་ཤས་རྒྱལ་ཞེན་ཆེ་བ་དང༌། འགའ་ཤས་ཆོས་བྱས་པའི་ཉེས་མིང་འོག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་དང་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་གྱི་སྐད་ཆ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཤེས་ཡོན་ལ་ཆ་བཞག་ན་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། ༡༩༥༩ སྔོན་ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁག་འགའ་ཤས་ཡོད་རུང༌། དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ནི་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད། རྒྱ་མི་སླེབས་པས་ནས་བཟུང་སློབ་གྲྭ་གསར་པ་མང་པོ་བཙུགས་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོས་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བསམ་གཞིགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དྲང་པོར་བཤད་ན། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཞེ་དྲགས་དམའ་པོ་རེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་དེ་ནི་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ཤེས་ཡོན་སྦྱང་རྒྱུའི་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཙམ་ལས་མེད། དེ་མིན་ཞིང་ལས་ལྟ་བུའི་ནང་ངལ་རྩོལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

༡༩༧༩ ལོ་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ཏུ་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ལག་བསྟར་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ཡར་རྒྱས་ཕྲན་བུ་སོང་བ་ལྟ་བུའི་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་རུང༌། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཆུ་ཚད་ནི་ད་དུང་ཡང་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་རེད། བོད་རྙིང་པའི་དུས་སྐབས་སུ་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྤྲོད་སྟངས་དེ་མེད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་མང་པོ་ཞིག་ནི་སློབ་གཉེར་བྱེད་སའི་བསྟི་གནས་ལྟ་བུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ཚོ་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་གཏོར་བཤིག་བཏང་སྟེ་མེད་པར་བཟོས་ཟིན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ཚོ་ཚང་མར་དོ་དམ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐོན་སྐྱེད་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱ་ནག་ཏུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་ཡོད། བོད་པར་ཏོག་ཙམ་མ་གཏོགས་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་བཞག་མེད། ཟས་རིགས་ཐོག་དམ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱས་རྐྱེན་མི་མང་གི་གྲོད་ཁོག་སྟོང་པར་ལྷག་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཉིན་གཅིག་རང་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུ་ཡོང་བའི་ཡིད་ཆེས་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ཡོང་སྲིད་པར་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་ཡོད། མིའི་རེ་བ་ཇི་ཙམ་གནས་པའི་རིང་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཅིག་ཡོང་གི་རེད། གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོའི་ལུང་པའི་ཞེན་ཁོག་ནི་བཙན་བྱོལ་དུ་སླེབས་པའི་བོད་མི་ཚོ་ལས་ཆེ་བ་ཡོད། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། བོད་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སེམས་ཤུགས་ལས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཡོད། ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་མི་ལ་རག་ལས་ཡོད། བོད་མིའི་ནུས་ཤུགས་དང་སྙིང་སྟོབས། ཆིག་སྒྲིལ་ནི་རྒྱ་མིའི་བྱེད་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང༌། གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐད་ནས་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་འོས་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ ༡༩༨༥ ལོར་བོད་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེད་ཡོད་པ་དེར་བོད་མི་མང་པོས་སྐུ་ཕྱྭའི་ཐོག་བློ་འཚབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། མང་པོས་ཆིབས་བསྒྱུར་དེས་བོད་དུ་རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཐོག་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་དང་ངོས་ལེན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དགོངས་སྲིད་པས་དེར་དགོངས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་བསམ་ཚུལ་དེ་གཙོ་བོར་འཛིན་གྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ང་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་འདོད་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་དུ་མ་ཡོང་ན་སྙམ་པའི་རེ་འདུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐུ་ཕྱྭར་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཆིབས་བསྒྱུར་ངང་འཐེན་ཡོང་བ་ཞེས་རེ་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག རང་ཉིད་འགྲོ་འདོད་ཡོད་རུང༌། ཁོ་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལ་བསྟུན་དགོས་པ་དེ་ཡང་གལ་ཆེ་བ་མཐོང་གི་འདུག ཅེས་གསུངས།

དྲི་བ། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆེས་ཁྱབ་གདལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་བཅིངས་གྲོལ་ཤོག་ཁག་ཅེས་པ་དེས་རང་གི་དགོས་དོན་འགྲུབ་སླད་འཚེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མིའི་རང་དབང་གི་ལས་འགུལ་འདི་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་འགྲོ་གི་ཡོད་སྟབས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ཐོག་ནང་ཆོས་ཀྱིས་ཤན་ཞུགས་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན། རྒྱལ་ཞེན་རིང་ལུགས་དང༌། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས༌། བཅིངས་གྲོལ་བཅས་ཀྱི་གོ་དོན་ནང་ཆོས་སུ་ངོས་འཛིན་ཇི་ལྟར་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཐོག་ནས་ཐར་པ་ནི་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད། སྟོན་པའི་བསླབ་བྱའི་སྙིང་པོ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་སྐྱིད་དོན་དུ་ཡིན་པ་རེད། མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་སམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་སྐྱེལ་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཡིན། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ནམ་རྒྱ་མིས་བོད་ཐོག་བཅིངས་གྲོལ་བཏང་བའི་ཐད་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཁོ་ཚོས་འཇིགས་སྣང་དང༌། དོགས་ཟོན། ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གདལ་བཤིགས་བཏང་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། འདི་ནི་དྲག་གནོན་ཚབས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་རེད། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པར་སྐྱོན་ཆ་མང་པོ་ཡོད་རུང༌། ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བྱས་ན་དེས་མི་ཡ་རབས་ཚུལ་ལྡན་ཞིག་བཟོས་ཡོད། ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་བོད་མི་རྣམས་སྤྱིར་བཏང་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ། ཡ་རབས་དྲང་ཚུགས་ལྡན་པཞིག་ཡོད་པ། འདི་ནི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། རྒྱ་མིས་བཤད་པ་ལྟར། གལ་སྲིད་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན། མི་ཡ་རབས་དྲང་ཚུགས་ལྡན་པ་དེ་ག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། རྒྱ་མིས་བོད་དུ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་གཏོར་བཤིགས་བཏང་ཟིན་པ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་གསར་པར་ཕན་ཐོགས་ཅན་ཞིག་སླར་གསོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་གནས་ཡོད།

རྒྱའི་ལམ་ལུགས་ནི་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་དང་ཞེ་སྡང་གི་འོག་ཏུ་གནས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། རང་དབང་ཡོད་མཁན་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གཞུང་གི་ལས་དོན་བྱེད་མཁན་ལ་སྟངས་འཛིན་ཞིག་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་སྐབས་སུ་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་མི་སྒེར་པ་ཁག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཞིག་འབྱིན་ནུས།

འཇིགས་སྐུལ་རང་ལུགས་ནི་ནང་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བྱས་ན། ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འཚེ་བའི་ལས་ལས་ཁེ་བཟང་ཕྲན་བུ་ཐོབ་སྲིད། འོན་ཀྱང༌། ཁེ་བཟང་ནི་གནས་སྐབས་ཙམ་ཡིན་པ་རེད། དཀའ་ངལ་ཞིག་སེལ་ཐུབ་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་དཀའ་ངལ་གཞན་ཞིག་འཕྲད་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་རེད། འདི་ནི་ང་ཚོས་ཨི་སི་རལ་ (Israel) དང༌། ཨ་རབ་ (Arab) ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་རྙོག་གྲ་ནས་མཐོང་ཐུབ། ཡག་ཤོས་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན། དེར་དུས་ཚོད་ཕྲན་བུ་འགོར་སྲིད་ཀྱང༌། ཐེངས་གཅིག་སེལ་ཐུབ་པ་དེས་གཏན་འཇགས་གནས་ཐུབ། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དེ་ནི་པོ་ལི་ཤི་ (Polish) མི་མང་ཆེད་ད་ལྟའི་བླ་ཆེན་པོབ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ན་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཚོན་ན་དེ་ནི་ད་ལྟའི་མི་རབས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་གྱི་གནས་ཚུལ་རེད། ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན། འདི་ནི་བླ་ཆེན་པོབ་དང་པོ་ལི་ཤི་ (Polish) མི་མང་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་གཅིག་པ་མ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། པོབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ངོས་འཛིན་ཡོད་པ་དང༌། རང་དབང་ལྡན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་དངོས་གནས་བྱས་ན་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་རེད། ཅེས་སོགས་སྩལ།

གཞན་ཡང་སྐབས་དེར། དད་གཏོང་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པ་འབྲས་བློ་གླིང་ཏྲེ་ཧོར་བཀའ་འགྱུར་བ་སྤང་ནང་སྤྲུལ་སྐུ་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། སེར་སྨད་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དོན་ལྡན། དྷ་ས་བསོད་ནམས་ཁང་གསར་གྱི་ཁང་བདག་ལྕམ་ཕུར་བུ་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་དོན་བཞིན་ྋསྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་ཆེད་དུ་སྤྱན་དམིགས་ཀྱིས་ད་ལམ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆོས་ཞུ་བ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་དང༌། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་རྣམ་པ་གཉིས། གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན། བཙུན་མ་བཅས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་སུམ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ་བ་དང༌། ཕྱི་མི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་སོགས་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་ལ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་ཉིང་བཅུད་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་གཙོ་གྱུར་ཐོག་ལམ་རིམ་འབྲིང་ཆུང་གཉིས་དང༌། གསེར་ཞུན་མ། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང༌། མྱུར་ལམ། ཉིང་ཁུ་ཚིགས་བཅད་མ། བདེ་ལམ་བཅས་ཡོངས་གྲགས་ལམ་རིམ་ཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་ཐོག་ལྷོ་བརྒྱུད་ལམ་རིམ་བསྣན་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུང་ཆོས་ཟབ་མོ་སྩལ་རྒྱུ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ། ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ནས་སྦྱིན་བདག་ཁག་གི་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་བསྟུན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཤེར་སྙིང་དབུ་སྐུལ་གྱིས་བདུད་བཟློག་མཛད།

མུ་མཐུད་ཚོགས་གཞུང་དབུ་མཛད་ནས་དགའ་ལྷ་དང༌། ལམ་རིམ་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་བཅས་དབུ་བསྐུལ་ཚོགས་འདོན་དང༌། གསོལ་འདེབས་མལ་སྐབས་སྦྱིན་བདག་གསུམ་སོ་སོས་ལྷ་རེག་ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས་ཀྱིས་སྣེ་དྲངས་ཏེ་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཏེགས་འབུལ་ཞུས། དེ་ནས་ལྗགས་བཤད་དབུ་འཛུགས་མཛད།

ད་རེས་གསུང་ཆོས་ཉིན་ཧྲིལ་པོ་བཅུ་གསུམ་དང༌། ཉིན་ཕྱེད་གསུམ་བཅས་ཁྱོན་ཉིན་བཅུ་དྲུག་རིང་ཞལ་འདོན་གསོལ་འདེབས་སོགས་མཛད་རིམ་གོང་འཁོད་ལྟར་ཕྱག་ལེན་བསྐྱངས། ཆོས་གྲལ་དུ་མཚུངས་མེད་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་དབུས། ཤར་བྱང་གི་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་དང༌། མཁན་པོ་ལས་ཟུར། བླ་སྤྲུལ་ཁག དགེ་བཤེས་བགྲེས་པ། བྱ་བྲལ་བ། གཞན་ཡང་བློ་གསར་དཔེ་ཆ་བ་དང༌། གཉུག་མར་གནས་པའི་དགེ་འདུན་གྲུབ་བཙུན་སོགས་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་དང༌། ནུ་འཐུང་བྱིས་པ་པང་དུ་ཐོགས་པའི་ཕྲུ་གུའི་ཕ་མ། ན་གཞོན་ཕོ་མོ་སོགས་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ཁོངས་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་ཡང་གང་འཚམས་འདུས།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཀྱང་ད་ལམ་མགུལ་ཆམ་གྱི་རྣམ་པ་དྭངས་སྐྱེས་ཆེར་མེད་ནའང་གཅིག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་དགོངས་པ་སྙིང་པོ་ཅན་དང༌། བོད་འབངས་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་རྗེས་ཆགས་ཆེན་པོས་ཉིན་ལྟར་ཆགས་མེད་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཞོགས་པ་ནས་དགོང་དྲོ་བར་གསུང་རྒྱུན་མ་ཉམས་པའི་སྒོ་ནས་ལྗགས་ལུང་དང༌། དཀའ་གནད་ཁག་ལ་ལྗགས་བཤད་མཛད་ཅིང༌། ལྷག་པར་བར་གསེང་བར་གསེང་དུ་ཐུགས་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་ཕྱུང་བའི་བཀའ་སློབ་གལ་ཆེ་རིམ་པར་སྩལ། ཉིན་དང་པོ་ལྗགས་བཤད་དུ་ལམ་རིམ་འཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་དེ་འབོར་ཆེ་བས་བར་ལམ་གནང་མཁན་བྱུང་མེད་པ་སོང་ཙང་ད་ལམ་བཤད་ན་བསམ་པ་དང༌། གཙོ་བོ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་གཞིར་བཞག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ངས་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། བོད་མི་མང་དང་ལས་འབྲེལ་ཡོད་པ་རེད། ལས་འབྲེལ་ཡོད་པ་དེར་བཤད་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། ཚང་མར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་ཞེས་དང༌། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོ་ཆོས་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཡོད་པ་མ་རེད། བྱས་ཙང་ཏོག་ཙམ་གོ་ཁག་པོ་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ངས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱས་པོ་རྒྱག་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཡོད་མ་རེད། སྐབས་བསྟུན་གལ་ཆེ་བ་འགའ་ཤས་ཁ་ཐུག་ལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཆོག་ཅེས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བཀའ་བཞེས་སྩལ། དེ་ནས་ཡང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་སེམས་དུལ་བ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་སེམས་མ་དུལ་བ་དེ་རེད། ཕྱིའི་གནས་ཚུལ་དང་ལུས་ཀྱི་ན་ཚ་སོགས་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་མ་རེད། དེས་ཤུགས་རྐྱེན་ཕྲན་བུ་ཐེབས་པ་ནི་སྐབས་འཕྲལ་སྐབས་འཕྲལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རེད་ཅེས་དང༌། ལམ་རིམ་གྱི་རྩ་བ་གཞན་ཕན་གྱི་སེམས་བཟང་པོ་འདི་ཁོ་ན་རེད། འཚེ་བའི་ཉེས་དམིགས་དང༌། འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། རྣམ་ཀུན་ནས་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་རྣམ་ཀུན་ནས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར། གློ་བུར་ཞིག་ལ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེས་ཕན་ག་རེ་ཐོགས་ཀྱི་རེད་དམ་ཞེས་གསུངས།

དེ་ནས་ཆོས་ལུགས་སྡོམ་རྒྱུན་གྱི་སྐོར་ལ། དེང་སང་ང་རང་ཚོར་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཆད་ཟིན་ཡང༌། ཐའེ་ཝན་དང༌། ཧོང་ཀོང་གཉིས་ལ་སྡོམ་རྒྱུན་དེ་བསྡད་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་འདུག བྱས་ཙང་ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོའི་འབྲེལ་བ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་འདུག་ཅེས་དང༌། ཡང་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་དུས་ལ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་སྟོབས་ཆེན་ཡོད་ཀྱང༌། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ད་ཆ་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

ཡིན་ནའང༌། ད་ལྟ་བོད་མི་རིགས་ཞེས་རྡོག་རྡོག་གཅིག་ལ་གནས་ཐུབ་པ་དེ་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང་དེ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞིའི་ནང་ནས་ང་སྤྱོད་པ་ངན་ཤོས་ཤིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ཕན་ཐོགས་ནི་ཆེ་ཤོས་ཤིག་རེད། ངས་ཆོས་ཞེ་དྲག་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག འབོར་ཤོབ་བཤད་པ་མིན་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བཤད་དུས་དད་པ་ཞེ་པོ་གཅིག་སྐྱེས་ཡོང་གི་འདུག དེར་བརྟེན་ང་སེམས་སྐྱིད་ཤོས་ཤིག་ཀྱང་རེད་འདུག དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་དུ་ཉམས་བཞེས་མཛད་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གདེང་ཉམས་ཕྲན་བུ་མངོན་པར་མཛད།

དེ་ནས་ཡང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་ལ་སྲོག་བློས་བཏང་གི་ཡིན་ཞེས་ཤོད་མཁན་གྱི་མི་ཡོད་པ་རེད། འགག་དོག་ས་གཅིག་ལ་སླེབས་ན་ཏན་ཏན་སྲོག་བློས་གཏོང་གི་རེད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཤི་དུས་མགོ་ཐག་རང་གིས་ཕུད་དགོས་རེད་མ་གཏོགས་གཞན་སུས་ཀྱང་ཕན་གྱི་མ་རེད། བྱས་ཙང་ངས་རྣམ་ཀུན་ནས་མིའི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ཆོས་དང༌། ལྔ་བཅུ་འདི་གང་གི་ལས་ཀ་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ཞོགས་པ་ཁ་འདོན་དང་མ་ཎི་འདྲ་བགྲང༌། ཉིན་མོ་འདིའི་རྩིས་མ་ཡལ་བ་བྱས་ནས་ལས་ཀ་ཚོང་འཁོས་སོགས་ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་དེ་བྱས། དགོང་མོའི་དུས་སུ་དེ་རིང་ངས་ལས་ཀ་ག་རེ་བྱས་འདུག མི་ལ་མགོ་སྐོར་དང་གནོད་འཚེ་བྱས་འདུག་དང་མི་འདུག་རྩིས་གཤེར་བྱས། བྱས་འདུག་ན། ངས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་གསུང་ཆོས་ཞུས་པ་རེད། འདི་འདྲ་བྱས་ན་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་དང་འགལ་འདུག་བསམ་སྟེ་སྙིང་ཁོངས་ནས་འགྱོད་བཤགས་ཀྱིས་ལྟུང་བཤགས་དང་མ་ཎི་བགྲང་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད། ཆོས་ལ་འདྲ་ཆགས་པོ་དང་བརྫུས་བྱས་ན་ཕན་གྱི་མ་རེད་ཅེས་གསུངས།

ཡང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཁས་བླངས། ལྷ་ཀླུ་བཙན་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་ཁས་བླངས། བྱེད་སྟངས་ངོ་མ་ཞིག་མ་ཤེས་པར་ན་ཚ་དང་གོད་ཆགས་ཕྲན་བུ་བྱུང་པ་དེ་ཚོ་ལས་འབྲས་ལས་འབྱུང་བའི་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར། ལྷ་འདྲེས་གནོད་པ་རེད་ཅེས་ལྷ་འདྲེ་ལ་གཏོར་མ་འབུལ་བ་སོགས་ཞབས་བརྟན་རིམ་གྲོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་བྱས་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤུས་དག་པོ་དེ་ལྷ་འདྲེ་གདོན་གེགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྐྱེལ་བའི་ཉེན་ཁ་འདུག་ཅེས་དང༌། ཡང་འཕྲལ་སེལ་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེན་གསོག་མཁན་ཞིག་ལ་ཚེ་འདིར་ལྟོ་གོས་དང༌། ནད་ཚབས་པོ་ཆེས་མནར་ནས་འཕོངས་པ་དང༌། སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་གསོག་མཁན་ཞིག་ལ་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཆེ་བ་བཅས་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འགའ་ཤས་ནས་ལས་འབྲས་མི་འདུག་བསམ་པ་ཡོད་པས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལས་ཟེར་བ་དེ་ཚེ་འདི་གང་གི་ལས་གཅིག་པུར་མི་ཟེར་བར་ཚེ་སྔོན་མའི་ལས་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་བཤད་ཡོད། བྱས་ཙང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་བདེ་སྡུག་དེ་སྔོན་མའི་ལས་ལས་འབྱུང་བ་ཤེས་དགོས་ལ། གཞན་ཞིག་ནི་ཕྱི་མ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་རྒྱུའི་ལས་ཚབས་པོ་ཆེ་དེ་ཚེ་འདིའི་དགེ་སྟོབས་ཀྱི་དག་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་རྒྱུའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་འདི་དག་ལུས་རྟེན་འདིར་སྨིན་པའང་ཡོད་པས་གནད་དེ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཟབ་གསལ་གསུང་གི་བདུད་རྩི་འཐོར་བར་མཛད།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་དབུ་ཚུགས་ཤིང༌། སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ་ཏེ། སྨོན་སེམས་བླངས་སའི་བླ་མ་དེ་འཇུག་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལྟར་བྱས་ཡོད། སློབ་མ་ཚོས་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་རྒྱུའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ་བརྟན་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་དང༌། ཡང་ངས་དེ་སྔ་བརྒྱད་སྟོང་ཁྲིད་ཆེན་སྐབས། སྔོན་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་རྒྱ་གར་ལ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་གནང་དུས་ང་རང་ལུག་རྫི་ཞིག་བྱས་ནས་དེའི་

འཁྲིས་འདི་འདྲ་ལ་བསྡད་མེད་དམ་བསམ་པ་དྲན་གྱིས་ཞེས་བཤད་མྱོང༌།

དེང་ཡང་ཡང་བསམ་བློ་གཏོང་དུས་ང་རང་ཟུར་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་འདྲ་བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཞིང༌། དུས་དེར་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་སྔོན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་བོར་ཏིང་འཛིན་ལ་རོལ་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མཐུས་ཤ་རིའི་བུ་དང༌། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་རྣམ་གཉིས་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཤེར་སྙིང་གསུངས་པའི་མཛད་པ་རྣམས་ཁྲ་ལམ་མེར་འཆར་ཏེ་དེ་རིང་གི་བཀའ་སློབ་འདི་ཡང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སླར་ཡང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསང་ཚིག་ཏུ་ངེས་པ་རྙེད་པས་མིག་ནས་མཆི་མ་དང་བཅས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི། དུག་ལྔའི་སྨག་རུམ་མཐའ་འཁོབ་ཁ་བའི་ཡུལ།། སྣང་བྱེད་སྒྲོན་མེ་བདག་གིས་བྱའོ་ཞེས།། སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་ཞལ་བཞེས་པ།། བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།། ཞེས་གསོལ།

དེ་ནས་ཡང་ཞི་བདེ་དགོས་ན་བསམ་བློ་དུལ་དགོས། མིས་མི་ལ་མ་བསྟེན་པར་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་གི་མ་རེད། མིས་མི་ལ་བརྩེ་བ་དགོས་པ་རེད། ངས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲོ་དུས་མི་མང་པོ་ཞིག་ཐུག་པའི་སྐབས་ལ་མིས་མི་ཐུག་གི་ཡོད་བསམ་སྟེ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཁོ་ཚོར་ཡང་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ་ཕན་ཡང་ཐོགས་ཀྱི་འདུག གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཚུར་སྐད་ཆ་ཞིག་དྲིས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་པ་ཚོའི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ན། དེ་དུས་གནོང་མི་དགོས་པའི་ལན་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་གཅིག་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་བྱེད་དགོས། ད་ཕན་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད་ལ། ད་དུང་ཤུགས་བསྐྱེད་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་ཞེས་ད་ཕན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་དགྱེས་ཉམས་དང་བཅས་འབྱུང་འགྱུར་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཧུར་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་མཛད། དེ་ནས་ཡང་དགེ་བཤེས་ཚོས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་གཅིག་པུ་འཁྲིད་དེ་མ་བསྡད་པར་དབང་བསྐུར། ཆོས་བཤད་གནང་དགོས། གཞན་ཚོས་ཡིན་ན་ཡང༌། ནང་ལ་ཞག་ཚིས་ཡོད་པའི་དགེ་བཤེས་ཡག་པོ་དེ་ཚོར་དོ་སྣང་མེད་པར། བླ་མའི་མིང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩི་བ་དེ་འདྲ་བྱེད་མི་ཉན། དེ་རིང་སྤྲུལ་སྐུ་མང་པོ་ཆོས་གྲལ་ལ་ཕེབས་འདུག ངས་རྣམ་ཀུན་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་མུ་གཉིས་དགོས་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ལ་བླ་མ་ཡང་ཡིན་པ་བྱེད་དགོས། སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ལ་བླ་མ་མ་ཡིན་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་སྩལ།

གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱས་པ་གཅིག་པུས་ཕན་གྱི་མ་རེད། གལ་ཆེ་ཤོས་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། བོད་ནང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བྱིན་ཅན་དེ་ཚོ་གཏོར་བ་རེད་དེ་ཧ་ལས་དགོས་པ་མ་རེད། མི་བྱིན་ཅན་ཡིན་ན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བྱིན་ཅན་མིས་ཕར་བཟོ་ཆོག་གི་རེད། རྩ་ཆེ་ཤོས་དཔེ་ཆ་རེད། དེ་ཡང་པར་ལ་མ་འཁོད་པའི་ལག་བྲིས་མ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་དང༌། རྒྱལ་རབས་སོགས་གལ་ཆེར་བརྩིས་ནས་བདག་ཉར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། བོད་ལ་ཡིན་ན་ཐོག་མར་ལྷ་ཁང་རེ་གཉིས་ནང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འགའ་ཞིག་བཞེངས་ན་དུས་དུས་སུ་ཕྱག་མཆོད་སྐོར་བ་བྱེད་ས་དང༌། ཕྲུ་གུ་ཚོར་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་ཚོ་མི་ཚེ་འདིར་སྐྱིད་པོ་ཡོང་གི་རེད། རྒྱ་གར་ནང་སྡོད་མཁན་ཚོ་ཡིན་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། གལ་ཆེ་ཤོས་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༤ ཉིན་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པའི་འཇུག་སྡོམ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་སྔར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་བཞེས་བར་ལམ་ཉམས་དམས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ད་ལམ་སླར་གསོ་དག་བཅོས་བསྟན་པའི་གསོས་སྨན་དུ་གྱུར་ངེས་མཛད་ཅིང༌། སྐལ་ལྡན་གྱི་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་གདན་གྲལ་དུ་འཇོག་པ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་འགྲེམས་པ། མཐའ་མ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་འཇོག་པ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐུ་ངལ་ལྷུར་བཞེས་ཀྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པར་སྐུ་ཕྱག་ལན་གྲངས་སུམ་ཅུ་མཛད་དེ་བླ་སློབ་དད་དམ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་མཁའ་ཁྱབ་སེམས་ཅན་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་བསྐྲུན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱང་དོག་པོར་བྱས། དེ་ནས་ལུང་འདྲེན་དང་བཅས་ལྗགས་བཤད་དུ། བསྟན་པ་རིན་ཆེན་མཆོག་གིས་མ་ཁྱབ་པའམ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔར་ཆོས་མ་དར་བ་དེ་ཚོ་རེད་ཀྱང༌། ད་ཆ་དེ་ཚོར་ཆོས་དར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མི་དོ་སྣང་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཁྱབ་ཀྱང་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་དེར་ནི།། ཞེས་པ་ནི་ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྔར་ཆོས་དར་ནས་ད་ཆ་ཉམས་པའི་ས་ཕྱོགས་འདི་ཚོ་རེད། བསྟན་པའི་གནས་ཚད་ནས་བཤད་ནའང་རེད། བོད་ལ་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སླར་གསོ་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་བཅད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།

བྱས་ཙང༌། ང་རང་ཚོར་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་གཅིག་དང༌། ལྷག་བསམ་གཅིག་དགོས་ཀྱི་རེད་ལ། དེའི་ཐོག་ནས་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཆེ་བས་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཆུང་བར་དབང་ཡོད་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་བ་ནི་ང་རང་ཚོ་བོད་གཅིག་པུ་མིན་པར་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་ཡང་བྱུང་ཡོད།

འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སེར་བ་འབབས་པ་དང་གཅིག་པ་རེད། སེར་བས་སྐབས་གཅིག་རིང་གཏོར་སྐྱོན་ཛ་དྲག་པོ་བཏང་ཡང༌། དེ་ནས་གནམ་ཐང་འགྲོ་གི་རེད། དེ་དང་གཅིག་པ་རེད། གཏན་དུ་སྡོད་ཐུབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡིད་རབ་བསྐྱོད་པ་ཡིས།། ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ང་རང་ཚོས་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང༌། བརྩེ་བའི་སེམས། ཕན་པའི་སེམས། ཤ་ཚའི་སེམས་བཅས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁྱེར་ཏེ་བསྟན་སྲིད་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་ལན་ག་རེ་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་རྒྱག་དགོས་པ་རེད། དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པས་ནང་པའི་ཆོས་འདི་ཡག་པོ་ཡིན་ཞེས་ཞེན་ཁོག་ཕྱོགས་ཞེན་བྱས་པ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ཕན་བདེའི་གཏེར་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཤོག། ཅེས་གསུངས་ཏེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་མིའི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བྱེད་ཡིན་པ་དང༌། སེམས་རྒྱུད་དུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མིའི་སེམས་རྒྱུད་དུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་ཡང་ཞི་བདེ་ཡོང་གི་རེད། བྱས་ཙང་ང་རང་ཚོས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རྣམས་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་གཏེར་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོས། སླར་ཡང་བོད་ལ་ཆོས་སྲིད་གང་ཅིའི་ཐོག་ལ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་རྒྱོབས་ཞེས་ཆོས་སྲིད། འདི་ཕྱི། འཕྲལ་ཡུན་གང་ཐད་ལ་འཇུག་སྒོ་མ་ནོར་བའི་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྩལ།

ཚེས་ ༥ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་པར་མཛད་ཅིང༌། དད་སྦྱིན་འབྲས་བློ་གླིང་ཏྲེ་ཧོར་བཀའ་འགྱུར་སྤང་ནང་སྤྲུལ་སྐུ་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། སེར་སྨད་དགེ་བཤེས་བྱ་བྲལ་བ་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ལྡན། ངྷ་ས་བསོད་ནམས་ཚོང་ཁང་གི་ཁང་བདག་ལྕམ་ཕུར་བུ་བཅས་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་མཇལ་ཞུས་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། མུ་མཐུད་ྋགོང་ས་མཆོག་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དུ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་སླད་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་འཁོར་དངའབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་སྤང་ནང་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེས་བཏེགས་འབུལ་དང༌། འཁོར་ལོ། དུང་དཀར༌། ན་བཟའ་སྐོར་བཅས་དངོས་འབུལ་འབུལ་ཐོ་དང་སྦྲགས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར།

དེ་རྗེས་ཞལ་བཞེས་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་ཐོབ་པའི་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་གི་ཡོན་དུ་ཞིང་ཁམས་དབུལ་བའི་མལ་རྟེན་གསུམ་བྱ་བྲལ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ལྡན་དང་ལྕམ་ཕུར་བུ་གཉིས་སོ་སོ་ནས་བཏེགས་འབུལ་ཞུས། སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་སོ་སོར་ལེགས་དར་བཅས་སྩལ། ཤིས་པ་བརྗོད། ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་གྲོལ། ཚོགས་ཡོངས་ནས་ཐུགས་སྨོན་ཤུགས་དྲག་དང་བཅས་བསྟན་འབར་མ་གསུངས་ཏེ་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྦྱིན་བདག་གི་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

༢༽གསར་མཁན་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་ཚགས་པར་འགོད་མཁན་བེ་ཅལ་ཁ་རན་ཐི་ (Vijay Kranti) ཞུ་བས་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡང་གོ་ཐོས་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་ཁྱུག་ཙམ་གཟིགས་སྐོར་གནང་རྒྱུའམ། ཡང་ན་བོད་དུ་གདན་བཞུགས་ཆེད་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་འཆར་ཇི་ཡིན། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དང་ཐོག་གསལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱུར། ད་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་དེའང་ད་ལྟའི་འཆར་ཐག་གཅོད་གཏན་འཁེལ་མེད་པ་དང༌། གལ་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱས་དབང་དུ་བཏང་ནའང༌། དེ་ནི་ཁྱུག་ཙམ་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུ་ཞིག་ལས། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདིར་ང་བོད་དུ་གཏན་སྡོད་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་གླེང་སློང་བྱ་ཐབས་མེད་ངེས་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་འདོད་དགོངས་གཞིའམ་ཡང་ན་རྒྱ་དམར་གྱིས་མགྲོན་འབོད་ཞུས་དོན་བཞིན་དགོངས་བཞེས་གནང་བ་ཇི་ཡིན། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་གཉིས་ཀ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ང་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་འཆར་གྱི་བསམ་བློ་དེ་གཅིག་ནས་ང་རང་ངོས་ནས་རང་གི་ལུང་པ་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་བློ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། གཉིས་ནས་རྒྱ་དམར་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ཐག་ཆོད་གཏན་ཁེལ་གང་ཡང་མེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དོན་གནད་འདིའི་ཐོག་སྔོན་དུ་བཀའ་གནང་དོན་གལ་ཏེ་གནས་སྟངས་འོས་འཚམས་རན་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས་པ་དེ་གནས་སྟངས་རན་པོ་ཞེས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་བཟུང་ཆ་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་བོད་དུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ན། ང་བོད་མི་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱ་རྒྱུར་རང་དབང་གཙང་མ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་དུའང་རྒྱ་དམར་གྱི་བཀག་འགོག་མེད་པར་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་བསྐྱོད་ཆོག་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་ནི་ངའི་རེ་འདོད་ཉུང་མཐའ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་དོན་ངའི་བསམ་ཚུལ་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ཆོག་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་བཅས་འདི་དག་ནི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་དམར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གོང་གསལ་རང་དབང་དེ་དག་གཙང་མ་ཁ་བཤད་དོན་འཁྱོལ་ཞིག་འབུལ་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་དམར་གྱིས་གོང་གསལ་རང་དབང་དེ་ཚོ་སྤྲོད་རྩིས་ཡོད་མིན་ངས་ཤེས་ཚོར་མ་བྱུང་སྟབས། དེའི་ཐད་ང་ཚོས་བསྒུག་སྡོད་ཀྱིས་མིག་བལྟ་བྱ་རྒྱུ་རེད། ད་ལྟའི་བར་ངས་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་རང་དབང་དེ་ཚོ་སྤྲོད་དགོས་པའི་རེ་དོན་གང་ཡང་ཞུ་སྐུལ་བྱས་མེད། ཅེས་གསུངས། གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་དེས་དགེ་ཕན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་དང་བོད་མི་ཚོ་ངོ་མ་ངོ་ཐུག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེས་ངའི་མི་མང་ཚོའི་འབྲེལ་མཐུན་དམ་ཟབ་དུ་གནས་ཐུབ་ཅིང༌། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེ་འབྱུང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་བར་བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོ་ཁག་གསུམ་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱིར་འབྱོར་གྱིས་གཞུང་འབྲེལ་ལས་བསྡོམས་གསལ་བསྒྲགས་གནང་དོན་དུ། རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་འོག་བོད་མི་ཚོར་ཁེ་དབང་གང་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་མ་ཟད། དགེ་ཕན་གང་ཡང་མེད་ངེས་ཞེས་གསལ་ཡོད་སྟབས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་དེ་བཞིན་བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་བོད་ནང་དེ་སྔ་ཕེབས་པ་ཚོ་ལས་ཐབས་ཚུལ་གང་འདྲའི་སྒོ་ནས་ཕན་རླབས་ཆེ་ལ་དེ་དག་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ནས་བཟུང་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ནང་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་ལེགས་བཅོས་བྱ་རྒྱུར་ཐབས་བྱུས་འཛིན་གྱི་ཡོད་ལུགས་རྒྱུན་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བསྒྱུར་བཅོས་དེ་དག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ བར་མཇུག་བསྐྱེལ་བྱ་བཟོ་ཡོད་སྟབས། དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཟད། ང་རང་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་བལྟ་འདོད་ཅི་ཆེ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཚེ་སྐུ་སྲོག་ལ་ཉེན་སྲུང་འགན་ལེན་ཚུགས་ཚུད་ཡོང་གི་ཡོད་མིན་བོད་མི་ཚོར་སེམས་འཚབ་ཆེ་བས། དོན་གནད་དེར་འགན་ལེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་དགོས་རྒྱུར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རེ་འདུན་སྟོན་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་བཞིན་སྲིད་དོན་གྱི་ལས་དོན་ཞིག་མ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ལྟ་སྐོར་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ངས་ད་ལྟའི་འཆར་གང་ཡང་འཕྲོས་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་མིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་དེར་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གནད་ཅིག་དང་རང་བཞིན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། ཁྲིམས་དོན་མཁས་མྱོང་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་བརྗོད་དོན་ལྟར་གལ་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཆེད་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་བ་ཡིན་ན་ཕྱིར་ཕེབས་བྱུང་མཚམས་བཙན་བྱོལ་བའི་ཐོབ་ཐང་རྩ་བརླག་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པར་བརྟེན་དོན་གནད་འདིའི་ཐོག་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དོན་གནད་འདི་བཞིན་དཀའ་རྙོག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཞིབ་ནན་ལྟ་རྟོགས་དགོས་སྟབས། ང་ཚོས་ཐབས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་གཏན་ཁེལ་བྱུང་ཚེ་ཆིབས་ཞབས་ལྷན་དུ་ཕྱི་འབྲེལ་མི་སྣ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་གསར་ཤོག་མི་འཐུས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བའི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཁག་མཉམ་བསྐྱོད་དགོས་པའི་ཐུགས་འདོད་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བསམ་བློ་དེ་ང་རང་ལ་ཡང་ཡོད་མུས་ཡིན། གནས་སྟངས་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་དྲི་ངན་ཡོངས་བྲལ་ཐོག་ཞིབ་ལྟ་ཐུབ་མཁན་འགའ་ཞིག་ང་ཚོ་དང་མཉམ་བསྐྱོད་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ངའི་བློ་འདོད་ཇི་བཞིན་ཕན་ཐོགས་ཀྱང་ཡོང་ངེས་རེད། ཅེས་གསུངས། གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་དོན་གནད་འདིའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་ད་ཕན་གྲོགས་རམ་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཡོད་དམ། ྋགོང་ས་མཆོག་ལྷན་དུ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་གཟིགས་ཞིབ་པ་ཁག་གཏོང་རྩིས་ཡོད་མིན་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་ད་ལྟའི་བར་གོང་འཁོད་ཚོགས་པ་སུ་འདྲ་ཞིག་ལའང་ཞུ་སྐུལ་འབྲེལ་གཏུགས་གང་ཡང་བྱས་མེད་ཅིང༌། དེར་བརྟེན་ད་ལྟའི་འཆར་ངས་གཞུང་དང་ཚོགས་པ་དེ་ཚོའི་ལྟ་ཕྱོགས་འཛིན་སྟངས་སྐོར་གང་ཡང་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་དེས་དུས་ཡུན་མང་པོའི་གོང་ནས་ངང་སྒུག་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱ་མིའི་རེ་འདོད་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་ཕན་གྲོགས་གྱུར་གྱི་མ་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་ཚོས་ང་རང་ཚོའི་རེ་འདོད་སྒྲུབ་རྒྱུར་ཐབས་འཚོལ་ཤུགས་གནོན་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་རྒྱ་མིས་ཀྱང་ཁོ་རང་ཚོའི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་ཐབས་སྐབས་འཚོལ་བེད་སྤྱོད་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཆགས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་མི་ཚོས་རྟག་ཏུ་ཞུ་འབོད་བྱེད་དོན་ལ་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མི་ཚོ་གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མགོ་སྐོར་བསླུ་ཁྲིད་བྱས་ཡོད་ལུགས་བཤད་སྟབས། ྋགོང་ས་མཆོག་ད་ཆ་བོད་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་ཉེན་དོགས་རིགས་མེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདིར་བརྗོད་ཚོད་གང་ཡང་མ་ཐིག་གཤིས། ད་ལྟ་དོན་གནད་འདིའི་མགོ་སྟོད་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་རེ་བ་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དོན་གནད་དེར་གང་མྱུར་བརྗེ་འགྱུར་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ལྟར་ཡོང་རྒྱུའང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། ད་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་པའི་བློ་སྤོབས་ཞུམ་སྟེ་རང་ཁར་ལམ་མེད་བསམ་ཐག་ཆད་དེ་མ་བསྡད་པར་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་ལས་དོན་ལ་སྨན་པའི་ཐབས་བྱུས་འཛིན་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གནད་འགངས་ཆེན་པོ་རེད། མི་ལོ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པའི་རིང་རྒྱ་མིའི་གཉའ་གནོན་གདུག་རྩུབ་འོག་དཀའ་ངལ་སྣེ་མང་གདོང་འཕྲད་བྱུང་ཡོད་ནའང༌། བོད་མིའི་རྒྱལ་ཞེན་གྱི་བསམ་བློ་ནི་གཡོ་མེད་སྲ་བརྟན་དུ་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་དམར་གྱིས་ནང་ཆོས་དང་ཡོངས་སུ་རྒྱབ་འགལ་འགྲོ་གཞིའི་སྤྱོད་ཚུལ་མངོན་སུམ་འཛེམས་མེད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་པར་དོན་འབྲས་མ་བྱུང་སྟེ། དེང་བོད་མིའི་ཆོས་དད་ཀྱང་དེ་བས་ཤུགས་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་སྤྱོད་ཚུལ་དེ་དག་ནི་ཁོ་རང་ཚོར་ཕན་མེད་གནོད་འགལ་དུ་ཕྱིན་པ་རེད། བོད་ཡུལ་ནི་ད་ཆ་བོད་མིའི་ནང་ཆོས་དང་རྒྱ་དམར་གྱི་དམར་པོའི་ལྟ་བའི་དབར་ཞི་བའི་འགྲན་བསྡུར་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁྱམས་ར་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། རྒྱ་དམར་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་ནི་མི་སྤྱོད་དང་མ་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ངའི་བསམ་བློར་རྒྱུ་མཚན་གཞིར་བཞག་ཐོག་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནང་ཆོས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ལོན་རྒྱུ་ཐེ་ཚོམ་བྲལ་བ་ཞིག་རེད། དོན་གནད་འདི་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གཅིག་པོར་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་སྤྱིར་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་གཟིགས་ཏེ་བོད་དོན་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་འབྲེལ་བརྗོད་ཇི་འདྲ་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ཆགས་སྟངས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་དམིགས་བསལ་ཆེ་མཐོང་དང་ཕན་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་དབར་ཞི་བདེ་འབྱུང་རྒྱུ་ནི་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་ལ་ཤིན་ཏུ་རག་ལས་བ་ཞིག་རེད། རྒྱ་དཀར་ནག་གི་མི་འབོར་གཉིས་བསྡོམས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གི་འབོར་གྱི་ཆ་ཟུར་གང་འཚམས་ལོན་གྱི་ཡོད་སྟབས་དེས་རྒྱལ་ཡོངས་ཞི་བདེར་ཐད་ཀའི་ཕན་ཁྱད་དང༌། ཉེས་སྐྱོན་གང་རུང་འདྲ་མཚུངས་ཡོང་རྒྱུདང༌། བོད་ནི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་དཀྱིལ་དུ་གནས་ཡོད་སྟབས། བོད་དོན་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་འདི་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེ་རྒྱུན་འཇགས་ཐུབ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཞི་བདེ་གནས་ཐབས་ལ་དགོས་གནད་ཕན་ཁྱད་ཅི་ཆེ་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་ནི་ངེས་པར་དུ་གཙང་སེལ་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཐའེ་ཝན་གྱི་བུད་མེད་གསར་འགོད་པ་ (Tina Chou) ཞུས་པ་མཇལ་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་དོན་གནད་འདིར་འཛམ་གླིང་མི་མང་རྣམས་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་བལྟ་ཞིབ་བྱེད་མུས་ཡིན་སྟབས། བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་དགོས་དོན་ཅི་ཡིན། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ནས་བཟུང་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་ཤིང༌། ལྷག་དོན་རྒྱ་དམར་གྱི་དྲུང་ཆེ་ཧུ་ཡའོ་པང་ (Hu Yao Bang) བོད་ནང་དངོས་སུ་འབྱོར་ཏེ་འདས་པའི་ནང་རྒྱ་དམར་གྱི་བྱས་ཉེས་ནོར་འཁྲུལ་རྣམས་ངོས་ལེན་དང་སྦྲགས་མི་མང་ཚོར་བཟོད་གསོལ་གྱིས་གནས་སྟངས་གང་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་སྲིད་བྱུས་བརྗེ་བསྒྱུར་གྱིས་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་ཁས་ལེན་ཡང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཧུ་ཡའོ་པང་གིས་དེ་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་རང་གནོང་ངོས་ལེན་ཐོག་ནས་བཟོད་གསོལ་བྱས་པར་ངས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་སྔ་རྒྱ་དམར་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་རང་གི་བྱས་ཉེས་ནོར་འཁྲུལ་ངོས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༡ ནས་ ༡༩༨༢ ཀྱི་ལོ་རྒྱུན་རིང་བོད་མིའི་འཚོ་བ་དང་ཤེས་རིག་གི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ཙམ་ནས་གོང་གི་ཡར་རྒྱས་དེ་དག་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགལ་ལས་འགུལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཆེད་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ༡༩༨༣ ཀྱི་ལོ་འགོར་ང་རྡོར་གདན་དུ་ཡོད་སྐབས། ༡༩༨༥ ལོར་ང་བོད་ནང་བལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་བློ་འདོད་ཡོད་སྐོར་ངས་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་སྐབས་བོད་ནས་བོད་མི་ཁྱོན་ཆེ་འབྱོར་ཡོད་པ་དང༌། ངས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་དགོས་གནད་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་དེ་སྔ་ལས་ཞི་འཇམ་ཚུལ་མཐུན་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྤྱིར་བཏང་གི་གནས་སྟངས་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་ཐབས་ཡིན་པ་རེད། དེ་སྐབས་ངས་བོད་དུ་ཁྱུག་ཙམ་བལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་འོས་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་བྱུང༌།

འོན་ཏེ་དེ་འདྲའི་བལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུ་དེ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་ཐུབ་མིན་ནི་རྒྱ་དམར་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་འཛིན་སྟངས་ལ་ཡོངས་སུ་རག་ལས་པ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་དུ་བོད་གནད་འདིའི་ཐོག་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མུས་ཡིན། བོད་ནང་གཞིས་ལུས་མི་མང་རྣམས་ང་ཐུག་འདོད་ཅི་ཆེ་ཡོད་ནའང༌། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདིར་ང་བོད་དུ་ཁྱུག་ཙམ་བལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུ་གནས་སྟངས་མ་འོས་མ་འཚམས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ད་ཆ་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་མིན་པའི་དགོངས་ཚུལ་དེ་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་བོད་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་ཡོད་མུས་ཡིན། ཁྱེད་རང་གིས་ང་བོད་ནང་བལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་དགོས་དོན་ཆ་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་ཟེར་བ། དང་པོར་ང་བོད་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་བོད་ནང་བོད་མི་ཚོར་ངའི་བསམ་ཚུལ་རང་དབང་གཙང་མའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ཆོག་པ་ཞིག་དང་ལྷག་པར་ང་བོད་དུ་གནས་ཡུན་རིང་ང་དང་ཐུག་འཕྲད་འབྲེལ་གཏུགས་བྱུང་བའི་མི་ཚོར་ང་ཕྱིན་པའི་རྗེས་དཀའ་རྙོག་མི་འཕྲད་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་དང༌། དེ་སྔ་བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་རིམ་པ་གསུམ་བོད་ནང་བསྐྱོད་རྗེས་གཞིས་ལུས་བོད་མིར་དཀའ་རྙོག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོས་གནད་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང་བོད་མིའི་རེ་འདོད་དང་བསམ་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་སོགས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དག་དགོས་གནད་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ཞེས་གསུངས། གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཆེད་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དེ་ཕྱི་བཤོལ་གནང་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་སྲིད་པ་ཞིག་ངེས་གཏན་རེད། ང་བོད་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་དེས་བོད་མི་ཚོར་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ངེས་རྙེད་བྱུང་མཚམས་བོད་བསྐྱོད་འཆར་གཞི་དེ་ཕྱི་བཤོལ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་ཕེབས་གནང་མེད་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་སྙན་འབུལ་ཡང་ཡང་ཞུས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་དེ་རང་ཤུགས་ཆེར་འཛིན་ཏེ་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་སོགས་པའི་བོད་ནང་ཕེབས་ན་ཕན་ཐོགས་དེ་ཙམ་མི་ཡོང་བའི་རྟགས་མཚན་མང་པོ་བྱུང་བ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་སྔ་ལོ་བོད་ནང་བོད་མི་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་མིའི་ཆོས་དོན་རང་དབང་བཀག་འདོམས་དམ་དྲག་བྱས་པ་སོགས་ཚང་མ་མཁྱེན་ཆུབ་བྱུང་བར་བརྟེན་ནས་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་ཕན་ཐོགས་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱུང་གནང་མེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལྟ་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། འདི་ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ངས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ད་ལྟ་དོན་གནས་འདིར་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ནས་ ༥༥ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ཏིན་ཞའོ་ཕིང་དང་ངོ་མཇལ་བྱུང་ཡོད་སྟབས་མི་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མིན་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོད་པར་ངས་ཡིད་ཆེས་ཞུ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་དམར་གྱི་སྲིད་བྱུས་མང་པོ་ཞིག་མི་འདི་རང་ལ་རག་ལས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཏིན་ཞའོ་ཕིང་གིས་བོད་ཀྱི་ཆེད་ཇི་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ད་ལྟ་གསུང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངའི་བསམ་བློར་ཏིན་ཞའོ་ཕིང་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དེ་ཕྲན་བུ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་དང་གཞན་ལས་གུ་ཡངས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། ཧུ་ཡའོ་པང་ཡང་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ངས་ཤེས་ཚོར་བྱུང་དོན་གཞིགས་ན་བོད་ནང་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཐབས་རྡུགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་མིས་བོད་མིར་བདེ་ཐབས་གཅིག་དང༌། མདོར་ན་འགྲིགས་ངེས་ཤིག་བྱེད་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་རྩ་བ་ནས་དྲན་གྱི་མི་འདུག

ངའི་བསམ་བློར་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་ཕེབས་རྒྱུ་མི་འདུག་བསམ་གྱི་འདུག གང་ལེགས་ཞེ་ན། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་དངོས་སུ་ཕེབས་པ་དེས་རྒྱ་མིའི་སྲིད་གཞུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཐོན་གྱི་རེད། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་བོད་དུ་གཏན་སྡོད་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་དོན་གནད་དེ་གླེང་སློང་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གཏན་བཞུགས་སུ་བོད་ནང་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྩ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དགོས་དོན་དེ་ཧ་ཅང་ལས་སླ་པོ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་བོད་མི་མང་ཚོགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་མེད་པའི་བར་ང་ཕྱི་ཡུལ་དུ་གནས་སྡོད་ཀྱིས་བོད་མིའི་བདེ་ཐབས་སུ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ང་ཐའེ་ཝན་ནས་ཡིན་པར་བརྟེན་ཐེ་ཝན་གྱི་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་ཞུ་འདོད་ཡོད། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཁྱེད་རང་ལ་ད་ལྟའི་ཐའེ་ཝན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ཇི་ཡོད་དམ། གསུངས་པར། གསར་འགོད་པས། ཐའེ་ཝན་གྱི་ད་ལྟའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་འགྲིགས་ངེས་ཡོད། ཅེས་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཐའེ་ཝན་མི་མང་རང་དབང་ལས་འགུལ་ཞེས་པའི་ཐོག་ཁྱེད་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ། གསུངས་པར། གསར་འགོད་པས། མི་མང་རྣམས་ཡུལ་ལུང་ཡར་རྒྱས་དང་གནས་སྟངས་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་རེ་འདོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། དེར་བརྟེན་མང་མོས་སྲིད་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་ཡོང་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ངའི་བརྗོད་དོན་ནི། དབང་ཤུགས་རྣམས་རིམ་པར་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་ཡོང་ངེས་པ་དང༌། འོན་ཏེ་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་ཤིག་འགོར་གྱི་རེད། ཅེས་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཁྱེད་རང་གི་དྲི་བ་བྱེད་རྒྱུ་ག་རེ་ཡོད་དམ། ཞེས་བཀའ་འདྲི་མཛད་པར། གསར་འགོད་པས། ངས་བཀའ་འདྲི་ཞུ་རྒྱུར་ངའི་བསམ་བློར་ཐའེ་ཝན་མི་མང་ཚོ་དང་བོད་མི་ཚོའི་དབར་བསམ་ཚུལ་སོགས་བརྗེ་ལེན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དགོས་པ་ཞིག་དྲན་གྱི་འདུག དེའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་སྒྲུང་གཏམ་རིང་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཙམ་ལ་ཅང་ཅེ་ཧྲི་ཡིས་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱས་ཤིང༌། ཁོ་པའི་བསམ་ཚུལ་ནི་བོད་མིའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་བཞིན་བོད་ཁོང་ཕྱི་ཞུགས་ཀྱིས་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

དོན་དངོས་པོར་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་དག་མཐར་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཐོག་ནས་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྩམས་སྤེལ་དྲག་རྒོལ་བྱ་དགོས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་དམར་དང་འཁྲུག་འཛིང་སྐབས་ཕམ་ཉེས་ཡོང་རྒྱུ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། འོན་ཏེ་དགྲ་བོའི་བཙན་ཤུགས་མནར་གཅོད་འོག་ཤི་བ་ལས་དགྲ་བོར་རྒོལ་འཐབ་ཀྱིས་ཤི་བ་དེ་འདེམས་པ་རེད། གོང་མིང་ཏང་གཞུང་གིས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་པའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང་རྒྱ་གཞུང་དང་ཐའེ་ཝན་གཞུང་གཉིས་ཀས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་པའི་སྲིད་བྱུས་གཅིག་གྱུར་འཛིན་བཞིན་དུ་བོད་མིའི་རང་དབང་གི་དོན་དེ་ང་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་ལ་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་ལ་ང་ཚོར་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཐབས་གྲོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མི་འདུག གཉིས་ནས་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ཏེ་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཐབས་གྲོགས་ལེན་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་རྒྱ་མིའི་དམར་ལུགས་ལ་མི་དགའ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ནི་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མ་ཡིན།

ང་ཚོ་དམར་པོའི་ལྟ་བར་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་མཁན་དང༌། གང་ལྟར་ལྟ་བ་ཞིག་གི་དོན་གནད་ལ་ཐུག་པ་མ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་དབང་འཛིན་བྱས་པ་དེར་ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་རྗེས་ང་ཚོའི་འཐུས་མི་ཁག་ཐའེ་ཝན་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པར་བཏང་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་འབྲེལ་ལམ་དེ་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་དང༌། དེ་མཚམས་ཐའེ་ཝན་གྱི་ལས་བྱེད་ཚོས་དཀྲོག་གཏམ་ཆེད་བཟོས་བྱས་ཏེ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་རྙོག་གླེང་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཐའེ་ཝན་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ཡིན་མིན་ངས་ཤེས་ཀྱི་མེད། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལའང་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་མཁན་འགའ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད།

ཉེ་བའི་ཆར་གོང་མིན་ཏང་གི་གསར་འགོད་པ་ཁག་རྒྱ་གར་ནང་འབྱོར་ཏེ་དྷ་རམ་ས་ལ་དང༌། གཞན་ཡང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་འགའ་ཤས་མཐོང་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོ་རང་གི་གནས་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་འབྱོར་བྱུང་མཚམས་ལས་བསྡོམས་ཤིག་སྤེལ་ཡོད་པ་ཡག་པོ་ཡོད་བཟོ་འདུག གོ་དོན་ལོག་སྤེལ་བྱས་པ་དེ་ཚོ་རྙོག་སེལ་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད། ངའི་བསམ་པར་དོན་དངོས་པོར་གང་དང་གང་བྱུང་ཡོད་མེད་ཐའེ་ཝན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག མདོ་དོན་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོ་དང༌། རྒྱ་མི་ལ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་སྔོན་ནས་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ཞིག་རེད། མ་འོངས་པའང་ང་ཚོ་དེ་ལྟར་མཉམ་གཤིབ་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གཅིག་ལ་དོགས་ཟོན་དང༌། བསམ་བློ་གུ་དོག་གི་ངང་གནས་ཏེ་སྡོད་པ་ལས། ཕན་ཚུན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ངོ་མ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ཐབས་དང་བསམ་བློ་ཐག་ཉེ་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ཐའེ་ཝན་གྱི་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེས་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གནས་སྟངས་ག་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གནས་སྟངས་འོས་འཚམས་རན་པོ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དོན་དུ་ཐའེ་ཝན་གྱིས་ག་རེད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་

ཡོད་དམ། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རིང་ང་ཚོའི་འབྲེལ་མཐུན་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་དང༌། སྔ་ལོ་མི་འགའ་ཞིག་གིས་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཞིག་བཀོད་སྤེལ་བྱས་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་གནས་སྟངས་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ་བལྟ་ཞིབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས། གསར་འགོད་པས། ཐའེ་ཝན་དང་བོད་མིའི་དབར་གོ་དོན་ལོག་རྟོག་བྱུང་བ་རྙོག་སེལ་འབྱུང་ཐབས་ལམ་སྟོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་མིན་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཐའེ་ཝན་གྱི་གསར་

འགོད་པ་དྷ་སར་བལྟ་སྐོར་དུ་འབྱོར་བ་ཚོ་དང་འདྲ་མཚུངས་རྒྱ་མི་རྩོམ་བྲིས་བྱེད་མཁན་ཚོས་བོད་པའི་དེབ་བསྒྱུར་བ་དང༌། བོད་དང་བོད་མིའི་སྐོར་སྤྱི་དང༌། དེ་བཞིན་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ནང་དངོས་འབྲེལ་གང་དང་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང༌། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་དེབ་ཀྱི་ནང་འགོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། རྩ་བའི་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་མི་དགའ་བ་ཞིག་མ་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཆེའི་རིག་རྩལ་ལ་ང་ཚོས་ཆེ་མཐོང་བཞག་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ཟས་ལ་བོད་མིས་ཧ་ཅང་དགའ་མོས་བྱེད་པ་རེད་ཅེས་བཞད་མོ་དང་བཅས་བཀའ་ལན་སྩལ།

དུས་མཚུངས་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགོད་པ་སྐུ་ཞབས་སུ་རྟིར་ཐབ་ལི་ཡལ་ཞུ་བས་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་སླར་གསོ་འབྱུང་རྒྱུའི་བོད་མིའི་རེ་འདོད་དེ་བཞིན་མངོན་སུམ་བདེན་པར་གསལ་པའི་དགོངས་གཞི་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དྲི་བ་དེ་དཀའ་རྙོག་ཅན་ཞིག་རེད། ངའི་བསམ་པར་རང་བཙན་ཟེར་བའི་ཚིག་དེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང༌། བོད་ལུས་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་རང་དབང་རང་བཙན་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་པ་ཞེ་གཅིག་ཡིན་པ་ནི་འདས་པའི་ལོ་ངོ་འགའ་ཞིག་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འགོད་པ་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་ཕྱིར་འབྱོར་ཚོས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཞིབ་བརྗོད་བྱས་པ་དག་ལས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་ངེས་ཤིག་རེད། བོད་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་མིའི་བཙན་པོ་བྱས་ཏེ་གནས་སྡོད་བྱེད་རྒྱུར་འདོད་མོས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་དམར་གྱིས་ང་ཚོ་ཟུར་བུད་ལོག་སྤྱོད་ཤོག་ཁག་ཅིག་ཡིན་པར་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་བཞིན་པར་ང་དང་རྒྱ་མིའི་དབར་ཡང་ཡང་གླེང་སློང་ཡོང་གི་ཡོད། ཁྱེད་རང་གིས་ཤེས་གསལ་བཞིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ནང་ཐོག་མར་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་རྒྱ་མིས་ཤོག་བུའི་ཐོག་ཁས་ལེན་འགོད་སྤེལ་བྱས་པ་གཞིར་བཟུང་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་ལ་བལྟ་སྐྱོང་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་གསར་བསྒྱུར་ཡུལ་ལུང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་འཛུགས་བསྐྲུན་ལག་ལེན་མཐའ་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད་ན། མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཡར་རྒྱས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཁེ་དབང་དེ་བློས་བཏང་གིས་ཁ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཙམ་ཡང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། འོན་ཏེ་རྒྱ་མིས་ཁོང་ཚོ་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་མཁན་ཡིན་ཟེར་ཏེ་བདེ་སྐྱིད་དང་ཡར་རྒྱས་ཁ་སྣོན་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མི་མང་རྣམས་དབུལ་ཕོངས་ཞེ་གཅིག་ཏུ་བཙན་བསྒྱུར་དང༌། བོད་མི་མང་པོ་ཟས་མེད་ལྟོགས་ཤི་རྒྱབ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མིའི་དབང་འོག་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཡོད་ཁོངས་ནས་ད་ལྟའི་བར་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་བའི་གྲངས་འབོར་ནི་ས་ཡ་གཅིག་དང་ཉིས་འབུམ་དུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་མི་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་ལྟོགས་ཤི་བརྒྱབ་པ་ཞེ་གཅིག་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ལྟོགས་ཤི་བརྒྱབ་ཡོད་ནའང་གོང་གསལ་གྲངས་འབོར་དེའི་ཁོངས་བོད་མི་རྒྱ་དམག་གིས་བསད་པ་དང༌། ཡང་མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་དམར་གསོད་བཏང་བ། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ངལ་རྩོལ་རུ་ཁག་ཏུ་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་བ། རྒྱ་མིས་མནར་གཅོད་བཟོད་བྲལ་གྱིས་རང་ཤི་བྱས་པ། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡུལ་མི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་བརྒལ་བ་རྒྱ་མིའི་གདུག་རྩུབ་འོག་ཤི་སྐྱོན་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོར་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ་བཞིན། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་མིའི་བཙན་ཤུགས་འོག་བོད་མིའི་མི་འབོར་གྱི་དྲུག་ཆ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཤི་སྐྱོན་བྱུང་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་ཧ་ཅང་དངངས་ཚབས་ཅི་ཆེར་གྱུར་ཏེ་མདོར་ན་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོའི་རིགས་ཀྱང་ལུས་འཚོ་རྒྱུན་གནས་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རེད།

རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མིར་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་དྲག་ཆེ་དབང་གིས་བོད་མིའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་སེམས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་ཁྱབ་གདལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་དམར་གྱིས་ཁོང་ཚོའི་དེ་སྔའི་ནོར་འཁྲུལ་རྣམས་ཤེས་ཚོར་ངོ་སྤྲོད་བྱུང་སྟེ་བོད་མིའི་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་ཞི་འཇམ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་མིར་རྒྱ་མི་འདྲ་མཚུངས་གོ་གནས་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་ཡང་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ནས་ ༡༩༨༣ བར་རྒྱ་དམར་གྱིས་གོམ་པ་གཉིས་མདུན་སྤོས་བྱས་ཁུལ་ཡང༌། དེ་འཕྲལ་གོམ་པ་གཅིག་རྒྱབ་ཤིག་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ངོ་ལྔ་འམ། བཅོ་ལྔ། ཉི་ཤུའི་ནང་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་མིའི་སྤྱོད་ཚུལ་ངོ་མ་གང་ཡིན་རིམ་པས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། རྒྱ་དམར་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་ལེགས་བཅོས་མ་བཏང་བ་ཡིན་ན། བོད་མིའི་རང་དབང་སླར་གསོའི་དམ་བཅར་གཡོ་འགུལ་འགྲོ་ཐབས་མེད་སྟབས་ནམ་ཞིག་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཡོང་ངེས་རེད། དོན་གནད་འདི་ནི་མི་ཐོག་གི་སྐད་ཆ་ཡིན་པ་ལས། བདུན་ཕྲག་རེ་གཉིས་དང་ལོ་ཟླ་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་མི་མང་གིས་ཡོངས་གྲགས་བརྩི་བཀུར་ཁས་ལེན་ཞུ་བའི་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་མུར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་མིས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་གནང་ཡོང་བའི་མགྲོན་འབོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོན་ནའང་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་ཕེབས་པ་ཡིན་ན། དེས་རྒྱ་དམར་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཉེན་ཚབས་ཡོང་གི་མེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བཞད་མོ་དང་བཅས་རྒྱ་དམར་གྱི་བརྗོད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁོ་ཚོའི་བརྗོད་ཚུལ་གཅིག་ལ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་ནག་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་རེད་ཅེས་དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ གོང་ང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་ཆུང་ཟེར་བའི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པའི་མིང་གནས་ཤིག་བཏགས་པ་རེད་ཅེས་ཞལ་མོ་བཞད། ད་ཆ་རྒྱ་མིས་ང་རྒྱ་གར་ལྟ་བུའི་ལོག་སྤྱོད་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གནས་པ་ལས། མེས་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཡར་རྒྱས་མདུན་བསྐྱོད་ཐུབ་ཐབས་སུ་ཕྱིར་ལོག་དགོས་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཏེ་བོད་ལུས་མི་མང་རྣམས་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཡིན་པར་ངས་ནན་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཁར། ཁོང་ཚོའི་དད་པ་དང་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ཧ་ཅང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ངའི་བསམ་པར་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་ཐོག་ཁྱེད་རང་ལའང་རྒྱལ་ཞེན་ཡོད་བཟོ་འདུག་པས། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ལ་རྒྱལ་ཞེན་དང་ཡིད་ཆེས་ངེས་རྙེད་ཐུབ་མཚམས་ཁྱེད་རང་གིས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་རང་ལྟ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་ཚོར་ནང་པའི་ཆོས་དེ་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།

དཔེར་ན་མི་མང་འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་བསམ་རྒྱ་དེ་ཙམ་མེད་ནའང་ནང་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་དད་གུས་རྒྱ་ཆེ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་མཇུག་སྐྱེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེར་བརྟེན་རྒྱ་དམར་གྱིས་དེང་བོད་མིའི་ཚོས་དོན་གྱི་རང་དབང་ཕྲན་བུ་ལྷུག་ཏུ་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། མི་མང་ཚོར་བཙན་སྐུལ་སྡུག་སྦྱོང་ཚད་བྲལ་བཏང་བ་དེས་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱ་དམར་ཁོ་རང་ཚོར་གནོད་སྐྱོན་དོ་ཕོག་ཡོང་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་གཤིས། བོད་དང༌། ཤིན་ཅང་ནང་རྒྱ་མིས་ཡུལ་མིའི་ཆོས་དོན་རང་དབང་བཙན་བཀག་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་མངོན་སུམ་ལག་ལེན་བསྟར་བར་བརྟེན་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་དོན་གནད་དེའི་ཐོག་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། ནང་ཆོས་ལ་དད་གུས་རྒྱ་ཆེ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཞེན་གྱི་བསམ་པ་དེ་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་མི་ཐོག་རེ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ཁོ་ཚོར་དཀའ་ངལ་གསར་པ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ཅེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། གོང་གསལ་དཀའ་ངལ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་ཁྱེད་རང་ལ་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་སྐོར་བརྗོད་རྒྱུར། དེང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚན་རིག་པ་མང་པོ་ཞིག་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་ཚན་རིག་གི་དྲི་ལན་འགའ་ཞིག་ནང་ཆོས་ནས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་དང༌། ངའི་བསམ་པར་འཛམ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་ཡུལ་ཁག་གི་ནང་དོན་རིག་པ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང༌། དེང་འཛམ་གླིང་ཚན་རིག་གིས་ལན་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་དོན་གནད་འགའ་ཞིག་རྙེད་སོན་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

རྒྱ་ནག་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཚོས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། ཁོ་ཚོའི་ཐབས་བྱུས་ནི་ཆེས་རྩུབ་ལ་སྡང་སེམས་དང་ཁོང་ཁྲོའི་དྲི་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡོད་ཅིང༌། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་གི་གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཕན་ཚུན་མཐུན་སེམས་ཇེ་ཆེར་བྱེད་པའི་ནུས་མཐུ་མེད་ཅིང༌། དེ་འདྲའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ནང་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་རྩ་གཏན་ནས་མེད་ཁར། མི་མང་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དོགས་ཟོན་བྱས་ཏེ་གང་ལྟར་མི་དང་མིའི་འབྲེལ་ལམ་རྩ་གཏོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་དེ་དག་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་རེད། འགྲོ་བ་མི་ནི་འགྲོ་བ་མི་རང་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འཛམ་གླིང་ནང་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་སྡང་སེམས་ཅི་ཆེ་རྒྱུན་མཐུན་བྱེད་པའི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཅན་དེར་འཛམ་གླིང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་ཕན་གནོད་ཇི་འགྱུར་གཟིགས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་དེ་བཞིན་ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཅན་འདི་དག་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐབས་གྲོགས་ཤིག་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་ཤར་ཕྱོགས་པར་བསམ་ཚུལ་མུན་ནག་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱབ་འགལ་ཁ་གཏད་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཁོ་ན་ཡིན་སྟབས། ཤར་ཕྱོགས་པ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ཁབ་ལྟ་བུས་ཀྱང་དེ་འབྲེལ་བསམ་ཕྱོགས་རྩུབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་དགྲ་འཐབ་ལན་འདེབས་བྱེད་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་བ་རེད། ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་ཁག་ཚོས་ཤར་ཕྱོགས་པ་ཚོར་འཛིན་པའི་བསམ་ཕྱོགས་ཞི་འཇམ་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ན། རུ་སུའི་བསམ་ཕྱོགས་ཀྱང་དེ་མཚུངས་ཞི་འཇམ་དུ་འགྲོ་ངེས་ཡིན་པ་རེད།

དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ནམ་ཞིག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ད་ལྟའི་རང་རང་གི་བསམ་ཕྱོགས་དང༌། ཐབས་བྱུས་དེ་དག་ནི་མཁོ་མེད་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཡིན་པར་ངེས་རྙེད་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། གང་ལྟར་གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་བྱ་རེས་བྱས་པ་ཡིན་ན་དངོས་འབྲེལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཤིག་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འཛམ་གླིང་སྟོབས་ཆེན་ཡུལ་ཁག་ཚོས་གོ་མཚོན་ཁྱོན་ཆེ་མཁོ་སྒྲུབ་བཟོ་འདོན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་གོ་མཚོན་ཉུང་འཇོག་བཀའ་བསྡུར་གནང་རྒྱུར་དོན་འབྲས་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་རྡུལ་དམག་སྔོན་འགོག་ཐུབ་ཐབས་མཛད་བྱུས་གཞན་དག་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་དམག་འཁྲུག་མི་འབྱུང་བའི་རེ་བ་ཡོད། སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་རང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཁོ་ན་གཙོ་བཟུང་གིས་ཕན་ཚུན་ཁ་རྩོད་བྱེད་རྐྱང་བྱས་པ་དང༌། ལོ་ངོ་འགའ་ཞིག་གི་སྔོན་དུ་སྟོབས་ཆེན་ཡུལ་ཁག་དེ་ཚོས་འཛམ་གླིང་ནང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ཟེར་བ་རྩ་བ་ནས་མི་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོས་དྲག་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྐྱང་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

ད་ཆ་རྡུལ་དམག་གི་ཉེན་ཁ་ནི་ཧ་ཅང་ཐག་ཉེར་སླེབས་ཡོད་སྟབས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་དེ་འདྲའི་དམག་འཐབ་བྱེད་རྒྱུའི་འདོད་མོས་མེད་ཅིང༌། གལ་སྲིད་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་དམག་འཁྲུག་བྱུང་དབང་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ན། དམག་འཁྲུག་དེར་རྒྱལ་ཕམ་ཡོང་ཐབས་མེད་ངེས་རེད། དེས་ན་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀ་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་གསོལ་སྨོན་འདེབས་བཞིན་པའི་ཐར་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་རང་རེད་ཅེས་བཞད་མོ་བཞད།

ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་མུར་གནས་མི་ཐུབ་ཅིང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཕན་ཚུན་སྤུན་ཟླ་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཏེ་བརྩེ་གདུང་བྱེད་དགོས་པར་བརྟེན། དེའི་ཐོག་འགྱུར་བ་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། ཆོས་ཀྱི་ནང་དོན་རིགས་པའི་དོན་སྙིང་དེ་དག་འདོད་བློར་མེད་མཁན་རིགས་ཡོད་ནའང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གཞུང་ལམ་དེའི་ཐོག་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་ཡོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་གོ་མཚོན་འགྲན་བསྡུར་གྱི་སྲིད་དོན་ལྟ་བུའི་འཁྱེར་བཟོ་དེས་གཏོར་བཤིག་འགྲོ་རྒྱུའི་དུས་རབས་ཤིག་སླེབས་ཡོད། གལ་ཏེ་གོ་མཚོན་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ལྟ་བ་དེ་མུ་མཐུད་དེ་ལམ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དེས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུའི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞིག་རེད། དངངས་སྐྲག་གི་དུས་ངན་དེ་དག་འགོག་ཐབས་ཆེད་འཛམ་གླིང་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་དབར་ཕན་ཚུན་སྤུན་ཟླའི་འདུ་ཤེས་བཟུང་སྟེ་བཀའ་མོལ་གནང་བ་ཡིན་ན། དངངས་ཚབས་ཀྱི་དུས་ངན་དེ་དག་འགག་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།

དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ལམ་སང་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་མིའི་གཤིས་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་རུང༌། འོན་ཏེ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་དེ་ཞི་མོལ་གནང་རྒྱུར་འབད་གལ་ཆེན་པོ་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེས་རང་བཞིན་གྱི་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་སྔ་ཕྲན་རང་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དང་ཨ་རིར་ལྟ་སྐོར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ཤེས་ཚོར་བྱུང་གསལ་ཞིག་ལ། དེང་དུས་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ཙམ་མི་འདུག

ལྟ་བ་དེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱ་གར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་ལ་གཟིགས་ན་ཡུལ་ཁག་དེ་གཉིས་རྒྱལ་ཁབ་ལོགས་སུ་ཐ་དད་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད་ནའང་ངས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་གྱི་ལས་རིམ་ཁག་ལ་ལྟ་སྐབས་ཕན་ཚུན་དབྱེ་བ་གང་ཡང་མཐོང་གི་མི་འདུག སྐད་ཡིག་ནི་འདྲ་མཚུངས་དང་ཆས་གོས་ནི་འདྲ་མཚུངས་མཐའ་ན་བཞིན་རས་ཀྱང་འདྲ་མཚུངས་རེད་འདུག

ཕྲན་གྱི་བསམ་པར་ལྕགས་ཀྱི་ཡོལ་བའམ། ཡང་ན་སྨྱུག་མའི་ཡོལ་བ། ཡང་ན་བྷར་ལིན་རྩིགས་པས་ཞི་བདེའི་ཐོག་དགག་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དགག་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་ནི་མིའི་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་ལྕགས་ཀྱི་ཡོལ་བའམ། ཡང་ན་སྨྱུག་མའི་ཡོལ་བ་དེ་ཡིན་པ་རེད། དེ་ཚོའི་བསམ་བློར་རིག་གསར་གྱི་སློབ་གསོ་འཛུལ་གྱི་མེད་པ་དང༌། མི་གཞན་གྱི་སྐད་ཆར་མི་ཉན་པར་རང་གི་བསམ་བློར་གང་ཡོད་པ་དེ་རང་གཙོ་བཟུང་འཛིན་གྱི་ཡོད་པའི་མི་དེ་ཚོ་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པའི་མི་དང་ཆོས་ལུགས་སྒྲུབ་མཐའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། རང་གི་ནོར་འཁྲུལ་གང་བྱུང་བ་ལ་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་པར་བསམ་བློ་རྙིང་པའི་ཐོག་མུ་མཐུད་གོམ་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་གླིང་གང་སར་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། གཞོན་སྐྱེས་དེ་ཚོར་ལྟ་བ་གསར་པ་དང༌། བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཕོ་འགྱུར་དེ་འདྲ་རྒྱ་ནག་ལའང་འགྲོ་གི་རེད་དགོངས་པའི་ཐུགས་བསམ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་དམ། གལ་སྲིད་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ལ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་དག་ནི་རྒྱ་མིའི་འདོད་ཚུལ་ལ་རག་ལས་བ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གལ་སྲིད་བོད་རང་བཙན་ཐོབ་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ཏུ་བཞུགས་པའི་བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་ཆིག་འབུམ་ཆིག་ཁྲི་སྐོར་ཡོད་ཁོངས་ནས་བོད་མི་ཇི་ཙམ་ཞིག་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་རྒྱུ་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཕྲན་གྱི་བསམ་པར་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེར་བརྟེན་འདི་གར་ང་ཚོའི་ཚོགས་པ་འཛུགས་དགོས་དོན་མེད།

བོད་མི་རེ་ཟུང་ཕྱི་ཡུལ་དུ་གཏན་སྡོད་བྱེད་སྲིད་ཀྱང་གང་ལྟར་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་དུ་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་ནང་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་ཀྱི་རེད། བོད་མི་འགའ་ཤས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་གོང་ནས་རྒྱ་གར་ནང་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་ཁྲིད་ལམ་སྟོན་འོག་བོད་མི་ཚོའི་གོང་བུའི་ནུས་ཤུགས་དེ་དག་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་ཇེ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པ་དེ་གང་ཡིན་ནམ། གཞུང་རྒོལ་ཤོག་ཁག་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བརྗོད་དོན་ལྟར་ལས་འགུལ་དེ་དག་འགོག་ཐབས་ཆེད་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕྱག་བཞེས་ག་རེ་གནང་འདོད་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེའི་ཐོག་ང་ཚོས་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད། འོན་ཀྱང་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ལ་སེམས་སྡུག་བྱེད་དགོས་དོན་ཡང་མེད། བོད་མི་རང་ཉིད་ནས་དང་བླངས་ཀྱིས་བྱེས་སུ་ཚོགས་སྡེ་ཁག་དུ་མ་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་བོད་མི་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཚུགས་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོའི་ལུང་པ་ནི་རྒྱ་མིས་དབང་འཛིན་བྱས་པ་དང༌། ཕྲན་གྱི་བསམ་པར་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ནང་ནས་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་རྒྱ་མིའི་འདོད་དོན་སྲུང་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྲིད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་རྒྱ་མི་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་རུང་བོད་མི་དེ་རྣམས་བོད་རིགས་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་སྲ་བརྟན་དམ་པོར་གནས་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་གར་ནང་གནས་སྡོད་བོད་མི་འགའ་ཞིག་གིས་དྷ་རམ་ས་ལར་དམའ་འབེབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་མི་དེ་ཚོས་དོན་དུ་ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། མི་སྣ་དེ་རྣམས་ནས་ཁུངས་མེད་འཆལ་གཏམ་ལ་བདེན་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་ན་དེ་རྣམས་རྒྱ་མིའི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། མི་དེ་ཚོས་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁུལ་མི་བདེ་བ་ཞིག་བཟོ་ཡི་མ་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དོན་གནད་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་མི་རང་རང་སོ་སོའི་བསམ་སྤྱོད་ངན་པ་དེ་ལ་ཐུག་པ་དང༌། ཁོང་ཚོ་ནི་རྒྱ་མིའི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཤོག་ཁག་དེ་ཚོ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་དྲང་བདེན་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་དེ་དག་གཞི་རྩར་འཛིན་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་ཡིན་པས་འབྱུང་འགྱུར་ཡང་གོ་ལྡོག་གི་རྣམ་པ་དེ་དག་དེ་མུར་གནས་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་པར་གཞུང་རྒོལ་མི་སྣ་དེ་ཚོས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སེམས་ཀྱི་ནང་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཡང་ན་དཔལ་འབྱོར་ལ་བལྟས་ནས་ལས་འགུལ་དེ་སྤེལ་གྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཕྲན་གྱི་བསམ་པར་ལས་དོན་འགའ་ཞིག་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་སྲིད། དེ་བཞིན་ལུང་ཚན་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བསམ་ཚུལ་གོ་ལྡོག་ཀྱང་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་གི་མཁྱེན་གསལ་བཞིན་བོད་མིའི་ནང་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་ཡོད། དཀའ་རྙོག་ཀྱང་ཡོད། འོན་ཏེ་ད་ལྟའི་ཆར་གནས་སྟངས་དེ་རྣམས་རིམ་བཞིན་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་མུས་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་སྔོན་ནས་བོད་ནང་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་དབར་འཐེན་འཁྱེར་རྩོད་གླེང་ཡོད་དམ། དེ་དག་རྒྱ་གར་ནང་དེ་མུར་ལག་བསྟར་བྱས་ན་འོས་འཚམས་ཤིག་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་དབར་འཐེན་འཁྱེར་ཡོད་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་གོང་ནས་བོད་ནང་དར་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། བོད་ནང་བླ་གྲྭ་མང་པོ་དང༌། དགོན་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་པའི་ཆོས་ནི་གཅིག་ལས་མེད། འོན་ཀྱང་ཆོས་འཆད་སྤེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ལྟ་བའི་འཁྱེར་སོ་དང༌། འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་མཁན་གྱི་བསམ་ཚུལ་འཛིན་སྟངས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་འདི་དག་ནི་ཆོས་འཆད་སྤེལ་བྱེད་པའི་དགོས་གནད་ཞིག་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་གནད་ལ་གཞི་བཞག་མེད་པ་རེད། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཤར་ཕྱོགས་ངན་གཡོའི་འབྱུང་པོ་རབ་མྱོས་ཏེ།།

གངས་དཀར་རི་བོ་ཟ་བའི་ལས་བརྩམས་པའི།།

དུས་དེར་རྗེས་དྲན་བཀའ་གསུང་རྡོ་རྗེའི་དབྱངས།།

བསྒྲགས་པའི་དོན་རྣམས་སྲིད་པའི་བྱུང་བར་བརྐོས།།

གསེར་ཞུན་བརྩེགས་པའི་རང་མདངས་མ་ཉམས་པ།།

ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་ཅེས།།

སྙན་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་བུ་མོའི་འགྲམ་པ་ན།།

ཆེས་ཆེར་གཡོ་བའི་ཚལ་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།།

བློ་བཟང་དོན་གྱི་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་ཕྱུང་བ།།

བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གནད་མཐའ་དག།

ཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་དུ་བསྒྲིལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར།།

བབས་པས་རང་བསྟན་དབུ་འཕང་མཁའ་ལ་རེག།

ཀུན་འབྱུང་ནོར་བུའི་མདངས་ཀྱིས་མངོན་འཁྱུད་ཅིང༌།།

ཟབ་གསུང་འཆི་མེད་བདུད་རྩིའི་དཔལ་འཛིན་པ།།

ཕྱི་ནང་དད་པའི་གསོས་སུ་ལེགས་སྦྱིན་པས།།

ངེས་དོན་བཤེས་གཉེན་སྨྲ་བའི་དབང་པོར་བསྔགས།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན། བརྟན་བཞུགས་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ལ་ཕུལ་བའི་ཞུ་སྙན། ཡོ་རོབ་ནང་གཟིགས་སྐོར་དང་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་སྐུ་ཁམས་སྙུན་ཚུལ་བཞེས་པ་དང་ཞི་བར་གཤེགས་པ། ས་གནས་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཕེབས་བཞུད་དང་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བཤད་རྒྱུན་བསྐྱར་མཐུད། ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ་དང་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར། ལམ་རིམ་ཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ང་གསུམ་པའོ།། །།

16 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཡོད།

17 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ (༡༩༦༠ནས་༡༩༨༦) ཤོག་ངོས་ ༣༨༣ ནས་ ༤༠༥ བར་གསལ། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་པར་ཁང་དུ་བསྐྲུན།

རླབས་འཕྲེང་ང་བཞི་པ།

སྔ་རྗེས་སུ་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་དང་མ་ན་ལི། གདན་ས་གསུམ་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཚོན་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་དང་མཛད་གཙོ་རྣམས་དང་བཀའ་བསྡུར་བཀའ་སློབ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་དང་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ཉི་ཧོང་དང་མ་ན་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽ཉི་ཧོང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཉི་ཧོང་ནང་པའི་ཆོས་སྡེ་ན་རི་ཏ་ཤིར་ཤོ་ཇི་དགོན་པས་ཉི་ཧོང་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དབུ་འཛུགས་གནང་མཁན་ཀོ་བྷོ་རྡ་ཨི་ཤི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ ༡༡༥༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་སྟབས་བསྟུན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་གསར་བཞེངས་ཞུས་པར་རབ་གནས་དང་སྦྱིན་སྲེག་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཕྱིར་ཞབས་འཁོད་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་འབལ་གྷ་རི་ཡ་ (Bulgaria) གཞུང་ཚབ་ཀྱི་རིག་གཞུང་འགན་འཛིན་དང༌། ཡུལ་དེའི་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་བྱེད། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ལྡི་ལི་ནས་ཕེབས་ཐོན་སྐབས་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། རྒྱ་གར་ཕྱི་འབྲེལ་དཔོན་རིགས། ཐའེ་ལན་ཌའི་གཞུང་ཚབ་མི་སྣ་བཅས་ནས་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས། ཕེབས་ལམ་ཐའེ་ལན་ཌའི་རྒྱལ་སར་གནམ་གྲུ་འཁྱུག་ཙམ་བབས་རིང་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་དང༌། ཐའེ་ལན་ཌའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྣེ་ལེན་གཙོ་འཛིན་ནས་ཕེབས་བསུ་སྣེ་ལེན་ཞུས། དེ་ནས་ཉི་ཧོང་གི་རྒྱལ་ས་ཀྲོག་ཁྱོ་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་རང་གཞུང་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ངོ་ལས་དང༌། ན་རི་ཏ་དགོན་སྡེའི་གཙོ་གཞོན་དང༌། སློབ་ཕྲུག དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་གནམ་ཐང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་བཞུགས་ཡུལ་དུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་ཡུལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས་བཞུགས་མཛད།

ཚེས་ ༢ ཉིན་ན་རི་ཏ་དགོན་པར་ཞབས་འཁོད་སྐབས་དགོན་སྡེའི་གཙོ་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་གྱིས་གཙོས་གྲྭ་མང་ནས་གུས་འདུད་སེར་སྦྲེངས་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། ཉིན་རྒྱབ་ན་རི་ཏ་དགོན་པས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་མཁས་འཛོམས་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་འཁོད་དང༌། ཚོགས་འདུ་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་སྣར་ཐང་དཔར་མའི་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་གསོལ་རས་སྩལ་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང༌། བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་དེ་བཞིན་ན་རི་ཏའི་མཆོད་རྟེན་གསར་པའི་རྟེན་གཙོར་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད་པའི་སྙན་སེང་ཞུས། དགོང་དྲོ་དགའ་བསུའི་གསོལ་སྟོན་གོ་སྒྲིག་སར་ཞབས་འཁོད་རྗེས་ཉི་ཧོང་དུ་གསང་ཆོས་ཐོག་མར་འཛུགས་མཁན་སློབ་དཔོན་ཀོ་བྷོ་རྡ་ཨི་ཤི་དགོངས་པ་རྫོགས་ནས་ལོ་ ༡༡༥༠ འཁོར་བའི་དྲན་གསོའི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣ ཉིན་གསར་འགོད་པ་དང༌། རླུང་འཕྲིན། ཉི་ཧོང་གཞུང་གི་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་ཞིང༌། གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་གྱི་དྲི་བ་ཞུ་མཁན་ལྕམ་སོ་མ་ཡུ་མས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐོར་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་དུ་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་ལྷས་བོད་ལ་གནང་བའི་ནོར་བུ་ཞིག་རེད། ནོར་བུ་དེ་བོད་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་གནང་བ་རེད། ཐུགས་རྒྱུད་བྱམས་སྙིང་རྗེས་ཁེངས་པའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་ད་རེས་ང་ཚོའི་ཡུལ་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་ཡོངས་བསྒྲགས་ཞུས།

ཕྱི་ཉིན་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་ཨེ་ཤ་ཡ་མཐོ་སློབ་ནང་ཆོས་ཀྱི་དགེ་རྒན་མཁས་དབང་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ (The world Buddhism) ཞེས་པའི་དེབ་དེའི་ཐོག་ཆུ་ཚོད་གསུམ་རིང་བཀའ་མོལ་བགྲོ་གླེང་ཞིབ་རྒྱས་དང༌། ན་རི་ཏ་དགོན་པར་རྣམ་གྲྭ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ནས་གར་འཆམ་འཁྲབ་སྟོན་ཞུས་པའི་སྐབས་སུ་གསར་འགོད་པ་གང་མང་དང༌། གློ་བུར་ལྷག་འདུས་མང་འཛོམས་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་རེ་འདོད་ཡོངས་སུ་སྐོང་བར་མཛད།

ཀྲོག་ཁྱོ་ནང་པའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལོ་དྲུག་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་གྲགས་ཅན་དེའི་སྐུ་དྲུང་དུ་ཞལ་འདོན་ཐུགས་སྨོན་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། སྐུ་བརྙན་དེ་ནི་ད་ལན་ཉི་ཧོང་དུ་འགྲེམས་སྟོན་ཆེད་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཡུལ་དུ་སྔ་དུས་ནས་བཞུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྐུ་བརྙན་དེ་སྔོན་མ་ནས་མཇལ་འདུན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ད་རེས་མ་འགྲིགས་ལྷུན་གྲུབ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས།

ཚེས་ ༧ ཉིན་སློབ་དཔོན་ཀོ་བྷོ་རྡ་ཨི་ཤི་དགོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལོ་ ༡༡༥༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཆེད་གསར་བཞེངས་ན་རི་ཏ་མཆོད་རྟེན་གསར་པར་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བར་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་ཀྱི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་དང༌། ཚེས་ ༨ ཉིན་རབ་གནས་དངོས་གཞི་དང་རྒྱས་པའི་སྦྱིན་སྲེག ཚེས་ ༩ སྔ་དྲོ་གཏང་རག་དང༌། ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་བཅས་གནང་ཞིང༌། མཆོད་རྟེན་གསར་པའི་ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་རབ་གནས་དང༌། སྦྱིན་སྲེག་མཛད་སྐབས་གསར་མཁན་ ༦༠ སྐོར་དང་མང་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཁྱོན་ཆེ་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་བཅར་ཞིང༌། མང་པོ་ཞིག་གིས་དད་གུས་བཅོས་མིན་མིག་ནས་མཆི་མ་དབང་མེད་ཕྱུང་བཞིན་དུ་གསོལ་འདེབས་བྱེད། གསར་འགོད་པ་དང༌། རླུང་འཕྲིན་ཁག་འགའ་ཤས་མཇལ་བཅར་གྱིས་སྤྱི་བྱེའི་གནད་དོན་མང་དག་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས་དབུས་དཀྱིལ་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་རུང༌། དོན་དུ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་དེ་བཞིན་གཡས་གཡོན་ཞིག་གནས་པ་ལས་རྒྱ་མིས་བརྗོད་དོན་བཞིན་མ་ཡིན། ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་དོན་ལྟ་སྤྱོད་ཕྲན་བུ་ཚུལ་མཐུན་ཞི་འཇམ་དུ་ཕྱིན་པ་རེད། བོད་ནང་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་འཚོ་གོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྔར་ལས་ཕྲན་བུ་ཡར་རྒྱས་བྱུང་སྟེ། དེང་བོད་མི་ལྟོགས་ཤི་བརྒྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་དེ་འདྲ་རང་མེད། དེ་མཚུངས་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་ཡང་ཕྲན་བུ་ཡར་རྒྱས་མདུན་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག ད་ཆ་རྒྱ་རིགས་འགའ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་སྔའི་གནས་སྟངས་ནི་ཧ་ཅང་བརྗོད་ཀྱི་མི་ལངས་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ན་རི་ཏ་དགོན་པ་ནས་ཀྲོག་ཁྱོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཉི་ཧོང་གི་དགེ་འདུན་པ་ཀི་རི་ཡ་མས་གདན་ཞུས་ལྟར་མགྲོན་ཁང་དུ་ཞབས་འཁོད་སྐབས་ཁོང་དང་ཁོང་གི་སློབ་ཕྲུག་བརྒྱ་སྐོར་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས། མཇལ་ཞུ་བ་མང་ཆེས་ང་ཚོས་གོ་ཐོས་ལ་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ནང་ཕེབས་རྩིས་ཡོད་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག རྒྱ་མི་ནི་རྫུན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་རེད། བོད་ནང་ཕེབས་ན་བོད་མི་མང་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་ལ་ཤིན་ཏུ་གྱོང་ཆེན་པོ་རག་གི་རེད། དེར་བརྟེན་གང་ཉིད་ནས་བོད་ནང་ཕེབས་རྒྱུའི་སྐོར་དགོངས་པ་གཏིང་ཟབ་བཞེས་རོགས་ཞེས་རེ་འདུན་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེ་དངོས་གནས་རེད། བོད་ནང་གི་མི་མང་ཚོས་ང་ལ་ལན་འཕྲིན་འབྱོར་བ་ལ་ཡང༌། ང་ཚོའི་གཟུགས་པོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ཡོད་ཀྱང་བློ་སེམས་ཁྱེད་ཀྱི་གམ་དུ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་ནས་ང་ཚོའི་དོན་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་ཙང༌། ང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་འདུག ཁྱེད་ཉིད་རྒྱ་མིའི་འོག་ཏུ་ཚུད་ན་དེ་ནས་ང་ཚོའི་རེ་བ་རྒྱག་ས་རྫོགས་པ་རེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག དེར་བརྟེན་ངས་བསམ་ཞིབ་ཏན་ཏན་བྱེད་ཆོག་ཅེས་བཀའ་ལན་སྩལ། ཡེ་ཤུའི་མཐོ་སློབ་ཏུ་གདན་ཞུ་སྐབས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མི་ཡི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཇི་འདྲ་ཡོད་པའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ སྔ་དྲོ་ཉི་ཧོང་བཅའ་བཞུགས་བོད་ཀྱི་དོན་གཅོད་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་རྗེས་ལོ་ ༤༠༠ སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་རེ་ཤོ་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་ཉིན་གུང་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས། དགེ་སློབ་ ༡༠༠༠ སྐོར་ལ་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། དགོང་དྲོ་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོ་ཞིག་ཏུ་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་འབུལ་གནང་བས་དད་འདུན་ཅན་མི་མང་ ༡༤༠༠༠ སྐོར་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་བཅར་ཏེ་དགའ་དད་ཆེན་པོའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ། གསར་འགོད་པ་ ༣༠ སྐོར་ཡོད་པའི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་བསྐྱངས་པའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ང་བོད་པའི་སྔགས་པ་ཞིག་སྔགས་པའི་ལུང་པ་འདི་ནང་ཡོང་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་འདི་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩི་གི་ཡོད། ཉི་ཧོང་ནང་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ཆ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། མི་རྣམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་གཏན་ཆགས་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་ཆོས་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན། ཉི་ཧོང་ནང་ཆོས་ལུགས་འཛིན་པའི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཡོད་པ། དེ་དག་ནང་ཕན་ཚུན་ཐུགས་མཐུན་དམ་གཙང་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་ཀྱི་མཐུན་འབྲེལ་ཡག་པོ་གནང་དགོས་ཞེས་ང་གྲྭ་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིག་གིས་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཉི་ཧོང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལྔ་དང༌། རང་གཞུང་དོན་གཅོད་བཅས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་གསོལ་སྟོན་སར་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས། དེར་ཆོས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི། གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ། ཐའེ་ལན་ཌ་དང༌། ཧཕ་རན་སིའི་གཞུང་ཚབ། ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་བཅས་སྐུ་མགྲོན་མི་གྲངས་ ༥༠༠ སྐོར་དང་ལྷན་དུ་གསོལ་སྟོན་བཞེས།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ནས་ཉི་ཧོང་སྲུང་སྐྱོབ་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་གསོལ་ཇར་གདན་ཞུ་གནང་བར་དེར་འདུས་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ ༢༠ སྐོར་དང་ལྷན་དུ་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་དང༌། ནང་སེམས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་མཉམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་མཛད། དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་ལུང་པའི་ནང་ཉི་ཧོང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཀྱང༌། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་དགོས་པར་བརྟེན། མི་དང་མིའི་དབར་མཛའ་བརྩེའི་འབྲེལ་བ་མ་ལྡང་བ་ཡོད་པ་འདིར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཆོས་དང་ལྟ་བ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་མཐའ་དག་མིའི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་རེད། དེ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ན་ང་ཚོར་རྙོག་གྲ་ཉུང་དུ་འགྲོ་གི་རེད་ཅེས་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་འགལ་ཟླའི་བར་རྒྱང་ཇེ་ཉེ་རུ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་དགོས་ཞེས་དང༌། ཡང་ད་ལྟའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཉེན་ཚབས་ཆེན་པོའི་དུས་སྐབས་འདིར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་ཐབས་ལ་མཉམ་རུབ་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་ནུས་ཤུགས་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཉིན་གུང་ཨེ་ཤ་ཡའི་མཐོ་སློབ་ནས་དགེ་སློབ་ ༢༠༠༠ སྐོར་གྱི་བྱུར་བུར་ཁེངས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་གདན་ཞུ་ཞུས། ཚོགས་འདུར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པའི་ངོ་སྤྲོད་དང་སྦྲགས་དགའ་བསུའི་ཆེ་བརྗོད་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བརྒྱ་ཕྲག་ ༢༡ ནང་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ག་རེ་ཡོད་པའི་བཀའ་སློབ་སྙིང་པོ་ཅན་སྩལ་བར་དགའ་མགུའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན། ཆོས་ལུགས་ཁག་བཞི་ནས་ཆེ་བསྟོད་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་སར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་བཀའ་སློབ་དང༌། ཧ་ན་ཛུ་ན་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྙིང་ལ་སིམ་པ་སྩལ་བ་སོགས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རླབས་ཆེན་བསྐྱངས་ཏེ་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཉི་ཧོང་ནས་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་ལེགས་པར་བཀོད།

ད་རེས་ཉི་ཧོང་དུ་སྐུ་ཞབས་གྷོན་ཇིན་དང༌། ཧོ་ཤི་ཡ་གཉིས་ནས་མ་འོན་ཀྲི་ཕུ་ཇི་ཟེར་བའི་རི་སྐད་གྲགས་ཅན་དེའི་རི་གཤམ་དུ་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ས་ཆ་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་འབུལ་རྒྱུ་ཞུས་ཤིང་དགོན་པར་བསམ་ཡས་གླིང་ཞེས་མཚན་གསོལ་ཡང་མཛད།

དེ་མཚུངས་ཨེ་ཝ་ཏ་ཞེས་པའི་རྫོང་ཁོངས་ནས་བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ས་ཆ་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཀྱང་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་བཅས་ཉི་བོད་དབར་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་ཇེ་གསལ་དང་མཛའ་འབྲེལ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉི་ཧོང་ཁུལ་བཞུགས་འཇགས་རིང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། ཤེས་རིག ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་དང༌། གསར་འགྱུར་བྱེད་པོ། ཡུལ་གྱི་མང་ཚོགས་བཅས་རྒྱ་ཆེར་ཞལ་མཇལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ཀུན་གྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་སྣང་ཚུལ་གསལ་པོར་གྱུར།

ལྷག་པར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཛད་པ་ལས་ཉི་ཧོང་མི་མང་ལ་སྔོན་མེད་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དེ་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་མིན་པར་དོན་དམ་གྱི་ལག་ལེན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངེས་ཤེས་གསལ་དུ་ཕྱིན།

ལྡི་ལིར་ཉིན་ཞག་གསུམ་རིང་བཞུགས་འཇགས་ཐོག ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐྱངས་པའི་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། ལྷན་ཚོགས་དེར་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་སྐུ་ཚབ་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་དང༌། གཞན་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་བཅོ་ལྔའི་འཐུས་མི་དང༌། མི་གྲངས་བདུན་ཅུ་སྐོར་ཚོགས་ཞུགས་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། ཉིན་གཉིས་རིང་ཚུགསཔའི་ལྷན་ཚོགས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་དོན་གྱི་དཀའ་རྙོག་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ནང་གསེས་རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དྲག་པོའི་རྟེན་གཞི་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་བསྐྱངས། སྐབས་དེར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདི་དག་རང་ཉིད་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུའི་ལམ་ཕྱོགས་ཞིག་ལ་གོམ་བགྲོད་བྱེད་བཞིན་པ་དེས་གྲོགས་པོ་དང་དགྲ་སུ་ཡིན་མིན་དབྱེ་བ་འབྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ཕེབས།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། ཚོགས་གཙོ་ཉི་མ་བཟང་པོ་གཉིས་ཕེབས་བསུ་འཚམས་མཇལ་དུ་བཅར་བ་དང༌། དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཆིབས་ཐོན་དང་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་དྷ་རམ་ས་ལ་སྟེང་ཤོད་ཀྱི་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ནས་སྤོས་དང༌། མེ་ཏོག ཁ་བཏགས་སོགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ་གུས་བསུའི་མཇལ་བསྟར་བསྒྲིགས་པ་དང༌། ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་སྟེང་ནས་དུང་རྒྱའི་སྙན་གསན་དང་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་གཟིམ་སྒོའི་ནང་རོལ་ཏུ་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་དང༌། གཟིམ་ཆུང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་འདུས་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་རྫས་ཐོགས་ཏེ་སེར་སྦྲེངས་དང༌། མང་ཚོགས་ནས་གུས་བསུ་ཞུས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ དང་སྐར་མ་ ༢༠ ཐོག་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད་ཅིང༌། དེ་འཕྲལ་གཟིམ་ཆུང་དབུ་རྩེར་གསོལ་ཐབ་ནས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། བཀའ་བློན་གསུམ་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་གཉིས་བཅས་མཇལ་བཅར་དང༌། བཀའ་བློན་བགྲེས་པས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

༢༽སྐུའི་ངལ་གསོ་སླད་མ་ན་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕྱག་དཔེ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། སྐུའི་འཕྲོད་བཞེས། ཐུགས་དམ་སྨིན་ཁྱད་བཅས་ཉིན་ཤས་མ་ན་ལིར་ཕེབས་བཞུགས་བསྐྱངས་སླད་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་དང་བདུད་ཨ་ཁྱུང་རྒྱལ་པོ་དམག་འཐབ་གནང་ཡུལ་དུ་གྲགས་པའི་རོ་ཐང་ལ་རྩེར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྲུང་ཚོར་བསངས་གསོལ་དང་ཐུགས་སྨོན་གྱི་རིམ་པ་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཁུལ་དེར་གནས་པའི་བོད་མི་དང༌། ཡུལ་མི། གར་ཞ། སྤི་ཏི། ལ་དྭགས་པ། ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ། རྒྱ་གར་ལྟ་སྐོར་བ་སོགས་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ སྐོར་ལ་ནང་པའི་ཆོས་སྐོར་དང༌། བསམ་པ་བཟང་པོས་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་དགོས་པ། ནང་ཁུལ་མཐུན་ལམ་གྱི་ངང་གནས་དགོས་པ་སོགས་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་ཕེབས་དོན། ‘‘ང་ད་རེས་ཚ་གཡོལ་དུ་ཡོང་བ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོ་ཁྱུག་ཙམ་ཐུག་ན་བསམ་པ་ལས་དམིགས་བསལ་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་སེམས་པ་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས། འཇིག་རྟེན་འདིར་སྐྱེ་བ་ཞིག་བླངས་པ་རེད། སེམས་པ་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ང་ཚོ་བོད་པར་ཆ་བཞག་ན། སོ་སོའི་ལུང་པ་བྲལ་ཏེ་མིའི་ལུང་པར་གྱར་ནས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་བག་ཕེབས་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ལ་ཕན་གྱི་རེད།

ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་དཀའ་ངལ་དང་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁྲི་ཡོད་ནའང༌། སོ་སོ་མ་སྐྱིད་པ་མིན་པར་བག་ཕེབས་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ན་གཟུགས་པོ་བདེ་བ་སོགས་ལ་ཕན་གྱི་འདུག ང་ཚོ་ལུང་པ་མེད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་དུས་བསམ་བློའི་ནང་མ་བདེ་བ་ཡོང་གི་རེད་དེ། སེམས་བག་ཕེབས་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་མུ་མཐུད་‘‘བདེ་སྡུག་གང་བྱུང་ཡང་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་ཚོས་ཆོས་བྱེད་པ་འདི་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བའི་དོན་དུ་ཡིན་པས། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། སེམས་བག་ཕེབས་པོ་དང་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་གི་རེད། ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་བཟོ་གི་ཡོད། སུ་ཡིན་ནའང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡིན་སྟབས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཚོ་སྤོངས་དགོས། དཔེར་ན། མི་གཅིག་སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་བསྡད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་མི་དགའ་བའི་དགྲའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བཤད་ན། དེ་མ་ཐག་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་ནས་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་ཡོང་གི་ཡོད། སོ་སོ་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་བྱས་པ་གྱོང་རེད་མ་གཏོགས། ཁོང་ཁྲོ་དེས་དགྲ་དེ་ལ་གནོད་ཀྱི་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེང་སང་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱས་འདུག ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ན་འཕྲལ་སེལ་ཕན་གྱི་རེད། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོ་རང་དབང་ཡོད་ན་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་རང་དབང་ལ་ཐུག་ཡོད། རང་དབང་མེད་ན་ལྟོ་གྲོད་པ་གང་གིས་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། འདི་ཁུལ་ཕྲུ་གུ་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་འདི་རྩ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚོས་དེང་དུས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་སོ་སོའི་བོད་རང་གི་རིག་གཞུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། སྔོན་མ་ནས་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ཟུར་གསལ་བྱེད་དགོས་པ་འདི་བོད་པ་ལ་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་རེད། དེང་སང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་འདི་ཡག་ཤོས་ཆགས་ཡོད། སྔ་དུས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་འགྲེལ་བཤད་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དང༌། པ་ལིའི་སྐད་ཐོག་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སང་བོད་སྐད་ཐོག་ནས་བྱ་དགོས་ཀྱི་འདུག བོད་སྐད་དེ་གསལ་ཤོས་དང་ཁུངས་བཙན་ཆགས་ཡོད། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོས་བོད་པའི་ཡི་གེའི་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’18jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

མ་ན་ལིར་ཉིན་གྲངས་ ༡༡ བཞུགས་རྒྱུན་རིང་དད་ཅན་ཁག་གི་འདོད་འདུན་ལྟར་མཇལ་ཁ་དང༌། ཆིབས་ཞབས་སྐུ་བཅར་བླ་སྨན་པ་གསུམ་ལ་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་ནད་ཀྱིས་མནར་བ་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་སྨན་སྤྲོད་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་རྐྱེན་ནད་ཀྱིས་མནར་བ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་སེལ་བའི་སྐལ་བཟང་བླ་མེད་ཐོབ་པར་གྱུར།

ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༨ ཉིན་མ་ན་ལི་ནས་བཞུགས་སྒར་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད། བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་དེ་སྔའི་དབུ་གུར་སྒྲོན་རྒྱག་ཞབས་ཞུ་བ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་རིང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། གཉེན་འཕྲད་ནས་ཐོན་མཇལ་ཞུ་མི་ ༢༣ དང་འབྱོར་མཇལ་གྲངས་ ༣ བཅས་ལ་སྔོན་འགྲོ་སྐྱབས་སེམས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མ་ལྗགས་བཤད་ཐོག ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་དང༌། ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་མ་ལུང་འགྲེལ་ལྗགས་བཤད། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་གསོལ་འདེབས་མཐའ་བྲལ་དོན་དམ་མ་དང༌། ལྷ་མོ། གནས་ཆུང༌། བསྟན་མ་བཅས་ཀྱི་འཕྲིན་སྐུལ། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི་ཡིག་དྲུག ཨ་ར་པ་ཙ། ཏཱ་རེ། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་བསམ་པ་བཟང་པོས་གཞན་ལ་ཕན་སེམས་དང༌། ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་མ། མཚན་སྔགས་རྣམས་རྒྱུན་འདོན་དང་འབྲེལ་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཁྱོད་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱོས་ཞེས་ཐུགས་བརྩེས་མ་བཏང་བའི་བཀའ་སློབ་དང༌། དགེ་བསྔོ་ཐུགས་སྨོན་གྱིས་རྒྱས་འདེབས་མཛད།

ཐོན་མཇལ་བ་རྣམས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པ་དང༌། མགྱོགས་མྱུར་རང་ཡུལ་དུ་ཞབས་འཁོད་ཐུབ་པའི་གསོལ་འདེབས་ངུ་འབོད་དྲག་པོས་དད་དམ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མངོན་པར་གསལ་བ་བྱུང༌།

རིང་ནས་བསིལ་ལྡན་ལྗོངས་དང་ཆོས་རིག་གི།།

འབྲེལ་ལམ་གསེར་གྱི་ཟམ་པ་མ་འཐོར་བ།།

ཉི་ཧོང་ཞེས་བྱའི་གནའ་དེང་རིག་པའི་མཛོད།།

ཆེས་ཆེར་བརྡོལ་བའི་ཡུལ་དེར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།།

དེ་ཚེ་མོས་གུས་དང་བ་ཆེན་པོའི་སེམས།།

སྙིམ་པའི་པད་མོར་བཀོད་དེ་མགོན་གང་ཞབས།།

རེག་པའི་རྣམ་འགྱུར་གནའ་དེང་རི་མོ་མཁན།།

སུས་ཀྱང་པིར་རྩེར་འདྲེན་པའི་ཡུལ་ལས་འདས།།

ལྟོགས་པར་ཟས་དང་སྐོམ་པར་ཆུ་ཉིད་དུ།།

མགོན་གང་ལེགས་བཤད་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་ཕྲེང༌།།

ཕངས་མེད་བསྟར་བས་མཐའ་དག་ཡིད་ཀྱི་སྣོད།།

དོན་ལྡན་མཁོ་དགུའི་དངོས་པོས་ཡོངས་སུ་གཏམས།།

མཁའ་འགྲོ་བྱེ་བའི་གནས་སུ་ཡོངས་བསྔགས་པའི།།

མ་ན་ལི་དང་རོ་ཐང་དབེན་པའི་རིར།།

མཛད་དོན་ཆུ་ཀླུང་བརྡོལ་བའི་བར་གསེང་དུ།།

ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་སྐྱོང་སླད་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།།

སྔོན་ཚེ་གེ་སར་དམག་གི་རྒྱལ་པོ་དང༌།།

ཀླུ་བདུད་ཨ་ཁྱུང་རྒྱལ་པོ་འཐབ་ཡུལ་ཞེས།།

གྲགས་པའི་རི་རྩེར་གངས་ཅན་ལྷ་སྲུང་དག།

བསྐུལ་བའི་བསང་གསོལ་ཐུགས་སྨོན་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།།

18 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་གྲངས་ ༡༩༧ ནས་ ༢༠༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གཙོ་གྱུར་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་དང་མཛད་གཙོ་རྣམས་དང་བཀའ་བསྡུར་བཀའ་སློབ།

༡༽དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་མོའི་དབུ་བླ་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ཌིན་ཨོབ་ཝེསི་ཀྲི་མིནསི་ཀྲར་ (Dean of Westminster) སོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ངལ་སོགས་གང་ལའང་མ་དགོངས་པར་གཞན་ལ་ཕན་པ་གཙོ་བཞེད་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་ནས་ ༡༩༨༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་གནམ་ཐོག་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་དེ་ཉིན་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༢།༣༠ ཐོག་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཡོ་རོབ་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་དང་པོ་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས། གནམ་ཐང་དུ་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་བཞུགས་ཡུལ་ཁང་དུ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་བསྐྱངས་རྗེས་བཞུགས་སྒྲིག་ཞུ་ཡུལ་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་མོའི་དབུ་བླའི་ཁང་བཟང་དུ་ཞབས་འཁོད་སྐབས་དབུ་བླ་གཏན་ཞལ་དང༌། དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་སོགས་ནས་སྤྲོ་སེམས་གུས་ཚོར་རབ་ཏུ་རྒྱས་བཞིན་ཕེབས་བསུ་ཞུས།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བླ་ཆེན་གཏན་ཞལ་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་འབྲེལ་ཨན་པོལ་ཧཕོར་ཐི་ (Ampleforth) ཞེས་པའི་ཡེ་ཤུའི་དགོན་གནས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ཞབས་སོར་བཀོད་པར་དགོན་གྱི་མཁན་གྲྭ་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་དགའ་གུས་ཆེན་པོས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་རྗེས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་རིག་ལ་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཇལ་འདུན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང་སྙུན་མནར་གྱིས་མཇལ་བཅར་མ་ཐུབ་པ་གསན་སྟབས་ཁོང་བཞུགས་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཕན་བདེའི་དོན་བཟང་ལྡན་པའི་བཀའ་མཆིད་བསྐྱངས།

ཕྱི་དྲོ་དགོན་པའི་མཁན་གྲྭ་དང་སློབ་ཕྲུག་རྒན་གྲས་ཚོར། ངོས་རང་གནམ་གཤིས་དྭངས་གཙང་དང༌། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་འདིར་འབྱོར་སྐབས་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དྲན་པ་ཞིག་བྱུང༌། དེང་སྐབས་ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་རིག་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་རེད། སྐབས་རེ་ཡར་རྒྱས་དེས་མིའི་སྲོག་ལ་རྩེད་མོ་རྩེ་བ་ཡོང་གི་འདུག སྲོག་ཟེར་བ་ནི་མི་ལ་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་པོ་རེད།

མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཚང་མ་ཚན་འཕྲུལ་གྱིས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། བདེ་སྐྱིད་གཙོ་ཆེ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཆོས་བྱེད་མཁན་དང་མི་བྱེད་མཁན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་བྱེད་མཁན་ལ་བདེ་བ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེས་གསལ་པོར་བསྟན་པ་རེད་ཅེས་སོགས་བློ་ངོར་འཚམས་ལ་འཇུག་བདེ་བའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དགོན་པའི་སློབ་སྤྱིས། ྋགོང་ས་མཆོག་ཁྱེད་ཀྱི་མི་མང་ལ་དཀའ་སྡུག་མྱོང་སྐབས་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་གནང་བ་དེར་ང་ཚོས་དགའ་གཅེས་ཞུ་གི་ཡོད། ཁྱེད་ནི་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་རེད་ཅེས་གུས་བསྟོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་དང༌། དགོང་དྲོ་དགོན་པའི་མཁན་གྲྭ་ ༥༠ ཙམ་ལྷན་དུ་གསུང་མོལ་བགྲོ་གླེང་གནང༌། མཁན་པོས་དགོན་གནས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་གཅིག་ཕུལ་ཏེ་ད་རེས་དགོན་གནས་འདིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྐབས་དགའ་སྐྱོའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེར་གྱུར་ཏེ་ངང་ཙམ་རིང་སྐད་ཆ་ཤོད་མི་ཐུབ་པར་གྱུར།

ཚེས་ ༢༧ སྔ་དྲོ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཁར་དགོན་པའི་མཁན་པོས་ད་རེས་འདིར་ཞབས་འཁོད་བཀའ་དྲིན་བླ་མེད་དུ་ཆེ་བ་བཞིན་རྗེས་སུ་ཡང་འདིར་ཞབས་འཁོད་དགོངས་བཞེས་ཐུགས་བརྩེས་མི་འདོར་བ་དང༌། ད་རེས་འདིར་བཞུགས་རྒྱུན་དུས་ཚོད་ཤིན་ཏུ་ཐུང་ཡང༌། དེའི་རིང་ང་ཚོར་ཐོབ་པའི་ཉམས་མྱོང་དེ་ནི་མི་ཚེའི་ནང་བརྗེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་སྙན་གསོལ་ཞུས། དེ་ནས་ཨེ་ཀྲིན་བྷག (Edinburgh) གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྔོན་མ་བོད་རང་བཙན་སྐབས་དང༌། རྒྱ་གར་དབྱིན་གཞུང་སྐབས་ལྷ་སར་སྐུ་ཚབ་ཏུ་ལོ་མང་བཞུགས་མྱོང་མཁན་རི་ཅར་སོན (Hugh Richardson) དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་རིང་ལྷོད་བཞུགས་གནང༌། (ཁོང་ནི་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་དང་བོད་དོན་སྐོར་བདེན་པ་སྨྲ་བ་ལ་མི་འཇིགས་མཁན་ཞིག་ཡིན།) གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པ་དང༌། ས་གནས་སུ་རྒྱལ་མོའི་སྐུ་ཚབ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་དུ་བཅར་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་ཆེ་བསྟོད་གུས་བཀུར་གྱི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཤམས་སར་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ ༣༠ སྐོར་གདན་ཞུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས། དེའི་སར་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པས་གང་ཉིད་ད་རེས་ང་ཚོའི་ས་གནས་འདིར་ཞབས་འཁོད་ཐུབ་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞིང༌། འདས་པའི་ལོ་ ༢༥ རིང་ཁྱེད་དང་ཁྱེད་ཀྱི་མི་མང་ཁ་བྲལ་ནས་དཀའ་སྡུག་དྲག་པོ་མྱངས་དགོས་བྱུང་ཡང་གནས་ཚུལ་དེ་རིམ་བཞིན་ཡག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་ཞུས། དགོང་དྲོ་མི་མང་ཚོགས་ཁང་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དང་དེའི་ཉེ་སྐོར་ནས་འདུས་པའི་མི་ཚོགས་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལ་ཞི་བདེ་དང༌། བྱམས་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཡིད་ལ་སིམ་པ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༨ སྔ་དྲོ་གསར་འགོད་པ་དང༌། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན། རླུང་འཕྲིན་པ་བཅས་ཡོད་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སར་སྤྱི་བྱེའི་གནད་དོན་སྣ་མང་དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལ་གསུང་ལན་སྩལ་ཞིང༌། སི་ཀོ་ལཎ་ཌ་ (Scotland) ས་ཁུལ་གྱི་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ནས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་དགའ་སྟོན་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་གསོལ་སྟོན་བཤམས་ཤིང༌། དེར་དེ་སྔོན་འགྲོགས་འདྲིས་མཉམ་འཛོམས་མི་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་བླ་མ་ཚོ་ཡང་བཅར་ནས་ལྷན་དུ་དགའ་གུས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཆེས་ཆེར་བསྟན།

དགོང་དྲོ་དེ་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་གྷི་ལ་སི་ཀོ་ (Glasgow) གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡེ་ཤུ་དང༌། ནང་པ། ཁ་ཆེ། སིག ཧིན་རྡུ། ཇིའུ་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཁག་བདུན་མཉམ་འདུས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་དེང་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་གི་མི་རེ་རེས་ནུས་ཤུགས་འདོན་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཆོས་པ་ཚོས་ནུས་ཤུགས་འདོན་དགོས། ཆོས་ཚང་མ་གཞི་རྩ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་ཐབས་དང༌། མི་ཡ་རབས་བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ་གཅིག་གྱུར་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཞེས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་མཇུག་ཚོགས་མི་ཡོངས་རྫོགས་རང་རང་སྡོད་ཡུལ་ཞབས་སྟེགས་ནས་ལངས་བཞིན་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་ཡུན་རིང་བརྡབ། ཨན་འབར་པོ་ཐི་མཐོ་སློབ་ཏུ་བཀའ་སློབ་གནང་བར་ཕེབས་སྐབས་སྐུ་ཆས་དབོར་འདྲེན་ཆེད་དང་བླངས་བཅར་མཁན་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་པའི་འཁྲིས་སུ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་གཟིགས་ཏེ་བུ་འདི་སུ་རེད་ཅེས་རྩད་གཅོད་གནང་བར་ཁ་ལོ་པས་ངའི་བུ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པར། ཐུགས་དགྱེས་བརྩེའི་སྒོ་ནས་བུ་ལ་ཕྱག་གིས་བཟུང་སྟེ་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་མོལ་རེ་ཟུང་མཛད་པས་ཕྲུ་གུ་དེའི་བསམ་བློ་བརྗེས་པ་ལྟ་བུའི་ངོ་མཚར་བརྗོད་འདས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་དེར་འདུས་ཀུན་ཡ་མཚན་གྱི་གནས་སུ་བཀོད།

རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་པ་དེ་ནང་པ་ཡིན་པ་དང༌། ཁོ་རང་གི་བཟའ་ཟླ་དང་ཕྲུ་གུ་ཡེ་ཤུ་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱུན་དུ་མ་བུ་གཉིས་ནས་ཨ་ཕའི་ཆོས་དད་བྱ་ཡུལ་མི་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་ཚོའི་ནང་དུ་མི་མཐུན་པའི་དཀའ་རྙོག་ཅི་ཆེ་ཡོད་པར་དེ་ཉིན་བུ་དེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཞལ་མཇལ་དང་གསུང་ཐོས་པ་དེ་ཙམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་པའི་ཨ་ཕར་ཁྱེད་རང་ཆོས་དད་གང་བྱེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མི་འདུག་ཅེས་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མཁྲེགས་པོ་དེ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ལ། དེ་རྗེས་ཨ་ཕ་དེས་ངའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་དཀའ་རྙོག་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རིང་ནས་སངས་སོང་ཞེས་ཀུན་ལ་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོས་ངང་གླེང༌། དེ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། མགོན་པོ་ཁྱེད་ཀྱི་ཞལ་གྱི་དབུགས་ཙམ་ཡང༌།། མཐའ་ཡས་འགྲོ་ལ་སྨན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ན།། ཞེས་གསུངས་པའི་གནས་ལུགས་དམར་རྗེན་དུ་བསྟན་པར་མཛད་པ་ལོས་ཡིན་སྙམ།

ཚེས་ ༢༩ སྔ་དྲོ་སི་ཀོ་ཀྲི་ལན་ཌ་རྒྱང་སྲིང་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་གློག་བརྙན་སྐུ་དཔར་སྒྲོན་ཞུའི་ཐོག དྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྐར་མ་ ༤༥ རིང་སྩལ་རྗེས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པས་ལས་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ ༩༠ སྐོར་དང་ལྷན་དུ་གུས་བཀུར་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་དང༌། སྦི་སྦི་སི་ (B.B.C) གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་སྐར་མ་ ༤༥ རིང་གློག་བརྙན་སྐུ་དཔར་སྒྲོན་བཞིན་དྲིས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་ཏེ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་ཚོགས་བསམ་ཡས་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཨ་ཀོང་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྣམས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་ལོ་གསུམ་ཆོས་མཚམས་བཞུགས་མི་ཕོ་མོ་ ༡༨ ཡོད་པའི་མཚམས་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་དང་འབྲེལ་བཀའ་སློབ་སེམས་རྒྱུད་འཁུལ་ངེས་བསྐྱངས་རྗེས་བསམ་ཡས་གླིང་གི་འཚེམ་བཟོ་དང༌། ཤིང་དཀྲུག རུམ་འཐག རྫ་བཟོ། སྐུ་བརྙན་བླུག་མ། ལྷ་བྲིས་བཅས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭའི་མ་གཞི་ཡོད་པ་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཞབས་བཅགས་བསྐྱངས། དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་གཏེར་བུམ་སྦ་ཆོག་དང༌། ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་མཇུག་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ ༣༠༠ སྐོར་ལ་དྭགས་པོའི་ཐར་རྒྱན་གྱི་དབུ་ནས་གསུང་ཆོས་དང༌། ནང་ཆོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ལ་ཕན་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་མཛད།

བསམ་ཡས་གླིང་ནས་ས་གནས་སྤྱི་ཁྱབ་པ་དང༌། ས་གནས་ཆོས་རིག་སྐོར་གྱི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་སོགས་མི་གྲངས་ ༦༠༠ སྐོར་ཡོད་ལྷན་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་གུས་བཀུར་སྣེ་ལེན་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་སྐབས་བསམ་ཡས་གླིང་དགོན་གྱི་དབུ་འཛིན་ཨ་ཀོང་རིན་པོ་ཆེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ད་ལན་སྤྱིར་དབྱིན་ཡུལ་དང༌། ཡང་སྒོས་བསམ་ཡས་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཐུབ་པ་ནི་གུས་ཚོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དཔལ་དུ་སྨིན་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེ། ལྷག་པར་བསམ་ཡས་གླིང་དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་དུ་གསུང་ཆོས་དང་པོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་གནང་ཐུབ་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐལ་བཟང་གི་གོ་སྐབས་བྱུང་ལུགས་སོགས་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཨ་ཀོང་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་ས་གནས་མི་མང་ཚོས་བསམ་པ་བཟང་པོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བསྟི་གནས་གསར་བཙུགས་ཐུབ་པ་དང༌། དགོན་པ་དང་ས་གནས་མི་མང་དབར་ཕན་ཚུན་ལྟ་ཚུལ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་དགའ་པོ་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་དགོན་གནས་འདིས་འགྲོ་བ་མི་ཡི་ཞབས་འདེགས་བཟང་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་སྩལ།

ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ སྔ་དྲོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་མཛད་རྗེས་བསམ་ཡས་གླིང་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཀོ་སྦན་ཁྲི་རིར་ (Coventry) ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་མགྲོན་ཁང་དུ་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པ་དང༌། ས་གནས་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གྱིས་གཙོས་པའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཉི་ཤུ་སྐོར་ནས་ཕེབས་བསུའི་གསོལ་སྟོན་ཕུལ། དགོང་དྲོ་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་གཏོར་སྐྱོན་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤུའི་དགོན་རོ་དང༌། འཁྲིས་སུ་གསར་རྒྱག་ཡེ་ཤུའི་དགོན་པ་བཅས་ལ་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་དགོན་པ་གསར་པའི་ནང་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ སྐོར་ལ་ནང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་དེ་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ པར་ལོན་ཌོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ལས་ཚབ་པ་དང༌། ལོན་ཌོན་དུས་བབ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གཙོ་བོའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་འབྲེལ་དབྱིན་ཡུལ་བོད་དོན་ཚོགས་པས་དགའ་བསུ་གུས་བཀུར་གསོལ་སྟོན་གོ་སྒྲིག་ཇི་ཞུས་ལྟར་དེ་ཉིན་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཕེབས་པ་དབྱིན་ཇིའི་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་དང༌། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི། གཞན་ཡང་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ ༡༨༠ སྐོར་ལྷན་དུ་དགྱེས་བཞེས་ལྷོད་བཞུགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣ སྔ་དྲོ་དབྱིན་ཡུལ་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་ཨེ་ཌི་ཝ་ཌི་ཧི་ཐི་ (Edward Heath) དང༌། གསར་འགོད་པ་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྗེས་དབྱིན་ཡུལ་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ཨར་ཅི་བི་ཤོབ་ཀན་ཌི་ཝ་རེར་སར་དང་སྐར་མ་ ༤༥ རིང་གསུང་མོལ་དང༌། དབྱིན་ཡུལ་བླ་ཆེན་པོབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བླ་ཆེན་ཧུམ་སར་དང་ཆུ་ཚོད་ ༡ རིང་ལྷན་མོལ་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱུ་སྐར་དཔྱད་ཞིབ་ཁང་སྙན་གྲགས་ཅན་དུ་གཟིགས་སྐོར་གདན་ཞུ་མཛད།

ཚེས་ ༤ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ །༡༡།༣༠ བར་དང༌། ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༢།༣༠ ནས་ ༤།༣༠ བར་ཀེམ་ཌོན་ (Kenton) ཚོགས་ཁང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་སྐོར་ནས་ཆེད་གཉེར་ཕེབས་པའི་མི་གྲངས་ ༩༠༠ སྐོར་ལ་ནང་པའི་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བཤད་སྩལ་བ་དང༌། སྔ་དགོང་མཛད་གསེང་དུ་དབྱིན་ལན་བོད་རིགས་ཚོགས་པས་གུས་བཀུར་གསོལ་སྟོན་བཤམས་པར་གལ་ཆེའི་སྐུ་མགྲོན་མི་སྣ་ ༨༠ སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་དང༌། གལ་གནད་ཆེ་རིགས་མི་སྣ་ཁག་ཟུར་མཇལ་གསུང་

མོལ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༥ ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧།༣༠ ཐོག་དབྱིན་ཡུལ་ནང་གྲགས་ཅན་རོ་ཡལ་ཨལ་སྦར་ཀྲི་ (Royal Albert Hall) ཞེས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་མི་མང་ ༦༠༠༠ སྐོར་ལ་སེམས་ཞི་བདེའི་ཐོག་ནས་བྱ་བ་ཞི་བདེ་དགོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཚེས་ ༦ ཉིན་སྐུ་ཡི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག་ཚོགས་ཁང་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང་ཚོགས་ཁང་ནང་ཡོད་ཚོགས་མི་ཡོངས་རྫོགས་བཞེངས་ཏེ་ཕྱི་ལུགས་ལྟར་འཁྲུངས་སྐར་སྤྲོ་བདེ་ཡོང་བའི་དབྱིན་གཞས་འབུལ་གནང་རྗེས། བདེ་ནང་བཀའ་བློན་ལྡི་དོན་སྐུ་ཚབ་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས་དང༌། ཡོ་རོབ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། དབྱིན་ཡུལ་བོད་རིགས་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་དང༌། སུད་སི་དང༌། ཧཕ་རན་སི། འཇར་མན། སུའུ་ཌན། ཌན་མག་བཅས་ཀྱི་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་འཐུས་མིས་མཇལ་དར་ཕུལ། བོད་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་གཉིས་ནས་འཁྲུངས་སྐར་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་པ་དང༌། དབྱིན་ལན་བོད་ཚོགས་དངུལ་གཉེར་ནས་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་དོན་དུ་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པ་དང༌། རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་དབྱར་མཚོ་ལྟར་རྒྱས་པའི་སྨོན་འདུན་དགོས་སྐུལ་ཞུས་རྗེས། བོད་ཕྲུག་ ༨ ནས་བོད་ཀྱི་ཞབས་གཞས་ཁག་ ༤ ཕུལ།

དེ་མཚམས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་མི་ཚོར། ང་ཚོ་དད་པ་དམ་ཚིག་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དགོས་ཤིང༌། ང་ཚོ་ཚང་མས་ངོ་ལྐོག་གཡོ་ཟོལ་མེད་པར་གཟབ་གཟབ་བྱས་ན་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ཡིན་སྟབས་ཡག་པོ་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ངས་ད་ལྟ་བར་བོད་དོན་དང་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་དོན་ལ་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་དང་ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་གཟུགས་པོ་བདེ་པོ་ཡོད་པས་སེམས་འཁྲལ་མི་དགོས་སོགས་དང༌། དབྱིན་སྐད་དུ་དེར་འདུས་ཕྱི་མི་ཚོར་ཁྱེད་ཚོའི་ངའི་འཁྲུངས་སྐར་ལེགས་འབུལ་དུ་བྱམས་སྙིང་དང་སེམས་བཟང་བྱེད་རོགས་ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ། དགོང་དྲོ་རྒྱལ་མོའི་དབུ་བླ་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གཏན་ཞལ་གཉིས་ནས་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བའི་སར་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༧ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ནས་ ༡༡།༣༠ བར་དང༌། ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༢།༣༠།༤།༣༠ བར་རིག་པ་ཆོས་ཚོགས་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་བཅུ་སྐོར་ནས་ཆེད་གཉེར་མི་གྲངས་ ༩༠༠ བརྒལ་བར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐོར་བཀའ་ཆོས་ཟབ་རྒྱས་དང༌། དགོང་དྲོ་མི་མང་ ༡༠༠༠ སྐོར་ལ་ནང་ཆོས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་བཞུགས་ཡུལ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཁོང་ཚོའི་ཞལ་འདོན་ནང་ལྷན་བཞུགས་བསྐྱངས། རྒྱལ་མོའི་དབུ་བླས་ཆོས་བཤད་སྐབས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་འཛམ་གླིང་མི་མང་སྤྱིའི་བདེ་དོན་ཐོག་སྐུ་ངལ་གནང་སྟངས་དང་བོད་མི་རྣམས་དཀའ་ངལ་ལས་མྱུར་སེལ་ཡོང་བ་སོགས་ཞུས།

ཚེས་ ༩ ཆུ་ཚོད་ ༧།༣༠ ནས་ ༩ བར་སྤྱིར་བཏང་མཇལ་ཁ་དང༌། ཆུ་ཚོད་ ༩།༡༠ བར་ཕྱི་རྒྱལ་བ་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་གྲྭ་བཙུན་ ༣༦ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་ཐོག ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་གནང་སྟངས་དང༌། དེ་སྔ་བོད་དུ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཁྱབ་སྤེལ་མ་བྱུང་ཡང་དེང་སྐབས་བཙུན་མ་མང་པོ་ཞིག་ནས་འདིའི་སྐོར་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར། དེང་སྐབས་ཧོང་ཀོང་དང༌། ཨ་རི། ཐའེ་ཝན་བཅས་པར་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་ཁུངས་ལྡན་ཇི་ཡིན་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རིང་མིན་ཇི་དགེ་ཐག་གཅོད་གནང་རེ་སོགས་སྩལ་རྗེས་དྲིས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ། ཤི་རི་ལངྒ་དང༌། ཐའེ་ལན་ཌ། འབར་མ། རྒྱ་གར། ནུབ་ཕྱོགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐེག་དམན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལྔ་ནས་གྲྭ་བཙུན་སྐུ་ཚབ་ ༣༥ ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཁོང་ཚོར་བོད་མིས་འཆད་ཉན་བྱེད་པའི་ནང་ཆོས་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན་ལུགས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། སྐུ་ཚབ་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་རྗེས་སུ་དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཐེག་དམན་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་དང་བཀའ་སློབ་གནང་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ནན་ཞུས་མཇུག་ཡེ་ཤུའི་དགོན་ཁག་བཅུའི་སྐུ་ཚབ་མཁན་པོ་དང༌། དགེ་འདུན་ ༢༢ ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཡེ་ཤུ་དང་ནང་པ། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་དབར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཡང་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང༌། ད་ཆ་ཆོས་ལུགས་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། མ་ཟད་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་ང་ཚོ་ཆོས་པ་ཚོས་འཛམ་གླིང་མི་མང་བདེ་ཐབས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དགོང་དྲོ་དབྱིན་གཞུང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་གཉིས་ནས་གོ་སྒྲིག་གནང་དོན་ཝསི་ཀྲི་མི་ནི་སི་ཀྲར་ (Westminster Hall) ཚོགས་ཁང་དུ་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ ༤༠༠ སྐོར་ལ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། དུས་མཚུངས་དབྱིན་གཞུང་ཡིག་རིགས་རྙིང་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གྲགས་ཅན་དེར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཤིང༌། དཔེ་མཛོད་འགན་འཛིན་ནས་བོད་ཀྱི་ཡིག་རིགས་རྙིང་པ་ཁག་སྤྱན་འབུལ་ཞུས། དགོང་དྲོ་ཡོ་རོབ་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ས་གནས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པར་དབྱིན་ཇིའི་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་དང༌། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི། དབྱིན་ཇིའི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁང་གི་དཔོན་རིགས། ཕྱི་རྒྱལ་གཞུང་ཚབ་ངོ་མ་དང༌། ལས་ཚབ་ལས་བྱེད་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བརྒྱ་སྐོར་དང་ལྷན་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་མོའི་དབུ་བླ་སྟེང་ཞལ་ནས་གནམ་ཐང་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་བཞུགས་ཡུལ་བར་ཕེབས་སྐྱེལ་གྱིས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཁར་ད་རེས་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། སླར་ཡང་ཆིབས་བསྒྱུར་ཡོང་བ་ཞེས་ཐུགས་སྣང་གཤིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན། དབྱིན་ཡུལ་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་འཇར་མན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ (Frankfurt) དུ་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས་སྐབས་སུད་སི་དོན་གཅོད་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ། འབྲེལ་ཡོད་ཁག་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་ཁུལ་དེའི་ཚོགས་པ་ཁག་གཅིག་ནས་གུས་བཀུར་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལི་ཕེབས་ཞབས་དང༌། ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་ཁམས་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དམ་རྫས་འབུལ་བར་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཉེ་ཆར་ཁོང་ནས་གཞུང་བསྟེན་དགའ་གདོང་གནས་སྲུང་ཆེན་པོ་སྤྱན་འདྲེན་བསྐྱངས་པར་སྔར་ལས་ངོ་དཀར་བའི་བཞུགས་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པར་བློ་བདེའི་ངང་གནས་མུར། ལས་བཅར་རྒྱུན་ལས་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་གློ་བུར་གཉིད་ཡུར་བ་ལྟ་བུས་ཉམས་སྣང་དུ་དགྲ་ལྷ་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ་ཤིང་བྱ་ཅན་སྤྱན་འདྲེན་ཚུལ། ཧཱུཾཿ མ་བཅོས་རང་བཞིན་དག་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང༌།། ཞེས་སོགས་ཀྱི་འབོད་ཚིག་བརྗོད་ན་ཡེ་ཤེས་པ་མི་འཇུག་མི་སྲིད་ཅིང་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ལུང་སྦྱིན་པ་ཐོ་མི་འཚམས་སོ་གསུངས་པའི་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་སྙན་འབུལ་གནང་བ་འདི་དག་འགའ་ཤས་ཤིག་ལྕགས་དཔར་འཕྲལ་དུ་འདེབས་དགོས་ཞེས་སྤྱི་ཕེབས་བྱུང་བའི་ཞོར་འཕྲོས་ནང་ཉམས་སུ་ཕེབས་དོན། ‘‘འདི་ཁྱད་མཚར་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། ཁོང་རང་གིས་ཆེད་རྩོམ་བྱས་ན་དེ་འདྲ་རང་མི་ཡོང༌། འདི་དགོངས་གཏེར་ལྟ་བུ་རེད། ཁོང་ལ་དེ་སྔོན་ཉམས་སྣང་བྱུང་ལུགས་ཡོད་པ་དེ་སྐབས་གནས་ཆུང་ཆོས་སྐྱོང་ལ་ཡིད་ཆེས་འཕེར་མིན་དོགས་འདྲི་ཞུས་པར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཆོག་ཅེས་ལུང་སྟོན་བྱུང་ཞིང༌། དེར་བརྟེན་ཁོང་རང་དེ་སྐབས་གྲྭ་པ་ལོག་ཟིན་རུང༌། འདི་ག་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བྱེད་བཅུག་པ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ང་ལ་དགའ་པོ་དང་དད་པ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། ཡང་ཁོང་གིས་འདི་འདྲ་ཞིག་བཤད་བྱུང༌། ཁོང་རང་ཚེ་རབས་སྔོན་མ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་མྱོང་བ་འདྲ། མིང་ལ་གསུང་རབ་ཟེར་བ་ཞིག་དྲན་བྱུང་ཟེར་གྱི་འདུག

རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་མཛད་རྣམ་ཀློག་མྱོང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པར། ཀློག་མ་མྱོང་ཟེར། རྫུན་མ་བཤད་ཨ་ཞེས་ལབ་པ་ཡིན། གཏན་ནས་ཀློག་མྱོང་མེད་ཟེར་གྱི་འདུག བྱས་ཙང་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ཁྱད་མཚར་ཞེ་དྲག་རེད། གསུང་རབ་ཟེར་བ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་གསར་འཛུགས་གནང་སྐབས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་དྲུང་གསུང་རབ་ཟེར་བ་དེ་རེད།

དངོས་གནས་དེ་འདྲ་བྱས་ཏེ་ད་ལྟ་ཡང་འདི་འདྲ་ཅིག་བྱུང་བ། ང་ནི་སྙིང་ཞེ་པོ་ཅིག་རྗེ་བྱུང༌།’’ ཞེས་དབུགས་དབྱུངས་མཛད་པ་ནི་དད་དམ་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་སྲི་ཞུ་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ལ་མགོན་པོ་གང་གིས་ཐུགས་བརྩེས་མ་བཏང་བའི་ཚེ་རབས་དུ་མར་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཉིད་ལས་མ་འདས་སོ།། ཞེས་སྩལ།

༢༽གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་དང་མཛད་གཙོ་རྣམས་དང་བཀའ་བསྡུར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གོང་གསལ་དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཁར་ (News Time India) ཞེས་པའི་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཕན་ཚུན་གསུང་འཕྲོས་བསྐྱངས་པ་ཁག་ ༡༩༨༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་གསར་ཤོག་ཐོག་སྤེལ་གསལ།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་བཅངས་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་རང་རེད། ང་ཚོས་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་གང་འདྲ་རེད། འཛམ་གླིང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་རང་འཇགས་ཡིན་ཞིང༌། གནས་སྟངས་དངོས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཐེབས་རེ་མངོན་འགྱུར་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། མ་འོངས་པར་གནས་སྟངས་ཇི་འགྱུར་ཚོད་དཔག་ཐུབ་རྒྱུ་ཏོག་ཙམ་ཁག་པོ་རེད། དེ་ལྟར་ནའང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་གནས་སྟངས་མངོན་འགྱུར་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་བཤད་ཐུབ། མིའི་སེམས་ཤུགས་དང་ཆོད་སེམས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་ལྟ་གྲུབ་དང་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ནི་ཤེས་ཡོན་དང་བཟོ་ལས་ཐོག་གི་ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་གི་འོག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བཞིན་ཡོད་པས། གཞོན་སྐྱེས་མི་རབས་གསར་པ་དེ་ཚོས་རང་གི་ལུང་པར་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་ཤིག་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་དང་ཆོད་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་རྩ་བ་ནས་ཡོང་གི་མ་རེད། འདི་སྔོན་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་རིང་གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོ་ནི་བོད་མི་རང་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་ནི་སྔར་ལས་ལྷག་རེད། རྒྱ་གར་དུ་གནས་པའི་བོད་མི་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཤུགས་དང་ལྷག་བསམ་ཟླ་མེད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་གང་འདྲ་ཉར་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ༡༩༧༩ ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་དང་བོད་དབར་ཡར་མར་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་རེད། དེའི་སྔོན་དུ་འབྲེལ་ལམ་བཞག་རྒྱུ་དངོས་འབྲེལ་ཁག་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་རྗེས་འབྲེལ་གཏོད་ཐུབ་ཡོད་རུང༌། དེ་ཙམ་ནུས་པ་ཐོན་པ་བྱུང་མེད། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ༡༩༧༩ རྗེས་རྒྱ་མིས་བོད་མི་འགའ་ཤས་བོད་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཆོག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་སྤྲད་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། ཆ་རྐྱེན་ཁག་པོ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་དུས་མི་རིང་བར་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ཡོད། ངོས་རང་ཁྱུག་ཙམ་རིང་འགྲོ་འདོད་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་སྐབས་ཤོད་རྒྱུ་ཏོག་ཙམ་དཀའ། ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ལ་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད། འགའ་ཤས་ནི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དང༌། འགའ་ཤས་ནི་འགལ་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཐེངས་གཅིག་བོད་དུ་ཕེབས་རྗེས་སླར་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་གདེང་ཚོད་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གདེང་ཚོད་མེད། དེ་ནི་འགོག་རྐྱེན་ནམ་བར་ཆད་ཅིག་རེད། རང་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གཟབ་གཟབ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་ལྟར་ཆགས་པ་ཡིན་ན། ག་དུས་ཕེབས་རྩིས་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ༡༩༨༥ ལོའི་གཡས་གཡོན་ཙམ་བོད་དུ་ཁྱུག་ཙམ་རིང་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་བ་ལས་གཏན་འཇགས་སྡོད་རྒྱུའི་ཆེད་འགྲོ་རྩིས་མེད། དེ་ནི་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱ་ཐམ་པ་ངེས་པ་རེད། བྱས་ཙང༌། ད་ལྟའི་ཆར་ཐག་ཆོད་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་ནུས་བྲལ། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་ལ་གཏན་འཇགས་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུ་དེ་དུས་ཚོད་རིང་པོའི་སྐད་ཆ་རེད། བྱེས་འབྱོར་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྲ་བརྟན་ཞིག་འཛུགས་ཐབས་ཐོག་དགོངས་བཞེད་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ། སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་གཏན་འཇགས་གནང་བ་ཡིན་ན་གནས་སྟངས་ག་རེ་ཡོང་གི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གལ་སྲིད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ན་འདི་གར་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཕལ་མོ་ཆེའང་མཉམ་དུ་ལོག་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དཔེར་ན། ད་ལྟའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་བ་ཡིན་ན་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བཞུགས་རྩིས་ཡོད་དམ། རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་བཞེས་ཏེ་རྒྱ་གར་ནང་བོད་ཆུང་ཆུང་ཞེས་པ་ཞིག་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ལུང་པ་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་གནང་སྟེ་མི་བཞུགས་སམ། སྔར་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་ཕེབས་ཏེ་བོད་ས་རང་དུ་སྐུ་གཤེགས་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་ཆ་རྐྱེན་གཞན་པ་གང་ཡིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་སྟེ། བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་རེད། ཁོང་རང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལྟ་བུའི་ཁོངས་སུ་བཞུགས་ཆོག་པ་རེད། གནས་སྟངས་དེ་འདྲའི་འོག་དགོངས་པ་བཞེས་རྒྱུ་མེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། ནང་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ནས་བྱས་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་གཅིག་པུར་བདག་པ་ཞིག་མ་རེད། ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལུང་ཚང་མའི་ནང་ཁྱབ་ཡོད། ཡེ་ཤུའི་རྣམ་དག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་ཆེན་པོབ་ལྟར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དེ་མི་རིགས་གང་ཡིན་རྩད་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཏོག་ཙམ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་སྤྱི་པར་བདག་གི་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་སྔར་སོག་པོ་དང་རྒྱ་མི་མང་པོས་སྤྱི་བོར་བཀུར་གྱི་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་པ་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་མི་དང་སོག་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དེ་རྩ་བ་ནས་སླེབས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱང་ཐག་རིང་པོར་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པས་འདི་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སུ་མི་གསོལ་ལམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གལ་སྲིད་རྒྱ་མིས་ཕེབས་བཅུག་པ་ཡིན་ན་ད་ལྟའི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཐུགས་དགའ་ཚོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་འདིར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་འཛུགས་རྒྱུ་སྟབས་བདེ་པོ་མེད། ད་ལྟའི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་པེ་ཅིན་དུ་རྒྱའི་མནར་གཅོད་འོག་ལོ་དགུ་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཤིང༌། ད་ཆ་ངོས་རང་འདིར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་བོད་ནང་བཞུགས་ཡོད།

བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་གཉིས་ཀས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པར་རོགས་ཕན་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བརྟན་པོ་ཡོད། ཁོང་རྒྱའི་ལག་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་དང༌། འོན་ཀྱང༌། ཁོང་གིས་བོད་མིའི་བདེ་དོན་དང་ནང་ཆོས་ཐོག་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གནང་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་ཡོད་པ་ནི་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཆོག ངོས་རང་ད་སྐབས་བོད་ཕྱི་ལོགས་ནས་རོགས་ཕན་གང་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་བརྗོད་ན། ཁོང་ཚོས་ངོས་རང་ལ་དད་པ་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་མི་ཚོས་དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་བྱ་ཡུལ་མཚོན་དོན་ཞིག་རེད། བྱས་ཙང༌། འདི་ནི་ད་ལྟའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་རེད། དེ་ལྟར་ནའང༌། མ་འོངས་པར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་མི་མང་གི་རེ་འདོད་ལེགས་པ་བསྐང་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་མཉམ་དུ་མཉམ་ཞུགས་གནང་བའམ། ཡང་ན་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བཙུགས་ཆོག་པའི་གནས་སྟངས་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཀྱང་རེད། འོན་ཀྱང༌། ཁོང་རང་རྒྱ་གར་ནང་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འགུལ་ནང་རྩ་བ་ནས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཆོག་གི་མེད། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུའི་དགོངས་པའི་འཆར་གཞི་གང་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངོས་ནས་འགྲེལ་བཤད་གང་འདྲ་བྱས་ནས་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ། བོད་དང་བོད་མིའི་ཆེད་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སེམས་གསོ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པས། དེ་མ་བྱས་ཀ་མེད་རེད། རང་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དངོས་འབྲེལ་བཤད་ན་རང་ཉིད་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་རེད། རང་ཉིད་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཏུ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། བོད་མིའི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བྱས་ན་ངོས་རང་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལོགས་སུ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ངས་སྐུ་ཉིད་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་བཞེས་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་ཕུལ་བ་ཡིན་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ནི་རང་ངོས་ནས་བོད་མིའི་བསམ་ཚུལ་ཇི་ཡོད་བླངས་རྗེས་གཞི་ནས་མནོ་བསམ་གཏོང་ཆོག་གི་རེད། ཁོང་ཚོས་བོད་རྙིང་པའི་རང་དབང་དེ་ཐོབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ངོས་རང་ལ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདིར་ཕྱོགས་བོད་མི་འགའ་ཤས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་བླངས་པ་བྱུང་ཡོད་པས་དགག་བྱ་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང༌། འདིར་ཕྱོགས་བོད་མི་ཕལ་མོ་ཆེ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རང་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། དེ་ནི་ཁོ་ཚོ་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གོ་དོན་རེད། དེས་ན་བོད་ནང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཞིག་ཐེབས་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་རིང་སྐུ་ཉིད་བོད་པའམ། ཡང་ན་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངས་བྱས་ན། འདྲེས་མ་ཞིག་ཡིན་གྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་ང་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རིག་གཞུང་དང༌། ལྷག་པར་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་ནང་ཆོས་དེ་ཁྱེད་ཚོ་རྒྱ་གར་བའི་རིག་གཞུང་རེད། ང་དེ་སྔོན་བོད་དུ་ལོ་ངོ་ ༢༥ བསྡད་རྗེས་རྒྱ་གར་ཚ་བའི་ལུང་པར་ལོ་ངོ་ ༢༥ རིང་བསྡད་པ་རེད། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ནི་ཧ་ཅང་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་གར་ནི་འཕགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། སྐྱེ་ཆེན་དམ་པ་མང་པོ་ཡུལ་འདི་ནས་བྱུང་བ་རེད།

བོད་ཡུལ་འདི་རྒྱ་གར་བ་ཚོར་གནས་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། མཚོ་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་མཇལ་བར་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་མཁན་ཚོར་རྡོ་རྗེ་གདན་ནི་ཧ་ཅང་གནས་རྩ་ཆེན་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བྱས་ན། ང་ཚོའི་བར་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་མ་མཐར་ཡང་ནང་ཆོས་ནས་བྱས་ན་གནས་སྟངས་རྦད་དེ་མགོ་མཇུག་ལོག་པ་ལྟ་བུར་སྣང༌། ངའི་བསམ་ན་ང་ཚོ་ནི་དགེ་རྒན་ལྟ་བུ་དང༌། དགེ་ཕྲུག་གཞོན་གཞོན་ཚོ་འཚར་ལོངས་བྱུང་རྗེས་དགེ་རྒན་ཆགས་ཏེ་དགེ་ཕྲུག་ཚོས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ལ་འཛམ་གླིང་སྲིད་གཞུང་གང་དང་གང་གིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སེལ་ཐབས་ཐོག་མཐུན་རྐྱེན་རོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ད་ལྟའི་ཆར་སུ་གཅིག་ཀྱང་མེད། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་གཞན་རོགས་པ་འདི་ཡིན་བྱེད་མཁན་སུ་ཡང་མེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འོ་ན། བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་རྒྱུར་ཐུགས་རེ་བཅོལ་གནང་སའི་གཞི་རྟེན་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། མིའི་སེམས་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱི་ཡོད། ང་ཚོས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས། དེ་མིན་གནས་ཚུལ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མེད། སྐབས་རེ་ང་ཚོས་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ཙང༌། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད། ༡༩༧༨ ནས་ ༧༩ བར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ནི་མི་འདྲ་བ་ཞིག་དང་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། དེ་རྗེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱུང༌། དེང་སང་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་དང་བོད་ནང་གཉིས་ཀར་རྒྱ་མིས་གུ་ཡངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཆེ་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་འཛིན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་དང༌། ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ལའང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་རྗེས་མ་དེ་ས་ཕྱོགས་གང་ནས་འཁྲུངས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་སུ་གཅིག་གིས་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། དེ་ནི་སྐབས་དེའི་གནས་སྟངས་ལ་རག་ལས་ཀྱི་རེད། ཁོང་ནི་ཡང་སྲིད་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་པ་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མའམ། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ནི་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ནས་ཕེབས་ཀྱི་རེད། འོན་ཀྱང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ནི་སོག་པོ་ཡིན་པ་ལས་བོད་པ་མིན། དེ་སྐབས་བོད་ཀྱི་བླ་མའི་ཁྲོད་འགའ་ཤས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཡིན་ཞིང༌། བླ་མའི་ཁྲོད་ནས་འགའ་རེ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རེད། མ་འོངས་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ནས་ཕེབས་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་རྗེས་མ་དེ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་འདེམས་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ད་ལྟའི་བར་གྱི་འདེམས་སྟངས་དེ་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་སྟངས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་བྱས་ནས་ཡོང་བ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་རྒན་རིམ་ལྟར་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་ཆོག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཡང་ཐབས་ཤེས་གཞན་ཞིག་ནི་བླ་ཆེན་པོབ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་དེའི་རྗེས་ཀྱི་པོབ་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པ་བཞིན་བྱེད་ཆོག་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་རང་ཉིད་དང་ཡང་ན་བླ་མ་གཞན་ཁག ཡང་ན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་བྱེད་སྟངས་ལམ་ལུགས་བཞིན་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ད་ལྟའི་སྐབས་སེམས་ནང་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་འཁོར་བ་ཙམ་ལས་འདེམས་སྟངས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་གང་ཡང་མེད། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡའི་མི་རིགས་སྐུ་ཞབས་ (Dolinschek Kari Heinz) ཞུ་བ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་མཇལ་ཁར་བཅར་ཏེ་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་ནོ་ཅོག་སོ་སོར་འཛམ་གླིང་ས་སྟེང་འདིར་སོ་སོའི་སྐབས་བབས་ལས་འགན་རེ་ཡོད་པར་ངས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཏེ་ལས་འགན་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་དང༌། ལས་འགན་དེ་སྒྲུབ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཡང་ན་ལས་འགན་དེ་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འགྲོ་བ་མི་རྣམས་སྤྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། མི་གང་ཞིག་ཆུ་ཚད་མཐོ་བའི་སྨན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་རེད། ཡང་ན་ཞིང་པ་དང༌། ངལ་རྩོལ་མཁན་ཚང་མ་བར་འགྱངས་མེད་པར་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཞིག་ནང་ཕན་རླབས་ཞལ་འདེབས་བྱེད་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་རེད། ངའི་བསམ་པར་མིའི་མི་ཚེའི་དགོས་གནད་གཉིས་ཡོད་པ་དང༌། དགོས་གནད་དང་པོ་དེ་སྒེར་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། དགོས་གནད་གཉིས་པ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། སྒེར་དོན་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན། མི་གང་ཞིག་རང་གི་མི་ཚེའི་ནང་གནས་སྟངས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་དང༌། བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཚེ་འདིའི་དགོས་གནད་ཚང་བར་ངོས་འཛིན་གྱི་རེད། མི་གནས་ཚད་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་མདུན་བསྐྱོད་ཐུབ་རྒྱུར་རང་འཁྲིའི་ཞལ་འདེབས་ཞུ་ཐུབ་པ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེང་ཤེས་རིག་འདྲ་མིན་དང༌། རིག་པ་གསར་པ་མང་པོ་ནས་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པདང༌། འཛམ་གླིང་གི་ནང་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་ཡང་དག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བཤད་པ་རེད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་དེ་བཞིན་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཞིག་རེད། དེ་སྔ་ཡན་ན་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་སོ་སོའི་རྗེས་བསྙེགས་པ་རྣམས་གཞུང་དང་འབྲེལ་མེད་ཟུར་བ་ནས་བྱེད་ཅིང༌། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་ལ་རྨོངས་ཞེན་གྱིས་ཡག་ཤོས་དེ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ད་ཆ་འགྲོ་བ་མིའི་ནང་ལའང་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་གཅིག་ཁོ་ནས་མི་ཚང་མའི་རེ་བ་སྐོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཅིང༌། དཔེར་ན། ཁ་ཟས་གཅིག་ཁོ་ནས་མི་ཚང་མའི་འདོད་བློ་ཚིམ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེས་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདིའི་ཆ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་པ་འདྲ་མིན་དེ་ཚོར་བརྩི་མཐོང་འཇོག་དགོས་པ་ཆགས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཆོས་ལུགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡག་ཤོས་དང༌། ང་རང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཤོས་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་འཚོལ་ཞིབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འགྲོ་བ་མི་གང་ལེགས་ཤིག་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་ཆ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ལམ་ཕྱོགས་གཅིག་འགྱུར་ཡིན་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཆོས་ལུགས་གང་ཞིག་ལ་སྦྱང་བརྩོན་དང་འབྲུ་དོན་ཉམས་ལེན་བྱས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་དེ་སོ་སོར་འོས་འཚམས་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན་འགྲིགས་ཀྱི་རེད། ཁྱེད་རང་གི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལུགས་

ཤིག་ཡོད་སྲིད་པས་དེ་འདེམས་སྒྲུག་བྱ་རྒྱུ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ནང་ཆོས་ནི་ཧ་ཅང་དོན་སོན་དཀའ་བའི་སུན་སྣང་སྐྱེད་གཞིའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་དེ་ལྟར་རྩ་བ་ནས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་ནང་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ནན་ཆེ་སྐོར་གསུངས་ཡོད་པ་དང༌། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ནས་ཚུལ་མཐུན་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྙིང་སྟོབས་དང༌། ནང་གི་ནུས་ཤུགས་ཇེ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེར་བརྟེན་རེ་མེད་སུན་སྣང་སྐྱེད་གཞི་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ནང་ཆོས་ཀྱི་ནང་གསུངས་པའི་བཟོད་བསྲན་བྱེད་པ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་པའི་ནང་བཤད་པའི་བཟོད་བསྲན་དེ་ལས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ལའང་བཟོད་བསྲན་དགོས་གལ་ནན་པོར་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་ཁྱེད་རང་གི་འགྲམ་པའི་སྟེང་དུ་གཅིག་གཞུས་པ་ཡིན་ན། འགྲམ་པ་གཞན་པ་དེ་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་འཛིན་པའི་མི་མང་རྣམས་མཉམ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་དེ་རྣམས་གཅིག་ཁེ་རྐྱང་དུ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་མི་མང་རྣམས་མཉམ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཕན་ཚུན་ཆོས་ལུགས་ཉན་བཤད་སྦྱང་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན་ན་དོན་འབྲས་གང་ལེགས་ཡོང་གི་རེད། ངའི་ཉམས་མྱོང་ཞིག་ལ་སྐབས་རེ་ངས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་བཤད་པའི་རྗེས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲྭ་བཙུན་འགའ་ཤས་ནས་རང་གི་ཆོས་དེར་ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་འདུག་པ་དང༌། དེ་མཚུངས་བོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་འབྲེལ་ལས་རིགས་ལ་མཉམ་ཞུགས་ཐུབ་པ་དེས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་ཡོད་སྟབས། ཡོ་རོབ་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་སློབ་སྟོན་ཇི་འདྲ་གནང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དྲན་ཤེས་དགོས་པ་དང༌། ཤེས་རིག་འདྲ་མིན་དང༌། ལྟ་བ། ལམ་ལུགས། མི་རིགས་མི་འདྲ་བ་ནི་དོན་གནད་ཆུང་ཙག་ཅིག་རེད། མི་ནང་ཁུལ་བརྩེ་སེམས་དང་ཡིད་ཆེས་ཆ་འཛིན་དགོས་གལ་ཤེས་རྟོགས་དགོས་ཤིང༌། ལྷག་པར་དུ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་དང་སེམས་ཤུགས་གཉིས་ལྡན་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཞིང༌། རྟག་ཏུ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆགས་པར་རེ་བ་བྱེད་དགོས། ཡིད་ཐང་ཆད་དེ་བློ་སྤོབས་ཞུམ་པ་ཡིན་ན་དེ་ཕམ་ཉེས་ཡོང་རྒྱུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྩ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་རྟག་ཏུ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཐོག་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་བཀའ་ཤག་དང་སྤྱི་འཐུས། དྲུང་ཆེ་ཡན་བཅས་བཀའ་འགུགས་ཀྱིས་དེང་སྐབས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ལ་སྲིད་ཇུས་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བཞིན་པར་གཞིགས་པའི་རང་རེ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་གང་ཅིར་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཕྲ་ཚུགས་ཡར་རྒྱས་གཟབ་ནན་ཤུགས་བསྐྱེད་དང༌། རྒྱ་གཞུང་ལ་འབྲེལ་ལམ་མུ་མཐུད་བྱེད་ཕྱོགས། ལྷག་པར་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་རིགས་ནང་ལ་བོད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་ཐབས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་གལ་སོགས་རྒྱུན་དུ་བསམ་ཞིབ་གོ་བསྡུར་གནང་ཐོག་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་ཟབ་གསལ་གསུང་གི་བདུད་རྩི་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མི་ཚོས་ལོ་ ༢༥ ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་བོད་པ་ཚོ་དངོས་གནས་གྱོང་པོ་དང༌། ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཡག་ཅིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་ཡོད་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་བོད་ནང་གི་མི་ཚོས་མཐོང་ཐོས་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་ཡག་ཅིག་དང༌། རེ་བ་བྱེད་ཡག་ཅིག་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་བཟོ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་རང་ཚོའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་སྒོ་ཚང་མ་ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་བྱུང་མེད་ན་ཡང༌། བློ་གཡེང་རང་བྱེད་མ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པའི་ནང་གཞི་རྩའི་གནས་སྟངས་རྣམས་བོད་ནང་དང་བསྡུར་ཡོང་དུས་སྐྱོ་དགོས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་དུས། བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ལན་འཁྱོལ་པོ་འཁྱེར་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་གས་འགྲིགས་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་རེད།’’19jམཆན། ཅེས་སོགས་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ནས་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔ་ཕྱི་དཀྱིལ་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་བདུན་ཕྲག་གཉིས་རིང་སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས་པ་དང༌། ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༦ ཉིན་ལྗགས་བསྙེན་གྲུབ་སྟེ་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་སྦྱིན་སྲེག་དང་བཅས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་བདག་གིར་མཛད།

མཐའ་དག་བྱུང་རབས་ངོས་ན་མངོན་གསལ་བའི།།

དབྱིན་བོད་འབྲེལ་བའི་མེ་ཏོག་མ་རྙིང་བ།།

དབྱིག་འཛིན་སྒེག་མོ་མཛེས་པའི་རྣ་ཆ་རུ།།

འདོགས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་གློག་གི་གར་དུ་ཟློ།།

ཡུལ་དེར་རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་པའི།།

བདག་པོར་བཞེངས་རྣམས་དབུ་སྐྱེས་གསིལ་བའི་ཚལ།།

ཞབས་ཀྱི་སྟེགས་བུར་བླངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནི།།

བཅོམ་ལྡན་ཤཱཀྱའི་རྣམ་ཐར་ཉིད་དང་མཚུངས།།

ལྷ་གནས་ས་ལ་འཕོས་འདྲའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།།

ཤེས་བྱའི་སྟེགས་བུ་འཛིན་རྣམས་ལྷན་གཅིག་ཏུ།།

ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་རྣམ་བཞིའི་ཏམ་བུ་ར།།

བརྡུངས་པས་རྩོད་མེད་ས་ཡི་སེམས་དཔར་བཞེངས།།

དུས་མཚུངས་གསར་མཁན་ར་ཡིག་གཉིས་པའི་ཚོགས།།

མགོན་གང་ལེགས་བཤད་པད་མའི་འདབ་ཕྲེང་རྩེར།།

ཀུན་དགེའི་བསིལ་མངར་རོལ་ལ་གཤོག་འགྱུར་གྱི།།

དབྱངས་བཅས་འཕུར་ལྡིང་གར་དུ་ཡང་ཡང་རྩེན།།

19 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

བཀའ་དབང་དང་ལམ་སྟོན། ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་མཛད་པ་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག

༡༽ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་དང་སྤྱི་འཐུས་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལམ་སྟོན།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་བླ་མ་བཟོད་པ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཐུན་མོང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་དབང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཞག་མཛད་སླད་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཆོག་མཛད། ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་སྟ་གོན་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། དབུ་མཛད་ནས་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་གསུང་བསྐུལ། ཆོས་ཞུ་བ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེས་དབུས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་མ་ ༥༠༠ སྐོར་དང༌། སྐྱ་བོ་ཕོ་མོ་ ༡༥༠༥ ཕྱི་རྒྱལ་བ་མི་གྲངས་ ༧༦ བཅས་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། ད་རེས་མི་ཏྲ་ལུགས་སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་དབང་གི་སྟ་གོན་ཟུར་དུ་མེད་སྟབས། འདི་དག་མ་རྒྱུད་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་ཆེ་བར་བརྟེན་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཧི་པའི་དཀྱིལ་ཆོག་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་ལྟར་སྩལ་ཞིང༌། བྱང་སྡོམ་སྩལ་བའི་སྔོན་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་བཅུ་བརྒྱད་དང༌། ཉེས་བྱས་ཞེ་དྲུག་གི་ངོ་སྤྲོད་འགྲེལ་བཤད་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པའི་སྟེང་ནས་དམིགས་བཀར་དུ་སྩལ་ཏེ་སློབ་མའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་སོགས་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་གཏང་རག་མལ་དང༌། བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་ཚོགས་འདོན་བཅས་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༤ པར་གྲོལ་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། དབང་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཐོག་མར་བགེགས་གཏོར་བཤམས། བཟང་ངན་རང་སེམས་དུལ་མ་དུལ་ལ་རག་ལས་པ་སོགས་མདོར་ན། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང༌།། དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད།། རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ།། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། ངེས་འབྱུང་བྱང་སེམས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་བཤད་ཟབ་གསལ་ལེགས་པར་བསྐྱངས། དབང་ཞུ་བའི་གསོལ་འདེབས་མལ་ས་གཞི་མའི་སྐབས་བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་བཟོད་པས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

སྔགས་སྡོམ་བཟུང་བའི་སྔོན་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་རྩ་ཚིག་སྟེང་ནས་སྔགས་སྡོམ་གྱི་རྩ་ལྟུང་བཅུ་བཞི་དང་སྦམ་པོ་བཅུ་ལེགས་པར་སྲུང་དགོས་པའི་ཟབ་བཤད་དང༌། ལྗགས་ལུང་དམིགས་བསལ་གྱིས་གནང་རྗེས་དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བརྒྱུད་པ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱག་བཞེས་ཡང་དག་པར་སྩལ་མཇུག བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་དང༌། ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན། བསྟན་འབར་མ་བཅས་ཚོགས་འདོན་གྲུབ་སྟེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། དད་སྦྱིན་ཁག་གི་འབུལ་བ་དངུལ་དངོས་དད་འབུལ་ཁོངས་ནས་རྟེན་འབྱུང་མཚོན་བྱེད་དངུལ་ཕྲན་བུ་བཞེས་པ་ལས། དེ་བྱིངས་རྣམས་སོ་སོར་རང་སློག་གསོལ་རས་སྩལ།

ཡང་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན་བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་བཟོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཐུན་མོང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། སྤྱན་རས་གཟིགས་ྋརྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་ཁྲིད་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་སླད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཆོས་ཞུ་བ་བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་བཟོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་གྲྭ་བཙུན། མི་སྐྱ་ཕོ་མོ། བྱ་བྲལ་དགེ་བཤེས་སྟོབས་ལྡན། སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་བཅས་མི་གྲངས་ ༥༠ སྐོར་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲིད་ཡིག་རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་གི་སྟེང་ནས་ལུང་ཁྲིད་ཐོབ་རྒྱུན་མེད་རུང༌། ད་ལམ་རྩ་བཤད་བསྐྱང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྩལ་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕྱག་སྟོང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་ཞེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀའི་བསྟོད་ཕྱག་དབུ་བསྐུལ་དང་འབྲེལ་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་བརྒྱ་རྩ། མལ་ས་གཞི་མ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མ་ལན་གསུམ་གསུངས།

དངོས་གཞི་བཀའ་ཁྲིད་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ཐད་གསུངས་དང༌། ལ་ལར་ཨ་ལེན་ཛན་ཌ་དང༌། ཤར་པ་སྤྲུལ་སྐུས་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ བར་དང༌། ཆུ་ཚོད་ ༢ པར་བཀའ་ཁྲིད་མུ་མཐུད་སྩལ་ཏེ་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས། ཆོས་ཞུ་བ་སོ་སོར་དོགས་འདྲི་ཡོད་མེད་བཀའ་རྩད་གནང་དོན་རང་རང་གི་ཞུ་འོས་ཐད་ཞུ་བྱས་པར་བཀའ་ལན་གསལ་བཤད་མཛད་དེ་འདོད་ཚིམ་དད་གུས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་བརྟས་ཤིང༌། མཇུག་ཏུ་གཏང་རག་སྐབས་བླ་མ་བཟོད་པར་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་ཨ་ཤེ་སྩལ། བྱིངས་རྣམས་མཇལ་

བཅར་ལ་དར་རང་སློག་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ།

ཚེས་ ༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་བཞི་བཀའ་འབོད་ལྟར་མཇལ་བཅར་དང༌། ཆུ་ཚོད་ ༡༠ པར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་བཀའ་ཤག་དང་སྤྱི་འཐུས། དྲུང་ཆེ་བཅས་རྒྱུན་ལས་རྣམས་དང༌། ཆོལ་གསུམ་འཐུས་མི། གཞོན་ནུའི་འཐུས་མི། དྷ་སར་གནས་སྡོད་ཚོགས་པ་ཁག་དང་མི་མང་མི་འཐུས། བར་སྐབས་བོད་འབྱོར་གྱི་མི་འཐུས་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༢༠ སྐོར་འདུ་འཛོམས་ཐོག བར་སྐབས་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་སྲིད་ཇུས་ལྷུག་གཏོང་གི་གནས་བབ་ལ་ཁེ་ཉེན་གྱི་གནས་ལུགས་དང༌། བྱེས་འབྱོར་རྣམས་ནས་སྔར་ལྷག་རིག་སྒྲིམ་གཟབ་ནན་དགོས་ཚུལ། ལྷག་པར་གཞིས་བྱེས་ཚང་མ་གཅིག་སྒྲིལ་དགོས་ངེས་ལ་འདིར་ཆོལ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་ཚོགས་པ་ཁག་བཅས་མཐུན་སྒྲིལ་དད་གཙང་དགོས་གཤིས། སྤྱི་འཐུས་འོས་འདེམས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་གཞོན་ནུས་ལོ་ཤས་ཀྱི་གོང་ནས་བསམ་འཆར་བྱུང་ཡང་དོན་དངོས་ལ་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་སྔ་ལོ་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་གནང་ཞིང༌། ད་མཚམས་མདོ་སྟོད་ཀྱི་འཐུས་མི་འོས་འདེམས་ལ་ཀ་ཀོར་བྱུང་བ་ད་རེས་ཁྱོད་ཚོ་བསམ་གྲོས་ལེགས་བསྡུར་བྱེད་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བྱས་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སླེབས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བརྒལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་རིང་ལ་ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་བཤད་མུས་ལྟར། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། ད་ལྟ་བར་དུ་ང་ཚོར་གྲུབ་འབྲས་ཡོད་པ་འདི་དག་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ད་དུང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། བརྟན་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ང་ཚོར་འཛོམས་ནས་བསྡད་ཡོད། བོད་ནང་ལོགས་ལ་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་ཚུན་ཆད་ནས་འགྱུར་བ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་དོན་ལོ་འདིའི་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་གལ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་སྲིད་བྱུས་མང་པོ་ཞིག་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དེ་དག་ལག་ལེན་ངོ་ཐོག་བཀལ་བ་ཡིན་ན་བོད་ནང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་སྟངས་ལོ་ལྔ། བཅུ་དེ་འདྲའི་ནང་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་ཆེན་པོ་ཐེབས་རྒྱུའི་བཟོ་ལྟ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཤེས་ཡོན་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་ཤུགས་ཆེན་པོ་བསྡད་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་བཞིན་ཆོལ་ཁ་སོ་སོའི་ཐོག་ལ་མཚོན་ན་ཡང་བར་ལམ་བོད་ལ་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་མཁན་དེ་འདྲ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་གལ་ཆེན་པོ་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། འདི་ནས་ཕར་བོད་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་གཞི་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མཚོན་པས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང་ཆོལ་ཁ་སོ་སོའི་ཁུངས་ནས་དམིགས་བསལ་གྱིས་དོ་སྣང་དང་འགན་ཁུར་ཆེ་ཙམ་ལེན་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ཟེར་མཁན་འདི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་མིང་མེད་ནག་གསུབ་གཏོང་རྒྱུའི་འབད་རྩོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང༌། གང་ལྟར་ནག་གསུབ་འགྲོ་ཐུབ་མེད། བར་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཙམ་མིན་པར་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་རིང་ལ་ང་ཚོ་བོད་ཟེར་མཁན་དེ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འཚོ་ཞིང་གནས་བསྡད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་‘‘དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་འཐུས་མིའི་ཡོང་སྟངས་སྐོར་ལ་རྒྱ་གར་ནང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་མི་གྲངས་མང་ཉུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་གང་ལྟར་ཆོལ་གསུམ་འདྲ་མཉམ་དང༌། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་འཐུས་མི་བཅས་བཙུགས་པ་རེད། དེ་སྔའི་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་བོད་རིགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་རྣམ་པ་མཚོན་པ་དང༌། ནུས་པ་ཐོན་པའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་རིགས་ས་ཡ་དྲུག་གཅིག་སྒྲིལ་ཡོང་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་རྩ་བར་བཞག་ནས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་འཐུས་མི་བཟོས་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་མུ་མཐུད‘‘བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་འདི་ངས་གཡོ་སྒྱུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་མིན། མགོ་སྐོར་བཏང་ནས་བཤད་པ་ཡང་མིན། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་ནས་བོད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་བྱུང་ན་བསམ་པ་དང༌། བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་དག་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་བཤད་པ་ཡིན།’’20jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་དང༌། ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་བཀའ་བློན་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས། ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་རབ་བརྟན། དྲུང་གཞོན་གཉིས། ཝར་ཎ་བོད་སློབ་མཐོ་རིམ་སློབ་སྤྱི་ཟམ་གདོང་སྤྲུལ་སྐུ། གཏན་སློབ་ཁག་བཞིའི་སློབ་སྤྱི། བུ་ཁྱིམ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་དབུ་འཛིན། བལ་ཡུལ་དོན་གཅོད་རིན་ཆེན་དར་ལོ་བཅས་ཤེས་རིག་ཚོགས་འདུའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུ་བར་བཅར་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཤེས་རིག་ལས་དོན་སྐོར་ཆེས་མཐོའི་ལྷན་ཚོགས་བཅར་འབྱོར་ཚོགས་མི་ཡོངས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་ལས་དོན་འདིར་རྒྱུས་ཡོད་ཡིན་སྟབས་གང་དགའ་ཇི་ལེགས་དཀའ་ལས་སེལ་ཐབས་ཁྱེད་རང་ཚོས་གང་ལྟར་ཚོད་ཐིག་གི་རེད། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་དང༌། ཡང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་འཕྲལ་སེལ་ལམ་སང་ལག་ལེན་འཁེལ་མ་ཐུབ་པ་ཡོད་མེད། ད་ལྟ་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ནའང༌། མ་འོངས་པའི་ཐོག་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་བསམ་བློའི་རྩ་འཛིན་བྱེད་སའི་རིགས་ཤིག་ཡོང་གི་རེད། རིགས་གཅིག་ནི་ད་ལྟ་ལམ་རྐྱང་འཕྲལ་སེལ་སྒྱུར་བཅོས་བཏང་སྟེ་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ལག་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མི་ལ་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་རྐྱང་པས་འགྲིག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གང་ལ་འཇགས་སའི་རྩ་བའི་མི་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་མི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་དང༌། མིའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དགོས་པ་འདི་ང་ཚོའི་རྩ་དོན་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ཡོན་ཏན་ག་ཚོད་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང༌། རྩ་བའི་མི་དེའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང༌། བྱེད་སྟངས་ཡག་པོ་མ་བྱུང་བར་ཀྱོག་ཀྱོག་ཅིག་གི་སྒང་ལ་ཕྱིན་ན་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ག་ཚོད་ཡོད་ནའང་སོ་སོ་དོ་བདག་སྐྱིད་པ་ལ་བལྟ་རྒྱུ་ཡང་མེད། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕན་པ་ལའང་བལྟ་རྒྱུ་ཡོང་གི་མ་རེད། དེ་ང་ཚོ་བོད་པ་གཅིག་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་ནང་ཆེས་ཡར་ཐོན་ཅན་ཡིན་ཟེར་མཁན་གྱི་ནང་ལའང་གནས་ཚུལ་དེ་ཡོང་དང་ཡོང་བཞིན་པ་རེད། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་རྩ་བའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཡག་པོ་བྱུང་ན་མི་དེ་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཤོད་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སློབ་གྲྭའི་ནང་ལ་དགེ་རྒན་ཟེར་བ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་མཁན་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཕྲུ་གུའི་སེམས་བཞག་སའམ། བློ་གཏད་ས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག དགེ་རྒན་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་ཕྲུ་གུའི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་དེ་འཁྱེར་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་མཚོན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཕྲུ་གུའི་བློ་ལྟ་སྟངས་དེ་སྤྱིར་བཏང་སྒྲིག་སྲོལ་ལྟ་བུའི་གུས་ཞབས་བྱེད་པ་མིན་པར་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་དགའ་པོ་བྱས། དགའ་པོའི་ཐོག་ནས་བློ་གཏད་བརྩི་བཀུར་བྱས་ཡོང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚོད་ཀྱིས་བསླབ་བྱ་ག་ཚོད་བརྒྱབ་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་ཟུག་པ་དང༌། ཕན་ཆེ་བ་ཡོང་གི་རེད།’’21jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང༌། ཆོལ་གསུམ་ཚོགས་འཐུས། གཞོན་ནུའི་ཚོགས་འཐུས། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཚོགས་འཐུས་བཅས་མི་གྲངས་ ༦༦ མཉམ་བཅར་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ནས་ད་ལམ་སྤྱི་འཐུས་འདེམས་བསྐོའི་སྐོར་ཚོགས་འདུར་བསམ་གྲོས་མོལ་བསྡུར་བྱས་པའི་སྙིང་པོ་སྤྱི་འཐུས་འོས་འདེམས་ཞུ་མ་དགོས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་དཔྱད་ཀྱིས་བསྐོ་བཞག་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་དང༌། ཕྱིན་ཆད་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་འགལ་མེད་བརྩི་བཀུར་ཞུས་ཆོག་པ་ཞེས་གཅིག་གྱུར་གྱི་གྲོས་འཆམ་མོས་མཐུན་བྱུང་བའི་སྙན་སེང་ཞུས་འབྲེལ་ཆེད་ཡིག་མིང་རྟགས་འབྱར་མ་འབུལ་ལམ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའི་ཕེབས་སྒོར། ‘‘འོ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ད་ང་ལ་དམིགས་བསལ་ཤོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཁ་སང་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་བཞིན་རྩ་དོན་སྙིང་པོ་ང་ཚོ་ཚང་མ་རྡོག་ལ་འགྲིལ་པོ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གནས་སྐབས་ཤིག་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཐོག་ནས་བསྐོ་གཞག་བྱས་པ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ག་བྱེད་རྒྱུ་རེད།

གང་ལྟར་ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་སྒྲིག་འཛུགས་སོ་སོའི་ཁོངས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་རེད་མ་གཏོགས། མི་རེ་ཟུང་གི་ཁེ་ཕན་དོན་དག་མ་རེད། གང་ལྟར་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ང་ཚོ་བོད་རིགས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཤོས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བར་ཆ་བཞག་ན་རང་གི་ལུང་པ་དང་བྲལ། མིའི་ལུང་པར་གྱར་ཏེ་གང་ལྟར་ཡུལ་གྱར་བའི་མིང་ཐོགས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ནང་ཡོད་མཁན་ལ་ཆ་བཞག་ན་སྡོད་ས་སོ་སོའི་ལུང་པར་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། དཔོན་པོ་གསར་པ་ཞིག་གིས་བཙན་དབང་གཉའ་གནོན་འོག་ལ་རང་དབང་རྩ་བ་ནས་བྲལ་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་བསྡད་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་ཙམ་གྱིས་རྡོག་ལ་འགྲིལ་པོ་ཞིག་དང༌། རྒྱག་གཅིག་མཆོང་གཅིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག རྩ་བའི་མི་མང་གི་ཆ་ནས་རྡོག་ལ་སྒྲིལ་པོ་ཞིག་དང་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཁུར་ཆེ་ཙམ་བླངས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དཔག་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་གྱི་རེད། དགེ་མཚན་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།

ང་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་བྱེད་རྒྱུ་འདི་འདྲ་ཆགས་པོའི་སྐད་ཆ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་དངོས་གནས་དོན་དག་ཐོག་ལ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། གང་ལྟར་དངོས་གནས་རང་མཐུན་པོ་ཡོང་བ་ལ་སེམས་ནང་གི་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སེལ་དགོས། ད་རེས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་ཁྱོད་རང་ཚོས་ཡིག་ཆའི་ནང་ལ་བྲིས་པ་བཞིན་དུས་དུས་ལ་འཚོགས་རྒྱུ་བྱས་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག འདི་འདྲ་ཞིག་དྲན་བྱུང༌། མ་འོངས་པ་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང་གཞོན་ནུ་བཅས་ཁྱེད་རང་ཚོ་སུའི་ཁོངས་ནས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པའི་སྐབས་ལ་ས་གནས་དེ་གར་ཡོད་མཁན་ཚོགས་པ་གཞན་དག་གི་མི་སྣ་སྐུ་ཚབ་ཟུར་ཉན་ལྟ་བུར་མགྲོན་འབོད་བྱེད་དགོས།

དཔེར་ན། དབུས་གཙང་ཁོངས་ནས་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་པ་ཡིན་ན། སྐབས་དེར་མདོ་སྟོད་སྨད་དང༌། གཞོན་ནུའི་འཐུས་མི་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ལ་སྡོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས། མདོ་སྨད་ཀྱི་འཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ་ཡིན་ན་མདོ་སྟོད་དང་དབུས་གཙང༌། གཞོན་ནུ་དང་བཅས་པ་མགྲོན་འབོད་བྱས། མདོ་སྟོད་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཡིན་ན། མདོ་སྨད་དང་དབུས་གཙང༌། གཞོན་ནུ་བཅས་པའི་འཐུས་མི་མགྲོན་འབོད་བྱས་ཏེ་མཉམ་དུ་འཚོགས་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་བྱུང༌།

དེ་བཞིན་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་ཆོལ་ཁའི་ཚོགས་པ་གཞན་དག་གི་མི་སྣ་མགྲོན་འབོད་བྱས་ཏེ་ཟུར་ཉན་དུ་བསྡད་པ་ཡིན་ན། ཚོགས་འདུ་དེའི་ནང་ལ་སྐད་ཆ་ག་རེ་བཤད་ཡོད་དམ་བསམ་ནས་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་བྱེད་པ་དང༌། མཇུག་ལ་ཚོགས་འདུ་དེར་ཡས་བཤད་མས་བཤད་ཤོད་ཀྱི་འདུག་ཟེར་བའི་དཀྲོག་གཏམ་ཡོང་གཞི་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད།

གང་ལྟར་ཚོགས་པ་སུའི་ཁོངས་ནས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཚོགས་འདུ་དེར་ཚོགས་པ་གཞན་དག་གི་མི་ཟུར་ཉན་དུ་བསྡད་ནས་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་མཐོང་རྒྱུ་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། ང་རང་ཚོ་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་དེར་ངོ་ལྐོག་བྱེད་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད། གསང་བ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་མ་རེད། ལྐོག་ལ་གྲོས་ངན་གཤམ་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་ནི་སུ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།

གང་ལྟར་ཚོགས་འདུ་ཆེ་ཆུང་ས་གནས་གང་དུ་འཚོགས་ན་ཡང༌། སྐབས་དེར་ཕྱོགས་གཞན་དག་ཚོའི་མི་སྣ་ཟུར་ཉན་དུ་མཉམ་འཚོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ཟུར་ཉན་ཚོས་བསམ་འཆར་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་བྱས། ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཚོགས་པ་སོ་སོའི་ཚོགས་འདུ་དེ་གང་བྱས་ན་འགྲིགས། དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། གང་འདྲ་འདུག་ཁྱེད་རང་ཚོ་བསམ་བློ་ཐོངས། དེ་ནས་ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་རྒྱུན་ལས་མི་འགྲོ་རྣམས་ངས་བསྐོ་གཞག་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་དེར་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡིན། ཁ་སང་ཐོག་མར་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ང་ཚོ་ཚང་མ་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ཡོང་ཐབས་དམིགས་ཡུལ་ལ་བཞག་དགོས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བྱས་པ་ཡིན། ད་ཆ་གྲོལ་བའི་མཚམས་ལ་ཡིན་ན་ཡང་དམ་ཚིག་གཅིག་སྒྲིལ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོར་འཛིན་དགོས། ད་རེས་ཉིན་མ་མང་པོའི་རིང་ལ་བཤད་རེས་གཏོང་རེས་མང་པོ་བྱས་པའི་མཐའ་མའི་འདུས་བསྡོམས་ལ། འཐུས་མི་རྣམས་ངས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་རྒྱུར་ཚང་མ་བསམ་ཚུལ་གཅིག་གྱུར་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ཡོང་བའི་དོན་དག་ལ་ཐག་གཅོད་དེ་བྱས་པ་ཡིན་པ་རེད། ཡག་པོ་བྱུང་འདུག

དེ་རིང་ཐག་གཅོད་བྱས་ནས་ཡི་གེ་བཞག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མ་འོངས་པ་ལ་ང་ཚོ་དུས་ཚོད་སྐྱེལ་དགོས་སྟབས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དེ་རིང་ཚོགས་འདུར་ཡོང་མཁན་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཆ་ནས་ཆོལ་གསུམ་དམ་ཚིག་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་འདི་དངོས་གནས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་གནད་དོན་འདི་སྲོག་ནང་བཞིན་ཡིན་བསམ་པ་བྱས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ངའི་མདུན་ལ་འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད། རྒྱབ་སློག་ཚར་མ་ཐག་རྒྱབ་བཤད་འདྲ་མིན་བྱས་ན་སྙིང་པོ་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག ནམ་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། ནོར་པ་འཁྲུལ་པ་རང་གཞན་སུ་ལ་ཡིན་ཀྱང་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་རེད། ཆེ་ས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་ཀྱོག་ཀྱོག་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཁག་རེད། ང་རང་ཚོ་མང་ཆེ་བར་ཕལ་ཆེར་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་རེད། བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཚང་ཡོང་མི་ཡོང་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་རེད། ཉེ་དགའ་ཕྱོགས་ལྷུང་བྱེད་མི་རུང༌། ཤེས་སོང་ངམ།’’ ཞེས་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་མཛད།

༢༽ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་བརྒྱུད་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་འཁོད། སྔ་དྲོ་བོད་དོན་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་གཙོ་བཞེས་གནང་མཁན་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་གཉིས་རིམ་བཞིན་མཇལ་ཁར་བཅར། ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྒྱ་གར་ལྡི་ལི་གནམ་ཐང་ནས་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས་ཏེ་ཕེབས་ལམ་རྡུ་བྷའི་ (Dubai) གནམ་ཐང་དུ་གནམ་གྲུ་ཁྱུག་ཙམ་བབས་རིང་ས་གནས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་ནས་གནམ་ཐང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་བཞུགས་ཡུལ་དུ་སྣེ་ལེན་ཕེབས་བསུ་ཞུས།

དེ་ནས་ལོན་ཌོན་དུ་ཕེབས་སྐབས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དྲུང་ཆེ་དང་པོ་དང༌། རང་གཞུང་ཡོ་རོབ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་གཉིས་ནས་གནམ་ཐང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་བཞུགས་ཡུལ་དུ་སྣེ་ལེན་ཕེབས་བསུ་ཞུས། དེ་ནས་ནེའུ་ཡོག་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས། ཨ་རི་དོན་གཅོད་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་དང་པོ། ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ། སོག་པོ་བཅས་མི་གྲངས་བརྒྱ་སྐོར་ནས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་ཞུས་རྗེས་གསར་འགོད་པ་དང༌། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ལེན་མཁན་འདུ་འཛོམས་ཁག་གིས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་ནེའུ་ཡོག་ (Dversea Press Club) ཞེས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་ནས་ཚོགས་པའི་གསར་འགོད་པ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚོགས་དེས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སར། ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཕེབས་བསུ་གསུང་བཤད་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཞོན་ནས་ཆེ་བརྗོད་དང་བཅས་གསར་འགོད་པ་མི་ ༧༥ ཙམ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དང༌། བོད་དོན། ཚན་རིག འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྐོར་སོགས་བཀའ་འདྲི་སྣ་ཚོགས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་རེས་ཨ་རིའི་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཐེངས་གསུམ་པ་ཡིན་པ་དང༌། གཙོ་བོ་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་དང༌། ཚན་རིག་མཁས་པ། ཆོས་རིག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོ་བཅས་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྐོར་ལ། སྔར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་བའི་དཀའ་རྙོག་རྣམས་སེལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ནའང༌། དེང་ཚན་རིག་དང༌། འཕྲུལ་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་དམག་གི་རྙོག་གཞི་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ནས་འཛམ་གླིང་རྩ་གཏོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་འདིར། ང་ཚོ་ཤར་ནུབ་གཉིས་ནས་ཕན་ཚུན་རྩ་བརླག་ཏུ་མི་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་སོགས་དོན་གནད་དྲིལ་བའི་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཕྱི་དྲོ་ཨ་རིའི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་གསར་འགྲེམས་མཁན་ (Associated Press AP) དང༌། ཨ་རིའི་ཡོངས་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ (NVC National Broadcasting Corporation) རྒྱ་ནག་གི་གསར་འགོད་པ་བཅས་ལ་དམིགས་བསལ་ཟུར་མཇལ་མཛད་དེ་ནེའུ་ཡོག་ནས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སར་གནམ་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༩ ཞོགས་པ་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁང་གི་སློབ་སྟོན་པ་དང་ཕྱག་རོགས་བཅས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་འཚམས་འདྲི་མཇལ་ཞུར་བཅར་རྗེས་ཨ་རི་གཞུང་འབྲེལ་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་དང་གསར་འགོད་པ་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་སྩལ།

དགོང་དྲོ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་དཔེ་མཛོད་ (Library of Congress) དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང༌། དཔེ་མཛོད་ཀྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་གང་འཚམས་ལ་བོད་དོན་སྐོར་གསུང་བཤད་དང༌། བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རོ་སི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག ༡༩༨༥ ལོར་བོད་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེས་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་དང་ལྷན་དུ་ཨ་རིའི་མི་འཐུས་གནད་ཡོད་ཨ་རི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་སོགས་དང་ལྷན་དུ་བཅར་ན་འཐུས་མིན་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་ལྟ་བོད་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་གཏན་གཙང་འཁེལ་བྱུང་མེད་ཅིང༌། གལ་སྲིད་ཕེབས་གཏན་འཁེལ་ན་བབས་གཟིགས་འཐུས་ལུགས་སྩལ།

བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་རྒྱ་མིས་ཆོས་དད་རང་དབང་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ལག་པར་ཕྲེང་བ་འཁྱེར་བ་དང༌། ཁ་ནས་མ་ཎི་འདོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་དད་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཙམ་མ་ཟད་ཆོས་ཚང་མར་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མེད་ན་ཆོས་དད་རང་དབང་དོན་ལྡན་ཡོང་མི་ཐུབ། ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་མ་ཤེས་ན་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་ཐབས་མེད་ལུགས། དེང་སང་བོད་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། ནང་སོག་བཅས་པར་ཆོས་དད་རང་དབང་སྐོར་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བྱེད་སྟངས་མ་ཤེས་པར་དཀའ་ངལ་ཅི་ཆེའི་ནང་གནས་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་སྲོལ་ལྟར་ཆོས་དད་རང་དབང་སྤྲོད་དགོས་པ་དང༌། ཆོས་དད་རང་དབང་སྤྲད་ན་བོད་དང༌། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། ནང་སོག་བཅས་ནང་རྒྱལ་ཞེན་གྱི་སེམས་ཤུགས་རང་བཞིན་འཕར་རྒྱུ་རེད། ཕྱིའི་ལུང་པ་དང༌། མིའི་ལུས་པོ་དབང་བསྒྱུར་ཐུབ་ན་ཡང༌། ནང་བསམ་བློ་དབང་བསྒྱུར་མ་ཐུབ་ན་དཀའ་རྙོག་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ལས་ཁང་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་ནས་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་སྔ་དྲོའི་གསོལ་ཇ་བཏེགས། སྐབས་དེར་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ། ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་བོད་དོན་ཚོགས་གཙོ། གཞན་ཡང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང༌། ལས་བྱེད་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༠ སྐོར་ལྷན་འཛོམས་གནང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་ནས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་གསོལ་སྟོན་འབུལ་རྒྱུ་ནི་སྤྱིར་བཏང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལ་མ་གཏོགས་ཞུ་སྲོལ་མེད་ཀྱང༌། ཚོགས་གཙོས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་ཞི་བདེའི་དབུ་ཁྲིད་གལ་ཆེ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ། ཆེས་མཐོའི་གུས་འདུད་ཞུ་ཆེད་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ཡིན་ཞེས་དང༌། ཁོ་རང་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པར་སྐལ་པ་བཟང་པོ་བྱུང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེང་དུས་བོད་ནང་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་གསལ་པོ་ཞིག་གནང་ཐུབ་ན་ཁོང་ཚོ་དགའ་པོ་དང༌། ལས་འགུལ་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་འདུག་ཅེས་ཞུས་པ་ལྟར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ང་ཚོ་སྤྱིར་བཏང་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་མེད་ནའང་གཞི་རྩ་ང་ཚོ་ཚང་མ་མི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ཚང་མས་གསལ་པོར་རྟོགས་པ་དེ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ང་རང་ཡང་འདྲ་ཆགས་པོ་དང་སྒམ་པོ་བྱེད་རྒྱུར་དགའ་པོ་མེད།

༡༩༧༩ ནས་བོད་གཞུང་དང་རྒྱ་ནག་དབར་འབྲེལ་ལམ་བྱུང་སྟངས། གཞི་རྩ་རྒྱ་ནག་དང་བོད་གཉིས་དབར་རྒྱལ་རབས་དང༌། སྐད་ཡིག ཆས་གོས། མི་རིགས། ཡུལ་ལྗོངས་ཆགས་སྟངས་སོགས་མངོན་སུམ་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་སྐོར། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་ས་ཁྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་སྦྲགས་ནས་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་དང༌། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་དང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེང་སང་འཛམ་གླིང་ནང་ཡོངས་གྲགས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་མིང་ལ་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ (People’s Republic of China) དང་བོད་ཟེར་བ་དེ་མིང་ཚིག་འདིའི་ནང་ཚུད་ཀྱི་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་རེད། གལ་ཏེ་བོད་དང༌། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། ནང་སོག་བཅས་རྒྱ་ནག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན་ད་ཡོད་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་པའི་མིང་ཚིག་འདི་བརྗེ་བསྒྱུར་བཏང་ན་ལས་དེ་མིན་གོང་གསལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་རྒྱ་ནག་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་རེད།

སྔོན་མ་རུ་སུས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་དབང་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་རུ་སུ་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་ལ་སྒྱུར་བཅོས་ཀྱིས་དེང་སང་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་མཉམ་འབྲེལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས། རུ་སུའི་མིང་འཁོད་ཡོད་པ་མ་རེད། རུ་སུས་མིང་བརྗེ་བསྒྱུར་བཏང་བ་ཙམ་མ་ཟད། དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་མི་རིགས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དང༌། སྐད་ཡིག་སོགས་མི་ཉམས་པའི་ཐོག་མི་མང་ཚོར་ཡང་རང་དབང་གང་འཚམས་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། གཞི་རྩ་ལྟ་བ་ཟེར་བ་དེ་ལུང་པ་དེའི་ནང་གི་མི་མང་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་རེད། ཆ་རྐྱེན་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་མི་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ན་འགྲིགས་ཀྱི་རེད་ཅེས་སོགས་གསུངས་བསྟུན་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་ཡང་སྩལ།

ཚོགས་གཙོས་ཁོ་རང་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཡིན་པའི་རིང་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོས་ཚོགས་འདིར་ག་དུས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ནའང་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། བཀའ་སློབ་ཀྱང་ཆོས་སྲིད་རིག་གཞུང་ག་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གནང་ནའང་གདན་འདྲེན་ཞུ་གི་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

དེ་ནས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཉིན་དགུང་གསོལ་སྟོན་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ནས་ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་ནས་སྤྱིར་བཏང་གསོལ་སྟོན་ཞིག་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་འདི་དག་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་དང༌། ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་གཉིས་ནས་གོ་སྒྲིག་གནང་ཐུབ་པར་དགའ་པོ་བྱུང་ཚུལ་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་རེས་ཨ་རིར་ཡོང་སྟེ་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་ཚོ་ངོ་མཇལ་བྱུང་བར་དགའ་པོ་བྱུང་ལུགས་དང༌། གཟིགས་སྐོར་སྐབས་ཆོས་རིག་འདྲ་མིན་དབར་གྲོས་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ཚན་རིག་པ་ངོ་མཇལ་གྱིས་ཆོས་དང་ཚན་རིག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་དོན་ཐོག་ལ་ཞབས་འདེགས་ག་རེ་ཞུ་ཐུབ་མིན་སོགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་གནང་འཆར་ཡོད་ལུགས། ད་བར་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་མཐོང་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་རིམ་སེལ་གྱིས། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་རྗེས་མའི་ནང་འཛམ་གླིང་མི་མང་ཚོར་ཞབས་འདེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཞུ་ཐུབ་རེ་ཡོད་ལུགས་སོགས་དང༌། ལྷག་དོན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཚན་རིག་ཉམས་ཞིབ་མཁན་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་བརྗོད་དང༌། དོགས་འདྲི་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཁོང་ཚོས་ ༡༩༨༥ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ལ་གཟིགས་སྐོར་གནང་འཆར་ལ་དེ་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་པ་ཨ་རི་དང༌། དབྱིན་ཇི། རྒྱ་གར་ལྟ་བུ་ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་བར་བཞུགས་ཀྱིས་ཆིབས་ཞབས་སུ་བཅར་ཐུབ་ན་སྐུ་ཕྱྭའི་ཉེན་སྲུང་སོགས་གང་ཅིར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཚུལ་ཞུས། དེ་ཉིན་སྔ་དྲོ་བྷེ་རོ་ཊ་ (Beirut) ནང་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ལ་འབར་རྫས་ཀྱིས་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེ་བྱུང་བས་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཚང་མ་བྲེལ་ཟིང་ཅི་ཆེས་ངང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གསོལ་ཚིགས་སུ་སྐུ་བཅར་མ་ཐུབ་པ་རྗེས་སུ་ཁོང་རང་ངོ་ཕེབས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དགོངས་སེལ་ཞུས། སྐབས་དེའི་གསོལ་སྟོན་དུ་ཕྱི་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་དང༌། གནད་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་གི་ལས་བྱེད་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༠ སྐོར་ངོ་འཛོམས་བྱུང༌། དགོང་དྲོ་ཨ་རིའི་གཞུང་འབྲེལ་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཕེབས་བསུའི་གསོལ་སྟོན་ཞིག་བཤམས་པའི་ཐོག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་གསར་པ་དང་གནད་ཡོད་ལས་བྱེད་ཁག་ལ་མཇལ་འཕྲད་རྗེས། གོང་གསལ་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་ཏུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྐོར་དང༌། མི་ལ་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པའི་སྐོར། བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་དེ་དངུལ་གྱིས་ཉོ་ཐབས་མེད་པ་དང༌། འཕྲུལ་རིག་གིས་བཟོ་ཐབས་མེད་ལུགས། བདེ་སྐྱིད་ངོ་མ་དེ་སོ་སོའི་སེམས་ནང་ནས་ཡོང་དགོས་པ། སེམས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལུགས་སོགས་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་བཀའ་སློབ་མདོར་བསྡུས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གི་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན་དུ། ང་ཚོ་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཡོང་སྐབས་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་མ་ཟད། སེམས་ལ་དཀའ་སྡུག་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་དམག་སྒར་གྱི་ཉེ་འཁྲིས་བརྒྱུད་ཡོང་དགོས་ཆགས་པ་དང༌། ཁོ་ཚོས་ང་ཚོ་མཐོང་བ་ཡིན་ན་རྗེས་འདེད་བྱ་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་མིའི་མེ་མདེལ་ང་ཚོའི་ཐག་ཉེར་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་སོགས་སྩལ་བར་གསར་མཁན་ཁག་གཅིག་ནས། དེང་སྐབས་བོད་དུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནས་བབ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དད་མོས་ནི་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད། འོན་ཀྱང༌། ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཞན་པོ་རེད། དེ་སྔ་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱས་ན་ཉེས་པ་ཕོག་གི་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོད། བྱས་ཙང༌། སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ནི་དེ་སྔའི་མི་རབས་རྒན་པ་ལས་དད་པ་དག་སྣང་དང༌། རང་ཉིད་ནང་པ་ཡིན་པའི་ཚོར་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང༌། རྒྱ་མིས་གནོན་ཤུགས་ཇི་ཙམ་སྤྲད་ཀྱང་ཆོས་དད་ལ་འགྱུར་བ་རྩ་བ་ནས་མེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ཨ་རིར་ནང་པའི་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། དེ་བཞིན་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་མང་པོར་ནང་ཆོས་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང་འཆར་ཡོད་ན། གསུང་བཤད་སྙིང་དོན་གང་དང་གང་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངོས་ནས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་ནན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ཆོས་ལ་དད་པ་དག་སྣང་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡོད་པའི་རིང་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་དང༌། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང༌། དེ་བཞིན་ཁྱིམ་ཚང༌། བཟའ་ཚང༌། ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་བཅས་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་གྱི་བརྩེ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་གི་འོག་ཏུ་འཚོ་དགོས། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་དེ་སྐོར་བསླབ་བྱ་རྒྱག་གི་ཡོད་རུང༌། ང་ཚོས་དེར་དོ་སྣང་སྤྲོད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་དངུལ་དང་དབང་ཤུགས་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཞི་བདེའི་ཆ་རྐྱེན་ངོ་མ་ནི་བཟང་པོའི་སེམས་ལ་འབྱུང་དགོས་ཤིང༌། བྱམས་བརྩེའི་སེམས་ནི་འཛམ་གླིང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཆེད་ཡིན་པས་ངོས་རང་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་འདི་སྐོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ལྟ་གྲུབ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ནང་པ་དང་འཇེན་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་ཀྱི་མེད། ཆོས་ལུགས་གཞན་པ་ཚོས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་ཅིང༌། ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ནང་པས་བདག་ཏུ་ལྟ་བའམ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་བ་འདོད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང༌། ཁྱད་པར་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་དམིགས་ཡུལ་ངོ་མ་ནི་འགྲོ་བ་མིར་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་རྒྱུ་དང་རོགས་བྱེད་རྒྱུ། ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་པའི་སྒོ་ནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་ཞི་བདེ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མིས་དྲག་པོའི་ཐབས་ལམ་བེད་སྤྱད་དེ་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་དེར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དགོངས་ཚུལ་ནི་ཧ་ཅང་སྡུག་ཅག་རེད། སྤྱིར་བཏང་བཤད་ན། འཚེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུར་གནས་སྐབས་ཕྲན་བུ་བདེ་བ་ཐོབ་ཀྱང༌། དེས་རྐྱེན་པས་དཀའ་ངལ་གཞན་ཞིག་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྟེན། ཐབས་ལམ་འདི་ཡག་པོ་མ་རེད། བོད་མིའི་གནད་དོན་ལ་ཆ་བཞག་ན། འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་མདའ་དང་མདེའུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་དམར་བསད་བཏང་བ་སོགས་ཆེས་དྲག་གནོན་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད། དེར་བོད་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་ཏུའང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་མེད། དེར་བརྟེན། སྲིད་བྱུས་ལྷོད་དུ་མ་བཏང་ཀ་མེད་གྱུར་པ་རེད། དེས་ན་འཚེ་བའི་ལས་ནི་མཐར་ལམ་ལྷོང་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཐུང་ངུ་འདིས་བསྟན་གྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དུས་ཡུན་གང་འཚམས་འདིའི་རིང་བཟོད་སྒོམ་ཇི་ཙམ་ཞིག་དགོས་སམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། བཟོད་སྒོམ་ཞེས་པ་དེར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཞེ་སྡང་གིས་སེམས་ཚོར་མི་སྐྱེས་པའི་ཐོག་ནས་བཟོད་སྒོམ་ལ་མཐའ་མེད་ཅིང༌། ཡང་མི་འགའ་ཤས་ཀྱི་བསམ་པར། ང་ཚོར་རྐྱེན་ངན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་འཕྲད་སྐབས་དེར་ཡ་ལན་མི་བྱེད་སྙམ་པར་དྲན་གྱི་ཡོད། གལ་སྲིད། སུ་རུང་བ་ཞིག་གིས་རང་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་པར་གྱུར་ཚེ་དེར་ཁ་གཏད་གདོང་ལེན་ངེས་པར་བྱ་དགོས་ཤིང༌། འོན་ཀྱང༌། དེ་ནི་ཁོང་ཁྲོའི་སེམས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་དགོས། དེས་ན། སེམས་ནང་རང་ཉིད་བཟོད་སྒོམ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་གྱི་གནས་བབས་ཤིག་ཏུ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་བའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རྟགས་མཚན་འདྲ་པོ་ཕྲན་བུ་འདུག་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་ཆར་ཤོད་རྒྱུ་སྔ་དྲགས་པ་རེད། ཚགས་ཤོག་ཅིག་ཏུ་རྒྱ་ནག་ནང་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་ལའང་ངེས་གཏན་ཡོད་མ་རེད། ཅེས་བྲིས་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་གཞུང་དེ་ནང་པའི་ཡུལ་གྲུ་བོད་དང་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཐོག་འགྲོ་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ད་ལྟའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་དང་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཐོག་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཆོས་ནི་དུག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་སྐོར་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། འོན་ཀྱང༌། རྒྱའི་མཁས་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་དེའི་ནང་ནང་ཆོས་ཚུད་ཀྱི་མེད་པའི་བརྡ་ཞིག་བསྟན་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མེད་པར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གོ་དོན་གང་ཡིན་ཏག་ཏག་ཅིག་ངས་ཤོད་མི་ཤེས། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མཁས་པ་འགས་ནང་ཆོས་ནི་ཆོས་མ་རེད། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚན་རིག་རེད། ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཚན་རིག་དེ་ཆོས་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་རེད། རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བྱས་ན། དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ཀྱང་ཆོས་གྲལ་དུ་ཚུད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནི་ཚན་རིག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་ཐུགས་དབྱིངས་ཡོད་པར་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་དབྱིངས་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུ་ན་འགྲིགས་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངོས་རང་སྒེར་གྱི་དབྱིངས་གཙོ་བོ་ནི་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་ལ་ཡིན། ནང་པའི་ཆོས་ནང་སེམས་སམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དབྱེ་ན་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཡོད་པ་རེད། དེང་དུས་ཚན་རིག་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྩ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ད་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཙམ་མ་གཏོགས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མེད། འཕྲོས་རྣམས་ད་དུང་ཡང་ཤེས་རྟོགས་མེད་པར་ཡ་མཚན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད། དེང་དུས་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་དང༌། ནང་པ་རང་གིས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་ཐོག་ལ་ཧ་ཅང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རིམ་པ་མང་པོ་ཡོད་ཅིང༌། རྨི་ལམ་དང་འཆར་སྣང་ཡང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོང་གི་ཡོད། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མྱོང་བ་དེ་ཤར་གྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འདི་སྐོར་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་སུ་ལ་གསུང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངས་ནི་མི་ཤེས། སུས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན་ན་ནིང་ལོར་ཨོ་སི་ཁྲི་རེ་ཡ་ (Austria) རུ་ཤར་ཕྱོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཚན་རིག་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་པ་རེད། བགྲོ་གླེང་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་ཚོའི་གྲས་སུ་ཀླད་པ་དང་དངོས་ཁམས་རིག་པར་མཁས་པ་ཚོ་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད། ངོས་རང་སུད་སིར་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ཅིག་ཏུ་ལྟ་སྐོར་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། དངོས་ཁམས་རིག་པར་མཁས་པ་འགའ་ཤས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་ཞིང༌། ཁོང་ཚོས་ (Quontum Theory) དང་ (Quarks) སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་བྱུང༌། (Quontum Theory) སྐོར་ངས་རང་ལ་ད་དུང་ཡང་དོགས་གནད་མ་ཆོད་པ་ཡོད། ངོས་རང་འདི་ཚོའི་སྐོར་ཤེས་འདོད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། དངོས་ཁམས་རིག་པར་མཁས་པ་ཁོང་གིས་བརྗོད་བྱ་རྡུལ་ཕྲན་སྐོར་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐོར་མིན། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ (Theory of Relativity) རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་སྟེ་ག་དུས་ཡིན་རུང་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ནང་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་གཞི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་ནང་ཆོས་དང་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བར་འདྲ་མཚུངས་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་སོང༌། མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེ་ཤོས་ག་རེ་ཡིན་མིན་གསུང་རོགས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ནང་པས་ཚེ་འདིའི་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་མ་འོངས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཐོག་ལ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་ཤོད་ཀྱི་མེད། ནང་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སེམས་ཁུར་བླང་གི་ཡོད། དམར་པོ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ། མི་ཁོ་ན་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞིང༌། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཤོག་ཁག དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་མཐོ་རིམ་མི་སྣའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད།

ལྟ་གྲུབ་དེ་གཉིས་དབར་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་རེད་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་དང་ཐོག་མའི་མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་སྐོར་ལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེང་སྐབས་ཀྱི་མ་ཁེ་སི་ནི་རྒྱ་མིའམ། ཨུ་རུ་སུས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་པ་གཞིར་བཟུང་གོ་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གིས་མ་ཁེ་སིའི་ལྟ་གྲུབ་དངོས་གནས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་མེད།

དེ་ནི་རྒྱལ་ཞེན་རིངལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་གཉིས་མཉམ་བསྲེས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དེ་མིན་རྒྱ་ནག་དང་ཨུ་རུ་སུའམ། ཡང་ན་རྒྱ་ནག་དང་བི་ཏི་ནམ་གཉིས་ཀྱི་དབར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་དགོས་དོན་མེད། མ་ཁེ་སི་ནི་དབུལ་ཕོངས་ཉམ་ཐག་དང་ལས་མི་ཚོའི་སྐོར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་གནས་འགྲིགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཚོ་ལ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ས་མཚམས་མེད། དེ་གཞིར་བཟུང་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་ཚོའི་མཉམ་དུ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་བར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲིག་འཇགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཐུགས་བཞེས་གནང་འདོད་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེ་ནི་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་ཞིག་རེད། ཇི་སྲིད་བོད་མི་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་སེལ་གྱི་བར་དུ་ངོས་རང་ཕྱི་ལོགས་སུ་བསྡད་ན་ཞབས་འདེགས་ཡག་པོ་ཞུ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། འཁྱུག་ཙམ་རིང་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་དེར་དོན་འབྲས་མ་སོན་ཚེ་རྗེས་སུ་བལྟ་ཆོག་གི་རེད། ངོས་རང་ ༡༩༨༥ ལོའི་ནང་འཁྱུག་ཙམ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་འདུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་མ་གནང་གོང་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ན། གང་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་བོད་ཕྱི་ལོགས་སུ་འཁྲུངས་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཏན་ཏན་དེ་ག་རང་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འདི་ག་འདྲ་བྱས་ནས་ཡོང་སྲིད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། འདི་ངས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་མིན། དེ་གཞན་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དུ་བཅུག་དགོས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ད་དུང་ཡང་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་རེད། གལ་སྲིད། ཁོང་ཚོས་ཉར་ཚགས་བྱེད་འདོད་ཚེ་གཞན་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་འཕྲད་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནས་བྱས་ན་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་གི་རྙོག་གྲ་སེལ་རྒྱུར་ཐུགས་རེ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པར་གཟིགས་ཀྱི་ཡོད་དམ། སྐུ་ཉིད་ནས་བྱམས་བརྩེ་ནི་རྙོག་གྲ་སེལ་ཐབས་བྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་རེད་གསུངས་སོང༌། འོན་ཀྱང༌། སྲིད་འཛིན་རི་གྷོན་ (Reagon) དང་སྐུ་ཞབས་ (Chernenko) གཉིས་དངོས་གནས་ཕན་ཚུན་བྱམས་བརྩེའི་ཐོག་གནས་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངོས་ནས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་གྱི་གནས་སྟངས་སྐོར། དཔེར་ན། འདི་དང་ཕ་གིའི་སྲིད་འཛིན་ཞཻས་ལོ་ཁ་ཤས་རིང་གི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མེད། དུས་རབས་རྗེས་མར་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདི་ཨ་རིའི་དངུལ་ཌོ་ལོར་ས་ཡ་མང་པོའི་འགྲོ་སོང་བཏང་སྟེ་གོ་མཚོན་གསར་བཟོས་རྐྱེན་པས་ཡོ་རོབ་གཙོས་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞེད་སྣང་ངང་གནས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པས། ད་དུང་འདི་མུར་གནས་ན་འགྲིགས་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད།

གཞན་ནི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་དང༌། དབུལ་ཕྱུག་དཀའ་ངལ་སྐོར་རེད། དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ངས་བྱས་ན་མ་འོངས་པའི་རེ་བ་བྱེད་ས་ནི་ང་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་གཞན་གྱི་དཀའ་ངལ་ཐོག་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་ཞིག་གཏོང་དགོས། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་དུས་རབས་རྗེས་མར་ཡག་ཏུ་འགྲོ་གི་རེད་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ད་ལྟའི་ཆར་བརྗོད་མི་ཤེས་ཀྱང༌། དོན་འབྲས་སོན་དང་སོན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ངོས་ནས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འགྱུར་ལྡོག་ཅིག་ཡོང་བར་དེའི་རྐྱེན་ཆོས་ཕྱོགས་སམ་ཆབ་སྲིད་གང་ནས་ཡོང་བར་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། འདི་ནི་ཚན་རིག་པ་དང༌། རིག་པ་སྨྲ་བ་བཅས་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡོང་ཐུབ། ཚན་རིག་པ་འགས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་མཉམ་མཐུན་ཡོང་ཐབས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཉིན་གུང་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་དང༌། ཕྱི་དྲོ་ཨ་རིའི་གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་ཀྱི་དགའ་བསུའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས། དེ་རྗེས་མཐོ་སློབ་མཆོད་ཁང་ནང་ཡེ་ཤུའི་མི་མང་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ལ་མི་དང་མིའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་བདེ་ཐབས་སུ་ཕན་ཐོགས་ག་རེ་བྱེད་ཐུབ་མིན་གྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐོག་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དབུ་ཁྲིད་གནད་ཡོད་གལ་ཆེ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ད་རེས་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཐུབ་པ་འདིར་དགའ་སྤྲོ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེར་མཐུན་བཀའ་ལན་གྲུབ་རྗེས་ཁོང་ཚོས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་དུ་རྒྱ་ནག་ནང་མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་བཅུ་སྐོར་ཡོད་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་དམག་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་རེད། ཡིན་ནའང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་དེ་ཚོ་ཚང་མ་ལས་ཆེས་ལྷག་པ་ཡིན་ཚུལ་ཆེ་བསྟོད་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཝ་ཤིང་ཌོན་ནང་ཡོད་པའི་སོག་པོ་དང༌། ཐའེ་ལེན་ཌ། འབར་མ། ཤི་རི་ལངྒ་སོགས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཁག་ལྷན་གཅིག་ཏུ་མཇལ་བཅར་གྱིས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་ཞུས། གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཡོད་པའི་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་བོད་ཀྱི་སྒོམ་གྱི་བསྟི་གནས་ཞེས་པའི་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས་སྐུ་བཅར་ཞུས་ཏེ་ནང་ཆོས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་ཞུས། ཉིན་རྒྱབ་ཚོགས་པའི་མི་སྣ་ ༡༠༠ ལྷག་ཙམ་དང་ལྷན་དུ་ཆེ་བསྟོད་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་འབུལ་སར་ཚོགས་པའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཚོགས་པའི་མཁན་པོ་དེ་བཞིན་ཆོས་པ་ཡག་པོ་ཞིག་དང༌། ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པར་དགེ་རྒན་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སྤྱིར་བཏང་གི་སློབ་ཚན་དང་མི་འདྲ་བར་ཆོས་ཀྱི་དགེ་རྒན་དེ་སོ་སོས་ཤེས་པ་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གཅིག་དགོས། དེ་མིན་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་སྩལ་རྗེས། འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་ཚོགས་སུ་གདན་འདྲེན་ཞུས།

དེར་ཚོགས་མི་ ༢༠༠ ལྷག་ཙམ་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། སྒམ་པོ་པའི་གསུང་དྭགས་པོ་ཆོས་བཞི་གསུང་འབུམ་དབུ་འབྱེད་དང་འབྲེལ་གང་འཚམས་བཀའ་ཁྲིད་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་ཝ་ཤིང་ཌོན་ནས་ནེའུ་ཇར་སིར་སོག་པོ་དགེ་བཤེས་དབང་རྒྱལ་དམ་པའི་དགོན་པ་བསླབ་གསུམ་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་ཞེས་པ་ ༡༩༥༣ ལོར་བཏབ་པ་དེར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བསླབ་གསུམ་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་དགོན་པའི་མཁན་པོ་དང༌། འགན་འཛིན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་ཐོག་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཨ་རིས་གཙོས་རྒྱ་མི་དང༌། བོད་པ། སོག་པོ། བི་ཏི་ནམ་སོགས་མི་རིགས་འདྲ་མིན་ ༢༥༠༠ སྐོར་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་བཟླས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུང་ཆོས་རྗེས་སྐྱབས་འཇུག་སྙན་སེང་ཞུས་དོན་ལྟར་ཚང་མར་མཇལ་ཁ་སྩལ།

དགེ་བཤེས་དབང་རྒྱལ་དམ་པ་དེའི་དྲན་རྟེན་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་མཛད་དེ་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་བརྒྱུད་མི་ཌིལ་བྷ་རི་ (Middiebury) མཐོ་སློབ་ཏུ་ཕེབས།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་མཐོ་སློབ་སློབ་སྤྱིས་ཕེབས་བསུའི་གསོལ་ཇ་འདེགས་འབུལ་རྗེས་གསར་འགོད་པ་ཚོས་བཀའ་འདྲི་ཇི་ཞུས་ལྟར། བོད་དོན་དང༌། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ནང་མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱིས་མཚོན་ཞི་བདེར་དཀའ་ཉེན་ཡོད་པ་རྣམས་རིམ་སེལ་ཆེད་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལུགས་དང༌། མི་རིགས། ལྟ་བ། ཤེས་ཡོན་པའི་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། འབྱོར་བ་ཆེ་ཆུང་སོགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་མཁན། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཁན་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དང༌། ཚང་མ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱིས་སྡོད་དགོས་པ་ལས་སོ་སོ་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་གནས་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དང༌། མི་སྒེར་སོ་སོ་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་དང༌། གཞན་ཟེར་བ་དེ་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱས་ཏེ་མང་བའི་ཕྱོགས་གལ་ཆེར་བརྩིས་ན་རིམ་བཞིན་མི་དང་མིའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་སླེབས་ཏེ་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་ལས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་རེ་བ་ཡོད་ལུགས་སྩལ།

ཉིན་གུང་མཐོ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་མཁས་དབང་དྲུག་དང་ལྷན་དུ་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས། ཁོང་ཚོས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ལན་དུ། རྒྱ་གཞུང་གིས་གདུག་རྩུབ་ཐོག་ནས་བོད་མིའི་རྒྱལ་ཞེན་དང༌། ཆོས་དད་སོགས་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཀྱང་ལམ་ལྷོངས་མ་བྱུང་ཁར་དེ་དག་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟབས། ད་ཆ་སྲིད་བྱུས་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་སྟེ་བོད་འདི་རྒྱ་མིའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གསར་པ་ཞིག་ལག་ལེན་བསྟར་འགོ་ཚུགས་པ་འདི་ནི་ཉེན་ཚབས་ཆེན་པོ་རེད། དཔེར་ན་ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་ནང༌། ༡༩༥༠ ལོ་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་བཞི་ལས་མེད་ཀྱང༌། ༡༩༨༡ ལོར་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་ ༥༤ བར་འཕར་ཡོད་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་འཁྲུངས་ཡུལ་བོད་བྱང་ཤར་ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་རྒྱ་མི་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་ཡོད་འདུག

༡༩༥༤།༡༩༥༥ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་ནག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཕེབས་སྐྱེལ་གསོལ་སྟོན་སར་ལིའུ་ཧྲའུ་ཆིས་རྒྱ་ནག་ས་རྒྱ་ཆུང་ལ་མི་འབོར་ཆེ་བ་དང༌། བོད་ས་རྒྱ་ཆེ་ལ་མི་འབོར་ཆུང་བ་ཡིན་སྟབས་མ་འོངས་པར་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཚོང་རྒྱག་དགོས་ཟེར་ཞིང༌། བོད་ཀྱི་ས་ཆ་རྒྱ་ནག་ལ་འོར་འདྲེན་བྱ་ཐབས་མེད་པས་རྒྱ་ནག་གི་མི་རྣམས་བོད་ལ་གཞིས་ཆགས་བྱ་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་འདུག སྲིད་བྱུས་འདི་ནི་ད་བར་བོད་ནང་གདུག་རྩུབ་བྱས་པ་ལས་ཆེས་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་འདུག་ཅེས་སྩལ་བ་མ་ཟད། མཐོ་སློབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡེ་ཤུ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཡང་ས་གནས་དེ་གའི་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་ ༤ ནས་ ༥ བར་གྱི་སློབ་ཕྲུག་བཞི་བཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་སྐབས། ཁོང་ཚོར་ཁྱེད་ཚོ་ཀླད་པ་གསར་པ་དང་གྲུང་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་ཀླད་པ་གསར་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་སེམས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། མི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། མི་ཡག་པོ་ཟེར་བ་དེ་ཤེས་ཡོན་གཅིག་པུ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་མི་ཟེར། ཤེས་ཡོན་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་མི་ཡ་རབས་དང༌། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་མི་ཀུན་གྱིས་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་ཀྱི་རེད།

ཡང་མི་སེམས་བཟང་པོ་དང༌། ཀུན་སྤྱོད་ཡག་པོ་མེད་མཁན་ཞིག་ལ་ཤེས་ཡོན་ཆེན་པོ་ཡོད་ནའང་དེས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕན་ལས་གནོད་ཆེའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་སེམས་བཟང་པོ་དང༌། ཡ་རབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་མཛད་ཅིང༌། སྐབས་དེར་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བརྩད་འཚོལ་ཞུ་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་རྙོག་གྲ་ཅན་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་དངོས་འབྲེལ་བརྗོད་ན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་པའི་མཚན་འདི་ཐོག་མར་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པར་ཕུལ་ཡོད་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང༌། བླ་མ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་རྒན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

ཡང༌། བྱེས་འབྱོར་དུ་ཕེབས་པའི་བོད་མི་ཚོ་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་རྗེས་དོན་འབྲས་ག་རེ་བྱུང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོར་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དང༌། དད་པ་དམ་ཚིག་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དུས་ཚོད་དཀའ་རྙོག་ཅན་དེས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང༌། གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ལྷོད་གཡེང་འགྲོ་སྲིད་པ་དང༌། རང་གཞན་སུ་ཡིན་ནའང་དངོས་འབྲེལ་དེ་དངོས་འབྲེལ་དང༌། དཀའ་ངལ་དེ་དཀའ་ངལ་ལ་ཆ་འཛིན་བྱེད་དགོས། ཞེས་གསུངས།

ཡང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ནང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། ད་ཕན་བོད་མི་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཡོད་པ་རེད། མི་མང་ཚོས་ང་ལ་གནས་འཕྲིན་མང་པོ་ཞིག་བཏང་འབྱོར་བྱུང་གསལ་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དེ་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཟེར་བ་དེ་དག་མིའི་འདོད་བློར་རག་ལས་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་ཕྲན་རང་གི་སེམས་པར་བྱེས་འབྱོར་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཉིན་གཅིག་བོད་ནང་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད། དེ་ནི་ངའི་རེ་བ་ཞིག་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་དེ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་མ་གནང་གོང་མཐའ་མའི་བཀའ་སྩལ་དོན། སེམས་དང་བསམ་བློའི་ཡར་རྒྱས་གཉིས་པོ་དེ་དག་དུས་མཉམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། མི་འགའ་ཤས་བློ་གྲོས་བཀྲ་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་སེམས་པ་བཟང་པོ་མེད་པ་དང༌། སེམས་པ་བཟང་པོ་མེད་པའི་མི་དེ་ལ་གྲོགས་པོ་བྱེད་མཁན་ཡང་མེད་པ་རེད། རང་ཉིད་ལོ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་དྲུག་ཅུ་སོན་པའི་སྐབས་གནད་དོན་འདི་རིགས་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པར་དྲན་གྱི་རེད་ཅེས་དང༌།

ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་སྙིང་སྟོབས་དང་རེ་བ་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་དགོས། མི་དང་མིའི་འབྲེལ་བ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དང༌། ཡུལ་སོ་སོའི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པའི་དབར་འགྲོ་བ་མིའི་འབྲེལ་བ་ཡར་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས།

ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིར་ཕན་ཚུན་དོགས་གཟོན་དང༌། ཡིད་བརྟན་མི་འཕེར་བའི་ངང་རྒྱུན་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་དབུ་ཁྲིད་ཕན་ཚུན་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྐབས་མཛད་བྲེལ་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཕན་ཚུན་ལྷོད་དལ་ངང་ནས་འཕྲོས་མོལ་གནང་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་སྩལ།

གཞན་ཡང༌། ཨ་རི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ ༣༥ མཇལ་བཅར་ལ། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང༌།། དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད།། ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ལ་འབད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སླར་ཡང་ཡེ་ཤུའི་སྟོན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུར་བརྟེན། ཉིན་སྔོན་མ་ཚོར་མཁས་དབང་གཞན་དག་ནས་བཀའ་སློབ་གནང་ཡུལ་ཚོགས་ཁང་དེ་མ་ཡིན་པར་ཚོགས་ཁང་ཆེན་པོ་གཞན་ཞིག་ནང་དམིགས་བསལ་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་སློབ་ཕྲུག་དང་མི་མང་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༣༥༠༠ ཙམ་འདུ་འཛོམས་བྱུང༌། གྲོང་ཁྱེར་དེ་ནི་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ད་ཕན་མཐོ་སློབ་དེར་མི་མང་དེ་ཙམ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་མྱོང་མེད་ལུགས་བརྗོད།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཞི་བདེ་འབྱུང་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཚང་མར་འགན་ཁུར་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པོ་ཚོས་དེ་བས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ནས་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་སྐྱིད་དེ་རྙེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་དང༌།

ཡང༌། འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ནང་ལའང༌། སྒེར་དོན་བདེ་སྐྱིད་དང༌། སྤྱིའི་ཞི་བདེ་ཐད་མཛའ་ཞིང་མཐུན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁུངས་ལྡན་ཞིག་ཡོང་བ་བྱེད་པར་ཕན་ཚུན་མཛའ་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ། བཟོད་བསྲན་དགོས་རྒྱུ་དེ་དག་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུའི་གནད་འགག་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཡུལ་གང་ཞིག་གི་ཆོས་དང་སྲིད་དོན་ཡང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྩལ་བར། དེར་འདུས་ཡོངས་རྫོགས་ཡར་བཞེངས་ཏེ་དམིགས་བསལ་གྱི་གུས་བཏུད་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཞུས།

དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་དང༌། ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་དགེ་རྒན་དང་ཚོགས་མི་ ༡༦༠ ཙམ་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ། ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་དེར་ ༡༩༧༩ ལོར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་མྱོང་ཡོད་ཅིང༌། ཆོས་ཚོགས་དེའི་དགེ་རྒན་གྱིས་ངའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དད་པ་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཅི་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད་པས་ང་ཤི་བའི་རྗེས་སུ་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་གཟིགས་རྟོགས་གནང་རོགས་ཞེས་སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་དང༌། དེའི་ཕྱི་ཉིན་ཁོང་རང་འདས་གྲོངས་སོང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ང་ཚོའི་དགེ་རྒན་དམ་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན། ང་ཚོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་བརྩེའི་སྐྱབས་འོག་ནས་འདོར་མེད་ཀྱིས་གང་ཅིའི་ལམ་སྟོན་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུས། འདི་ནི་ས་ཁད་ཉེ་རྒྱང་གི་ཁྱད་པར་ཅི་ཙམ་ཆེ་ཡང་བླ་སློབ་དམ་ཚིག་གཡོ་མེད་ཀྱི་མདུད་རྒྱ་དམ་ཚེ་སྐྱེ་འཆི་རང་དབང་གི་དཔེར་བརྗོད་དངོས་ར་འཕྲོད་པ་ཞིག་ཅི་ལ་མིན་ནམ་སྙམ།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་མཐོ་སློབ་ཚོགས་ཁང་དུ་མི་མང་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ལ་བོད་པའི་སྒོམ་རྒྱག་སྟངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་འབྲེལ། སྐར་མ་ ༡༥ རིང་མི་མང་དང་ལྷན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས། མཐོ་སློབ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ནང་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས། སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་སོགས་མཁས་དབང་ཁག་དང༌། གཞན་ཡང་སློབ་ཕྲུག་དང་མི་མང༌། ཁེ་ན་ཌ་ནས་ཡོང་བའི་བོད་མི་བཅས་ནས་ལག་ཏུ་རྒྱལ་དར་དང༌། མེ་ཏོག་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུའི་གླུ་གཞས་ཕུལ། ཚོགས་འདུ་དེར་ཆོས་ལུགས་ཁག་ཚང་མར་མི་ཡ་རབས་དང༌། སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་གཙོ་བོར་ཡོད་པ་ལྟར། མི་སོ་སོས་ཆོས་ལུགས་ག་རེ་བྱས་ཀྱང་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་དེ་དག་སོ་སོའི་ཉིན་རེའི་མི་ཚེའི་ནང་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཉིན་རྒྱབ་ཁེ་ན་ཌ་ནས་སླེབས་འབྱོར་བོད་རིགས་ ༡༥༠ སྐོར་ལ་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་མཇུག་ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོ་རྒྱུ་ནོར་ཆེན་པོ་དང༌། དཔའ་རྒོད་པོ་བྱས་ནས་མི་ཡུལ་ལ་ཡོང་བ་མ་རེད། སོ་སོའི་ལུང་པ་དང་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བྲལ་ཏེ་མིའི་ལུང་པར་གྱར་བ་རེད། སྤྱིར་བཏང་བོད་པ་ཟེར་མཁན་དེ་གཤིས་སྤྱོད་བཟང་པོ་དང༌། གྱོང་པོ། དཀའ་ངལ་བཟོད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ལ་ཕྱི་མི་ཚང་མས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེ་ཤིན་ཏུ་ནས་རྩ་ཆེན་པོ་རེད།

མི་གཞན་དག་ནས་རྒྱུ་དངོས་པོའི་འགྲོ་སོང་བཏང་སྟེ་མིང་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཀྱང་མིང་ཡོང་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་ཞབས་འདྲེན་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད་རེད། ང་ཚོ་རྒྱུ་དངོས་པོའི་འགྲོ་སོང་གཏོང་མི་དགོས་པ་དང༌། མི་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་མི་དགོས་པའི་ཐོག་ནས་མིས་ཆ་འཇོག་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་པ་འདི་རྩ་ཆེན་པོ་རེད། ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོ་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་རྩ་ཆེན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་དེང་སང་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་རེད།

ང་ཚོས་ཤར་ཕྱོགས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་ནག་ལ་རྒོལ་འཛིངས་བྱེད་དུས་བྱས། ཡང་གྲོགས་པོ་བྱེད་དུས་གྲོགས་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་བ་གཏོང་བའི་སྐབས་འདིར་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བོད་གཞུང་གཅིག་པུར་འཁྲི་བ་མ་རེད། ཁྱེད་ཚོས་སོ་སོས་ལྟོ་གོས་ཐབས་འཚོལ་བྱ་རྒྱུ་གཅིག་པུར་མགོ་མ་འཁོར་བར། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་དགོས། ངས་མི་ལ་བདེ་སྐྱིད་དགོས་རེད་ཟེར་བ་དེ་དུད་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་དང་ཐ་དད་རེད། མི་ལ་ཟས་གོས་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར་རང་དབང་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་སོགས་སྩལ། ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་མཐོ་སློབ་དབུ་འཛིན་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་མཁས་དབང་ཁག་ལྷན་དུ་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་རྗེས། མི་ཌིལ་སྦ་རི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཨེམ་ཧར་སི་ཌར་ (Amherst) ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ། ཨེམ་ཧར་སི་ཌ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་གསོལ་སྟོན་དང་དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས།

དེར་ཉིན་ཤས་བཞུགས་རིང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཁག་ནས་ཆེད་བཅར་ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་འདྲ་མིན་གྱི་མཁས་པ་དང༌། གཞན་ཡང་ནང་ཆོས་ཐོག་དོན་གཉེར་ཅན་མི་གྲངས་ ༩༠༠ སྐོར་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ནང་པའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དབུ་འཛུགས་མཛད་དེ་ངོ་སྤྲོད་ལྟ་བུར། དེང་སྐབས་ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཅི་ཆེ་ཕྱིན་ཏེ་ཟླ་བའི་སྟེང་མི་དངོས་སུ་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡང༌། ནང་སེམས་ཀྱི་སྐོར་དེ་ཙམ་ཉམས་ཞིབ་དང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཐུབ་མེད་སྐོར་དང༌། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཚན་རིག་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་ཚན་རིག་གཉིས་མཉམ་རུབ་ཀྱི་མིའི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེའི་སྐོར། ཡང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཟེར་བ་དེ་འཕྲུལ་རིགས་ཀྱིས་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། དངུལ་གྱིས་ཉོ་ཐབས་མེད་ཅིང༌། སེམས་འདུལ་བ་ལས་ཡོང་དགོས་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

མལ་སེ་ཅུ་སལ་ (Massachusetts) གྱི་གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་ཏུ་མི་མང་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་སུ་ལུས་སེམས་བདེ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་གལ་ཆེ། ཕྱི་དངོས་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་ག་རེ་ཡོད་ཀྱང༌། ནང་གི་སེམས་ཁོང་ཁྲོ་དང་འདོད་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་སོང་ན་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་བྲལ།

ཁོང་ཁྲོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་སྒེར་ཡོངས་ལ་དཀའ་རྙོག་གི་གཞི་རྩ་ཡིན་པས་འདི་དག་སྟངས་འཛིན་ཐུབ་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ནང་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་མེད་པའི་རྩ་བ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་ལ་ཐུག་ཡོད། མིའི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་རྡུལ་མཚོན་ཡང་མིས་བཟོས་པ་དང༌། མིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་ལས། འདི་དག་རང་འགུལ་གྱིས་བྱུང་བ་མིན་པ་དང་རང་འགུལ་གྱིས་གཏོར་བཤིག་ཡོང་ཐབས་མེད་ན། འདི་དག་འདོན་སྤེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་མིའི་སེམས་ལ་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐུབ་ན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྙིང་པོ་ཅན་སྩལ།

ཡང་བུ་མོའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མི་མང་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལ། གོང་གསལ་ལྟར་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ནང་སེམས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པའི་སྐོར་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོར་མི་ཡ་རབས་ཡར་ཐོན་ཅན་འབྱུང་ཐབས་ལ་ཕ་མ་དང་དགེ་རྒན་གྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཀྱི་རེད། ཉེ་དུས་ཉི་ཧོང་ཚན་རིག་མཁས་པས་བརྗོད་དོན་ལྟར་བྱས་ན་ཕྲུ་གུ་ཨ་མའི་ཁོག་པར་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ། ཨ་མའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྲུ་གུའི་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་འདུག་ན། ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་ཕ་མའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་ཡིན་ལུགས་སོགས་སྩལ།

དུས་མཚུངས་བོད་མི་ཚོ་ཁག་གཅིག་མཉམ་བཅར་ལ་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘ང་རང་ཚོ་འདིར་མིའི་ལུང་པར་གྱར་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་འདི་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཁྲིམས་འགལ་ནག་ཉེས་བྱས་ཏེ་མིའི་ལུང་པར་གྱར་བ་མ་རེད། རྐྱེན་ངན་པ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ང་རང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་གྱར་ནས་བསྡད་པ་འདིའི་རིང་ལ་ས་ཁུལ་གང་དུ་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང་དོན་དག་ཡང་སྙིང་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱིའི་ལས་འགན་དེ་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་འཁྲི་བསྡད་པ་ཞིག་དང༌། ཁུར་དུ་བབས་བསྡད་ཡོད་པས་ཚང་མས་སེམས་ཁུར་བླངས་དགོས་ཀྱི་རེད་ལ། ད་ལྟ་བར་དུ་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ཁུར་བླངས་པ་དེར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ད་དུང་ཡིན་ཡང་ཚང་མས་སེམས་ཁུར་མུ་མཐུད་བླང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་‘‘སྤྱིར་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཧ་ཅང་ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོ་ཡོད་སའི་ལུང་པ་ཞིག་ནས་ཡོང་བའི་མི་རེད། བྱེ་བྲག་ཏུ་ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡིན་པས། བསླབ་བྱའི་གཙོ་བོ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། ཕན་སེམས་བྱེད་དགོས་པ་འདི་ཡིན། དེ་འདྲའི་དབང་གིས་ང་རང་ཆོ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབུ་སྲིན་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྲོག་ལ་བརྩི་པོ་བྱེད་པ་དང༌། འབུ་སྲིན་གཅིག་ཤི་བ་ཡིན་ནའང་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བ་ཞིག་ང་རང་ཚོའི་ཁ་རྒྱུན་ལ་འཇགས་བསྡད་ཡོད། འདི་ནི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་

འབྱུང༌། སེམས་ཐག་ཉེ་བའི་ཚོད་ཀྱིས་ལེགས་པ་ཤེས་ཀྱི་རེད། ལེགས་པ་ཤེས་པའི་ཚོད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དངོས་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པ་རེད། རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཟེར་བ་འདི་ཀླད་པའི་ནང་ལ་ཉར་ཚགས་བྱ་དགོས་པ་རེད།

སོ་སོའི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མ་ཤེས་ན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྤྲས་བྱ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། རིག་གཞུང་ཡིན་ཞེས་མཆོད་གཤོམ་ནང་ལ་སྒྲིག་ཐབས་མེད་ལ། དངུལ་ཁུག་ནང་ལ་ཉར་ཐབས་མེད། རིག་གཞུང་ཟེར་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’22jམཆན། ཅེས་སོགས་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ཚེས་ ༦ ཞོགས་པ་ཨེམ་ཧར་སི་ཌ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཉིང་དགུང་བཀའ་རྒྱུད་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་བརྒྱ་སྐོར་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་གསུང་ཐར་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཞལ་འབྱེད་མཛད་དེ་དགོང་དྲོ་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

དེར་ཉིན་ཤས་བཞུགས་རིང་ཀོ་ལོམ་སྦི་ཡ་ (Columbia) གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྡེ་ཚན་ནང་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་དང༌། སེམས་གཙོ་སྨྲ་བའི་མ་འོངས་པའི་ཚོགས་འདུར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་ཆོས་དང་དམར་པོའི་ལྟ་བའི་དབར་འབྲེལ་མཐུན་ཡོང་མིན་སྐོར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དུ། དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་མི་གཅིག་གི་རྣམ་འགྱུར་འདྲ་མིན་གཉིས་སྟོན་དགོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་སྐོར་དང༌། དེང་སང་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་ལག་ལེན་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་འདི་དག་ཐོག་མར་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་པའི་ལྟ་བ་དང་ཐ་དད་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཐོག་མར་དམར་པོའི་ལྟ་བ་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་གསར་བརྗེ་བྱས་ཏེ་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་བཟོ་རྒྱུ་ཡང༌། དེང་སང་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་ལ་དམག་འཁྲུག་ཡོང་བཞིན་པར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་གསར་བརྗེར་འགྱུར་རྒྱུ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་དང་ཡང་དབང་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གྲལ་རིམ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་བྱུས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་དཀའ་བ་དངོས་སུ་གསལ་མཐོང་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས། ནང་གི་སེམས་འདུལ་ཐབས་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱ་གལ་སོགས་སྩལ་རྗེས། དེར་འདུས་མཁས་དབང་ཁག་གིས་དོགས་གཅོད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཁག་སོ་སོར་བཀའ་ལན་སྩལ།

འཛམ་གླིང་ཡེ་ཤུའི་མཆོད་ཁང་ཆེ་ཤོས་ནང་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠༠ ཆིག་ཁྲི་ཙམ་འདུས་ཐོག་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་ཚང་མའི་སྐུ་ཚབ་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་གསུང་བཤད་སྩལ། ཚོགས་འདུའི་དབུ་འཛིན་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེའི་ཕྱག་རོགས་དང༌། བཀའ་སློབ་གནང་མཁན་གཙོ་གནད་ཆེ་ཤོས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡིན་པ་དང༌། སྐབས་དེར་རྒྱུས་ཡོད་ཚོས་མཆོད་ཁང་འདིར་མི་འབོར་ཁྱོན་ཆེ་འདི་ཙམ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བ་རེད་ཅེས་ཕན་ཚུན་གླེང་རེས་བྱེད།

ས་གནས་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་འཕྲལ་དེར་འདུས་མི་མང་ཚང་མས་ཞབས་སྟེགས་ནས་བཞེངས་ཏེ་དགའ་དད་གུས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཆེས་ཆེར་བསྟན།

ཡང༌། ཀོ་ལོམ་སྦི་ཡ་གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་ཏུ་མི་མང་ཆིག་སྟོང་ ༡༠༠༠ སྐོར་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་གལ་ཆེའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྐབས། གཙུག་སློབ་དབུ་འཛིན་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་དེང་སང་དུས་སྐབས་འདིར་འཛམ་གླིང་ནང་དགའ་གུས་ཆེ་ཤོས་ཞུ་བའི་དབུ་འཛིན་ཞིག་རེད་ཅེས་ཆེ་བརྗོད་ཞུས།

དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་བཅས་ནས་སྔ་དྲོའི་གསོལ་ཇ་འདེགས་འབུལ་ཞུ་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེར་འདུས་ཚོར་ཆོས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཞུ་ཐུབ་པ་ལ། ཐོག་མར་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་མཐུན་འབྲེལ་དམ་ཟབ་དགོས་ངེས་དང༌། ༡༩༥༩ ནས་བཟུང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་བོད་པ་ཚོར་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན། གཞི་རྩ་ཡེ་ཤུ་དང༌། བོད་པའི་འབྲེལ་བ་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། དེའི་དུས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་བོད་ལ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས། བོད་གཞུང་ནས་མགོ་དཀར་ཡུལ་ནས་སླེབས་པའི་མི་རྣམས་སྤྱོད་བཟང་འདུག་པས་ཁོང་ཚོར་རོགས་མགོན་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀའ་རྒྱ་གནང་ལུགས་སོགས་སྩལ།

གཞན་ཡང༌། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བླ་ཆེན་ཨེ་ཀོར་ནོར་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་དང༌། སྐར་མ་ ༤༥ ཙམ་རིང་ནང་མོལ་ལྷན་བཞུགས་བསྐྱངས། བླ་ཆེན་མཆོག་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་ཕེབས་ཁར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཁྱེད་རང་ངའི་སྤུན་མཆེད་ངོ་མ་དང་ཁྱད་མེད་ཡིན་པས་ངའི་ཁང་པ་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་གཟིམ་ཤག་ཡིན་དགོངས་ཏེ་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ག་དུས་ཕེབས་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རོགས་ཞེས་སྙན་གསོལ་གནང༌།

ཨེ་ཤ་ཡ་སོ་སའི་ཌི་ (Asia Society) ནས་དགའ་བསུའི་གསོལ་སྟོན་ཞིག་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་ཚོགས་གཙོ་ནས་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང༌། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ནང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཐོག་ཏུ་དོ་སྣང་བྱེད་ཤུགས་རྒྱ་ཆེར་སོང་སྐོར་དང༌། ཚོགས་པས་ཀྱང་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་བཏང་བ་སོགས་སྙན་སེང་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལྷ་ས་དང་དབུས་གཙང་ཁུལ་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར། མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་ལ་གཏོང་གལ་ཆེ། ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོ་མདོ་སྨད་ཁུལ་ནས་བྱུང་ཡོད། ད་ཆ་བོད་ཡུལ་དེ་རྒྱ་མིའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཆགས་ཀྱི་འདུག བརྒྱ་ཕྲག་འདིའི་འགོ་སྟོད་མན་ཇུ་རི་ཡ་ལ་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཆ་ཚང་ཡོད་ཀྱང༌། ༡༩༥༥ ཙམ་ལ་ཁྱད་ཆོས་རྩ་མེད་བཟོས་ཏེ་རྒྱ་མིའི་ས་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག དེང་སང་བོད་དང༌། ནང་སོག ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་བཅས་ལའང་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་རྩ་གཏོར་གཏོང་ཐབས་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་ཁྱེད་ཚོས་དོ་སྣང་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་སྐུལ་མ་མཛད།

ཨ་རིའི་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་མཁན་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པའི་ཐོག ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་དང་གསར་འགོད་པ། གལ་ཆེའི་རྩོམ་པ་པོ་བཅས་མི་སྣ་ ༢༥ སྐོར་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁྱེད་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་བྲལ་བའི་མིའི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་གནང་གི་ཡོད་པ་དེ་མི་རིགས་དེ་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་གོང་མཐོར་འགྲོ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་ཚོ་མཇལ་ནས་དགའ་པོ་བྱུང༌།

འཛམ་གླིང་འདིར་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཉེན་ཁ་ཅི་ཆེར་འགྲོ་བའི་དུས་སྐབས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནས་གནས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གིས་སོ་སོ་གཅིག་པུའི་མི་མང་གི་བདེ་སྐྱིད་ཙམ་མ་གཏོགས་སེམས་ཁུར་མ་གནང་ན་ད་ཡོད་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་རྒྱུ་དཀའ་བ་རེད། བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་པོ་ཡོང་བ་ད་ལྟའི་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་རག་ལུས་པའི་སྐོར་དང༌། བོད་མི་རྣམས་སྲིད་དོན་གྱི་སྐྱབས་བཅོལ་ཡིན་པར་བརྟེན་བོད་པའི་མ་འོངས་པའི་གནད་དོན་དེ་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲིགས་དགོས་ངེས་སོགས་སྩལ།

སྐབས་དེར་ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་ནས་ཕེབས་པའི་དཔེ་དེབ་རྩོམ་པ་པོ་ཧིང་ལི་ཨང་ཞེས་པ་མགྲོན་འབོད་བྱས་ཡོད་པ་ནས། དེང་སང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་གུ་ཡངས་སྲིད་བྱུས་གཏོང་ཁུལ་བྱས་པ་དེ་དག་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རྣམས་ལ་མིག་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་ཙམ་ལས། དངོས་ཡོད་ལ་དེང་སང་ཡང་བཙན་དབང་དང་བཙན་གནོན་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེར་བརྟེན་ད་ལྟའི་རྒྱ་མིའི་འགོ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་བོད་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་པ་དཀའ། རྒྱ་མིའི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ནས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་ཤེས་རྟོགས་མེད་ན། བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྒྱ་རིགས་ནང་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་གལ་ཆེ། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མ་གནང་ན་ལེགས་གནས་སོགས་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོས་ཞུས།

དེ་ནས་ནེའུ་ཡོག་ཚན་རིག་ཚོགས་སྡེ་ཞེས་པའི་ཨ་རིའི་ཚན་རིག་མཁས་པ་མང་ཆེ་བ་ཞུགས་པའི་ཚོགས་སྡེར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་འདྲ་མིན་གྱི་མཁས་དབང་ཁག་དང་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཙམ་བསྐྱངས། ཚན་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་གཏིང་ཟབ་པོ་དང༌། ཕྱུག་པོ་ཡིན་པ་གཞི་ནས་གསལ་རྟོགས་བྱུང་སོང༌། ད་ནས་བཟུང་ཚན་རིག་པ་དང་ནང་པའི་ཆོས་འབྲེལ་བསྟུན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་ལུགས་སོགས་ཞུས།

ཡང་ནེའུ་ཡོག་ཁུལ་གནས་སྡོད་རང་རིགས་མི་གྲངས་ ༦༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁའི་སྐབས་བཀའ་སློབ་གནང་དོན། བོད་པ་ཟེར་བ་ཡ་རབས་དང་དྲང་པོ་རེད་ཅེས་མི་ཚང་མས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་ང་ཚོ་སྤོབས་པ་སྐྱེས་འོས་པ་ཞིག་རེད། ད་དུང་ང་ཚོས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ང་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་ངས་མི་ཡ་རབས་དང༌། སྤྱོད་བཟང༌། སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་དུས། བོད་མི་རྣམས་ནས་ཡ་རབས་དང་སེམས་བཟང་མ་བྱས་ན་བོད་མིའི་ཞབས་འདྲེན་དང༌། ང་ལ་ཡང་ཕྱི་མིས་འཕྱ་སྨོད་བྱ་ཉེན་ཡོད། ཆང་རག་དང༌། ཐ་མ། མ་ཅང་རྩེད་མོ་སོགས་ལ་འཛེམས་ཟོན་དང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

བསམ་འཆར་ཡོད་ན་ངེས་པར་བཤད་དགོས་པ་ལས། བོད་གཞུང་གི་འགྲིག་གི་མི་འདུག བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་རྒྱབ་བཤད་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་མི་འདུག ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་འདིར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཏེ་མེད་པ་བཟོས་ན་ང་ཚོས་གཞན་ཞིག་བསྐྱར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་དཀའ་ངལ་རེད་ཅེས་སོགས་ལམ་སྟོན་ཟབ་མོ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཡེ་ཤུའི་ཨེ་ཝ་ན་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དགེ་ལས་མི་གྲངས་ ༥༥༠ སྐོར་ལ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཅིང༌། མཐོ་སློབ་དེ་ནས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་གུས་བཀུར་ཆེན་པོས་ (Doctor Divinity) ཞེས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་བསྟོད་ཆེན་པོ་ཕུལ་བ་མ་ཟད། དགེ་སློབ་ཡོངས་ནས་དགའ་གུས་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་བྱེད་པ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་ཞལ་མཇལ་བ་དང༌། གསུང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་དན་རྟགས་གསལ་པོར་མངོན།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཀ་ཅི་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ཚོགས་རྫོགས་ཆེན་པདྨ་ཆོས་གླིང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་དེར་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང༌། འཇམ་དབྱངས། གུ་རུ་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཐོག ཚོགས་མི་ཚོར་ཁ་འདོན་མང་པོ་འདོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡག་ཀྱང་ཁ་འདོན་གྱི་དོན་དག་ཤེས་རྟོགས་དགོས་པ་གལ་ཆེན་ཡིན་ཚུལ་དང༌། མི་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ན་ཆོས་ཀྱི་དགོས་པ་ཚང་བ། འདི་ག་རྙིང་མའི་ཆོས་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་ཡང༌། རྫོགས་ཆེན་ཟེར་བ་ལམ་སང་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཡིན་པ་ལྟར། སྔོན་ལ་གཞི་རྩའི་ནང་པའི་ལྟ་བའི་སྐོར་གསལ་པོ་ཞིག་ཤེས་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ལུགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ནེའུ་ཡོག་ནས་ཌ་ལ་སི་ (Dallas) གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཛམ་གླིང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཚོགས་པ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཚན་རིག་པ་དང༌། ཡེ་ཤུའི་བླ་མ་བཅས་ལྷན་རྒྱས་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞེས་པའི་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་བགྲོ་གླེང་གནང༌། བི་ཏི་ནམ་དགོན་སྡེས་སྔོན་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་མི་མང་ ༧༠༠ ལྷག་ཙམ་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང༌། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་དེ་རིང་འདིར་ཁྱེད་ཚོའི་དགོན་པར་སླེབས་འབྱོར་ཐུབ་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་ཚོ་ཚང་མ་ནང་པ་རེད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁས་ལེན་དང་ཡིད་ཆེས་བྱ་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་ཙང༌། ལས་འབྲས་བསམས་ཏེ་བློ་གུ་ཡངས་བཏང་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། འདི་ང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྒན་པའི་བསླབ་བྱ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོའི་བྱ་བ་ཚང་མར་འབད་བརྩོན་ཡག་པོ་བྱས་ན་ལམ་ལྷོངས་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་སྩལ་ཐོག ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོར་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་ཀྱང་སྩལ།

དེ་ནས་ཀམ་སྦོ་ཌི་ཡའི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོའི་གདན་ཞུས་བཞིན། ཁོང་ཚོར་ཁྱེད་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་ལ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྟངས་གཅིག་པ་རེད། སོ་སོའི་ལུང་པ་བྲལ་ནས་དཀའ་ངལ་དང༌། མ་སྐྱིད་པ་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་དེ་ངས་བཙན་བྱོལ་བའི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ཙང༌། ཁྱེད་ཚོའི་དཀའ་ངལ་དང་མ་སྐྱིད་པ་དེ་དག་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་འཁྱེར་བྱེད་མཁན་ཞིག་དེ་རིང་ཁྱེད་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་སླེབས་བྱུང་བསམ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་རིང་ང་ཚོ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདིའི་ནང་མཉམ་དུ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་དང༌། ཨ་རིའི་མི་མང་ཡང་ཁ་ཤས་སླེབས་འདུག ཁོང་ཚོས་ཁྱེད་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་རོགས་ཕན་བྱས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་སྙིང་པོ་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། སེམས་ཤུགས་ཆག་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་ན་དཀའ་ངལ་སེལ་བ་དཀའ། འདི་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་རྒན་པའི་བསླབ་བྱ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཁྱབ་སྤེལ་གང་ཐུབ་བྱ་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁྱེད་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཐོག་ལ་ངས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡིན་ཞེས་སོགས་སྩལ་བས། དེར་ཡོད་ཡེ་ཤུའི་བླ་མས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་ནས་བཟུང་སྟེ་དད་གུས་གཡོས་པའི་མིག་ཆུ་ལྷུང་ལྷུང་དུ་ཕྱུང་བ་སོགས་སེམས་འགུལ་གཏིང་ནས་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང༌། ཡང༌། ཡེ་ཤུ་དང༌། ཁ་ཆེ། ཧིན་རྡུ། ནང་པ། ཇིའུ་སོགས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཁག་དང་ལྷན་དུ་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་དང༌། ལྷན་རྒྱས་ཆོས་རིག་དབར་འབྲེལ་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་ཡང་བསྐྱངས།

དུས་མཚུངས་ཌ་ལ་སིར་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་གྲངས་ ༡༣༠ སྐོར་མཇལ་བཅར་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་བྱེད་མ་བྱེད་ཟེར་བ་འདི་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་བྱ་དགོས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང༌། བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ།། ལེགས་པར་བརྟག་ལ་ང་ཡི་བཀའ།། བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འབྲེལ་སྟོན་པ་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས། འཇམ་དབྱངས་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ། ཁོང་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པ་དང་ཐུགས་བརྩེའི་སྐྱབས་འོག་ནས་མི་འདོར་བའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས། དེ་རྗེས་འཛམ་གླིང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཚོགས་པ་ནས་གནད་ཡོད་མི་གྲངས་ ༩༠༠ སྐོར་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བའི་དབུས་སུ་གསོལ་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཌ་ལ་སི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལོ་སི་ཨན་ཇི་ལི་སིར་ (Los Angeles) ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཆབ་དོན་ཚོགས་པ་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་དགེ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་ལགས་གཙོས་མི་གྲངས་ ༦༠ ནས་ལག་ཏུ་མཇལ་དར་དང༌། མེ་ཏོག་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པ་དང༌། དགོང་དྲོ་དགའ་བསུའི་སྣེ་ལེན་ཆེད་ས་གནས་མི་སྣ་གནད་ཆེ་ཅན་ ༨༥༠ ཙམ་ལྷན་དུ་གསོལ་སྟོན་བཤམས།

ཚོགས་པ་འདིས་བཀའ་སློབ་གནང་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཤ་སྟག་གདན་ཞུ་གནང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། ཚོགས་པའི་དབུ་འཛིན་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་གཞུང་ནས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་གྱིས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་ལུགས། ཚོགས་པའི་སྐུ་མགྲོན་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་ཞེས་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེར་མཐུན་ད་རེས་ཨ་རིར་ཕེབས་དོན་ནི། ཚན་རིག་དང༌། འཕྲུལ་རིག་མཁས་པ། གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་ཚོ་བཅས་ཐུག་འཕྲད་ཆེད་ཕེབས་ལུགས་སོགས་གསུང་བཤད་དང་འབྲེལ། ཚང་མས་ཁ་ནས་ཞི་བདེ་དང་ཞི་བདེ་ཞེས་བརྗོད་དེ་སེམས་ནང་ཞི་བདེ་མེད་ན་ཞི་བདེ་ཡོང་རྒྱུ་དཀའ་བས། ཐོག་མར་མིའི་སེམས་ནང་ཞི་བདེ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་སྐོར་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་མི་དང་མིའི་དབར་བརྩེ་སེམས་འདུ་ཤེས་ཉུང་སྐྱོན་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་དབུ་ཁྲིད་ནང་ཁུལ་ཡིད་ཆེས་སྤེལ་ཆེད་ཕན་ཚུན་སྒེར་ཐོག་ནས་ངོ་ཤེས་ཡོང་བའི་མཇལ་མོལ་གང་མང་གནང་གལ། མ་འོངས་པར་འགྲོ་བ་མིའི་སྲོག་རྩ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་ཤེས་རིག་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་དགོངས་བཞེས་ཟབ་མོ་གནང་དགོས་པ་དང༌། དེང་དུས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུའི་ཡོ་ཆས་བཟང་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན། ཚོང་ལས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང༌། མི་དང་མིའི་འདུ་ཤེས་ཆེ་རུ་གཏོང་ཐབས་སུ། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་ཡོད་པ་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ་ཕན་ཚུན་གཟིགས་སྐོར་མང་ཙམ་བྱས་ཏེ་མི་མང་དབར་འབྲེལ་ལམ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པ་སོགས་དགོངས་འཆར་སྩལ།

སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་དཔྱིད་དུས་ཞེས་པའི་གསར་དེབ་ཐོག་རྩོམ་འབྲི་བ། ལོ་ཤས་སྔོན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་སློབ་ཕྲུག་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བཏང་ཁོངས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་གནོན་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གཏན་སྡོད་བྱས་གྲས་འགའ་ཤས་མཇལ་བཅར་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་རྗེས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གང་ཅིའི་ཐད་དགོངས་པ་བཞེས་ཕྱོགས་ལ་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་འདུག རྒྱ་ནག་མི་མང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་གང་བྱས་ལས། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཡང་དག་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དང་དགོངས་པ་བཞེས་ཕྱོགས་སོགས་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་ན་ཕན་ཐོགས་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་ཕྱིར་བཞུགས་ན་འཛམ་གླིང་ནང་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མི་མང་དྲག་ཞན་ཚང་མས་ཆེ་མཐོང་གུས་བཀུར་ཞུ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། བོད་དོན་ཐོག་ཕྱག་ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་གནང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སོགས་བསམ་ཚུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༢༠ ནས་ལོ་སི་ཨན་ཇི་ལི་སི་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་མི་གྲངས་ ༡༧༠༠ཙམ་ལ་ཉིན་གསུམ་རིང་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་གསུང་ཆོས་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་དབང་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཆུ་ཚོད་སྐར་ཆ་ཙམ་ཡང་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཀུན་གསལ་ཡང་ཉིན་ལྟར་མི་མང་ཁྱོན་ཆེས་རྟག་བཅར་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་སྟངས་འདིས་ནང་ཆོས་དང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོར་བསྟན་པ་ཅི་ལ་མིན་སྙམ་ལ། གསུང་ཆོས་ཀྱང་ཉིན་གཉིས་རིང་ཆོས་ཐུན་གཉིས་རེ་དང༌། ཉིན་གཅིག་ཆོས་ཐུན་གསུམ་བཅས་བསྐྱངས།

ཡང་གསུང་ཆོས་སྩལ་བའི་མཛད་གསེང་དུ་བི་ཏི་ནམ་གྱི་དགོན་པར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་པར་དགོན་པའི་མཁན་པོས་ང་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་ངོ་མར་ཡིད་ཆེས་ཞུ་གི་ཡོད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་བདེ་དོན་ལ་ཉིན་མཚན་མེད་པར་སྐུ་ངལ་སྐྱོན་གྱི་ཡོད་པ། ད་རེས་ང་ཚོའི་སར་ཞབས་སོར་བཀོད་པར་ཤིན་ཏུ་ནས་དགའ་པོ་བྱུང་ལུགས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེ་རིང་ནང་པའི་སྤུན་མཆེད་རྣམས་མཇལ་བར་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་ཁོང་ཚོར་དཀའ་ངལ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། སྐྱིད་སྣང་དོད་པོ་ཡོད་པའི་ཚུལ་གཟིགས་པས་གང་ཉིད་དགའ་པོ་བྱུང་ལུགས་དང༌། ཆོས་ཟེར་བ་ནི་མི་ཚེའི་ནང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡོང་བ་ལ་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ་མི་ཚེའི་ནང་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་སྐོར། ཆོས་བྱེད་མཁན་ཟེར་བ་དེ་དགོན་པའི་ནང་ལ་བསྡད་པ་གཅིག་པུས་འགྲིགས་ཐབས་མེད་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ཕེབས་ཁར་དགའ་དད་ཀྱི་མིག་ནས་མཆི་མ་ཕྱུང་མཁན་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བྱུང༌།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ལོ་སི་ཨན་ཇི་ལི་སིའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནས་གསོལ་སྟོན་དང་གཟིགས་སྐོར་དུ་གདན་ཞུས་རྗེས་ཇིའུའི་ཆོས་ལུགས་ལྷ་ཁང་ནང་ཡེ་ཤུ་དང༌། ཇིའུ། ཁ་ཆེ། ཧིན་རྡུ། སིག ནང་པ་བཅས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དེར་འདུས་མི་མང་ཆིག་སྟོང་སྐོར་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་དོན་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སླད་ཆོས་རིགས་ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་དང་མཐུན་ལམ་དམ་ཟབ་དགོས་སྐོར་སྩལ་ཅིང༌། ཆོས་རིགས་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མི་ཞིག་ནས་ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཇིའུའི་ལྷ་ཁང་ནང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་པ་ཡང་ཕེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོས་གླེང༌།

ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་མི་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་གསོལ་སྟོན་སྐབས་ཁོང་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡང་བསྐྱར་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཡོང་བའི་སྙན་སེང་དང༌། ཁོང་ཚོ་ཐུགས་བརྩེའི་སྐྱབས་འོག་ནས་མི་འདོར་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་ལ་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཆོས་ག་རེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མི་བྱེད་སོ་སོའི་འདོད་མོས་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་ནང་པ་བྱས་ན་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ་རྣམས་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་བྱ་དགོས།

ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱ་དགོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡང་དག་པ་ཚོས་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་སོགས་སྩལ་ཏེ་སན་ཏ་བྷར་བྷ་རར་ (Santa Barbara) ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཁ་ལི་ཧཕོར་ནི་ཡའི་ (California) གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱི་དང་ལྷན་དུ་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་རྗེས་སློབ་དགེ་བཅས་མི་གྲངས་དགུ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་སྐབས་སྤྱིར་གསང་སྔགས་ལ་གསང་བ་བྱ་དགོས་ཀྱང༌། དེང་སང་གསང་སྔགས་སྐོར་དེབ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཐོན་ཡོང་གི་འདུག་པར་དེ་དག་ཡག་པོ་མ་ཤེས་ན་ཕན་ལས་གནོད་ཆེའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ལུགས་སོགས་ཚིག་ཉུང་དོན་འདུས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་བཞིན་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དེར་ཆོས་ཕྱོགས་དང་ཚན་རིག་མཁས་པ་གནད་ཡོད་མི་བཅུ་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་ནས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གཉིས་ཞི་བདེའི་ཞབས་འདེགས་སུ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་དགོས་མིན་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་འབྲེལ་བགྲོ་གླེང་གནང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་ལུགས་དང༌། མི་རིགས། རིག་གཞུང་འདྲ་མིན་དབར་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་པོ་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་དང་ཚན་རིག་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཡང་གལ་གནད་ཆེ་ཞིང༌། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་དམ་ཟབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་བདེ་དོན་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་ཐབས་བྱ་དགོས་ལུགས་སྩལ། ཡང་མཐོ་སློབ་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་སྐོར་ལ་ཞི་བདེར་གནོད་སྐྱོན་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། ཕྱིའི་དགྲ་བོ་ཡོངས་རྫོགས་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་དཀའ་བས་ནང་སེམས་མ་དུལ་བའི་དགྲ་བོ་དེ་དག་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས། ཞེས་གསུངས།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཆོས་ལུགས་དབྱེར་མེད་ཅེས་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་མི་མང་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་ལ་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང༌། གུང་ཚིགས་གྲུབ་རྗེས་ཨོ་རི་གྷོན་ (Oregon) མངའ་སྡེར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་གིས་ཚེས་ ༢༨ ཞོགས་པ་བོད་མི་དང་ཕྱི་མི་བསྡོམས་མི་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་བོད་པས་བོད་མིར་ཤ་ཞེན་བྱས་ན་ཁྲིམས་འགལ་དང༌། བོད་པས་རྒྱ་མིར་ཤ་ཞེན་བྱས་ན་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཨོ་རི་གྷོན་ས་གནས་མི་མང་ཚོས་བོད་སྤྱི་དོན་ཐོག་སེམས་ཁུར་ཅི་ཆེ་བྱས་པ་གང་ལེགས། ད་དུང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་སྐོར། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་སྤུས་དག་ཅིག་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་དགོས་ཤིང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ལས། ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་ཚན་རིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལུགས་སོགས་སྩལ་རྗེས། སྤྱན་རས་གཟིགས་དང༌། འཇམ་དབྱངས། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཨོ་རི་གྷོན་ནས་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་དང་མན་ཇུ་རི་ཡི་རྒྱལ་གཅེས་པ་གཉིས་སོ་སོ་དང༌། འཇར་མན་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་ནེའུ་ཡོག་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལོན་ཌོན་བརྒྱུད་ཚེས་ ༣༡ མཚན་མོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཐེངས་རེར་སྐུ་དངོས་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་བྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་གསར་འགྱུར། རླུང་འཕྲིན། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་བཅས་བརྒྱུད་ཕྱི་མི་ས་ཡ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བར་འབྲེལ་མཐུན་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང༌། མི་རིགས་དང༌། ཆོས་ལུགས། ལྟ་སྤྱོད་མི་འདྲ་བའི་མི་སྣ་དྲག་ཞན་ཆེ་ཆུང་ཡོངས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཙམ་གྱིས་གུས་བརྩི། ཡིད་ཆེས། དགའ་མོས་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཞུས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཨ་རི་ཙམ་མ་ཟད་མི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་དང༌། གསུང་ཆོས། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་གང་དུ་སྩལ་ཡང་དེ་གའི་མི་མང་ཚང་མས་བཅོས་མིན་དགའ་གུས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་དང༌། ནམ་ཡང་འབྲལ་མི་ཕོད་པའི་དགའ་མགུ་དད་གུས་ཀྱི་མིག་ཆུ་དབང་མེད་གཏོང་བ་སོགས་གང་སར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ལམ་ཨ་རིར་བཞུགས་སྐབས་ཨ་རིའི་གསར་ཤོག་ (The Christian Science Monitor) ཞེས་པའི་ཐོག་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཞི་མཐུན་འགྲིག་འཇགས་གནང་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་གསལ་གཟིགས་གནང་ཡོད་ནའང༌། ད་ལམ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་དོན་གྱི་ནང་རྗེས་ལོ་ ༡༩༨༥ ནང་བོད་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཆེད་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་དེ་བཞིན་ཕྱི་བཤོལ་གནང་བ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་གསལ་ཕེབས་པའི་སྐོར་འགོད་སྤེལ་བྱས་པ་གཤམ་གསལ།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ན་བོད་མི་མང་པོར་སྐུ་ཕྱཱ་འགལ་རྐྱེན་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་པའི་བློ་དོགས་དང་འཇིགས་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཆེད་ཕེབས་པ་ཡིན་ན་དེས་བོད་ནང་ད་ལྟའི་རྒྱ་མིས་དབང་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པ་དེར་ངོས་བཞེས་གནང་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཐོན་གྱི་ཡོད་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ལ་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ལུས་མི་མང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་དང་གོ་བསྟུན་བྱ་རྒྱུ་ནི་ངའི་དགོས་གནད་གཙོ་བོར་བརྩི་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བོད་མི་མང་ཚོས་ང་ཐུག་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཏེ་བོད་ལུས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློར་ང་ད་ལྟའི་ཆར་བོད་དུ་ཁྱུག་ཙམ་ལྟ་སྐོར་ཞིག་ལ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་གནས་སྟངས་འོས་འཚམས་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་རྒྱ་ཆེ་ཡོད་པ་ངས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། ཁོང་ཚོས་ངའི་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གཞུང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་འགན་ལེན་ཡང་ཉེན་ཁའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ་ཁོང་ཚོའི་རེ་དོན་ལ་ངའི་ལྟ་སྐོར་དེ་ཕར་འགྱངས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་བློ་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་ནའང༌། ངས་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་རེ་འདོད་དེར་ངེས་པར་དུ་བསྟུན་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་རྣམས་ནམ་ཞིག་བོད་རང་དབང་སླར་གསོ་བྱུང་སྟེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ངོས་ནས་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མིའི་སེམས་ཀྱི་ཕུགས་ཡུལ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། གནས་སྟངས་ལ་ངེས་པར་དུ་བརྗེ་འགྱུར་ཡོང་གི་རེད།

བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་རྣམས་ལས་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་རྒྱལ་ཞེན་གྱི་བསམ་བློ་དེ་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མིའི་རྒྱལ་ཞེན་དང་སེམས་པའི་ཕུགས་ཡུལ་ངེས་བརྟན་དུ་འཇོག་ཐུབ་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྒྱ་གཞུང་ལ་ཐུག་པ་དང༌། བོད་པ་རྣམས་མཁྲེགས་པོ་དང༌། སེམས་ཐག་ཆོད་པོར་གྱུར་པ་མ་ཟད། རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པའི་རྐྱེན་གྲོགས་བྱུང་སྟེ་བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། ཆིག་སྒྲིལ་ཇེ་སྲ་ཇེ་བརྟན་དུ་གནས་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་བོད་ནང་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་གསུམ་བཏང་གནང་ཡོད་སྟབས། བོད་ནང་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་དུ་གཏོང་བའི་སྐོར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་དགུ་བ་བཅུ་པའི་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཁྱོན་ཆེ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་བོད་མི་ཇི་ཙམ་བཙན་བཟུང་བྱས་ཡོད་མེད་གྲངས་འབོར་ངེས་གཏན་གསལ་བརྗོད་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་གཅིག་པུའི་ནང་སྐབས་དེར་བོད་མི་སུམ་སྟོང་སྐོར་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། དེ་བཞིན་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་མང་པོ་གསང་བའི་ཐོག་དམར་བསད་བཏང་བ་རེད། བོད་མི་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་དེ་རྣམས་ཁྲིམས་འགལ་བ་ཡིན་ཚུལ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་དེ་དག་རྫུན་ཧམ་ལྷུ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དངོས་བདེན་རྗེན་མཐོང་ཐུབ་པ་རེད། དཔེར་ན། ང་ཚོར་མིང་གསལ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྒྱལ་ཞེན་ཅན་བཅུ་དྲུག་སྐབས་དེར་དམར་བསད་བཏང་བ་དང༌། ཁོང་ཚོས་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། བོད་མི་འགའ་ཤས་ནི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁོ་ནར་འཇུ་བཟུང་དང༌། གཞན་རྣམས་ནི་རྒྱལ་ཞེན་གྱི་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་རྐྱེན་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་དང་ཤེས་ཡོན་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་གསར་པ་སྤྲད་ཐོག་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཡོད་

ལུགས་རྒྱ་མིས་བཤད་པ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཤེས་ཡོན་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ གོང་ཤེས་ཡོན་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་ཡུལ་བསྟི་གནས་ཉུང་ཤས་ལས་མེད་པ་མ་ཟད། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་བརྡར་ནི་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད། རྒྱ་མི་བོད་ནང་སླེབས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ནའང༌། དོན་གནད་འདིར་མིག་རྒྱང་རིང་པོར་བལྟས་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཞིབ་གླེང་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། དང་པོར་བོད་ནང་གི་སློབ་གྲྭའི་གནས་ཚད་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ས་ཁུལ་མང་པོའི་ནང་སློབ་གྲྭ་ཡིན་ཁུལ་མིང་བཏགས་པ་ལས་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལས་རིགས་སྣེ་གཅིག་ཀྱང་སྤེལ་གྱི་མེད་པ་རེད། དོན་དངོས་ལ་སློབ་གྲྭ་དེ་ཚོ་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ངལ་རྩོལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཁང་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

ཡང་སློབ་གྲྭ་འགའ་ཞིག་གི་ནང་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུ་ལས་མ་བཞག་པར༌། དུས་ཡུན་མང་བ་ཞིག་ཕྲུ་གུ་དེ་རྣམས་ངལ་རྩོལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་འགོ་བཙུགས་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་ནའང༌། ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་ནི་ད་ལྟ་ཡང་ཧ་ཅང་དམའ་བོ་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ནང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་མེད་ནའང༌། དགོན་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཤེས་ཡོན་སྦྱང་བརྩོན་བྱ་ཡུལ་བསྟི་གནས་ལྟ་བུར་གནས་ཡོད་པ་ཚང་མ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཤུལ་མེད་གཏོར་བཅོམ་བྱས་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཁྱོན་འབོར་འཕར་ཆ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེའང་དངོས་འབྲེལ་རེད།

ཡིན་ནའང་བོད་ནང་གི་ཐོན་སྐྱེད་རྣམས་རྒྱ་གཞུང་གིས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཁྱོན་འབོར་མང་ཆེ་བ་དེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་འོར་འདྲེན་བྱས་པ་མ་ཟད། བོད་མིས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཁྱོན་འབོར་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་ངུ་ཞིག་རེད། བོད་ནང་བཟའ་བཅའ་ཉོ་ཚོང་གི་ཚད་གཞིར་དམ་བསྒྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱས་པར་བརྟེན་བོད་མི་མང་པོ་ཟས་མེད་གྲོད་སྟོངས་སུ་ལུས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོར་རྡུལ་མཚོན་གསར་འཇོག་བྱས་ཡོད་ལུགས་བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་གྱང་ཡིག་སྦྱར་འགྲེམས་བྱས་ཡོད་འདུག་པས། དེ་དག་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ངས་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། དེ་དག་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་མིན་སོ་ཉུལ་བྱེད་པའི་བཅོས་མའི་སྒྱུ་སྐར་གྱི་ཐོག་ནས་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ (བཞད་མོ་དང་བཅས) བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་ས་ཆ་མཐའ་ཁོབ་འགའ་ཞིག་གི་ནང་བོད་མི་སུ་གཅིག་ཀྱང་གནས་བསྐྱོད་ཆོག་གི་མེད་པ་དང༌། ས་ཁུལ་དེ་ཚོའི་ནང་རྒྱ་མི་ཁེར་རྐྱང་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་ས་ཁུལ་དེ་ཚོའི་ནང་གང་དང་གང་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་བཤད་ཚོད་མི་ཐིག་པ་ལྟ་བུ་རེད། ས་ཁུལ་དེ་ཚོ་རྡུལ་མཚོན་གྱི་རྟེན་གཞིར་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ཧ་ལམ་ངེས་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་མི་ཚོར་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་བཞིན་པའི་མཛད་ཁུར་འདི་བཞིན་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་མཆོག་གིས་པོ་ལན་ཌའི་མི་མང་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་བ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེར་མཐུན་པའི་ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བོད་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་མི་རབས་འདིའི་ནང་གསར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན། དེ་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་དུས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བོད་མིའི་འབྲེལ་བ་འདི་བཞིན་བླ་ཆེན་པོབ་མཆོག་དང་པོ་ལེན་ཌའི་མི་མང་གི་དབར་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་དེ་ལས་གཏིང་རིང་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཡང་དོན་གནད་གཞན་ཞིག་ལ་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ངོས་ལེན་ཡོད་མཁན་རང་དབང་ལྡན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བཙན་བྱོལ་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་བཞད་མོ་བཞད་བཞིན་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་ལྔ་པ་དེ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ཡོད་སྟབས་དེ་ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཛད་ཁུར་ཇི་འདྲ་བཞེས་གནང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ཉིན་ཆུ་ཚོད་ ༩ པའི་ཐོག་དྷ་རམ་ས་ལར་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་མཁན་མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་ངས་སྐད་ཆ་ཚིག་འགའ་ཤས་བཤད་པ་དང༌། དེ་མཚམས་ངས་རྣམ་ཀུན་གྱི་ལས་འགུལ་དེ་རང་མཇུག་སྐྱེལ་བྱས་པ་ཡིན། ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མོ་འདི་ནི་རྣམ་ཀུན་དང་འདྲ་བ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་སུ་ཕྱག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་ལྟར་འཐུས་མི་འོས་འདེམས་གནང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་དེས་ྋགོང་ས་མཆོག་བླ་ན་མེད་པའི་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་གནང་བཞིན་པའི་དོན་གནད་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་ཡི་མ་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོར་བོད་གཞུང་གིས་གཏན་འབེབས་མཛད་པའི་བོད་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་མང་མོས་མོས་མཐུན་བྱུང་བ་སྲིད་ཚེ་ང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མིང་གནས་ཀྱང་བརྗེ་འགྱུར་གཏོང་འཐུས་ཆོག་གི་ཡོད་སྐོར་གསལ་བཀོད་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བྱུང་ཚེ་ང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དགོངས་པ་ཞུས་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གནས་སྟངས་ལ་ཞིབ་ལྷོད་ཀྱི་མིག་ལྟ་བྱེད་རྒྱུ་རེད། མུ་འཐུས་ཚོས་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་མཇུག་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་རེད། གལ་ཏེ་ཚབས་ཆེའི་ནོར་འཁྲུལ་ཡོང་གི་ཡོད་ན་སྐབས་དེར་ངས་ཐེ་བྱུས་བྱས་ཆོག་གི་རེད།

དེ་མིན་ངལ་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་རེད། བཞད་མོ་དང་བཅས་རྒྱ་མིས་བཤད་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ཆེན་སི་ཁྲོན་དང་ཡུ་ནན་ལ་སོགས་པའི་ནང་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་དུམ་བུར་དབྱེ་དགོས་བྱས་པ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་མ་འོངས་པར་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཨ་རིའི་གསར་ཤོག་ཝ་ཤིང་ཌོན་དུས་བབ་ཞེས་པའི་གསར་འགོད་པ་གསུམ་གྱིས་དེང་དུས་བོད་ནང་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ག་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་དམ༌། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་མིའི་ཆོས་དད་ནི་དམ་པོར་གནས་ཀྱི་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་ནང་ཆོས་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་རེད། ད་ཕན་ཡིན་ན་དམ་པའི་ཆོས་གསལ་བཤད་བྱས་པ་དང༌། གཞན་ལ་སློབ་ཁྲིད་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ཉེས་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཤེས་རྒྱུ་དང༌། ཆོས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རིམ་པས་མེད་པར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ནང་བཙན་བཀག་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་དུ་བོད་མི་ཚོའི་ཆོས་དད་དང༌། རང་ཉིད་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་ནི་སྲ་བརྟན་དམ་པོར་གནས་ཀྱི་རེད། དེ་ཙམ་མ་ཟད་གསར་སྐྱེས་གཞོན་ནུ་ཚོའི་མི་རབས་ལའང་མུ་མཐུད་དེ་ལྟར་གནས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། ངའི་བསམ་པར་དེ་དག་ནི་དེ་སྔའི་མི་རབས་ལས་ད་ལྟའི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཤུགས་ཆེར་གནས་ཀྱི་རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང་ཁག་གྲངས་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་སྟོར་བཤིག་བཏང༌། བོད་མིས་ཆོས་དད་བྱེད་པ་ལ་དེ་ཙམ་ཞིག་བཙན་གནོན་བྱས་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་ནི་རྒྱ་མི་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་མུས་ཡིན་པ་དང༌། ད་དུང་བོད་ནང་བོད་མི་ཚོའི་ཆོས་དད་ནི་དེ་ལས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ཨ་རིར་ཕེབས་ཏེ་ཨ་རིར་ཡོད་པའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་མང་པོའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། ཨ་རིར་ཡོད་པའི་ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་དོན་དམ་པའི་སློབ་སྟོན་ག་རེ་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངའི་ངོས་ནས་གནད་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་དགའ་པོ་དང་སྙིང་རྗེ། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ལུགས་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང༌། རང་ཉིད་འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ཁྱིམ་མི་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་དམ་པོར་འཛིན་དགོས། འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་ཟེར་བ་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ། བཟའ་འཚོ་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ། ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་ཞི་བདེ་ཟེར་བ་དེ་དག་སེམས་བཟང་པོ་དང་དགའ་པོའི་བློ་ཞིག་ལ་རག་ལས་པ་རེད།

གང་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་སློབ་སྟོན་གནང་ཕྱོགས་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཡང་ང་ཚོས་དེ་འདྲའི་གནད་དོན་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གནད་དོན་དེ་དག་སྣང་ཆུང་བསྐྱུར་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་དབང་ཤུགས་དང་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་ཞི་བདེ་འབྱུང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་འབྲེལ་གྱི་ཞི་བདེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཞི་བདེ་འབྱུང་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་རང་ཉིད་སེམས་བཟང་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་པོ་ཟེར་རྒྱུའི་ཚིག་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་སློབ་སྟོན་སྙིང་དོན་ཞིག་ཡིན་པར་དུས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། མཚན་ཉིད་རིག་པ་ལ་ཆ་བཞག་ན་རིག་པ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་ཅིང༌། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་དང༌། རྗེན་ཆོས་ལུགས་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ལྷ་ནི་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅིང༌། ཆོས་ལུགས་མང་ཆེ་བའི་གཞི་རྩའི་རིག་པ་འཁྱེར་ཕྱོགས་ནི་ལྷ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་དང༌། ལྷ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་གཉིས་དབར་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་སློབ་སྟོན་བྱེད་ཕྱོགས་ནི་འགྲོ་བ་མི་རིས་སུ་མ་མཆིས་པ་ཚང་མར་ཕན་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐབས་དང་དེ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་བག་ཕེབས་པོ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་འདི་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཙན་ལེན་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་ལམ་ནས་ག་རེ་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དྲག་པོ་ཟེར་བ་དེ་དག་ཐབས་སྡུག་ཤོས་ཤིག་རེད། སྤྱིར་བཏང་བཤད་ན། དྲག་པོའི་ལམ་ནས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཞིག་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་ནའང་དེས་དཀའ་རྙོག་གཞན་ཞིག་གསར་དུ་འཕེལ་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་དྲག་ཤུགས་ཟེར་བ་དེ་དག་ལག་ལེན་འཁྱེར་ཕྱོགས་མི་འོས་མི་འཚམས་པ་ཞིག་རེད།

བོད་མི་ཚོར་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་གཞུང་གིས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལ་བཙན་གནོན་གཏོང་རྒྱུའི་བློ་ཞིག་བཅངས་ཏེ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་བྱ་བ་ཁོ་ན་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱས་ཀྱང་མཐར་གྲུབ་འབྲས་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་ཐོན་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད། བོད་ཙམ་མ་ཟད་རྒྱ་ནག་ལའང་དེ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ད་ལམ་རྒྱ་གཞུང་གིས་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་ཕྲན་བུ་བརྗེ་བསྒྱུར་མི་བྱ་མཐུ་མེད་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་དྲག་ཤུགས་ཟེར་བ་དེ་དག་དངོས་འབྲེལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གོང་བརྗོད་ལོ་རྒྱུས་ཐུང་ངུ་དེ་ནས་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་འཕྲོད་གསལ་པོར་ཐུབ་པ་དེ་ལྟར་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དུས་ཚོད་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་ཞིག་ལ་བཟོད་སྒོམ་ག་ཚོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་རང་གི་བསམ་པར་བཟོད་སྒོམ་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། འགྲེལ་བཤད་ཕྱོགས་བྱེད་གཅིག་ལ་སྡང་སེམས་ཀྱི་བློ་ཇེ་མཐོར་མ་སོང་ན་བཟོད་སྒོམ་རྒྱུན་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་དང༌། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་དེ་ལ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་སེམས་ཀྱི་ནང་ནས་བཟོད་སྒོམ་གྱི་བློ་ཞིག་བསྡད་ཡོད་པའི་ཐོག་དོན་དངོས་པོའི་ལག་ལེན་ལ་ནོར་འཁྲུལ་འགོག་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་གནས་ཚུལ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞིག་གཟིགས་ཀྱི་འདུག་གམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེ་བ་ཆེན་པོ་འདུག འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་སྔ་དྲགས་པ་ཞིག་རེད། ངས་གསར་ཤོག་ནང་བལྟས་དུས་རྒྱ་ནག་ནང་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་ལའང་ཡིད་རྟེན་མི་འདུག་ཅེས་བཞད་མོ་དང་བཅས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ནང་པའི་ཆོས་དེ་ལྷ་མེད་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་དེའི་དོན་གནད་ངོ་མ་བརྗོད་རྒྱུ་མིན། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ནང་པའི་སློབ་གཉེར་བ་འགའ་ཞིག་གིས་བརྗོད་དོན་ལ་གཞིགས་ན། ནང་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅིང༌། དེ་དག་ནི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཚན་རིག་ཅིག་ལ་ངོས་བཟུང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་སེམས་སམ་ཤེས་པའི་བྱེད་སྒོ་ཐ་དག་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་སྐོར་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་ཐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་གནང་གི་ཡོད་ལུགས་ང་ཚོས་གོ་ཐོས་བྱུང༌། ཐུགས་ཁུར་བཞེས་པའི་དོན་གནད་དམིགས་བསལ་ཅན་དེ་ག་རེ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་དོན་གནད་དེ་ཤེས་པ་དང་དེའི་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་ཡིན། ནང་ཆོས་ཀྱི་ནང་ཤེས་པར་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་ཅིང༌། ཚན་རིག་གི་ནང་བཤད་སྲོལ་ལ་གཞིགས་ན་སེམས་ལ་སྐྱེས་ལྡན་ཕྲ་རབ་ཐེར་འབུམ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཉུང་ཤས་ལས་ངོ་འཕྲོད་མ་བྱུང་བ་དང༌། ལྷག་འཕྲོས་རྣམས་འཚོལ་ཞིབ་མ་ཐུབ་པ་རེད། དོན་གནད་འདིའི་ཐོག་ནང་ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དང༌། ཚན་རིག་གི་གྲུབ་འབྲས་གཉིས་ཤེས་རྒྱུར་ཡིད་ལ་བབས་པོ་ཡོད་པ་ལྟར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྨི་ལམ་དང་སྣང་བའང་འདྲ་མིན་ཡོད་ཅིང༌། ཤེས་པ་ནུས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ང་ཚོ་འཆི་བའི་དུས་སུ་མྱོང་ཚོར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གོང་དུ་གསུང་པའི་དོན་གནད་འདིའི་སྐོར་ཁུལ་འདིར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་སུ་ལ་གསུང་གླེང་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་ཤེས་ཀྱི་མེད། དེའི་སྐོར་སུས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དེར་བརྗོད་རྒྱུ་རེད། བཞད་མོ་དང་བཅས་དཔེར་ན། སྔ་ལོ་ཨོ་སེ་ཀྲར་ལི་ཡའི་ནང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་རིག་པ་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཚན་རིག་གི་དོན་གནད་ཐོག་ལྷན་འཛོམས་ཤིག་བསྐྱངས་སྐབས་ཕྱི་དོན་རིག་པར་མཁས་མྱོང་ཅན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཚོགས་འདུར་སྒྲིག་ཞུགས་བྱས་འདུག ཡང་དེ་རྗེས་སུད་སིར་རྡུལ་ཕྲན་བསྐྱར་ཞིབ་ལས་ཁང་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་ཕྱི་དོན་རིག་པར་མཁྱེན་ཆུབ་ཅན་འགས་ང་ལ་ཀོན་ཀྲམ་དང་ཀོར་ཀ་ (Quantum and Quarks) ཞེས་པའི་ལུགས་ཤིག་གི་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་བྱས་བྱུང༌། དེ་ཚོའི་སྐོར་ངས་ད་ལྟའང་མགོ་ཡག་པོ་འཚོས་མ་སོང༌། ངས་དོན་གནད་འདི་ཚོའི་སྐོར་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་སྐོར་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དགོངས་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་རང་ནང་པ་ཞིག་རེད། ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཕྱོགས་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་སྤྱི་མཚུངས་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ནང་པའི་ཆོས་དང་མ་ཁེ་སེའི་རིང་ལུགས་དབར་འདྲ་མཚུངས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། དེས་ན་འདྲ་མཚུངས་མེད་པའི་དོན་གནད་ཆེ་ཤོས་ག་རེ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཚེ་འདི་ཙམ་མ་ཟད། ཕྱི་མའི་དོན་ལ་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་མ་འོངས་པ་དོན་གནད་གལ་ཆེར་བརྩི་ཡི་རེད། ནང་པས་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང༌། མཐའ་ན་དུད་འགྲོའི་རིགས་སོགས་རྡོ་དོན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་བློས་ཁྱབ་པ་ཞིག་རེད། དེ་འབྲེལ་མ་ཁེ་སེའི་རིང་ལུགས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་དངོས་པོ། འགྲོ་བ་མི་རིགས། ངལ་རྩོལ་གྲལ་རིམ། དེའི་ནང་ནས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི། དེའི་ནང་ནས་གོ་གནས་ཡོད་པའི་དཔོན་རིགས་བཅས་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་བཞད་མོ་དང་བཅས་དེང་སྐབས་མ་ཁེ་སེའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་དང༌། རུ་སུ་གཉིས་ཀྱིས་མ་ཁེ་སེའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་མེད་པ་དང༌། གལ་ཏེ་ལག་ལེན་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་དངོས་སུ་བསྟར་གྱི་ཡོད་ན། རྒྱ་ནག་དང་རུ་སུ་གཉིས་དབར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་དགོས་དོན་མེད། རྒྱ་ནག་དང་བི་ཏི་ནམ་གཉིས་དབར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་དགོས་དོན་ཡང་མེད། མ་ཁེ་སེའི་རིང་ལུགས་ལ་འགྲོ་བོ་མི་རིགས་དང༌། ངལ་རྩོལ་གྲལ་རིམ་འཚོ་གོས་ཀྱི་ཕོངས་པའི་མི་སྣ་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་ལྟ་རྟོགས་བྱེད་དགོས་ཡོད་པ་དེ་དངོས་འབྲེལ་རེད། མ་ཁེ་སེའི་རིང་ལུགས་ངོ་མའི་ལམ་གཞུང་ཐོག་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀས་ཤར་བསྐྱོད་བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་མཐུན་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་ཅིང༌། དེར་བརྟེན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་གཉིས་དབར་འཁྲུག་རྩོད་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྲིད་དོན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ག་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེས་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་དག་ཆེས་དཀའ་རྙོག་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། གལ་ཏེ་བོད་མི་རྣམས་སེམས་གཏིང་ནས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ང་ཕྱི་རུ་བསྡད་དེ་བོད་མིའི་ཐབས་ལ་ཕན་རླབས་ཆེ་བ་མི་ཡོང༌། ང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་བོད་ནང་ཁྱུག་ཙམ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད། གལ་སྲིད་དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ནའང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། མ་འོངས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་བརྩད་གཅོད་གནང་སྟངས་ག་འདྲ་ཡོང་གི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་དག་ནི་ངའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་མ་རེད། མི་མང་གིས་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ཕེབས་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་དེ་དག་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ་དམངས་ལ་ལམ་སྲོལ་དེ་རྒྱུན་གནས་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་མོས་ཡོད་ན། སྐབས་དེར་ཁོ་ཚོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་གླིང་གི་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུའི་སྐོར་རེ་བ་ཡོད་དམ། དེ་འབྲེལ་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དགའ་པོ་ཟེར་བ་དེ་དག་གནད་འགག་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་གསུངས་དོན་བཞིན། སྲིད་འཛིན་རི་གྷན་དང༌། སྲིད་འཛིན་ཅར་ནན་ཀོ་རྣམ་གཉིས་དབར་ཕན་ཚུན་དགའ་མོས་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གཟིགས་ཀྱི་འདུག་གམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས༌། ང་རང་གི་ངོས་ནས་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་དེ་དག་ལོ་གྲངས་ཉུང་ཤས་མིན་པ་མ་ཟད། སྲིད་འཛིན་རི་གྷན་དང་སྲིད་འཛིན་ཅར་ནན་ཀོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ལའང་མིན་ཅིང༌། མི་རབས་ནས་མི་རབས་ཀྱི་ཐོག་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་གི་ངེས་པར་དུ་དུས་རབས་རྗེས་མའི་ནང་བསྒྱུར་བཅོས་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཡོང་གི་མིན་ནམ་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ལ་ཆ་བཞག་ན་མཚོན་ཆ་གསར་བསྐྲུན་བྱེད་རྒྱུར་སྒོར་དངུལ་སྒོར་ས་ཡ་མང་པོ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གོ་མཚོན་གསར་བསྐྲུན་བྱས། དེ་དག་གང་མྱུར་ཕྱོགས་གཞན་གྱི་མགོ་སྟེང་དུ་འཕེན་རྒྱུ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་རེད། དམིགས་བསལ་དུ་ཡོ་རོབ་ནང་ཡོད་པའི་མི་མང་རྣམས་དུས་རྒྱུན་དུ་འཇིགས་སྣང་དང་དངངས་སྐྲག་ངང་མུ་མཐུད་བསྡད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཡང་འཛམ་གླིང་གི་དཀའ་རྙོག་གཞན་ཞིག་ནི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དང་འབྱོར་ལྡན་དང་འབྱོར་མེད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག དེ་ཙམ་མ་ཟད་དཀའ་རྙོག་མང་པོ་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་ཡོང་མུས་ཡོད་པ་རེད། མ་འོངས་པར་ཞི་བདེ་འབྱུང་ཐབས་ཀྱི་རེ་བ་གཙོ་བོ་རང་སོ་སོའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་ཕྱོགས་ལ་རག་ལས་ཡོད་པར་ངས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་ཚང་མས་སེམས་བཟང་ཞི་དུལ་བག་ཡོད་དུ་གནས་དགོས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་བདེ་དོན་ལ་ཐུགས་སྣང་གནང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དུས་རབས་རྗེས་མའི་ནང་གནས་ཚུལ་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐུགས་བསམ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཡིན་ནའང་རང་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གྲུབ་འབྲས་ཐོན་དང་མ་ཐོན་ནི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཁག་རེད། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཡང་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་སྐུ་ཞབས་ (Jack Kornfield) (Catherine Ingram) (Scoop Nisker) བཅས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་བདེ་བ་འདོད་པ་མཉམ་པ་རེད། ཅེས་པའི་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པ་ཁག་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་འཚམས་པ་ཞེས་པའི་འགོ་བརྗོད་འོག་ (East West Journal) དུས་དེབ་ཐོག་ཐོན་གསལ།

གསར་འགོད་པས། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་མཉམ་དུ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་བམ། མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ཚོ་ལོགས་སུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བཞིན་ཡོད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རང་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་སློང་གཙང་མ་ཞིག་ཡོད་ཕྱིན་ཆད་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་རང་བཞིན་འབྲང་གི་རེད། གཞན་དོན་ཆེད་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་འཁྱེར་སྟངས་ནི་གཞན་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ། གུས་བརྩི་དང་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་པའི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང༌། ང་ཚོས་ག་རེ་བྱས་ནའང༌། དེ་ནི་གནད་འགག་ཅིག་སྟེ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཞིག་འཁྱེར་བ་འདིས་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་ཐུབ། དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་སློང་བཟང་པོ་དཔེར་ན། སོ་ནམ་པ་དང༌། བཟོ་ལས་འཆར་འགོད་པ། སྨན་པ། ཁྲིམས་རྩོད་པ། དགེ་རྒན་ལྟ་བུ་ལས་རིགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་པ་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དངོས་གནས་ཞབས་འདེགས་བླ་མེད་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ནུབ་ཕྱོགས་པ་མང་པོས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆར་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེར་གདོང་ལེན་གང་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དང་ཐོག་མི་སྒེར་སོ་སོས་དེ་མཚམས་འཇོག་ཡོང་ཐབས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དང་པོ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཞེ་སྡང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་ཞི་བདེའི་གཤིས་གོམས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་རྗེས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ་ཞི་བདེའི་སྐོར་གཏམ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་དེ་འོས་ཤིང་འཚམས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཁོང་ཁྲོའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དོན་དུ་གླུ་གཞས་ག་ཚོད་བླངས་ཀྱང་སྙིང་པོ་དེ་ཙམ་མེད། བྱས་ཙང༌། དང་ཐོག་རང་ཉིད་ཞི་བདེའི་སྐོར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་འཛམ་གླིང་ས་ཆ་གཞན་དུ་སྤེལ་རྒྱུ་དེ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བྱས་ན། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཉེན་ཁ་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་མཁན། དཔེར་ན། སྨན་པ་དང་ཚན་རིག་པ་ཚོས་དེའི་སྐོར་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱ་གལ་ཆེ་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་ཡོད། དེ་ཡང་བཟོ་ལས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སམ། ཡང་ན་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་བཏོན་པའི་སྒོ་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། དེས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཉེན་ཁའི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་རྒྱུར་དགེ་མཚན་ཆེ། དེ་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཚེ་སྲོག་དེ་རྩ་ཆེན་པོ་ཇི་ཙམ་ཡིན་མིན་བཤད་ཐུབ། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་སྔོན་འགོག་ཡོང་བར་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མིའི་འདུ་ཤེས་བཞག་དགོས་པ་ལས་དགྲ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ན་མི་འགྲིགས། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྟོབས་ཤུགས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཕན་ཚུན་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུའི་འགོ་འཛུགས་དགོས། དམག་འཐབ་དང་འཁོན་འཛིན་ནི་མིའི་ཞི་བདེའི་ཐོག་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དང༌། ཡིད་ཆེས་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། འགོ་ཁྲིད་ཕན་ཚུན་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་གླེང་མོལ་བྱེད་རེས་བྱས་པ་ཡིན་ན། གོ་བ་ལོག་བསྒྲུབ་བྱུང་བ་རྣམས་སེལ་ཏེ་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཤིག་སྐྱེ་ཐུབ། དང་ཐོག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སེམས་གཏིང་གི་སྐད་ཆ་རྣམས་གྲོགས་པོའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཁག་ཙམ་ཡོད་རུང༌། རིམ་བཞིན་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོང་སྲིད། གཏམ་བཤད་འདི་ཚོ་ནི་དང་ཐོག་སྣང་བར་འགྲོ་མདོག་ཁ་པོ་མེད་ཀྱང༌། དེ་ཚོས་གནད་དོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་སྲིད། སྐབས་དེར་གནས་སྟངས་དེ་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བར་ཐབས་ཤེས་གཞན་དག་རིགས་འཚོལ་བའི་དུས་ཚོད་ཡོང་བའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་རེད། ཁོ་ ཚོ་སྐྱོ་པོ་ཡིན་རུང༌། གདོང་དང་གདོང་ཐུག་སྟེ་ལྟ་སྐབས་སྣང་བ་སྐྱིད་མདོག་ཁ་པོ་འདུག རྒྱུ་མཚན་ག་རེ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ངས་བརྗོད་མི་ཤེས། རྒྱུ་མཚན་བཙལ་ཀྱང་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་རེད། ངོས་ནས་སྔོན་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར། དེའི་རྐྱེན་རྩ་གཅིག་སྟེ། བོད་མིའི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ཐོག་ནས་བཤད་རྒྱུ་རེད། བོད་མི་ཚོས་མིའི་ཚེ་སྲོག་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་གནད་འགག་ཆེན་པོར་རྩིས་བཞིན་ཡོད། ཐ་ན་འབུ་སྲིན་ཞིག་གི་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པར་མཐོང་དུས་སྙིང་རྗེ་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ནས་ཤོར་གྱི་ཡོད། འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆེན་པོ་རེད།

ནམ་རྒྱུན་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་དང་ཞི་དུལ་བག་ཕེབས་བྱས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་རེ་ཕན་ཚུན་འཐབ་རྩོད་ཡོང་གི་ཡོད། གསོད་རེས་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གཙོ་བོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་དུལ་དང་བག་ཕེབས། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་པའི་རིག་གཞུང་ཧ་ཅང་ཕྱུག་པོ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་པས་བོད་དང་ཤར་ཕྱོགས་པའི་རྩ་ནས་ལེགས་ཆ་ལེན་རྒྱུ་གང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རྩམ་པ་དང་བོད་ཇ་བཟོ་རྒྱུ་ནི་བོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་རེད། རྩམ་པ་བཟོ་མཁན་ཚོ་ནི་མགོ་ནས་རྐང་མཐིལ་བར་དཀར་པོ་དཀར་རྐྱང་བྱས་ནས་བསྡད་ཀྱི་རེད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་སྙམ། ནང་པའི་ཆོས་ནས་བཤད་པའི་བསླབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་དང༌། གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག་དགོས་པ་དེ་རེད།

སྤོབས་པའི་ཐོག་ནས་བཟོད་སྒོམ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཕམ་ཉེས་ཀྱི་རྟགས་ཤིག་མ་རེད། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་རེའི་མི་ཚེའི་ནང་རྣམ་དཔྱོད་དང་སྤོབས་པའི་ཐོག་ནས་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ཆགས་པ་རེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། གལ་སྲིད་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དེ་ཁོང་ཁྲོ་དྲག་པོའི་ཐོག་གནས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་རེད། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་མི་རུང་བ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང༌། ནང་པའི་ཆོས་ནས་དེ་ཚོ་ཚང་མའི་ཐོག་ཉམས་ལེན་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད།

ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཤིག་བསྐྲུན་སྲིད། ནང་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་ཉིད་ཡེ་ཤུ་པ་ཞིག་བྱེད་ཆོག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འཛམ་གླིང་ནང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བཟོ་ཐབས་གང་ཡོད་དམ། མི་སྒེར་པ་ཞིག་གིས་དེར་ཞབས་འདེགས་གང་བསྒྲུབ་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རྒྱུན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་འདི་དང་དུ་བླངས་ནས་བྱམས་བརྩེའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་སྐྱེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེ་རྗེས་ང་ཚོ་བློ་འགྱོད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་མ་རེད། ཚང་མས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདོད་ཀྱི་མེད། ཐ་ན་འབུ་སྲིན་ཚུན་བདེ་བ་འདོད་ཅིང༌། ང་ཚོ་གཅིག་རེད། གཞན་མཐའ་ཡས་པ་རེད། དེས་ན། རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ལས་གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཐོག་བལྟ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པ་ཐག་གིས་ཆོད་པ་རེད། ང་ཚོ་སྐྱེ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་མཐའ་མེད་པར་མྱངས་ཡོད། ང་ཚོས་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་རང་ལས་གཞན་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཐུབ། དུད་འགྲོ་རྣམས་འདི་སྐོར་ཤེས་ཐབས་བྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་མེད། ང་ཚོར་དལ་བའི་རྟེན་བཟང་མི་ལུས་འདི་ཐོབ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་ཐུབ། ད་ནི་ང་ཚོས་ཤཻས་པ་ཙམ་དུ་མ་བཞག་པར་དངོས་སུ་ཉམས་ལེན་ལ་གཞོལ་དགོས། ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་ད་རེས་ངས་དགེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ག་དུས་བསྒྲུབ་ཅེས་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་འཁོར་དགོས། ཞེས་སོགས་སྩལ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྡི་ལིར་ཉིན་ཤས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་ཁག་གཅིག་བསྐྱངས་ཏེ་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༥ ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་བར་དང་དེ་ནས་རང་གཞུང་བཀའ་བློན་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ། སྐུ་སྲུང་བ་བཅས་ཆེད་བཅར་གྱིས་ཆིབས་ཞབས་ཞུས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་དང་པོའི་ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

༣༽བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཀྱི་མཛད་པ་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག

༡༩༨༤ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་འཁེལ་བར་སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འཆར་ཅན་རྣམ་གྲྭ་འདུས་ཚོགས་ནས་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྡུལ་ཚོན་དང་འབྲེལ་བའི་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་ཚུགས་མུས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་ཉིན་འཁྱོངས་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༥ བར་རབ་གནས་ཀྱི་གསུང་ཆོག་བཀའ་དྲིན་ཆེ་དོན། སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་སྐུ་ཕྱྭའི་ཆེད་དམིགས་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་བྱ་བྲལ་ཁོངས་སུ་སྒྲོལ་དཀར་དང་ཚེ་དཔག་མེད་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་སྐུའི་ཚེ་སྒྲུབ་ཟླ་བ་བཞིའི་རིང་སྨིན་སྒྲུབ་ཞུས་པའི་ཚེ་རྫས་འབུལ་དགོས་ཁོངས་ནས་བྱ་བྲལ་བ་བྱམས་དབང་དང༌། བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གཉིས་ནས་སྔོན་ཕུལ་ཟིན་འཕྲོས་བྱ་བྲལ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ལྡན་སོགས་དྲུག་དང༌། བཙུན་དགོན་མཁན་པོ་དགེ་བཤེས་སྟོབས་རྒྱལ། བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་འབྲས་སྤུངས་དགེ་འཕེལ་གནས་བླ་ཨ་མདོ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་རང་ལོ་༨༠ སོན་པ་ནས་སྐུའི་ཚེ་རྫས་དང༌། བསྟན་མའི་ཕྱག་ནས་རྡོག་ལྔ་ཡོད་ཤོག་ཆག དཔའ་བོ་སྐུ་ཕེབས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་འབུལ་རྒྱུའི་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་རྟེན་གསུམ་དང་སྦྲགས་འབུལ་དགོས་ཕེབས་པ་ལྟར་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་གྱིས་ཚེ་རྫས་རིལ་བུ་སོགས་གོང་གསལ་རྣམས་དང༌། རྣམ་གྲྭ་དུས་འཁོར་དབུ་མཛད་ནས་འབུལ་བསྐུར་ཆོས་སྲུང་ཁག་གི་ཞལ་འདོན་དབྱངས་དེབ་གཅིག་བཅས་ཆབས་ཅིག་འབུལ་མཇལ་ཞུས། ཚེ་རྫས་འབུལ་མི་བྱ་བྲལ་བ་བཅས་དགེ་སློང་ངོ་གྲངས་བརྒྱད་རབ་གནས་ཚོགས་གྲལ་དུ་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་བཀའ་འཁྲོལ་ལྟར་ལྷན་བཞུགས་མཛད།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩ ནས་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ བར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་ཆེད་འབྱོར་འབྲས་སྤུངས་དགེ་འཕེལ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་བླ་ཨ་མདོ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནས་འབྱོར་མཇལ་སྐབས་སྙན་སེང་ཆོས་འབྲེལ་ཞུས་པ་བཞིན། སྦྱིན་བདག་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་གཙོས་བར་སྐབས་བོད་ནས་འབྱོར་གྲས་མི་གྲངས་ ༡༠༥ དང༌། ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་མི་གྲངས་ ༡༣༥ སྐོར་བཅས་ལ་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་ཚེ་དབང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་ཟབ་སྨིན་ཐོག་ད་རེས་ཆོས་འབྲེལ་ཞུ་བ་པོ་ཨ་མདོ་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་གནང་མཁན་ང་རང་ཨ་མདོ། རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་ཐོག་ནས་ཚེ་དབང་བྱ་རྒྱུར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཨ་མདོ་བཅས་ཚང་མ་ཨ་མདོ་ཡིན་པ་རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་གང་འདྲ་མི་འདུག་གམ། ཞེས་ཞལ་ཤོབ་དང་སྦྲགས་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་ལ་སྤང་བླང་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ན། འཛམ་གླིང་ནང་ལྟོས་དང༌། ཆོས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཆོས་མ་བྱས་ཀྱང་འགྲིག་རྒྱུར།

དེ་ལྟར་མིན་པར་ཆོས་ཡོད་པ་ཚོར་ཆོས་མེད་པ་ལས་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་བ་ཡོང་མུས་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། ཆོས་མེད་པ་ཞིག་ལ་སྡུག་པོ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་དུས་མི་བཟོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་དགོས་པ་དང༌། ཆོས་ཡོད་པར་སྡུག་བསྔལ་རིགས་ཡོང་དུས་ལས་འབྲས་ཡིན་པར་བསམ་དུས་འཕྲལ་སྒང་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པས་མི་ཕན་སྔོན་གྱི་ལས་ངན་བསགས་པའི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་དུས་སུ་ལའང་ཁ་འཁང་ལག་འཕྱིས་བྱ་ས་མེད།

ད་དུང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྩིས་ཟིན་ན་སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་ཕ་མ་གཞན་དག་ལ་མྱོང་མི་དགོས་པར་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གོ་ཆོད་པའི་སྨོན་ལམ་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད། འགའ་ཞིག་བར་ལམ་རྒྱ་མིས་བཙོན་ཁང་ནང་བཅུག་སྟེ་རྩ་བའི་སྡུག་པོ་ཡོད་ནའང་ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་གང་ཐུབ་སེམས་བག་འཕེལ་པོས་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་མཁན་འདུག་ན་ཆོས་ཡོད་པ་རང་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་བ་ཡོད་སྟབས་ཆོས་ངེས་པར་བྱེད་ཐུབ་ན་འདི་ཕྱི་ཀུན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ཆོས་དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་ཏེ་རང་ལས་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཐུབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྙིང་པོ་ཅན་སྩལ།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་དགོང་དྲོ་ནས་ཉིན་བདུན་རིང་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་མཛད། ཐུན་མཚམས་ཤིག་ཏུ་གླིང་བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུ་སར་གཟིམ་ཆུང་དབུ་རྩེར་མཇལ་བཅར་ཞུས་སྩལ་ཐོག ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུའི་གདུང་རྟེན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ནང་རྟེན་གཟུངས་ཞུགས་སུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་རྒྱུར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ལོ་ངོ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་རིང་སྐུ་ལ་མནབས་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་ཆོས་དང༌། དབུ་ལོ། བྱིན་རྫས་སོགས་སྩལ།

ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་སྦྱིན་སྲེག་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཐོག་གྲོལ། ཚེས་ ༡༦ ཉིན་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བོད་ལ་ཕེབས་མིན་སྐོར་གྱི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས། ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ནང༌། ངས་རྒྱ་ནག་ལ་བཏང་བའི་སྐུ་ཚབ་ཚོ་ཉེ་ཆར་ཕྱིར་འཁོར་བ་རེད། ཁོང་ཚོས་པེ་ཅིན་དུ་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་གོ་བསྡུར་དང༌། བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག་པ་མ་ཟད། གཞི་རྩའི་མི་དང་མིའི་འབྲེལ་བའི་ཆ་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་རེ་འདུན་ཡོད་པ་ལྟར་མུ་མཐུད་ནས་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རིམ་པས་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

དེ་བཞིན་སྐུ་ཚབ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་ལྟ་སྐོར་ཕྱིན་ནས་བར་ལམ་འདས་པའི་ལོ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ནང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་མཐོང་ཚུལ་དང༌། ས་གནས་དེ་དག་ལ་སྔོན་མ་དང་བསྡུར་ན་གུ་ཡངས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་འདུག

རྩ་བའི་ད་ལམ་སྐུ་ཚབ་པེ་ཅིན་དུ་བསྐྱོད་པ་དེ་སྔ་རྗེས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་བཞིན་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་དང༌། ཚད་ཚད་བསྡུར་བསྡུར་གྱིས་འབྲེལ་ལམ་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ང་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་ཞིག་བཏོན་པ་དེ་དག་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ནན་པོ་ཞིག་བྱས་འདུག

ངས་སྔ་རྗེས་ཡང་ཡང་ལབ་པ་བཞིན་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཁེངས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་དུ། ང་གཏན་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གླེང་གཞི་ཁོ་རང་རྩ་བ་ནས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་ང་གཏན་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཏེ་པེ་ཅིན་དུ་སྡོད་དགོས་ནན་བརྗོད་བྱས་པ་དེ་ཁོ་ནས་བོད་ནང་ལ་མུ་མཐུད་དེ་རྙོག་གྲ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་བསྟན་པ་རེད།

ཇི་སྲིད་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་བོད་མི་མང་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚིམས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ངོས་རང་བོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བསྡད་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་འདུག དེར་བརྟེན་ང་ཕྱིར་ལོག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་དེ་ད་ལྟའི་དུས་སུ་འབྲེལ་མེད་ཅིག་རེད། རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་དེ་ལྟའི་བསམ་འཆར་བཏོན་པ་དེས་རྟགས་མཚན་ག་རེ་སྟོན་གྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོས་བོད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་དེ་ད་དུང་མི་ཤེས་པའམ། ཡང་ན་ཤེས་བཞིན་ཁྱད་གསོད་ཀྱིས་རྩ་བའི་རྩ་དོན་དེ་ཆེན་པོ་ཆུང་དུ་གཏོང་བའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་རེད། དེ་འདྲར་བརྟེན་དེ་རིང་འདིར་གསལ་བཤད་ཅིག་མ་བྱས་ན། དེས་རྐྱེན་པས་དོགས་པ་འཁྲོག་ལངས་ཡོང་ཡག་དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དེ་རིང་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཡིན།

རྩ་བའི་ང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་སྩལ།

མ་སྨད་ཐུགས་སྟོབས་ལྷ་ཡི་རྫ་རྔ་ཆེ།།

དད་གསུམ་སྙིམ་པའི་དབྱུ་གུས་ཉེར་བརྡུངས་པས།།

སྙིང་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་གི།།

བཀའ་དབང་དྲི་ཟའི་རོལ་མོ་དལ་གྱིས་འཁྲོལ།།

བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ་ཡོན་དུ།།

སྦྱོར་སླད་སྤྱི་པའི་འཐུས་མི་འདེམས་ཕྱོགས་སོགས།།

འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་གསེར་ཞུན་གྱིས།།

བྲིས་པའི་རི་མོ་མ་རྙིང་ད་དུང་གསལ།།

ཕྱོགས་ཀྱི་བུ་མོའི་ཁ་ན་རླུང་ལྟར་དུ།།

གྲགས་པའི་སྙན་པ་རིང་མོའི་དོ་ཤལ་ཅན།།

ཨ་རི་ཞེས་བྱའི་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་དེས།།

མགྲོན་དུ་བསུ་བའི་རྣམ་ཐར་གླེགས་བུར་སྤུངས།།

ཐུབ་བསྟན་ཆུ་ཤེལ་ཞུན་མའི་སྙིང་པོ་སྟེ།།

རྟེན་འབྱུང་རིག་པའི་ཟླ་ཟེར་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ།།

ཡོངས་སུ་སྤྲོས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དར་བབ་པས།།

མཁས་རྒུས་བསྔགས་པའི་ཨུལ་ད་དུང་བཞད།།

20 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

21 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ དེབ་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༨༠ ནས་ ༣༩༤ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

22 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༢༠༤ ནས་ ༢༡༦ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

གདན་ས་གསུམ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་གཅིག

༡༩༨༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཆེན་སླད་ལྷོ་ཕྱོགས་འབྲས་སྤུངས་དང་སེ་ར་ཆོས་སྒར་སོགས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད་རྒྱུར་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། ལྷན་ཕེབས་ཆིབས་ཞབས་སུ་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་བ་དང༌། གཟིམས་ཞབས་དཔལ་འབྱོར། དབྱིན་དྲུང་བསྟན་པ་ཚེ་རིང༌། སྐུ་སྲུང་ཀུན་དགའ་དང་བདེ་སྲུང་བསྟན་པ་བཟོད་པ། རྒྱ་གར་སྐུ་སྲུང་བཅས། པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་ནས་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་ཀྱིས་ཨམ་རི་ས་བར་སྣུམ་འཁོར་དང༌། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕེབས།

ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་བྱང་ཕྱོགས་ལས་ཁང་གི་འགོ་འཛིན་སོགས་མི་གསུམ་མཇལ་ཁར་བཅར་ཏེ་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་ཆེད་ཧིན་སྒོར་འབུམ་ལྔ་ ༥༠༠༠༠༠ རོགས་རམ་ཞུ་རྒྱུའི་དངུལ་འཛིན་ཕུལ་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བྱང་ཕྱོགས་བོད་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནང་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དད་གུས་ཡིད་ཆེས་ནམ་གནས་བར་རྒྱ་གར་ལ་འཚེ་བ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་དང༌། ནམ་ཞིག་བོད་མིའི་ཆོས་དད་གཏན་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ན་གནས་ཚུལ་ཇི་ཡོང་ཆ་མི་འཚལ། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་དུ་གནས་པའི་མི་རིགས་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཆོས་དད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་རླབས་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ལུགས་སོགས་དགོངས་འཆར་སྩལ་བར་ཡིད་མོས་ཅི་ཆེ་ཞུས།

དུས་མཚུངས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཡུ་པིའི་ (Uttar Pradesh) ས་ཁོངས་བྷོ་ལན་ཤཱ་ (Bulandshahr) ཟེར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་པ་མི་མང་ ༣༠༠༠ སྐོར་འདུས་འཛོམས་ལ་རྒྱ་གར་ནང་སྔ་དུས་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་རྗེས་འབྲང་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོ་བྱུང་ལུགས་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་བདེན་བཞིའི་སྐོར། ལམ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ལ་སློབ་དགོས་ཚུལ། མང་ཚོགས་ནས་རང་རེས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཡུལ་མཆོག་གསུམ་གྱི་གནས་ལུགས་ཡག་པོ་ཤེས་ཐབས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ཚུལ་སོགས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་མཛད་དེ་དགོང་དྲོ་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་ཐོག་འབོམ་བྷེ་བརྒྱུད་ཚེས་ ༢༠ བྷེལ་གྷམ་ (Belgaum) གནམ་ཐང་དུ་འབྱོར་བ་དང་མོན་གྷོ་གཞིས་འགོ་དང༌། དགའ་འབྲས་མཁན་པོ་རྣམས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས།

མོན་གྷོ་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་གཞིས་འགོ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ནས་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། དེ་བྱིངས་མཁན་པོ་ལས་བྱེད་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་མཇལ་ཁ་ཞུས་སྩལ། ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་རྗེས་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་ཚོམས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་འཁོད་མཚམས་མཁན་ཁྲི་སྒོ་མང་མཁན་ཟུར་བསྟན་པ་བསྟན་འཛིན་ནས་རྟེན་གསུམ་དང༌། དེ་བྱིངས་ནས་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས། ངང་ཙམ་ནས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཐོག་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་གསར་བཞེངས་ལ་སྐུ་ཕྱག་དང་བཅས་རྟེན་ཁག་ལ་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་འབུལ་གནང་མཛད།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་བློ་གླིང་མཁན་ཟུར་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༧༧ ཕེབས་པ་བསྙུན་མནར་ལ་སྤྱན་ཞིབ་ཆེད་ཕེབས་ཐོག་གཙོ་བོར་ལྟ་བ་དང༌། བྱང་སེམས་སྐོར་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་དང༌། ད་ཕན་དུས་སྐབས་ཉག་ཕྲར་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་གང་ལེགས་ཞུས་ཡོད་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་ལུགས་སོགས་སྩལ། དེ་ནས་བློ་གླིང་གྲྭ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། ཆོས་རར་རྩོད་གྲྭ་ཚུགས་པའི་འཛིན་གྲྭ་གོང་འོག་ཚང་མར་ཞབས་བཅགས་སྤྱན་ཞིབ་རྗེས་ཤག་སྐོར་མཁན་པོ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས། སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་ལ་གནས་གཟིགས་དང༌། ཆོས་རར་སྤྱན་ཞིབ། ས་སྐྱ་དགོན་པར་གནས་གཟིགས་བཅས་རིམ་བཞིན་བསྐྱངས། གཟིམ་ཆུང་དུ་རྒྱུད་སྨད་བླ་དབུ་སེར་བྱེས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོའི་གསར་མཇལ་ལ་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། གང་ཅིའི་གསུང་མོལ་དང་བཅས་ཕྱག་སྲུང་དང་གཡོག་དར་སྩལ། དགོང་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་དགེ་ཚུལ་བདུན་དང་དགེ་ཚུལ་མ་གཅིག་བཅས་ལ་བསླབ་སྡོམ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་དང་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་གསུངས། དགོང་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དབུ་རྩེའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་བློ་གླིང་དང་སྒོ་མང་ཁོངས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲངས་ ༤༥ ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་གླིང་བླ་བྲང་ནས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་གདུང་རྟེན་གསར་བཞེངས་ལ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་དབུས་རྒྱུད་སྨད་ཆོག་གྲྭ་དགེ་འདུན་ ༣༢ ནས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དཀྱིལ་ཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་ཚུགས་པའི་དབུ་བཞུགས་སུ་གདན་ཞུས་ལྟར། འདི་ཉིན་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༣།༣༠ ནས་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་བཀོད་འཕྲལ་གླིང་མཛོད་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་ཕུལ། ཞལ་འདོན་རིམ་བཞིན་གནང་སྟེ། དགོང་དྲོ་རབ་གནས་ཤིས་བརྗོད་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ། གླིང་བླའི་མཛོད་པ་ལེགས་འབུལ་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། ཁྲི་བྱང་བླ་བྲང་ནས་ཀྱང་འདི་ཉིན་སྟོང་མཆོད་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པའི་སྐུ་ཡོན་འབུལ་མཇལ་ལ་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། སོ་སོར་ཕྱག་སྲུང་གཡོག་དར་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༤ ཉིན་སྔ་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ནས་དགའ་ལྡན་ཆོས་སྒར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་སྤྱན་སྔར་སྐུ་ཕྱག་དང་འབྲེལ་བཞུགས་ཁྲི་བདེ་སྟན་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ་ཐུགས་སྨོན་གསོལ་འདེབས་གནད་སྨིན་དང་བཀའ་དགོངས་གོ་སྒྲིག་སྔོན་ཞུས་ལྟར། སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ཟན་བརྟག་བསྐྱངས་པར། ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ་རེ་ཞིག་དུས་ལ་མ་བབས། ཞེས་ཐོན། དེ་ནས་ཁྲི་བྱང་བླ་བྲང་གི་གཟིམ་ཆུང་དུ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། མཛོད་པ་དཔལ་ལྡན་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འབུལ་འདེགས་ཞུས། ཡང་སྲིད་ལོ་གཅིག་ཙམ་ནས་སླར་ཡང་བརྟག་དཔྱད་བྱ་ལེགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་བཀའ་མངགས་སྩལ།

དེ་ནས་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དང་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་རིམ་བཞིན་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་སོ་སོའི་ཆོས་རའི་རྩོད་གྲྭར་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས། སྐྱབས་རྗེ་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་གདུང་མཆོད་གསར་བཞེངས་སྤྱན་སྔར་སྐུ་ཕྱག་དང་བཞུགས་ཁྲི་བདེ་སྟན་ཐོག་ཐུགས་སྨོན་གསོལ་འདེབས་དང༌། རབ་གནས་བསྡུས་པ་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་རྙིང་དགོན་དུ་གནས་གཟིགས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་འཁོད་མཚམས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། ཤར་བྱང་མཁན་པོ་གཉིས་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་འབུལ་ཞུས་རྗེས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེགས། འདི་ཉིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས། ཕྱེད་ཡོལ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲངས་ ༣༠ ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སྔ་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་གླིང་བླ་བྲང་ནས་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་ཚོགས་དབུར་གདན་ཞུས་ལྟར་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་གླིང་མཛོད་པ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་ཕུལ། ཞལ་འདོན་བླ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འཁོར་དང་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན། ཤིས་བརྗོད་བསྟན་རྒྱས་སྨོན་ལམ་བཅས་གསུངས། གླིང་མཛོད་ནས་སྐུ་ཡོན་འབུལ་མཇལ་ལ་རྟེན་གསུམ་ལེགས་འབུལ། གླིང་བླའི་ཞབས་འབྲིང་དང༌། སྐུ་གདུང་གསར་བཞེངས་ཞུ་མཁན་བཟོ་བ་མི་ལྔ་བཅས་མཇལ་བཅར་ལ་བཟོ་བ་ཚོར་དམིགས་བསལ་གསོལ་རས་སྐུ་དཔར་དང་བྱིན་རྟེན། སྒོར་ ༥༠ རེ། གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ།

གཞིས་སྒར་མི་མང་སྤྱི་ནས་འདི་ཉིན་བསྙེན་བཀུར་ཕུལ་བའི་སྐུ་ཡོན་འབུལ་མཇལ་དུ་གཞིས་སྒར་དོན་བྱེད་པ་དང་སྤྱི་མི་གསུམ། མཉམ་དྲུང་བཅས་བཅར་བར་ཕྱག་སྲུང་གཡོག་དར་བཅས་སྩལ། ཆུ་ཚོད་ ༣ ཐོག་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་དགའ་འབྲས་དགེ་འདུན་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བ་འདུས་འཛོམས་སུ་ཨ་མདོ་རྗེ་གུང་ཐང་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གསུང་རྗེ་བླ་མའི་བསྟོད་པ་དོན་ལྡན་མའི་བཤད་ལུང་དང་སྦྲགས་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་དང་སྤོང་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་མཛད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་གཞེན་སྐུལ་མཛད།

དེ་རྗེས་གཞིས་སྒར་མི་མང་སྤྱི་བྱིངས་ལ་ཆོས་འབྲེལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱ་བ་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་དགོས་གལ་སོགས་བཀའ་སློབ། ཐུབ་དབང་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས། འཇམ་དབྱངས། རྟ་མགྲིན། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་དང་དམིགས་བརྩེ་མ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

ཆོས་འབྲེལ་གྲུབ་རྗེས་དགའ་བསུའི་ཚོགས་འདུའི་སར་གཞིས་སྒར་དོན་བྱེད་ནས་དགའ་བསུའི་གུས་འདུད་དང་སྦྲགས་གཞིས་སྒར་གྱི་གནས་སྟངས་སྙིང་བསྡུས་སྙན་སེང་ཞུས། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཚང་མས་སོ་སོའི་ལུས་གཟུགས་ལ་ཟས་སྤྱོད་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་ལུགས། དང་དམག་ཁོངས་ཞུགས་པ་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་ཚུལ་མེད་ཕྱིན་དང་དམག་སྒྲིག་ཁོངས་སུ་སྡོད་ཡུན་གང་རིང་དགོས་པ་དང༌། སྒྲིག་འཛུགས་འདི་བཞིན་སྤྱི་དོན་གལ་ཆེན་ཚང་མས་སེམས་ཁུར་ལེན་དགོས་པ། ཉེ་དུས་པེ་ཅིན་དུ་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་གཉིས་པ་མངགས་རྫོང་གནང་བ་ཕན་ཚུན་བསམ་འཆར་རྗེས་བསྡུར་ཆེད་ཡིན་པ་ལས། ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཆེད་མིན་ལུགས། ༡༩༨༥ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་བཞེད་དུས་འགྱངས་གནང་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་འབྲེལ་ཆོས་སྒར་སྤྱི་འཐུས་སྒོ་མང་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་སྐོར་དང༌། མགྱོགས་མྱུར་གཞིས་སྒར་འདིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པའི་སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་ཞུས། སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ནས་རྨ་བྱ་དང་སེང་གེ་འཁྲབ་སྟོན་དང༌། ཆོལ་གསུམ་གྱི་གཞས་སྣ་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ཕྱི་ཉིན་ཤར་རྩེ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྒོ་མང་དང་བློ་གསལ་གླིང་གི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་ལྔ་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་བཅར་རྟེན་གསུམ་འབུལ་འདེགས་ཐོག་ཞབས་པད་བསྟན་པའི་སྙན་སྐུལ་གསོལ་འདེབས་ཞུ་གནང་ལ་བཀའ་བཞེས་དགྱེས་སྩལ་ཐོག་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་གྲྭ་རྒྱུན་ཚོར་དམིགས་བསལ་ལྟ་རྟོག་དང་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་དགོས་པའི་གཞེན་སྐུལ་བྱ་དགོས། ལོ་ ༡༥ ནས་༢༠ སོང་རྗེས་འདི་གྲས་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ན་བོད་ནང་དགོན་ཁག་ཚོའི་བླ་མ་ཆགས་རྒྱུ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་བསམ་བློའི་འབྲེལ་ལམ་ལ་ཕན་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་སོགས་སྩལ་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་ལུགས་ཟུང་བསམ་གྲུབ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཁོངས་སེ་ར་ཆོས་སྒར་ཚོགས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་གཞིས་སྒར་དོན་བྱེད་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། བླ་སྤྱི་བཅས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བྱིངས་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་འབུལ་རྗེས་གྲལ་འཁོད་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། དེ་ནས་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས། ཉིན་རྒྱབ་བྱེས་སྨད་མཁན་པོ་གཉིས་ནས་འཇང་དགུན་ཆོས་གྲྭ་ཚུགས་མུས་སྐོར་སྙན་ཞུར་བཅར་བ་ལྟར། དགོང་དྲོའི་ ཆུ་ཚོད་ ༤ ནས་ ༦ བར་ཚོགས་ཆེན་དུ་འཇང་དགུན་ཆོས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཚུགས་པར་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་མདོར་བསྒྲུབ་བྱ་ ༦༦ ལ་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་རྗེས་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ལ་རྒྱུད་གྲྭ་ཚོས་བར་གསེང་དང་བསྟུན་སྤྱོད་འཇུག་གི་བཤད་ལུང་བྱ་དགོས་བཀའ་སློབ་སྔོན་སྩལ་ལྟར་བཤད་ལུང་སྤེལ་ཆེད་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་གཅིག་པུར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྤྱོད་འཇུག་གི་ལྗགས་ལུང་བཀའ་སློབ་དང་བཅས་པ་སྩལ། དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༤ ནས་ ༦ བར་དམ་གཟིགས་གནང་བར་དམ་བཅའ་བ་དང༌། རྟགས་བསལ་གཏོང་མཁན་ཕལ་ཆེ་སློབ་གཉེར་བཟང་གྲས་ཡིན་ཚོད་ལ་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་དུ་གྱུར།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དང༌། རྟ་མགྲིན་ཁང་བཅས་པར་གནས་གཟིགས་དང༌། དབུ་རྩེ་གཟིམ་ཆུང་དུ་སེར་བྱེས་མཁན་པོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང་གསོལ་འབྲས་འདེགས་འབུལ་རྗེས། གྲྭ་ཁང་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ ༣༩ ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ། ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་གྲུབ་རྗེས་རྟ་མགྲིན་བསྐང་གསོའི་ཚོགས་དབུར་བཞུགས་ཞབས་བཀོད། ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༤ ནས་ ༦ བར་ཚོགས་ཆེན་དུ་དམ་བཅའ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་སེར་སྨད་འདུ་ཁང་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ ༣༦ ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ་རྗེས་རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ཁོངས་མལ་སོར་ནང་པའི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གཉེར་བ། ལ་དྭགས་པ་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ། རྒྱ་གར་བཅས་མི་གྲངས་ ༤༡ མཇལ་བཅར་ལ་ཆོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་པར། སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ། ཆོས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་བཅས་རིགས་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་ལུགས། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཆོས་དད་ཡོད་པ་ཚོར་འདི་ཕྱིར་ཁེ་ཕན་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་ཚུལ། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་རང་གི་བསམ་ཚུལ་དང༌། བྱ་སྤྱོད་ལ་རག་ལས་ཚུལ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང༌། དྲི་བ་འགའ་ཤས་ཞུས་ཁག་སོ་སོར་བཀའ་ལན་དང༌། དགོང་དྲོ་ཚོགས་ཆེན་དུ་དམ་གཟིགས་གྲུབ་རྗེས་མགོན་ཁང་གསར་པར་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་སྩལ། ཕྱི་ཉིན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲངས་ ༣༦ ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་གཞིས་སྒར་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྤྱི་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་བརྟན་ཆེད་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཉིན་གཉིས་ལ་མང་ཇ་ཐེངས་གཉིས་དང་སྐུ་འགྱེད་སྒོར་ ༡༠ རེ་ཕུལ་ཏེ་གནས་བཅུ་དང་འབྲཻལ་རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོག་སྒྲུབ་ཞུས་འབྲེལ་སེ་ར་བྱེས་སྨད་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བཞི་སྔ་དྲོ་མཇལ་བཅར་གྱིས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། ན་བཟའ་ཆ་ཚང༌། འབུལ་མཚོན་ཕྲན་བུ་དང་བཅས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པར་བཀའ་བཞེས་ཟབ་མོ་སྤྱི་ཕེབས་བྱུང༌། ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་རྙིང་དགོན་རྣམ་གྲོལ་གླིང་གི་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། རྩོད་གྲྭ་གཞུང་བཤད་བཅས་པར་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་འབྲེལ་སློབ་གཉེར་ཧུར་ཐག་དགོས་གལ་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཚོགས་ཆེན་དུ་དགེ་འདུན་ ༡༣༠༠ སྐོར་ལ་རྗེའི་རྟོགས་བརྗོད་མདུན་ལེགས་མའི་བཤད་ལུང་དང་འབྲེལ་སྤྱི་སྒོས་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་སུ་འཁྱེར་དགོས་ལུགས་བཀའ་སློབ་ནན་ཆེ་སྩལ།

གཞིས་སྒར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱ་བ་དང༌། བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་ཏུ་སྩལ་རྗེས་དགའ་བསུའི་ཚོགས་འདུར་གཞིས་སྒར་དོན་བྱེད་གཉིས་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྤྱི་བྱེའི་གནས་ལུགས་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན། སློབ་སྦྱོང༌། སྤྱི་དོན་ལ་འབད་འབུངས་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། སེར་སྨད་མཁན་པོ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སེང་ཞུས། དེ་རྗེས་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ནས་རོལ་ཆ་དང་གླུ་གཞས་སོགས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་སེ་ར་བྱེས་སྨད་མཁན་པོ་གཉིས་ཆེད་འབོད་བསྐྱངས་ཏེ་སེར་བྱེས་ནས་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་འདི་ཚོད་ལྟ་ལྟ་བུ་ཡིན་གཤིས་འདི་ཡག་པོ་བྱུང་ན་གྲྭ་ཚང་དྲུག་དང༌། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་བཅས་པར་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐབས་བྱ་དགོས་དང༌། གྲྭ་རིགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་དཔེ་ཆའི་དགེ་རྒན་དགེ་བཤེས་ཚོ་ནད་མནར་སྨན་ཁང་བསྟེན་གཏུགས་སྐབས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོས་མཐུན་རྐྱེན་ཕྲན་བུ་སྤྲོད་ཐབས་ངེས་པར་བྱ་དགོས་ལ་དགའ་འབྲས་སུ་ཡང་གོ་བསྡུར་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་མཁན་སྦྱིན་བདག་ཁག་ལ་ནད་པའི་ཆེད་དུ་ཞལ་འདེབས་ཕྲན་བུ་རེ་འབོད་སྐུལ་སོགས་ཐབས་ཤེས་ངེས་པར་བྱ་དགོས་བཀའ་མངགས་མཛད་དེ་སེ་ར་ཚོགས་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་བཅས་ཆོས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས་པར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བྱེས་སྨད་མཁན་པོ་གཉིས་ནས་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་ཐོག མཁན་པོ་ལས་ཟུར་སྤྲུལ་སྐུ། གྲྭ་བྱིངས་བཅས་ནས་གུས་བསྟར་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས། དེ་ནས་བྷེང་ལོར་ (Bangalore) ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་རྗེས་བྷང་ལོར་ཁུལ་གཏན་སྡོད་དང༌། སུད་ཚོང་པ་བཅས་རང་རིགས་མི་གྲངས་ ༡༥༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ། མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་མ་དྷ་ར་སིར་ (Madras) ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

དེར་ ༡༩༥༩ ལོ་མ་སུ་རིར་ཕེབས་བཞུགས་སྐབས་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྣེ་ཤན་དང༌། དབྱིན་ཡིག་འབུལ་མཁན་སྐུ་ཞབས་ན་ར་ཡན་ (Narayan) སྟེང་ཞལ་གཉིས་མཇལ་བཅར་ལ་ངའི་དབྱིན་དགེ་ཞེས་དགྱེས་མཉེས་དང་གང་ཅིའི་གསུང་མོལ་ཞིབ་ལྷོད་བསྐྱངས་རྗེས་ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་དང༌། ཕྱག་དེབ་མཇལ་དར། ཆུ་ཚོད་གཅིག་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ། ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུར་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་མི་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་ཚོགས་འདུ་དབུ་འཛུགས་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་སྤྱོད་བཟང་པོར་བསྒྱུར་བའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གྱུར་ལ་བརྟེན་ཕན་ཚུན་མཛའ་འབྲེལ་དམ་ཟབ་དང༌། ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་བརྩི་བཀུར་ཇེ་ཟབ་དགོས་གལ་སྐོར་དང༌། དགོང་དྲོ་མང་ཚོགས་ལ་གསུང་བཤད་སྐབས་མིའི་རིགས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་ཅིང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་མཚུངས་པས་མཛའ་མཐུན་ཕན་འདོགས་དགོས་གལ། རང་སེམས་ཞི་བདེར་མ་གནས་ན། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་འབྱུང་བ་དཀའ་ལུགས་སོགས་སྩལ་བར་ཚང་མས་དགའ་མོས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན།

ཀོ་ལ་ཇིའི་ (Kolaji) ལྷ་ཁང་དུ་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་སྨོན་ལམ་སར་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ལུགས། དེ་གཉིས་ལ་གོམས་འདྲིས་ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་གསུང་བཤད་རྗེས། ཡུད་ཙམ་རིང་ཚང་མས་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས།

དེ་ནས་མ་དྷ་ར་སིར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མུས་རང་རིགས་བུ་མོ་རྒན་གཞོན་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་དང༌། ལག་སྣེ་གསོལ་རས་སྩལ། ཚོགས་འདུ་གོ་སྒྲིག་ཞུ་མཁན་གཙོ་བོ་ཤར་འཇར་མན་པ་ (DR MICHAEL VON BRUCK) ཕེབས་སྐྱེལ་མཇལ་བཅར་ལ་ཕྱག་དེབ་དང༌། ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་ཐང་མཇལ་དར་བཅས་སྩལ། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ནག་སྤུར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས། ས་གནས་གཞུང་གི་མི་སྣ་དང༌། ཆོས་ཚོགས་འགོ་འཛིན་ཚོས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟ་སྤྱོད་བཟང་པོའི་ཚོགས་མིའི་གྲས་ཐའེ་ཝན་གྱི་རྒྱ་རིགས་གཞོན་ནུ་ཀྲིའི་ཅན་ཟེར་བ་ཞིག་མཇལ་བཅར་ཐོག་བོད་མི་རིགས་ལ་བྱུང་བའི་དཀའ་ངལ་འདི་ཐོག་བློ་ཕམ་ཡོད་ལུགས་དང༌། བོད་མིར་ཕན་ཐོགས་ཇི་འདྲ་སྒྲུབ་དགོས་ཤེས་འདོད་ཡོད་ལུགས་སོགས་ཞུས་པར། ཨ་རི་ཁུལ་ཡོད་རྒྱ་མི་རིགས་འགའ་ཤས་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་སྐབས་ཀྱང་བསམ་ཚུལ་དེ་བཞིན་ཞུ་བ་ལྟར། རྩ་བའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གནས་སྟངས་ངོ་མ་ཇི་ཡིན་རྒྱ་མི་རིགས་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དགོས་གལ་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༥ ཉིན་ནག་སྤུར་ཁུལ་སུད་ཚོང་པ་རང་རིགས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་དང༌། རྒྱ་གར་བའི་དགེ་སློང་བགྲེས་སོང་ (Bhandant Anand Kausalyayan) ནས་གསར་བཞེངས་བྱ་མུས་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སྒོ་འབྱེད་བསྐྱངས་རྗེས་སླར་ཡང་ས་གནས་དེ་གར་དགེ་འདུན་གོང་གསལ་དང༌། ནང་པའི་མི་མང་ཕོ་མོ་ཉིས་སྟོང་སྐོར་འདུས་འཛོམས་སར། ནག་སྤུར་ཁུལ་ནང་པའི་ཚོ་ཁག་སོ་སོ་ནས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་རྗེས་སིག་དང༌། ཁ་ཆེ་སོགས་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་གི་སྐུ་ཚབ་འགའ་ཤས་ནས་གསུང་མོལ་གྲུབ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་འབྲེལ་དགོས་གལ་དང༌། ལྷག་པར་ནང་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང༌། ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་བཅས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་གནས་ལུགས། རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་གྱི་དགེ་ཕྲུག་བོད་མི་ཚོས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ཕན་གྲོགས་བྱ་འདོད་ཡོད་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་མཇུག་དགེ་སློང་ (B.A.K.) ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་བཞུགས་ན་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་གནང་རྒྱུ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཕེབས་པས་འཛམ་གླིང་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དུ་གྱུར་ཚུལ་སོགས་གསུངས།

ཚེས་ ༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་གསར་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་གི་རྨང་རྡོ་གསར་འཛུགས་ཐོག མང་ཚོགས་དང་སློབ་ཕྲུག་ཉིས་སྟོང་སྐོར་འདུ་འཛོམས་སར། མ་འོངས་པར་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང༌། སེམས་བཟང་གི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང་སྦྲགས་ཞལ་འདེབས་ཧིན་སྒོར་གང་འཚམས་གསོལ་རས་སྩལ། ནག་སྤུར་ཁུལ་རྡོ་སོལ་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གི་འགོ་འཛིན་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་སྔ་ལོ་སྐྲན་ནད་ (Cancer) ཞེས་པའི་ནད་མནར་གྱིས་ཨ་རིར་སྨན་བཅོས་སུ་ཕྱིན་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་མ་བྱུང་བར་འཆི་རྒྱུར་ཐག་བཅད་ཟླ་ཤས་སྔོན་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོང་སྟེ་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བཅར་སྐབས་གང་ཅིའི་བཀའ་སློབ་དང་སྦྲགས་བླ་སྨན་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས་ལ་ནད་ལྟ་ཞིབ་བྱ་དགོས་བཀའ་མངགས་ལྟར་བླ་སྨན་པས་ནད་གཞི་འབྲས་སྐྲན་མིན་པར་ཐག་བཅད་སྨན་སྦྱིན་བགྱིས་པར་ནད་གཞི་སངས་དྲག་བྱུང་བར་དགའ་ཚོར་ཚད་མེད་ཀྱིས་མཇལ་བཅར་ཞུས་པར་བཀའ་སློབ་དང་བཅས་བདུད་རྩི་ཆོས་སྨན་ཕྲན་བུ་སྩལ། རོགས་སུ་ནད་པ་རྒྱ་གར་བ་གཅིག་མཉམ་ཁྲིད་ལ་མུ་ཏིག་བདུན་ཅུ་ལྔ་སྩལ། དགོང་དྲོ་ནག་སྤུར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གསར་མཁན་མི་དྲུག་བཅར་ཏེ་བོད་དོན་སྐོར་སོགས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་བའི་ནང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་འདི་རྒྱ་མི་བཙན་འཛུལ་མཁན་གྱིས་ཧམ་འཛུལ་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་རྒྱ་མའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་ནང་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་ཕྲན་བུ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་ནང་བོད་མི་འབུམ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་རྒྱ་མིས་སྡུག་སྦྱོང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འོག་ཤི་སྐྱོན་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་དེང་སྐབས་བོད་མི་ཚོའི་བཟའ་བཅའི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་སྐབས་ཀྱང་དེ་མཚུངས་སླར་གསོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

འདི་ལོ་ཕྲན་རང་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཤིང༌། ངོས་རང་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལོགས་སུ་བསྡད་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་མ་ཟད། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་དགོངས་དོན་རྣམས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་དར་ཁྱབ་ཡོང་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་ཐོག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་འདུག འདས་པའི་ལོ་ངོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ནང་བྱེས་ཡུལ་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཆེད་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌།

ངོས་རང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་དག་རྒྱ་མིའི་དབང་འཛིན་མཁན་ཚོས་ཕྲན་ལ་འགྲུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་རང་དབང་དང་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་གཉིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུའི་ཁེ་དབང་སྤྲོད་ཐུབ་ན་བོད་དུ་བསྐྱོད་རྩིས་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངའི་རེ་འདོད་ཁས་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་གང་འཚམས་ཤིག་འགོར་གྱི་ཡོད་མེད་ངས་ད་ལྟ་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག

རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་འདི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སློབ་སྟོན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དང༌། བཟོད་བསྲན། ཐག་གཅོད་བཅས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་རང་དབང་མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད།

རྒྱ་གར་གྱི་མི་མང་རྣམས་ཞི་བདེར་དགའ་མོས་ཡོད་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འོས་བསྡུར་བལྟས་ན་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་བཟང་པོ་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་འཛམ་གླིང་འདི་ནང་མངོན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སྩལ། ཡང་ནག་སྤུར་ཞི་བདེའི་ཚོགས་ཆུང་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་དོན་མང་ཚོགས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་ནང་པའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་བཀའ་སློབ་དང་བྷོ་དྷ་བྷུ་མིའི་ (Budha Bhumi) ལྷ་ཁང་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་བཞེངས་རྒྱུར་ཞལ་འདེབས་དང༌། བཀའ་བསྟན་ཆ་ཚང་སྩལ་རྒྱུའི་བཀའ་བཞེས་མཛད་དེ་ནག་སྤུར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བྷན་དྷ་ར་ (Bandara) རྫོང་དཔོན་ནས་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་སར་ཉེ་སྐོར་ན་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཡོད་ལུགས་སྙན་སེང་ཞུས་པ་བཞིན་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་ཏེ། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ནོར་རྒྱས་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་མི་མང་ནས་གཟིམ་སྒོ་སོ་སོར་རང་ལུགས་གཟབ་མཆོར་སྤྲས་ཤིང་ལག་ཏུ་མེ་ཏོག་དང༌། བདུག་སྤོས། མཇལ་དར་སོགས་ཐོགས་ཏེ་དགའ་བསུའི་བསྟར་སྒྲིག་གུས་བཏུད་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་སོ་སོའི་འགན་ཁུར་མི་སྣས་མཇལ་དར་ཕུལ་ཞིང༌། ལྷ་མོ་བ་སོགས་ཀྱིས་དགའ་གུས་རྔ་རོལ་དང་བཅས་ལས་ཁུངས་སུ་ཕེབས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ། མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་སོགས་ལམ་སྲོལ་ལྟར་ཞུས།

ཚེས་ ༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཐེག་ཆེན་གླིང་དགོན་པའི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་དང༌། ལས་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་དང་སྦྲགས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱ་བ་དགྱེས་བཞིན་དུ་སྩལ། ཐུབ་དབང་གི་མཚན་སྔགས་དང༌། ཡིག་དྲུག ཨ་ར་པ་ཙ། ཏ་རེ། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ། རྟ་མགྲིན་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཞིང༌། ཡིག་དྲུག་ཕྲེང་སྐོར་གཅིག་མང་ཚོགས་དང་ལྷན་དུ་གསུངས། གཞིས་འགོ་དང་མཉམ་དྲུང་གཉིས་ནས་གསོལ་འདེབས་དང་གཏང་རག་མལ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

རྒྱ་གར་བ་ཡུལ་མི་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་རང་རེ་ཚང་མ་སངས་རྒྱ་རུང་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ལུགས་དང༌། སེམས་རྒྱུད་བཟང་པོ་དང༌། ཕན་སེམས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཚེ་འདིའི་ལྟོ་གོས་སོགས་གང་ཅིར་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ལུགས་སོགས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་སྩལ། གཞིས་མི་ཚོ་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་གཞས་དང༌། ཞབས་བྲོ་ཁག་བཅུ་དང༌། སེང་རྩེད་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པར་དགྱེས་གཟིགས་མཛད། རྒྱ་གར་བ་ཡུལ་མི་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ཞལ་མཇལ་དུ་བཅར་བར་མཇལ་ཁ་དང༌། བོད་དུ་རྒྱ་གར་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དར་ཚུལ། ཧིན་བོད་འབྲེལ་བ་ཟབ་ཚུལ། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཞན་ཕན་སེམས་བཟང་དང༌། ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་དགོས་ཚུལ། སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་མེད་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་འདི་ཕྱི་གཏན་གྱི་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་ཐུབ་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ། ཉེ་འགྲམ་ཆུ་མཛོད་ནང་ཐུགས་སྨོན་དང་བཅས་མ་ཎི་རིལ་བུ་གང་འཚམས་འཐོར་བར་མཛད་ཅིང༌། ཆུ་མཛོད་ཀྱི་རགས་ཆེན་སྟེང་ཞབས་འཆམ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༩ ཉིན་གསར་བཞེངས་ཟིན་པའི་ཚེས་བཅུ་ལྷ་ཁང་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྟེན་ཁག་ལ་ཕྱག་ནས་དང༌། ཉེ་འཁྲིས་བུ་བཅོལ་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར། མཉམ་འབྲེལ་ཁོངས་དོས་ཁང་གསར་བསྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པར་ཕྱག་ནས། གཞིས་སྒར་དང་པོའི་བུ་བཅོལ་ཁང་དང༌། སྨན་ཁང༌། སློབ་གྲྭ། རུམ་འཐག་ལས་གྲྭ་བཅས་པར་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་དང༌། བསྟན་སྲུང་དམར་ནག་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་མཁར་མདུན་ཆེད་ཕེབས་ཕྱག་ནས་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་བཅས་གྲུབ་རྗེས། སློབ་ཕྲུག་དང༌། མང་ཚོགས་ཁོངས་ལུས་རྩལ་རུ་ཁག་སོ་སོ་ནས་རུ་སྒྲིག་གུས་འདུད་དང༌། ལུས་རྩལ་གཟིགས་འབུལ། སློབ་ཕྲུག་རྒན་གཞོན་ནས་ལུས་རྩལ་དང༌། གཞས་སྣ་ཁག་གསུམ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། སློབ་ཕྲུག་ཚོ་དང་བུ་བཅོལ་ཁང་གཉིས་བཅས་པར་རྔན་པ་ཉོ་བྱེད་སྒོར་ ༡༥༠༠ དང༌། དོན་བྱེད་ཁང་དུ་ད་ལམ་ཕེབས་སྒྲིག་གི་མཐུན་རྐྱེན་དང༌། དགོས་གལ་གང་ཆེར་བེད་སྤྱོད་བྱས་འཐུས་སུ་གསོལ་རས་སྒོར་ ༢༥༠༠༠ བཅས་སྩལ། དགོང་དྲོ་སྐུ་ལྷོད་བཞུགས་ཐོག་ཐུགས་དམ་ལ་གཞོལ། ཉེ་སྐོར་རྒྱ་གར་གྲོང་གསེབ་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ཞལ་མཇལ་དོན་གཉེར་གྱིས་བཅར་བར་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་བརྩོན་དང༌། མི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་དང་སྦྲགས་རྔན་པ་གསོལ་རས་སྒོར་ཆིག་སྟོང་ཐམ་པ་དང༌། གཞིས་སྒར་ལྷ་མོ་བ་སྤྱིར་གསོལ་རས་སྒོར་ ༢༠༠༠ སྩལ།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་དགའ་བསུའི་ཚོགས་འདུའི་སར་གཞིས་སྒར་དོན་བྱེད་དང༌། མཉམ་དྲུང་སོ་སོ་ནས་ལས་དོན་སྙན་སེང་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མང་ཚོགས་ལ་བླང་དོར་ཞུ་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་མང་ཚོགས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཇི་ཞུས་ལྟར་བླ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འབུལ་མཛད། གཞིས་མི་རྒན་གཞོན་ཆིག་སྟོང་སྐོར་དང༌། དང་དམག་གུང་གསེང་དུ་སླེབས་འབྱོར་ཉི་ཤུ་སྐོར་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་སྲུང་བཅས་སྩལ་ཏེ། ནོར་རྒྱས་གླིང་གཞིས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་བྷན་དྷ་ར་ (Bandara) རྫོང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྙན་སེང་སྔོན་ཞུས་ལྟར་རྒྱ་གར་བ་མི་མང་སུམ་སྟོང་སྐོར་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་མགོན་པོ་གང་གི་ཞལ་མཇལ་བཀའ་སློབ་ཉན་པར་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་ཕེབས་སྒུག་ཞུས་ཡོད་པར། རྒྱ་གར་ནང་ཆོས་ལུགས་དང་ལྟ་བ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་མཛའ་མཐུན་དགོས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་དང༌། བདག་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་པར་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཚུལ། དེ་ཡང་བསམ་པ་བཟང་ངན་ལ་ཐུག་པས་ཚང་མས་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་ལུགས་བདེན་བཞི་ལས་བརྩམས་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བཅས་བཀའ་སློབ་སྩལ། དགོང་དྲོ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལི་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད།

དེར་རྒྱ་གར་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་སྡེ་ཁག་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཟུར་པ་དང་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གསར་པ་མཇལ་བཅར་ལ་སོ་སོར་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཞིབ་ལྷོད་བསྐྱངས་པར་གཉིས་ཀས་བོད་དོན་སྐོར་སེམས་ཁུར་ཆེ་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞུས། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་བར་ལམ་ཟླ་ཤས་རིང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་འགར་ཕེབས་ནས་ཕྱིར་འཁོར་འབྱོར་མཇལ་དུ་བཅར་གནང་ཐོག ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཚོར་ཆོས་དད་ཇི་ཡོད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གནས་ཚུལ་སྙན་སེང་གནང༌། ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་ར་ས་གྷོ་ཏ་ར་ (Rasgotra) མཇལ་བཅར་ལ། ཁོང་གིས་ལས་རྒྱུན་རིང་བོད་དོན་ཕྱོགས་གང་ཅིར་ཕན་གྲོགས་གང་ཡོང་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་སྩལ།

དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ར་ཇི་གྷན་དྷི་ (Rajiv Gandhi) མཇལ་འཕྲད་དུ་ཕེབས་ཏེ་སྐར་མ་ ༤༠ སྐོར་གསུང་མོལ་སོགས་གཙོ་གྱུར་ཕྱི་ནང་མི་སྣ་མང་པོར་མཇལ་འཕྲད་གནད་གླེང་མཛད།

ད་ལམ་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ཐོག་མའི་མཛད་འཆར་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ཡང་གདན་ས་གསུམ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ྋསྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེར་མཆོད་འབུལ་དང༌། ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྒོ་ནས་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་ཡོང་བའི་ཐུགས་འགན་ཆེ་བཞེས་མཛད་ཅིང༌། ྋསྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུའི་གདུང་རྟེན་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་གྱི་ནང་རྟེན་གཟུངས་ཞུགས་རིང་བསྲིལ་སོགས་ཁྱད་འཕགས་དུ་མས་བྱུར་བུར་གཏམས་པའི་རབ་གནས་ཀྱི་དབུ་བཞུགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རབ་གནས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་ཏེ་དམ་ཡེ་དབྱེར་མེད་དུ་བསྲེས་པས་མཐོང་གྲོལ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཟི་འོད་འབུམ་ཕྲག་འཕྲོ་བ་སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཞིང༌། བྱིན་ཅན་མཆོད་སྡོང་རིན་པོ་ཆེར་ཉིན་འཁྱོངས་མཆོད་སྤྲིན་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་ཐོག་ཐུགས་སྨོན་གསོལ་འདེབས་གནད་སྨིན་དང༌། མཁས་མང་འདུས་པའི་བརྒལ་རྟགས་རྩོད་གྲྭའི་དམ་བཅར་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོས་གཟིགས་ཞིབ། དགེ་འདུན་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བར་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གཙང་སྩལ།

གཞན་ཡང༌། གྲོང་ཁྱེར་མ་དྷ་ར་སིར་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཚབ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཞུགས་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆོས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས་ཐོག དེང་སྐབས་མིའི་རིགས་དུམ་བུར་འགྱུར་བའི་འཐབ་རྩོད་དེ་ཞི་འཇགས་གཅིག་མཐུན་ཡོང་ཐབས་ལ་དགོས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཆོས་ལུགས་ཡིན་པ་དང༌། ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་དེ་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་དང༌། ནག་སྤུར་དུ་ནང་པའི་སློབ་གྲྭ་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དབུ་འབྱེད་ཐོག་ནང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དགོས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་མ་ཟད། གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སར་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་གསུང་གླེང་དང༌། གང་སར་ཕེབས་ཆོག་པའི་སྐུ་དབང་ཁས་ལེན་བྱས་ན་དེ་མཚམས་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་ཁས་ལེན་བྱེད་པར་དུས་ཚོད་ཇི་ཙམ་འགོར་མིན་ད་ལྟ་སྔོན་དཔག་གིས་བརྗོད་ཀྱི་མིན་ཞེས་སྩལ་བས་མཚོན། དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱིས་ཞི་བ་དང༌། བཟོད་སྒོམ། སྙིང་སྟོབས་སོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་བསྔགས་བརྗོད་མཛད།

ལྡི་ལིར་ཉིན་གཉིས་བཞུགས་རིང་འདེམས་ཐོན་བྱུང་མ་ཐག་པའི་སྲིད་བློན་ར་ཇི་གྷིན་དྷི་མཆོག་གི་བཞུགས་གནས་སུ་ཆེད་ཕེབས་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་མ་ཟད། དེ་མིན་གལ་ཆེའི་དཔོན་རིགས་འགའ་ཤས་དང་མཇལ་འཕྲད། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་གསུང་གླེང་བཅས་མཛད་ཅིང༌། ཚེས་ ༡༣ སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་དེ། བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་གསར་འབྱོར་སོགས་སྟོད་པ་མི་གྲངས་ ༡༥༥ ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། སྐུ་དཔར། ཕྱག་བྱིན་གསོལ་སྩལ་ཐོག་འཚོ་གནས་བཀའ་རྩད་དང་འབྲེལ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱོས། མ་ཎི་ཡག་པོ་བགྲོངས། ནང་པའི་ཆོས་ནི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་རེད། མ་ཁེ་སིས་རྨོངས་དད་ཟེར་བ་དེ་ནང་ཆོས་མ་རེད། སྐབས་དེར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་ཟེར་བ་རེད། གཞི་ནས་རྒྱ་མིས་ཆོས་ལུགས་ལ་རྨོངས་དད་ཅེས་བཤད་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོས་དེང་སང་མིག་དཔེ་ལྟ་སའི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེང་སྐབས་རྒྱ་གཞུང་གིས་མ་ཁེ་སིའི་ལྟ་བས་ཀྲུང་གོའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་མི་ཐུབ་པ་ཤོད་ཀྱི་འདུག ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་དགོས། བོད་དང་རྒྱ་མི་ཐ་དད་ཡིན་པར་བརྟེན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་ཞིག་མ་ལབ་མཐུ་མེད་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སོགས་བཀའ་སློབ་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་སྩལ།

ལུང་རྟོགས་འོ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི།།

འཇམ་མགོན་བསྟན་ལ་འགྲུས་པའི་འོད་ཞགས་ཀྱིས།།

ཉེར་བཅིངས་ངུར་སྨྲིག་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོའི་སྡེ།།

གདན་ས་གསུམ་ཞེས་སྙན་པ་ལྷོད་ཀྱིས་གཡོ།།

དེ་ཡི་འཆད་ཉན་དབྱར་གྱི་མཚོ་མོ་བཞིན།།

རྒྱས་པར་ལེགས་བཤད་ཁ་འབབ་རྣམ་བཞིའི་རྒྱུན།།

སྩོལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཟེགས་མ་ཉེར་བཀྱེ་བས།།

མཁས་རྣམས་དགྱེས་པའི་རླབས་ཕྲེང་མཁའ་ལ་འཕྱོ།།

འཆད་པ་ཆུ་འཛིན་འཁྲིགས་པའི་ཀློང་རིམ་ནས།།

རྩོད་པའི་དབྱར་རྔ་ལྡིར་བའི་དུས་ཉིད་ན།།

རྩོམ་པ་མུན་སེལ་གློག་གི་ཞགས་ཐག་ནི།།

མ་ལྷོད་བསྐལ་བའི་མཐའ་ལ་སྲིངས་ཞེས་གསུངས།།

ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོའི་འཇིངས་སུ་རབ་བགྲོད་དེ།།

བསམ་པའི་ནང་ནོམ་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་དཀར།།

སྒོམ་པའི་ཆེས་ཆེར་གསལ་བའི་མདངས་བཟང་བཅས།།

མ་ཉམས་ས་སྟེང་རྒྱན་དུ་ཐོགས་ཞེས་གསུངས།།

དེ་ལྟར་མགོན་གང་ལྷག་བསམ་བུམ་བཟང་ལས།།

བྱུང་བའི་དགེ་ལེགས་ཞལ་ཏའི་བདུད་རྩིའི་ཆབ།།

ཡོངས་སུ་བཀྲམས་པས་མ་འོངས་གངས་ལྗོངས་ཀྱི།།

ཆོས་རིག་པདྨའི་སྐྱེད་ཚལ་ཡངས་པོར་བྱས།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། སྔ་རྗེས་སུ་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་དང་མ་ན་ལི། གདན་ས་གསུམ་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཚོན་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་དང་མཛད་གཙོ་རྣམས་དང་བཀའ་བསྡུར་བཀའ་སློབ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་དང་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ང་བཞི་པའོ།། །།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་བཞི་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

ད་ལམ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་བཞི་པ་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར། ད་ཕན་མི་ལོ་ཉེར་བཞིའི་རིང་བོད་ཀྱི་ནང་གསར་བརྗེ་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཟེར་བའི་མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་དང༌། རྣམ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་པའི་བྱ་སྤྱོད་བརྒྱུད་རིམ་ནང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ནས་བརྗོད་པར་དཀའ་བའི་དཀའ་སྡུག་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་མྱོང་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། བོད་མི་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་གི་རྩ་ཆེའི་ལུས་སྲོག་ཚུན་ཆུད་ཟོས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས། དེ་དག་གི་སྔོན་བསགས་དཀར་མིན་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་དེ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་དོན་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པའི་བསླུ་མེད་མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་འདེབས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ད་དུང་སེམས་ཤུགས་གོང་མཐོར་བསྐྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

༡༩༧༩ ལོ་ནས་བཟུངས་བོད་ནང་སྲིད་བྱུས་སྒྱུར་བཅོས་གང་འཚམས་བཏང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ ༡༩༧༩ ཕན་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་ལྟོས་ན། བོད་མིའི་ལྟོ་གོས་དང༌། ངལ་རྩོལ་གནས་བབས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བཅས་པར་ཕྲན་བུ་ལེགས་བཅོས་ཀྱིས་དབུགས་ངལ་གསོ་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་ན་ཡང༌། ལེགས་བཅོས་དེ་དག་བོད་མཐའ་དབུས་དང༌། གྲོང་དང༌། གྲོང་གསེབ་ཡོངས་ཁྱབ་གཅིག་གྱུར་བྱུང་མེད་པའི་ཁར། ལེགས་བཅོས་ཕྲན་བུ་བྱུང་བའི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ཡང་ལག་ལེན་གཏན་ཆགས་མ་ཡིན་པར་སྦུག་འདྲེན་བརྐྱངས་བསྐུམས་འགྱུར་ལྡོག་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དབུལ་ཕོངས་ཕྱུག་སྒྱུར་གྱི་ལས་འགུལ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང༌། དོན་སྙིང་བོད་རྒྱ་ཁྱབ་སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་ཆ་ནས་བལྟས་ན། དུས་འཁྲུག་མ་བྱུང་གོང་གི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་སུ་ད་དུང་སླེབས་ཡོད་པ་མ་རེད། ལྷག་པར་དུ་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་དང་རྒྱ་ཞེས་ཐག་རིང་ཞིང་ཡ་འགལ་ཆེ་ཐོག ཞེ་འཁོན་འཇིགས་དངངས་དོགས་ཟོན་རྒྱུན་འཇགས་དངས྄ས྄མི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རྣམ་འགྱུར་ཕྱི་ནང་གཉིས་སྟོན་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཡ་ང་བ་འདིས་བློ་བག་མི་ཕེབས་ཤིང༌། ཡིད་གདུང་གི་ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གནས་མུས་རེད།

མི་རིགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་ཡོད་པའི་བསམ་ཚུལ་ངོ་མ་དེ་གསལ་པོར་འདོན་ཆོག་པ་ཞིག་དང༌། བསམ་ཚུལ་དེ་དག་གཞི་བཟུང་གི་ལག་ལེན་ཐབས་ཚུལ་སྒོ་དུ་མ་ནས་འབད་པས་གསར་གཏོད་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་ཡང་ཐོན་ཡོང་བ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡར་རྒྱས་མགྱོགས་མྱུར་འགྲོ་བ་དང༌། ཁ་ཞེ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་གཙང་བ། བསམ་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་བྱུང་སྐབས་ཀྱང་སྙིང་ལ་སྦས་ཏེ་མ་བཞག་པར་གསལ་པོར་བརྗོད་རེས་སྦྱངས་བཤད་བྱས་པས་ཞེ་འཁོན་གཏིང་ནག་རྒྱུན་བཅངས་ཀྱིས་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་བ་དང་མགོ་གཏིང་སློག་རེས་བྱེད་པ་འདི་འདྲ་ཡོང་དོན་མེད། ཡ་རབས་དྲང་བདེན་ནས་བྱས་ན། དེ་འདྲའི་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ལྟར། ང་ཚོ་བོད་རིགས་ལ་ཡང་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས། སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་ངོ་མ་འདོན་པ་ལ་དབང་ཤུགས་སམ། ཐབས་བྱུས་གཞན་ཞིག་གིས་འགོག་གནོན་བྱེད་པ་ནི་ཆེས་རྗེས་ལུས་དང༌། བཙན་གནོན་གདུག་རྩུབ་ངོ་མ་ཞིག་རེད། གལ་ཏེ་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་ཏུ་མིའི་སེམས་ནང་གི་བསམ་ཚུལ་ངོ་མ་དེ་འདོན་དུ་མི་འཇུག་པར་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་འགོག་གནོན་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་ཏུ་དགའ་བསུ་མི་ཞུ་བས་མ་ཚད། འཕྱ་སྨོད་ངན་སྨྲས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཡུལ་ནང་བག་ཕེབས་ལྷིང་འཇགས་མེད་པའི་དཀའ་རྙོག་ཀྱང་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཞིག་འབྱུང་ངེས་ཡིན། དེས་ན་ཕྱོགས་གང་ནས་ཀྱང་ཐེ་བྱུས་མེད་པར་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་གཅེས་འཛིན་བྱེད་པ་དང༌། ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ། ཆོས་དད་རང་མོས་བྱེད་པ། སོ་སོའི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་རང་ཉིད་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ། རང་གི་ལས་དོན་རང་གིས་བྱེད་པ། སོ་སོའི་འདོད་མོས་ཇི་ཡོད་ཁེངས་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས། ཐབས་ལམ་དེ་ནི་དྲང་བདེན་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ཐབས་ལམ་དེ་ལྟ་བུ་བརྒྱུད་ནས་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་པ་དང༌། འདོད་དོན་ལ་ཅི་དགར་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཡོང་ངེས་ཡིན། འགྲོ་ཀུན་བདེ་བའི་སྨོན་ལམ་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཇོ་བོ་རྗེ་སྐུ་བལྟམས་ཏེ་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ཐོག་གསུང་ཆོས་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།

དེ་རིང་འདི་གར་ཀ་རྡོར་སྒང་གསུམ་ཁུལ་དང༌། དེ་བཞིན་གཡས་གཡོན་གང་ས་ནས་ཡོང་བའི་བོད་རིགས་ཁྱེད་རྣམས་ཚང་མས་ང་ཐུག་ཏུ་ཡོང་བ་རེད། ཁྱེད་ཚོ་ཚ་བའི་དཀྱིལ་དུ་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་སྒུག་སྟེ་དཀའ་ངལ་བྱུང་ཡོད་རེད། ངོས་དེ་རིང་འདིར་ཡོང་དགོས་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཇོ་བོ་རྗེ་དཱི་བཾ་ཀ་ར་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཕྱིན་པའི་དུས་དྲན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡོང་བ་དང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་དཀའ་ངལ་ལ་མ་འཛེམས་པར་ཆེད་མངགས་ང་ཐུག་པར་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དགའ་པོ་བྱུང༌།

ང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། དད་པ་དང་དམ་ཚིག་ཡོད་མཁན་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ང་ལ་ཐུག་འདོད་རེ་བ་དང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་གི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ང་རང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་ལེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་བར་དུ་ང་རང་ཚོ་ལས་བཟང་པོའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་སྤྱིར་རང་དབང་ཐོབ་པའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཡང༌། བསོད་ནམས་ཟེར་མཁན་དེའི་ཐོག་ནས་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ང་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་ནས་ཡོང་བ་རེད།

རང་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྟག་ཏུ་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ། སེམས་བཟང་པོ་བསྐྱེད་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་གཞན་ཕན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་དང་མི་འབྲལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་ལྷག་པར་ཅན་དུ་ང་རང་ཚོའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་མི་རྒྱུད་ནས་མི་རྒྱུད་དུ་མཆེད་ནས་ཡོད་པ་ང་ཚོ་ཚང་མ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ཁྱེད་རང་ཚོས་ང་ཆེད་མངགས་ཐུག་ཏུ་ཡོང་བ་རེད། ཞེ་དྲག་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐོག་མར་ཁྱེད་རང་ཚོར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་འཚམས་འདྲི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་འདིར་དུས་ཚོད་དེ་ཙམ་མི་འདུག ཡུལ་མི་ཡང་གང་འཚམས་ཤིག་སླེབས་འདུག་པར་བརྟེན། ཧིན་རྡུའི་སྐད་ཐོག་སྒྱུར་གྱིན་སྒྱུར་གྱིན་བྱས་ཏེ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་སྙིང་དོན་མདོར་བསྡུས་ཤིག་དང༌། དེའི་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ། ཨ་ར་པ་ཙ་བཅས་ཀྱི་ལུང་ཡང་འདོན་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་རིང་འདིར་ཇོ་བོ་རྗེ་སྐུ་བལྟམས་ཏེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་ས་གནས་འདི་གའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གྲ་བསྒྲིགས་བྱས་པ་དང༌། མི་འབོར་ཡང་གང་འཚམས་འདུ་འཛོམས་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། ཆོས་འབྲེལ་ཐུང་ཙམ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་དར་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཟེར་བའི་ནང་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་གྱི་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་རེད། ཆོས་རིག་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་དབང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ནི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། གང་ལ་ཟེར་ན་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཟེར་མཁན་འདི་སྲོག་ཆགས་དུད་འགྲོའི་རིགས་དང་མི་འདྲ་བར་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། སྨྲ་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། མང་པོ་ཞིག་ལྟོ་གོས་གཅིག་པུའི་དོན་གནད་མ་ཡིན་པར་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ནུས་པ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ནུས་པ་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་བཏང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དེས་ཕན་ཐོགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་འདྲ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་གཙོ་ཆེ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་འདི་རྣམས་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་ཤོད་སྟངས་འདྲ་མིན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་མི་མཐུན་པའི་དབྱེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་དང་ལྟ་བ། གྲུབ་མཐའ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ག་རེའི་ཐོག་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། འགྲོ་མི་ལ་ཕན་པ་ཞིག་དང༌། མིའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་ཡོང་ཞིག་སེམས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་ཚང་མས་བསླབ་བྱ་འདྲ་མཚུངས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་སྟབས་དེ་དང་འཚམས་པའི་ལྟ་བ་དང་གྲུབ་མཐའ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད། ལྟ་གྲུབ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་འདྲ་མིན་ཐོག་ནས་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་རྒྱག་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ན་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་མཐུན་པོ་ཡོང་གཞི་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཐོག་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། ཕན་ཆ་དེ་རྣམས་ལ་བསམ་ཞིབ་ཀྱིས་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དཔེར་ན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་བཤད་པ་ཡིན་ན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་བསྡུས་ནི་ལྟ་བ་དང༌། སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཚེ་ནང་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པ་རེད། ནང་པའི་ལྟ་བ་དེ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་དེ་ཡིན་པ་རེད། འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡིན་ཞིང༌། འཚེ་བ་བྱས་པ་དེ་སྡིག་པའི་ལས་རེད། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་སྡུག་བསྔལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེར་བརྟེན་འཚེ་བ་སྤངས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

རིགས་གཅིག་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་ཅན་དེ་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བལྟས་ཏེ་རང་དང་རང་འདྲ་བ་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འཚེ་བས་གཞན་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་འཚེ་བ་སྤངས་ལུགས་གཅིག་བཅས་འཚེ་བ་སྤངས་ལུགས་དེ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཚང་མས་སེམས་བཟང་པོ་བྱས་ཏེ་མི་སུ་ལ་ཡིན་ནའང་གནོད་སེམས་མི་བྱེད་པ་དང༌། ཕན་སེམས་བཟང་པོ་བསྐྱེད་དེ་དུས་རྟག་ཏུ་ནས་བསམ་པ་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་རེད།

ང་རང་ཚོ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱུང་ན་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྤྱིར་བཏང་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་མཚོན་ནའང་སེམས་བཟང་པོ་ཟེར་བ་དེ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པ་རེད། དཔེར་ན། ང་རང་ཚོའི་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་སེམས་པའི་ནང་ལ་ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ཕྲག་དོག གནོད་འཚེའི་བསམ་པ་དེ་འདྲ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ལ་མ་སྐྱིད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་མི་འདུག་གམ། དེར་བརྟེན་ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ང་རྒྱལ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་སྐྱེ་སྐབས་དེར་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་མེད་པ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བརླག་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རོགས་པ་ཚོ་ལའང་མ་སྐྱིད་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། བསམ་པའི་ནང་ཁོང་ཁྲོ་སླེབས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཤུགས་དྲག་པོ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། ང་རང་ཚོ་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ནང་ལ་ཡིན་ནའང་ཞི་བདེ་བརླགས་ཤིང་མ་སྐྱིད་པ་ཡོང་གི་རེད། ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་ཀྱི་བར་ལའང་ཁོང་ཁྲོ་དང༌། གནོད་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་སྐྱེས་སོང་ན། ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་ཀྱི་དབར་ལ་ཡིན་ནའང་རྙོག་གྲ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། བཟའ་ཚང་གི་དབར་ལ་ཡིན་ནའང་རྙོག་གྲ་ཡོང་གི་རེད། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ནང་ལ་ཡིན་ནའང་འདྲ། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང་འདྲ། དེ་མཚུངས་རྙོག་གྲ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཁོང་ཁྲོ་དང་གནོད་འཚེའི་བསམ་སྦྱོར་ཟེར་མཁན་འདི་སྡུག་བསྔལ་ཡོང་མཁན་དང༌། རང་གཞན་འཕུང་ལ་སྦྱོར་མཁན་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བའི་ཉིན་མོ་དེ་ལ་སེམས་སྐྱིད་བྱུང་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་སུ་ཞིག་ལ་ཡོང་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་སྟེ་མ་སྐྱིད་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ལས་སྐྱིད་པ་གཏན་ནས་ཡོང་རྒྱུ་འདུག་གམ།

དཔེར་ན། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བའི་སྐབས་ལ་མི་གཞན་ལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་ནས་སོ་སོ་སེམས་ཚིམས་པོ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། ཕུགས་ནས་དེས་རང་ཉིད་ལ་རྙོག་གྲ་འབྱུང་བའི་སྣ་འདྲེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང༌། མ་སྐྱིད་པ་ཡོང་རྒྱུའི་གཞི་རྩ་ཞིག་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་ཁོང་ཁྲོ་ལ་ཡོན་ཏན་ཟེར་བ་གཏན་ནས་མེད་པ་རེད།

རྒྱུ་མཚན་དེར་བརྟེན་ཁོང་ཁྲོ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སེམས་གཞན་ལ་འཚེ་བའི་བསམ་པ་མེད་པ། གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོའི་བློ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། བཟང་པོའི་བློ་དེས་སོ་སོའི་སེམས་ནང་ལ་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། གོང་དུ་བརྗོད་པ་ནང་བཞིན་ཁོང་ཁྲོའི་ཡོང་གཞི་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕན་པའི་སེམས་དེ་སྐྱེས་མཁན་ཚང་མ་སྐྱིད་པ་དང༌། བག་ཕེབས་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། ཕན་པའི་བསམ་པ་ཟེར་བ་རང་རང་སོ་སོའི་འབད་རྩོལ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཏེ་སེམས་ནང་ནས་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཕན་པའི་སེམས་དང་བཟང་པོའི་སེམས་ཟེར་མཁན་འདི་རིན་པ་སྤྲད་དེ་ཕྱི་ནས་ཉོ་ཡུལ་ཡོད་པ་དང༌། དེང་སང་གི་འཕྲུལ་ཆས་སྤུས་དག་པོའི་བཟོ་གྲྭའི་ནང་ནས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་མེད་ཅིང༌། སོ་སོའི་སེམས་ནང་ནས་འབད་རྩོལ་བསྐྱེད་དེ་སྒྲུབ་དགོས་པ་རེད།

བཟང་པོའི་ཕྱོགས་དེ་ཚོས་འཕྲལ་དང་ཕུགས་ལ་ཡོན་ཏན་གང་འདྲ་ཡོད་པ་དང༌། དགེ་མཚན་ག་འདྲ་ཡོད་པ། ཡང་སེམས་སྐྱོན་གྱི་ཆ་ནས་སེམས་ངན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཚོས་འཕྲལ་དང་ཕུགས་ལ་གནོད་པ་ག་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་དོན་སྙིང་ཕན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་གནོད་པའི་སྐྱོན་དེ་རྣམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་རང་སོ་སོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས། བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། རིམ་པས་སེམས་བཟང་པོའི་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ཡིད་འཕྲོག་སྟེ་སེམས་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་བསྐྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་པས་སོ་སོར་སེམས་ངན་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་བཟང་པོའི་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། སེམས་ངན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་མང་པོ་ཞིག་སོ་སོས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ངེས་པ་རྙེད་པའི་སྐབས་ལ་གཞི་རྐང་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་ཡོང་གི་རེད་དེ་སྒོ་དུ་མ་ནས་ཉེས་དམིགས་གོམས་ནས་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ག་ལེ་ག་ལེར་ཤུགས་ཆུང་དུ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་འདི་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད་ན། དེས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སེམས་བཟང་པོའི་ཆ་དེ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་དེ་རྣམས་རིམ་པས་ཇེ་ཉུང་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་ཐུབ་རྒྱུར་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ཆོས་ཉམས་ལེན་ཟེར་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་པ་རེད།

ང་རང་ཚོ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཟེར་བ། དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་བྱིན་རླབས་འཇུག་ཟེར་བ་དེ་ཡང་རང་རང་སོ་སོའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་ནས་སེམས་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཞིག་དང༌། སེམས་ངན་པའི་སྐྱོན་གྱི་ཆ་དག་ག་ལེ་ག་ལེར་ཆུང་དུ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་ན། བྱིན་རླབས་ཟེར་བའང་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས་རང་སོ་སོའི་གཤིས་རྒྱུད་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གང་ཡང་མ་ཐེབས་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་འཇུག་པ་ཤོག་ཟེར་ན། སྤྲིན་པ་མེད་པའི་གནམ་སྟོང་ཞིག་ལ་ཆར་བ་འབབ་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་རེད། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་མ་རེད།

སེམས་པ་བཟང་པོའི་ཆ་ནས་སོ་སོའི་སེམས་རྒྱུད་ཡག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའི་འབད་རྩོལ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཚེ་འདི་ལ་ཡིན་ནའང་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་གི་རེད། ཚེ་ཕྱི་མ་ཁས་མི་ལེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཚེ་འདི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཡོད་པ་ནི་ངེས་གཏན་ཡིན་པས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་དུས་ཚོད་ཤར་ཡོང་དུས་ཚེ་འདི་ལ་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དེས་ཏན་ཏན་ཕན་ཡོང་གི་རེད། བསོད་ནམས་གསོག་པའི་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོ་ནི་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད།

དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་རབས་གཏན་གྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། གཏན་དུ་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། འཕྲལ་ཡུན་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་སྟབས། མི་རེའི་ངོ་རེའི་བསམ་བློའི་ནང་ནས་དེ་འདྲའི་ཕན་པའི་བསམ་བློ་གོང་ན་གོང་དུ་འཕེལ་ཐབས་ཤིག་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པ་འཚེ་བའི་བསམ་པ་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཐིགས་པ་བསགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་བ་ནང་བཞིན་རིམ་པ་རིམ་པས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཕན་སེམས་ཀྱི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་བཞག་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོ་ཞིག་གི་ཆ་ནས་དོན་དམ་པའི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་རྒྱུའི་རྩ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཟེར་བར་ས་གནས་ག་ས་ག་ནས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ནུབ་ཕྱོགས་ཡོ་རོབ་ཁུལ་ཞི་བདེའི་ཐོག་ལ་ཛ་དྲག་ཆེན་པོས་ཐབས་ཤེས་དང༌། འབད་རྩོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཞི་བདེ་ཟེར་བ་དེ་འཚེ་བའི་བསམ་པ་དང་གནོད་པའི་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་ཞི་བདེ་ཡོང་རྒྱུ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད་པར་བརྟེན། སྔོན་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་ཕན་སེམས་བཟང་པོ་བརྒྱུད་དེ་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཞིག་བྱུང་ན། དེ་བརྒྱུད་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་ཁོང་ཁྲོ་མེ་ལྟར་འབར་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་ཁ་ནས་ཞི་བདེ་ཞེས་བཤད་ན། ཞི་བདེ་ཡོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དཀའ་བ་རེད། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཟེར་བའི་རྩ་བ་ཐུག་ས་དེ་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རེད།

སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཟེར་བ་དེའི་རྩ་བ་ཐུག་ས་དེ་ཕན་པའི་སེམས་དང༌། དུལ་བའི་སེམས་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་ཚན་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་རེད། རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་དེ་ག་རེ་རེད་དམ་ཞེས་ན། འདོད་པའི་བདེ་བ་དང་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། རྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རེད། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་རེད། ང་རང་ཚོའི་ཕན་གནོད་ཡོང་མཁན་གྱི་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་དེ་རང་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་རྟེན་འབྱུང་ཟེར་དུས་འདུས་བྱས་ཆོས་ལ་གོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྟེན་འབྱུང་གི་གོ་བ་དེ་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟག་པའམ། ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ། དེ་བཞིན་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་བཏགས་དོན་བཙལ་ན། ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཞིག་རེད།

དེར་བརྟེན་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའམ། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང༌། རྟོག་པའི་དབང་གི་ཡོད་པ་ཞེས་རྟེན་འབྱུང་བཤད་ཡོང་དུས། རྒྱུ་བྱས་པ་དང༌། མ་བྱས་པའི་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་འདུག གནད་འགག་ཇི་འདྲ་ཞིག་རེད་དམ་ཞེ་ན། འཚེ་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་དུ་ལྟ་བས་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་དང་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་གཉིས་པོ་དེ་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་བསྡུས་རེད་ཅེས་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཞིག་གིས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་དེ་མ་ཤེས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། རང་ཉིད་དད་པ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་རེད།

མདོར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱི་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་ནི། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་རེད། དེ་གཉིས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན། ནང་པའི་སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་དེ་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཞི་བདེ་དགོས་པར་བརྟེན་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་ཟེར་བ་དེ་དེང་སང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཚན་རིག་མཁས་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་གནད་གང་འཚམས་ཤིག་ཤེས་ཀྱི་འདུག ནང་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་དེ་ཚན་རིག་གི་ལྟ་སྟངས་དང་མཐུན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

མཇུག་ཏུ་གཟུངས་སྔགས་འགའ་ཤས་ཤིག་གི་ཟླས་ལུང་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ནང་པ་ཡིན་མཁན་ཚོས་རྗེས་ཟློས་བྱེད་དགོས། སངས་རྒྱས། ཆོས། དགེ་འདུན་གསུམ་པོ་དེ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང༌། དེ་ཡང་རང་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་བསམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱས་ཏེ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་པོའི་དོན་གནད་སེམས་ལ་ཤར་བའི་ཐོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མ་ཚར་གསུམ་མཉམ་འདོན་དགོས། ཞེས་གསུངས་གྲུབ་མཚམས། ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་དང༌། དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་བརྒྱན་པ་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་སྐུ་བལྟ་བའི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སོགས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་དང༌། གསུང་ཚངས་པའི་དབྱངས་འགག་པ་མེད་པ་རང་གཞན་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་དོན་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གསུང་གི་ཡོན་ཏན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་ཡིན་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ཡོན་ཏན་དྲན་པར་བྱེད་ཅིང༌། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པར་བྱས་ཏེ་གཙོ་བོ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡོན་ཏན་གཉིས་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་རེད། མཁྱེན་པ་མཐར་ཐུག་པར་མངའ་བ་ཞིག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་མཁྱེན་པ་ཞིག་མེད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ཙམ་མཛད་ཀྱང་དོན་དུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་པ་རེད།

དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྒྲིབ་པ་ཟད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་གཏན་དུ་སྤངས་པའི་མཁྱེན་པ་མཐར་ཐུག་པ་མངའ་བ་དེ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རང་ལས་གཞན་གཅེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཁུངས་མེད་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྐྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞིག་ཡོང་བར་བྱེད་པ་ལ་ཐབས་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་གཅིག་ཏུ་གཞན་དོན་ལ་བརྩེ་བས་ཕན་པའི་བསམ་པ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་ཏེ་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་སོན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་མེད་ན། མཁྱེན་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད། མཁྱེན་པ་དང་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་རེད། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཚན་སྔགས་དེའི་བསྐྱར་ཟློས་ཀྱང་གནང་བར་ཞུ། ཞེས་མཚན་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ། དེ་རྗེས་རང་ཅག་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལྷ་སྐལ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཟེར་བ་ནི་དེ་གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལྷ་ཡི་རྣམ་པར་ཤར་དུས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཟེར་བ་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལྷར་ཤར་བ་དེ་དག་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

གང་ལྟར་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང༌། འཕགས་པ་འཇམ་དབྱངས་ཞེས་པ་ནི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་དང་དེ་ལྷ་ཡི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་དང་རང་འདྲ་བའི་གང་ཟག་ཅིག་ལྷག་པའི་ལྷ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ལྷ་དེ་དང་དེའི་ཐུ་བོར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་དུས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་མངོན་དུ་བྱས་ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་མངོན་དུ་བྱས་ཞེས་པ་ལྟར་ལྷའི་བྱེ་བྲག་པ་དག་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཞེས་པ་མཐར་ཐུག་གི་བསམ་བློ་གཏོང་ཡུལ་རང་རང་སོ་སོའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་རེད།

ད་ལྟ་ང་རང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བརྩེ་བ་ཕྲན་བུ་ཞིག་གི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་ཡོང་བ་དེ་དག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སོན་རྩ་ལྟ་བུར་གྱུར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཆེ་རུ་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ། མཐར་ཐུག་པ་ཞིག་ཡོང་དུས་གོམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སྐབས་འབྲས་བུའི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་སུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་དྲན་བཞིན་པའི་ཐོག་ནས་གཟུངས་སྔགས་ཡིག་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་ཟློས་གནང་བར་ཞུ། ཞེས་ཡིག་དྲུག་གི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། དེ་རྗེས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་ཁོང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། སྔར་ང་རང་ཚོའི་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་ཞེས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་ནས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་ཚོ་དང༌། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་གདན་དྲངས་ཏེ་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་ཞལ་འཛོམས་པའི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཧ་ཅང་གི་དར་རྒྱས་ཆེན་པོའི་རྨང་གཞི་གཏིང་གནང་བ་མ་ཟད། མི་དང་མི་མིན་གྱི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་གནོན་པར་བྱེད་པ་ལ་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཐུགས་རྗེ་སྨོན་ལམ་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

ང་རང་ཚོས་སྤྱིར་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེར་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་ཚེ་འདི་ཕྱི་བར་དོ་གསུམ་གྱི་སྐྱབས་གནས་རེ་ས་བྱས་ཏེ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཡིན་ན་དོན་གནད་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཡོང་གི་རེད། ཡང་སྒོས་ལྷག་པར་དུ་བོད་སྤྱི་པའི་ཆ་ནས་བྱས་ནའང་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་དེ་རིང་ཁ་སང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་ང་རང་ཚོས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེར་གསོལ་བ་འདེབས་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་སྤེལ་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་འཕེལ་ནས་ཡོང་དུས་དོན་གནད་གང་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་གནས་ཚུལ་བཟང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཕ་རོལ་པོའི་བསོད་ནམས་དང་དབང་ཐང་བྲི་འགྲོ་བའི་དུས་སུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བརྩམས་ཀྱང་བསམ་པ་ཇི་བཞིན་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་བར་ལམ་ནས་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཐད་ཀ་ཐད་ཀའི་ལས་དོན་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བསོད་ནམས་གསོག་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

བསོད་ནམས་གསོག་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་ལ་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བའི་གོ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྒོམ། བསམ་པ་བཟང་པོའི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་དེར་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་ཏེ་བྱུང་ན་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་སྐབས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་བསོད་ནམས་བསགས་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲའི་ཉམས་ལེན་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ་དེ་ཚོ་སྤུས་དག་པོ་བསགས།

སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབུམ་ཕྲག་གསོག་རྒྱུ་དང༌། རང་རང་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་ཞར་དང་ཞོར་ལ་གཟུངས་སྔགས་དེ་ཚོའི་གྲས་བསགས་པ་ཡིན་ན་རང་ལ་ཡིན་ན་ཡང་བསོད་ནམས་བསགས་ཏེ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བོད་སྤྱི་ལ་ཡིན་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལྟར་ཁྱེད་རང་ཚོའི་བློ་ལ་འཇོག་དགོས། སྐབས་འདིར་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་སྔགས་ཀྱི་ལུང་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་བཞིན་པའི་ཐོག་ནས་ལུང་འདིའི་རྗེས་ཟློས་ཀྱང་གནང་བར་ཞུ། ཞེས་བཛྲ་གུ་རུའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

དེ་རྗེས་སློབ་གྲྭ་བ་གང་འཚམས་ཡོད་པ་རེད། མ་གཞི་ཚེ་འདིར་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྒྱས་དགོས་པ་ཡིན་པས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆ་ནས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཞེས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་བཞིན་ལག་གི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཞིག་རེད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་གསུངས་པ་ལྟར། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཚུལ་མཛད་དེ་ཐོག་མར་ཐུགས་བསྐྱེད་པར་བསྐུལ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡབ་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་བྱོན་སྐབས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་སྟོན་པའི་སྲས་ཀྱི་མཐུ་བོར་གྱུར་ཅིང༌། རང་ཉིད་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་བཞིན་ལག་གི་རྣམ་པར་ཤར་པ་ཡིན་དུས་རྒྱལ་ཀུན་གྱི་ཡུམ་ཟེར་བ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་བཞིན་པའི་སྒོ་ནས་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་དེའི་བཟླས་ལུང་སྦྱིན་པ་ཡིན་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་ཀྱང་གནང་བར་ཞུ། ཞེས་ཨ་ར་པ་ཙའི་ལྗགས་ལུང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཅིང༌། དེ་མཇུག་ཏུ་ཁྱོད་རང་ཚོ་ཚང་མ་ཐམས་ཅད་སེམས་སྐྱིད་པོ་དང་བག་ཕེབས་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས། ང་རང་ཚོ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་སྣང་བ་སྐྱིད་ཅིང༌། བག་ཡངས་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན་ན་གཟུགས་པོ་བདེ་བ་དང༌། ཚེ་རིང་བ་ཡོང་གི་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱས་ཏེ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སེམས་ངན་མ་བྱས་པར་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རོགས་ཕན་ལེགས་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཕན་སེམས་བཟང་པོ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡང་དེ་རེད། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་ལའང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། དེ་དོན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པར་བཅང་གལ་ཆེ་བ་མ་ཟད། དེའི་ཐོག་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་ཅིག་ཨང༌།

དེ་རིང་ང་རང་ཚོ་ཁྱུག་ཙམ་ཐུག་པ་དེར་ང་རང་ཡང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁྱོད་རང་ཚོ་ཚང་མ་སེམས་པ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཐབས་ཤིག་དང༌། མི་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཐབས། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་བརྡབས་གསིགས་དང་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་ཞིག་དང༌། གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་དེ་འདྲ་མི་ཡོང་བར་ངས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་རང་རང་སོ་སོའི་སེམས་ལ་ཞུ་དག་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་མི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བར་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ། དེ་ཐོག་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་བྱོས་ཤིག ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་ལྔ་པ་དང་བོད་མིའི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཉེར་ལྔའི་དུས་དྲན་ཆབས་ཅིག་ཏུ་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

ད་ཉིན་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་དང༌། རང་རེ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་རང་ཡུལ་བཞག་སྟེ་ཕྱི་རྒྱལ་ས་ཐོག་ཏུ་འབྱོར་ནས་མི་ལོ་ཉེར་ལྔ་སོང་བའི་དུས་ཚིགས་ཆེན་མོ་ཞིག་གི་དུས་དྲན་ཡང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་འཁེལ་བའི་སྐབས་འདིར། ངས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་རྣམས་ལ་མཛའ་བརྩེའི་ལྷག་བསམ་བཅོས་མིན་གྱི་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་སྤྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་ཡལ་བར་དོར་བའི་རང་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་བསླུ་མེད་མཆོག་གསུམ་རྒྱ་མཚོར་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ས་ཐོག་ཏུ་འབྱོར་ནས་མི་ལོ་ཉེར་ལྔ་སོང་བའི་དུས་རིང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱི་མིག་ཅིག་བལྟས་ན། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་འདི་དག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་བཙན་བྱོལ་བ་གཞན་དག་གི་གྲངས་འབོར་དང་བསྡུར་ན། ང་ཚོའི་མི་གྲངས་མང་པོ་མིན་ཡང༌། བོད་མི་རྣམས་གཙོ་བོའི་གནས་ཡུལ་རྒྱ་གར་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་ཁྲོད་དུ་ཁ་འཐོར་བྱེ་མ་ཆུ་སིམ་ལྟ་བུར་སོང་བ་མ་ཡིན་པར། བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་སྡེ་ཁག་སྡེ་ཁག་ཏུ་བྱས་ནས་སྒྲིག་འཛུགས་གོང་བུའི་རྣམ་པ་གཅིག་གྱུར་དུ་གནས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་བོད་མི་ཕལ་མོ་ཆེ་རྒྱ་གར་དང༌། བལ་འབྲུག་ནང་སོ་ནམ་ཞིང་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞིས་ཆགས་བྱས། གང་འཚམས་ཤིག་ནི་ལག་ཤེས་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་དང་ཚོང་འཁོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ཡོད། དེ་མིན་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་སུམ་ཅུའི་ནང་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གསུམ་བར་ཡུལ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་སྤྱོད་བཞིན་དུ་ཡོད།

བུ་ཕྲུག་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་བོད་ཡིག་གཙོ་གྱུར་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པ་དང་ཆབས་ཅིག དེང་དུས་རིག་གསར་གྱི་ཤེས་ཡོན་ཁག་ཀྱང་སློབ་སྦྱོངས་སྤྲད་ནས་ད་ཆ་བོད་རིགས་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་དེང་རབས་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་མི་རིགས་ན་གཞོན་གཞན་དག་དང་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་འདྲ་མཉམ་གྱི་གདན་གྲལ་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

ལྷག་པར་དུ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ནས་བཤད་ན། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་བཅས་ཆ་ཚང་བ་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སྦྲེལ་ཏེ་སློབ་གཉེར་དང༌། ཉམས་ལེན། བདག་གཅེས་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་བར་ལམ་ཉམས་ཆག་གཏོར་བརླག་སྔར་མ་གྲགས་པ་བྱུང་ན་ཡང༌། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སླེབས་པ་ཚོས་འབད་རྩོལ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་གསུང་རབ་གང་ན་ཅི་བཞུགས་གསོག་སྒྲུབ་དང་དཔར་སྐྲུན་བདག་གཉེར། སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ལེན་བྱེད་སའི་བསྟི་གནས་བཤད་གྲྭ་སྒྲུབ་གྲྭ་ཁག་མང་གསར་འཛུགས།

དེ་དག་གི་ནང་ན་གཞོན་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ལ་མདོ་སྔགས་ཆོས་བརྒྱུད་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་སློབ་འཁྲིད་འཆད་སྤེལ་བྱས་ཏེ་ད་ཆ་ྋརྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ས་སྟེང་འདིར་མི་ནུབ་རྒྱུན་སྐྱོང་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་གཞི་རྩ་བརྟན་པོ་ཚུགས་ཡོད་པས་མ་ཚད། སྔར་ཕན་ནང་ཆོས་མ་དར་བའི་འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁག་མང་པོའི་ནང་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་སའི་བསྟི་གནས་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཚུགས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཡར་ཐོན་ཤེས་ལྡན་གཟུར་གནས་མི་རིགས་མང་པོས་དོན་གཉེར་སྦྱངས་བརྩོན་ཉམས་ལེན་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།

དེ་བཞིན་བོད་མིའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་མཚོན་ན་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཞུ་འབོད་སྔ་ཕྱིར་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་སྐོར་གྲོས་ཆོད་ཐེངས་གསུམ་བཞག་ཡོད་པ་དང༌། དེ་འབྲེལ་བོད་མི་རིགས་དང༌། དེའི་སྐད་ཡིག །གོམས་གཤིས། ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་སོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་རྒྱ་མི་རིགས་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ནི་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་དག་ཡོད་པའི་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་ད་ཆ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་གྱི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཇེ་གསལ་དང༌། དྲང་བདེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དགའ་ཞེན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད།

གོང་དུ་རགས་ཙམ་སྨོས་པའི་ལས་དོན་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། མི་མང་ནས་ཧིན་བོད་དབར་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་དུས་རིང་ནས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་བ་ཆེས་ཟབ་མོ་ཡོད་པའི་ལར་རྒྱ་ཕྱི་ཐག་མ་བོར་བར་ལྷག་བསམ་ཆེན་པོའི་རོགས་རམ་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་རོགས་རམ་ཚོགས་པ་ཁག བྱམས་སེམས་ཅན་གྱི་སྒེར་མི་མང་པོ། ཞི་བདེ་དྲང་བདེན་ལ་དགའ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། སྲིད་དོན་མཁས་པ་ཁག་བཅས་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་དང༌། མི་དང་མིའི་དབར་བྱམས་བརྩེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་རོགས་རམ་སློབ་སྟོན་གནང་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ད་རེས་ལོ་ཉེར་ལྔའི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་འདིར། ང་ཚོར་རོགས་རམ་གནང་མཁན་གོང་གསལ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ངས་གཞིས་བྱེས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་པ་ཞིག་མྱོང་དགོས་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་འདིར། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མཚོན་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་གྱི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ནས་ང་ཚོར་ཤ་ཚའི་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་འདི་ལྟ་བུ་གནང་བ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སུ་འཁོད་དེ་ཡུན་ནས་ཡུན་དུ་མ་བརྗེད་མི་ནུབ་པར་གནས་རྒྱུ་རེད།

ཡར་རྒྱས་ཆེ་ཆུང་དང༌། དཔལ་འབྱོར་བཟང་ཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་དང༌། ཡུལ་སྡེ་ཕན་ཚུན། གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས། མདོར་ན་ལས་གྲྭའམ། ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་ནང་མི་ཚུན་ཆད། མིའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་འཚོ་ཞིང་གནས་དགོས་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་བསམ་ཚུལ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་བཅས་ཤེས་རྟོགས་གསལ་པོ་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ། མི་དང་མིའི་བར་ལ་ཕན་ཚུན་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བའི་བསམ་ཚུལ་འཛིན་པ་དང༌། དྲང་བདེན་རྩ་བར་བཟུང་བའི་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་བཅས་བྱས་ན། ཆེ་ས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་དཀའ་རྙོག་ནས། ཆུང་ས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ནང་གི་དཀའ་རྙོག་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་སེལ་ཏེ་གཞི་ནས་མི་རྣམས་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་སུ་གནས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། ངང་ཚུལ་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་དང༌། མཐོ་གནོན་ཕྲག་དོག་ཁོ་ནའི་འདོད་ཚུལ་བཟུང་ན། འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཚང་མར་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ནམ་ཡང་འབྱུང་མི་ཐུབ་པས། མི་དང་མིའི་བར་ཕན་ཚུན་བྱམས་བརྩེའི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་མིའི་རིགས་སྤྱིའི་བདེ་རྩར་ཧ་ཅང་དགོས་གལ་ཆེན་པོར་མཐོང་གི་འདུག

ཉེ་བའི་ལོ་བཞི་ལྔ་ཚུན་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་བརྗོད་ན། བར་ལམ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་རིང་ནག་མེད་བོད་མི་མང་པོ་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་གློད་བཀྲོལ་བཏང་བ་དང༌། བོད་ཕྱི་ནང་དབར་འགྲིམ་འགྲུལ་འགྲོ་འོང་གི་གོ་སྐབས་བྱུང་ནས་མ་ཤི་གསོན་བྲལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་གཉེན་གྲོགས་སོགས་ཐུག་འཕྲད་ཐུབ་པ། སོ་ནམ་འབྲོག་ལས་ཀྱི་འགན་གཙང་ཁྱིམ་དུད་སོ་སོར་སྤྲད་པའི་ཐོག ཞོར་ལས་ཐོན་སྐྱེད་དང༌། ཉོ་ཚོང་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལྷ་ས་གཙོ་གྱུར་ཡུལ་གྲོང་འགའ་ཤས་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཟས་གོས་གནས་སྟངས་ཅུང་ཟད་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པ། བར་ལམ་བོད་ཡིག་གི་བརྡ་དག་ཡོངས་རྫོགས་བདལ་བཤིགས་བཏང་བ་སླར་གསོའི་ཐོག བོད་ཡིག་གི་རྩོམ་བྲིས་རིགས་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་པ། མཚམས་ཚིགས་མེད་པའི་ངལ་རྩོལ་ལ་འར་འདེད་ཉུང་དུ་སོང་ནས་མང་ཚོགས་ལ་དབུགས་ངལ་གསོ་བའི་གོ་སྐབས་ཕྲན་བུ་ཐོབ་པ་བཅས་བྱུང་ཡོད། གཏོར་བཤིགས་བཏང་བའི་དགོན་པ་འགའ་ཤས་ཉམས་གསོ་བྱས་ཏེ་ཆོས་དད་རང་མོས་ཡིན་ཞེས་འུར་སྒྲོག་བྱེད་བཞིན་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། དགོན་པའི་ནང་གྲྭ་པ་རྒྱུན་སྡོད་ཐོག་ཆོས་ཀྱི་འཆད་ཉན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ལ་འགོག་རྐྱེན་སྣ་མང་གནས་བཞིན་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་བོད་ཡིག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན། བོད་ཡིག་ཐོག་སྤྱིར་བཏང་སྒྲུང་གཏམ་ལོ་རྒྱུས་འདྲ་རྩོམ་བྲིས་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། བོད་ཡིག་གིས་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཡུལ་ལུང་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ད་དུང་མ་ཐོབ་པར་སྐད་ཡིག་གཞན་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།

གནས་ཚུལ་དེ་དག་གིས་བོད་ཡུལ་གྱི་སྲིད་དབང་བོད་ཡིག་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་གིས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོར་བསྟན་གྱི་ཡོད་པས་མ་ཚད། ཆོས་དད་རང་མོས་ཟེར་བ་དང༌། མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་འདྲ་ཆགས་པོ་དེ་ཚོ་དངོས་དོན་ཐོག་མིང་ཚིག་སྐམ་པོ་ཞིག་རང་ཡིན་པ་གསལ་པོར་མཚོན་པ་རེད། ད་དུང་ཉེ་བའི་ཆར་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ལྷགས་པ་ནི། ཉེས་དོན་ཉེས་གསོག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བརྡུང་བརྡེག་ནན་པོ་གཏོང་དགོས་ཞེས་ནག་ཉེས་ཡོད་མེད་སྣ་ཚོགས་པའི་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱེད་པ་དང༌། སྡུག་སྦྱོང་ངལ་རྩོལ་དུ་གཏོང་བ། ངོ་ལྐོག་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམར་གསོད་གཏོང་བའི་ལས་འགུལ་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་བསླངས་པ་དེས་མི་རྣམས་སླར་ཡང་བློ་བག་མི་ཕེབས་པར་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོའི་འོག་གནས་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།

ལག་ཏུ་མཚོན་ཆ་ཡོད་པའི་བློ་ཤེད་ཀྱིས་མིའི་ལུས་སྲོག་ལ་ཕངས་མེད་ལག་རྩེད་བྱེད་པའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དེས་མིའི་བློ་སེམས་དབང་བསྒྱུར་མི་ཐུབ་ལ། མི་དང་མིའི་དབར་མཛའ་མཐུན་མཉམ་འགྲོགས་ཡོང་བ་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་མི་ཐུབ། ད་ལྟ་ཕན་བོད་མི་དམག་ཐོག་བསད་པ་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་བསད་པ། ལྟོགས་ཤིར་བཏང་བ། སྡུག་ཤིར་བཏང་བ། སྡུག་སྦྱོང་མ་བཟོད་པར་རང་སྲོག་བཅད་པ་བཅས་བསྡོམས་ན་མི་གྲངས་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཙམ་ཟིན་ཡོད་ཀྱང༌། དེས་ཕན་ཐོགས་གང་བྱུང་སོང་ངམ། མི་རྣམས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་འཚོ་ཐབས་འགྲིགས་ངེས་ཡོང་བ་དང༌། ཤེས་ཡོན་སློབ་གཉེར་འདོད་ཁེངས་བྱེད་ཐུབ་པ། རང་རང་གི་བསམ་འདུན་སྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་བཅས་བྱུང་ན། རིམ་པས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཡིད་གཅིག་ཆེས་དང༌། ཕན་ཚུན་མཛའ་མཐུན་མཉམ་འགྲོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་འབྱུང་ངེས། གལ་ཏེ་ཡུལ་ནང་ལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་པའི་མི་ཡོད་ན་དེ་གྲས་ཡུལ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱས་པས་མི་འགྲིགས་པ་གང་ཡོད་དམ།

གང་ལྟར་ཡང་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་རྣམས་ནས་ཅལ་འདྲོགས་དང༌། འཇིགས་ཞུམ་སྤངས་ཏེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོ་མར་ཞིབ་བརྟག་ཐོག རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་མི་རིགས་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་འོས་བབས་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ངེས་བོད་ཡུལ་བོད་མིས་འཛིན་སྐྱོང་ཅི་བདེར་བྱེད་པའི་ཁེ་དབང་སླར་གསོའི་དོན་དུ་ལྷག་བསམ་འབད་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས།

འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་སོགས་མི་མཐུན་རྒྱུ་ཚོགས་ཅི་མཆིས་ཞི་ནས། འགྲོ་རྣམས་མཛའ་མཐུན་ཞི་བདེའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་འདུན་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཐོག་བཀའ་ཤག་དང་སྤྱི་འཐུས། དྲུང་ཆེ་ཡན་བཅས་བཀའ་འགུགས་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མི་ཚོས་ལོ་ ༢༥ ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་བོད་པ་ཚོ་དངོས་གནས་གྱོང་པོ་དང༌། ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་ཡོད་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་བོད་ནང་གི་མི་ཚོས་མཐོང་ཐོས་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་དང༌། རེ་བ་བྱེད་ས་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་གྱི་བཟོ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་རང་ཚོའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་སྒོ་ཚང་མ་ཚགས་ཚུད་པོ་བྱུང་མེད་ན་ཡང༌། བློ་གཡེང་བྱེད་མ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པའི་ནང་གཞི་རྩའི་གནས་སྟངས་རྣམས་བོད་ནང་དང་བསྡུར་ན་སྐྱོ་དགོས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་དུས། བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ལན་འཁྱོལ་པོ་འཁྱེར་མཁན་གཅིག་བྱུང་ན་དེ་གས་འགྲིགས་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

ཡིན་ནའང་མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་རེད། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་སོགས་པའི་ལས་དོན་རྣམས་ཏན་ཏན་ཅིག་བྱེད་མ་ཐུབ། ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་གར་བསྡད་པ་ཡིན་ན། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་རྒྱབ་ནས་ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཕྱིན། དེ་བཞིན་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ལོ་ལྔ་དང་བཅུ་ཕྱིན་པའི་མཚམས་ལ་ཁྱད་མཚར་པོ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་རེད།

དབྱིན་ཧཕ་ཐང་དང༌། ཁོང་ཚོས་བཤད་པའི་སྐད་ཆར་གཅིག་ལན་གཉིས་ལན་གྱི་དགག་པ་རྒྱག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མི་འདུག གལ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་གཞི་རྩ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ལ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ག་རེ་འདུག་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པ་ག་རེ་འདུག འདིའི་ཐོག་ལ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ལྷ་ས་ནས་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་བྱས། ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་པོ་གཏོང་གི་ཡིན་ཟེར་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་མ་ཐག་ནས། ང་ཚོའི་འགན་ལྕི་རུ་འགྲོ་བ་འདྲ་པོ་ཞིག་དང༌། ད་རིག་པ་བསྒྲིམ་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་བློ་ལ་ཤར་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་ཁ་སང་བཀའ་ཤག་ལ་ཡང་སྐད་ཆ་བྱུང༌།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ད་ལྟ་བར་དུ་ལོ་ ༢༥ རིང་ལ་ང་ཚོ་མིའི་ལུང་བར་རྐང་པ་འཛུགས་ས་མེད་པ་གཅིག་ལ་རྐང་པ་བཙུགས། དེ་ཡང་སྡུག་སར་དཔགས་པའི་ཡག་ཐག་ཆོད་ཆགས་བསྡད་ཡོད་རེད། ད་ཆ་ལོ་ ༢༥ ཕྱིན་པའི་མཚམས་ལ། རྐང་པ་འཛུགས་ས་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། ནུས་པ་བསྐྱེད་རྒྱུའི་རིམ་པ་གཉིས་པར་སླེབས་ཡོད། དཔེར་ན། ཤེས་ཡོན་ལ་མཚོན་ན། སྔ་མ་ཡིན་ན་སྤྱིར་བཏང་གི་སྐད་ཡིག་དང༌། འགྲོ་སྟངས་ཕྲན་བུ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེས་མི་གོ་ཆོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་རེད། ད་ཆ་ལས་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། གསར་གཏོད་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཡོང་དུས་ཏན་ཏན་ང་རང་ཚོར་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ནས་མ་ལྡང་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ཚོར་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་འདུག་ཅེས་ཁ་སང་བཀའ་ཤག་དང་ང་ཚོ་སྐད་ཆ་བྱུང༌།

ད་ཆ་ང་ཚོས་རིག་པ་བསྒྲིམ་དགོས་ཀྱི་འདུག ཚང་མར་ལྷག་བསམ་དངོས་གནས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་བྱེད་སྟངས་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་མ་འཁོར་བ་དེ་འདྲ་ཏན་ཏན་ཡོང་སྲིད་ཀྱིརེད། ག་རེ་ག་རེ་འདྲ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དམ། གཞི་རྩ་ང་རང་ཚོས་ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཡོང་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ། དུས་དུས་སུ་ཚོགས་འདུ་འདྲ་ཚོགས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ད་དུང་བསམ་འཆར་བསྡུ་ཐབས་མང་ཙམ་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དམ། ང་རང་ཚོ་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ནས་བསམ་འཆར་བསྡུས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། གཞན་དག་ངོ་ཤེས་པའི་རིགས་ནས་བསམ་འཆར་བསྡུ་རྒྱུ་འདྲ་ཡོང་གི་རེད།

གང་ལྟར་བློ་གྲོས་གསར་པ་དང༌། ཐབས་ཤེས་གསར་པ་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དམ། ད་ལྟ་ལས་ཀའི་གཞི་སྒྲོམ་ཡོད་བསྡད་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ཤུགས་བསྐྱེད་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུ་ག་རེ་ག་རེ་ཡོད་དམ། ཚགས་ཚུད་པོ་བྱེད་ཐབས་ག་རེ་ཡོད་དམ། ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པོ་མ་བྱུང་ན་བོང་བུར་དོན་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་རེད།

ཡར་སྒྲོམ་བསླང་རྒྱུ་འདི་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་བསླངས་པ་རེད། མར་བོང་བུ་དོན་རྒྱུ་ཁྱུག་ཙམ་ཅིག་གི་དོན་དག་རེད། དེ་ཚོའི་སྐོར་ལ་མ་གཞི་ཁ་སང་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན། དངོས་གནས་སྐྱོན་ལྷག་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་གནས་ཚུལ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་སྟེ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད། དྲུང་ཆེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་ནང་གི་སོ་སོའི་ལས་འགན་སྒྲུབ་རྒྱུའི་ཐོག་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ད་ཆ་རིག་པ་བསྒྲིམ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་འདུག ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམ་དགོས་ཀྱི་འདུག

བཀའ་ཤག་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་རེད། ཁ་ཤས་ནས་བསམ་འཆར་ཡོང་བ་དེ་གཅིག་བྱས་ན་བདེན་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་རེད། འཆར་ཅན་འཆར་ཅན་གྱི་ལས་ཀའི་ནང་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ། ལས་ཀ་བྱས་པ་རེད་དམ་ཟེར་ན་ཏན་ཏན་བྱས་པ་རེད། ཉི་མ་སྦྲེལ་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཚོགས་པའི་དགོས་དོན་ལ་གྲུབ་འབྲས་དང༌། བསམ་བློ་གསར་པ། འཆར་གཞི་གསར་པ་འདྲ་པོ་དེ་གྲས་གང་ཡང་མེད་པར། འཆར་ཅན་ཙག་ཙིག་གི་ནང་ལ་དུས་ཚོད་བཏང་སྟེ་མགོ་འཁོར་བའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཡོང་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ཕར་ཚུར་མིག་དཔེ་འདྲ་བལྟས། བསླབ་བྱ་ལེན་ས་འདྲ་ནས་བསླབ་བྱ་བླངས།

ཡང་དེ་མིན་ཡིག་ཆ་འདྲ་མི་འདྲའི་རིགས་ཁ་ཤས་ལ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་དོ་སྣང་བྱས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བློ་གྲོས་གསར་པ་འདྲ་ཡང་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་ན་མེད་ན། གང་ལྟར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམ་རྒྱུའི་དུས་ལ་སླེབས་འདུག ང་ལ་བློ་གཡེང་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་འདུག བོད་ནང་གི་རྩ་དོན་བདེ་སྐྱིད་ཡིན་ཞེས་ངས་བཤད་པ་དེ་ད་ཆ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ལག་ལེན་འགེལ་གྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་རེད། དངོས་གནས་དྲངས་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། དགའ་བསུ་ཡོད། བོད་ནང་ལ་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་བཏང་བ་ཡིན་ཡང༌། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་གལ་སྲིད་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་བསྡད་པ་ཡིན་ན་ཏན་ཏན་ཉེན་ཁ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག་སྟེ། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འཆར་གཞི་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ཡང་འཆར་གཞིའི་ནང་ལ་ཞིབ་ཚགས་པོ་བཀོད་འདུག ཤེས་ཡོན་དེ་ཡང་བོད་ཡིག་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་ཞིབ་ཕྲ་བཀོད་འདུག

དེ་དག་ཆ་ཚང་བ་ལག་ལེན་བཀལ་ཏེ་བོད་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་ཡོན་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། མི་ལ་ལྟོ་གྲོད་ཁོག་གང་གིས་འདོད་པ་ཚིམ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རང་བཞིན་གྱིས་ང་ཚོ་བོད་པ་ཟེར་བ་ཞིག་དང༌། ཕར་ཕྱོགས་དེར་རྒྱ་ཟེར་བ་ཞིག་ངོས་འཛིན་གསལ་པོར་བྱ་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་དང་བོད་ཟེར་བའི་མིང་ཚིག་ཐ་དད་དེའི་འོག་ནས་དོན་དག་མང་པོ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་བློ་ལ་འཆར་ཡོང་དུས། གང་ལྟར་བོད་རང་བཙན་གྱི་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད།

ལར་ནས་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་རང་དབང་མེད་པར་བདེ་སྐྱིད་ཆ་ཚང་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཤེས་ཀྱི་རེད། དུད་འགྲོ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཡིན་ན། ཕག་པ་དོང་གསོས་བརྒྱབ་པ་ལྟར་གྲོད་ཁོག་གང་སྤྲད་བཞག་ན་དེ་ལས་ལྷག་པའི་རྙོག་གྲ་བཤད་མཁན་ཡོང་གི་མ་རེད། མི་རང་ཡིན་དུས་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་གང་ལྟར་རང་དབང་ལ་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད།

བོད་ནང་ལ་འཐབ་འཛིང་གི་རྣམ་པ་དེ་སྔོན་སྡུག་ཐང་ཆད་པའི་སྐབས་ལ་ཡིན་ན། རྒྱ་མིས་བོད་ལ་སྡུག་པོ་གཏོང་གི་འདུག་ཅེས་སྡུག་པོ་བཏང་བ་དེ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅིག་ཐོན་པ་རེད། ད་ཆ་སྡུག་པོའི་གནས་ཚུལ་ཁོ་མེད་པ་ཆགས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན། ཤེས་ཡོན་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། འཐབ་འཛིང་གི་རྣམ་པ་འགྱུར་ཏེ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་དང༌། མགོ་རྙོག་ཏུ། དོན་དག་གི་ཐོག་ནས་འགན་ལྕི་རུ་ཕྱིན། གནག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། དེ་ལ་བློ་གཡེང་མི་འདུག

ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོས་ཁ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་བྱས་ནས་བསྡད། ལྷག་བསམ་རྐྱང་རྐྱང་གིས་རྒྱབ་འཁྱོགས་ནས་བསྡད་ན། དཀའ་རྙོག་ཡོང་ཉེན་ཡོད། དུས་ཚོད་གང་ལ་གང་འཚམས་སོང༌། བོད་ནང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཡག་པོ་ཆགས། འཕྲལ་སེལ་ལྟོ་གོས་ཐོག་དངངས་སྐྲག་མེད་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་ནས་མི་གང་འཚམས་ཕོན་ཆེན་པོ་བོད་ལ་ལོག་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོང་གི་རེད། རྩ་བའི་དོན་དག་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མི་གཅིག་བོད་ལ་ལོག་པ་ཡིན་ན་ཏན་ཏན་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲོ་གི་རེད། ངས་མིའི་ལུང་པར་བསྡད་པའི་རྗེས་ལ་ཞེ་དྲག་གི་ཐལ་ཆ་གང་ཡོང་བ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་བོད་མི་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ལོག་པ་ཡིན་ན། ཕྲན་བུ་མ་བདེ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད།

དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་མིའི་ལུང་པར་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ལ་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་འདུག སྔོན་མ་ནས་ངས་རྟག་པར་ཤོད་བཞིན་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་འདི་དག་ཐད་ཀར་རང་བཙན་སྒྲུབ་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅིག་མ་རེད་དེ། དོན་ལ་དེ་དག་ཚང་མ་རང་བཙན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སྔོན་མ་ནས་བཤད་ཡོད། ད་ཆ་གནས་ཚུལ་དེ་མངོན་གསལ་དོད་དུ་དང༌། ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད།

བར་ལམ་གཞིས་ཆགས་ཁག་དང༌། མཉམ་སྦྲེལ་ཁག་དེ་ཚོའི་གྲས་དཀའ་ངལ་ནང་སླེབས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོར་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སྨན་བཅོས་འདྲ་མ་གཏོགས་རྩ་བའི་དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་རྙེད་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ཚོར་ག་རེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དམ།

དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་མ་ལོངས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་རེད། དེའི་སྐོར་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཞུ་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཚད་ལྡང་གིས་མི་འདུག་ཅེས་སྐད་རྟག་པར་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ཐོག་ལ་ང་ཚོ་རང་གིས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཚོད་ཅིག་དང༌། སྒྲུབ་ནུས་པ་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དམ། གང་ལྟར་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་བོད་པའི་ཞེན་ཁོག་སླེབས་པ་ཞིག་དང༌། བོད་ཀྱི་ལར་རྒྱ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཟིན་པ་འདིའི་ཐད་ལ་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་བའི་སྐད་ཡིག་བསྒྱུར་དགོས་པ་མ་རེད། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་བསྒྱུར་དགོས་པ་མ་རེད། སློབ་དེབ་གསར་པ་བརྩམས་དགོས་པ་མ་རེད། རང་བཞིན་གྱི་དགེ་རྒན་ཚོ་དང༌། ལས་བྱེད་པ། གང་ལྟར་སློབ་གྲྭའི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་བོད་རིགས་ཚོའི་ཐོག་ནས་འགན་ཁུར་རྐང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

གནད་དོན་འདིའི་ཐད་ལ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ལེ་ལན་བོད་རིགས་ཚོའི་ཐོག་ལ་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ཕན་ལ་མ་གཞི་ང་ཚོའི་གཏན་འཇགས་སློབ་གྲྭའི་ནང་གི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་བོད་ཡིག་ཤེས་ཚད་དྲག་པ་དང༌། སེམས་ཤུགས་ཕྲན་བུ་ཆེ་བ། སྤྱིར་བཏང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁྱུ་འདྲེས་ཆེ་བ་འདྲ་ཕལ་ཆེར་ཡོང་གི་མེད་དམ། ཡིན་ནའང་གཞོན་སྐྱེས་འགའ་ཤས་ཅི་ཡིན་འདི་ཡིན་མེད་པར་བར་སྲིད་ལ་འཁྱམས་བསྡད་པ་འདྲ་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མ་གཞི་ཆུང་ཙག་རེད་དེ། ཁ་སང་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་ནང་རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་ཟེར་བའི་སྒོ་བྱང་ཅན་ཞིག་འདུག དེའི་ནང་གི་ལས་བྱེད་པ་བོད་པ་ཤ་སྟག་རེད།

དེའི་ནང་ལ་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་འདུག དེ་ལ་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་འདིའི་མིང་ལ་རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་ཟེར་དགོས་ཨེ་ཡོད། བོད་པའི་ཟ་ཁང་ལབ་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད་དམ། ལྟོ་ཆས་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ལྟོ་ཆས་དང༌། བོད་པའི་ལྟོ་ཆས་ཞེས་བཤད་དགོས་དོན་མི་འདུག བོད་པའི་ལྟོ་ཆས་ལབ་བཞག་ན་ཁྱད་པར་ཨེ་ཡོད་ཅེས་ལབ་པ་ཡིན། རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་གི་མིང་བཏགས། ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བོད་པ་ཤ་སྟག་བྱས་པ་དེ་ཆེད་མངགས་སྡུག་ཅག་བྱས་པ་ཡིན་རྒྱུ་མ་རེད་དེ། དོ་སྣང་ཆུང་དྲག་པ་ལྟ་བུས་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག

དེ་བཞིན་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭ་ཐོན་པ་འགའ་ཤས་ནས་ཁ་བསླུ་རྒྱག་པ་དང༌། རྐུ་མ་བརྐུས་པའི་ལབ་གླེང་རེ་ཟུང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པའི་ཐོག་ལ་ཆ་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ག་རེ་བྱས་བསྡད་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། སྔོན་མ་ནས་ཕྱིན་ཆད་སློབ་གྲྭ་ཐོན་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་ལས་ཀ་སྤྲོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་སྐོར་ལ་འཆར་གཞི་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སྔ་རྗེས་རིམ་པ་མང་པོར་སྐད་ཆ་བྱུང༌། ང་དེ་དུས་ནས་བསམ་བློ་དེ་ག་ཡིན་ལ། ཡིད་ཆེས་དེ་ག་བྱས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ལམ་སྟོན་བྱ་ཡུལ་ནི་གཞིས་ཆགས་འདི་རྣམས་ཡིན། ད་ལྟ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཞིང་པ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད་དེ། མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་འདི་དག་གི་ནང་ལ་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ཞིང་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མི་གྲངས་འཕེལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ས་ཆ་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་རེད་ལ། གཅིག་ནས་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ཞིང་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་དུས་ལག་པས་ས་ལས་བྱེད་རྒྱུ་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས་ཏན་ཏན་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། ཞིང་ལས་འཕྲུལ་འཁོར་ཅན་ལ་བསྒྱུར་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་སྔོན་མ་ནས་བཤད་ཡོད།

ཤོད་རྒྱུ་བཤད་ཡོད། སྔ་མ་ནས་ངའི་བསམ་བློ་དེ་རེད། སློབ་གྲྭའི་ནང་ནས་ཐོན་པའི་ཕྲུ་གུ་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། གང་ལྟར་ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་འདི་རྣམས་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་རྒྱུན་བསྐྱངས་ནས་རྗེས་ཟིན་མཁན་ཞིག་དགོས་དུས་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ནང་ལ་མ་འོངས་པར་སྡོད་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་སློབ་གྲྭ་ཐོན་བཞག་པའམ། སློབ་སྦྱོང་ཡོད་པའི་མི་ཤ་སྟག་ཡོང་དགོས། སློབ་གྲྭ་ཐོན་པའི་མི་གཅིག་ཡིན་ན་ཞིང་ལས་བྱས་ནས་བསྡད་མ་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད། ད་ལྟ་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཡར་རྒྱས་དེ་ཙམ་མ་ཕྱིན་པ་ཡིན་སྟབས་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་འགྲོ་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བཏང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་ནས་ཞིང་པ་བྱས་ཏེ་སྡོད་མཁན་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། མེད་པ་མ་རེད།

ང་རང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་འདི་རྣམས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་བསྟི་གནས་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད། བསྟི་གནས་དེ་དག་ནང་གི་རྩ་བའི་མི་ཐོག་ཁོ་ཤེས་ཡོན་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་སྐབས་ལ་ཞིང་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ཞིང་པ་ཞིག་ཆགས་དགོས་ཀྱི་རེད། ཡིན་ན་ཡང་བར་ལམ་ག་རེའི་ཐོག་ནས་མ་འགྲིགས་པ་ཡིན་ནམ། དམིགས་ཡུལ་ལ་ཏག་ཏག་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག

རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང་ད་ལྟ་གཞི་རྩ་ཡོད་བསྡད་པ་འདི་དག་སྡུག་ཏུ་མི་འགྲོ་བ་དང༌། ད་དུང་ཤུགས་ཆེ་རུ་དང༌། ཚགས་ཚུད་དུ་འགྲོ་བར་ཤུགས་ཏན་ཏན་བསྐྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག བྱས་ཙང་དེ་རིང་ཁྱེད་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་འབོད་སྐུལ་ཞིག་བྱས་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། དེ་དོན་ཚན་གཅིག་ཡིན།

དོན་ཚན་གཉིས་པར། ༡༩༧༩ ལོ་ནས་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་གཞུང་དང༌། ང་ཚོའི་དབར་འབྲེལ་བ་མཐུད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ལ་འབྲེལ་བ་མཐུད་ནས་ང་ཚོའི་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡོང་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་དང་པོ་ནས་བརྩིས་བརྒྱབ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱས། གོ་སྐབས་ཤིག་ཟིན་ཏེ་ཁེ་གང་ལོན་ཞིག་བྱས་ན་བསམས་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་རྒྱ་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་ཕྱོགས་ཁ་ཤས་ནས་ཏན་ཏན་མ་འགྲིགས་པའི་སྐྱོན་འདྲ་ལྷག་ཡོད་སྲིད་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་ཁེ་གྱོང་བརྩིས་པ་ཡིན་ན། ཕལ་ཆེར་ང་ཚོར་ཁེ་མ་གཏོགས་གྱོང་རང་རག་ཨེ་ཡོད་བསམ་པ་ཡིན།

ད་དུང་རིང་མིན་པེ་ཅིན་ལ་མི་ཁ་ཤས་འགྲོ་ཐུབ་ན་བསམ་ཡོད། ལམ་སང་གྲུབ་འབྲས་ཡོང་རྒྱུ་མ་རེད་དེ། རྒྱ་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་འབྲེལ་བའི་སྒོ་མོ་མ་བརྒྱབ་པར་གཏུགས་ཙམ་གཏུགས་ཙམ་བྱས་ན་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་རེད།

ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་བོད་རང་བཙན་ཟེར་བ་དེ་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འདི་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་དེ་ལམ་སང་འགྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། འགྲུབ་ལ་མ་འགྲུབ་པའི་སྐད་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་ཙམ་ཞིག་རེད། རྩ་བ་བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བའི་གོ་དོན་ནང་ལ་རང་དབང་ཟེར་བ་དེ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། རང་དབང་མེད་ན་བདེ་སྐྱིད་མི་ཡོང་བ་ཕལ་ཆེར་གོ་བ་ལེན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ད་ལྟ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ད་འགྲུབ་ཚོད་ཅིག་ལ། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་ཡར་རྒྱས་འཆར་གཞི་ལྡན་པ་སྤུས་དག་པོ་ཅིག་གཏོང་བཅུག་ན། བཟོ་གྲྭ་དང༌། འཛུགས་སྐྲུན་དེ་ཚོའི་གྲས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན། ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ལྷག་ས་བོད་ནང་ལ་ལྷག་སྡོད་ཀྱི་རེད། དེ་ཚོ་རྒྱ་ནག་ལ་དབོར་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད།

ད་བློ་གཡེང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་

ཟེར་བ་འདི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ནང་ནས་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་ཡོད་སའི་ས་ཆ་ཞིག་ལ་འབུར་དོད་བྱས་ནས་མིང་བཏགས་པ་རེད་མ་གཏོགས། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འདི་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཁྱབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་གི་ཡོད་ཅེས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བཤད། འཛམ་བུ་གླིང་གི་མཐོང་ཚུལ་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་ལྟ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྟན། དེ་འདྲའི་མུ་ནས་རྩ་བ་བོད་རིགས་ཀྱི་ས་སྡེ་བསྙོན་མེད་ཡིན་པ་ལ། ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ལ་བཅུགས་པའི་ཨ་མདོ་དང༌། ཁམས་ཁུལ་ས་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་ས་ཡ་བཞི་ཙམ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

གང་ལྟར་བོད་མི་ས་ཡ་བཞི་སྡོད་སའི་ས་ཁུལ་འདི་ཚོའི་ནང་ལ་རིམ་པས་རིམ་པས་མངོན་གསལ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ནམ་ཞིག་དེ་རིང་ཁ་སང་གི་ནང་སོག་གི་གནས་སྟངས་ལྟར་བོད་རིགས་ལས་རྒྱ་རིགས་མང་བ་བཟོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་མེད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཟ་གི་འདུག བློ་གཡེང་ཕྲན་བུ་འདུག དེར་བརྟེན་དེའི་སྐོར་ལ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བྱེད་ཐབས་འདྲ་པོ་ག་རེ་འདུག་གམ། ང་ཚོས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། ས་ཡ་གཉིས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

བོད་མི་ས་ཡ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཨང་ཀི་དང་པོ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་ད་དུང་བོད་མི་ས་ཡ་བཞི་ལྷག་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་ལ་བོད་མི་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། ས་ཡ་བཞི་ཙམ་ད་དུང་ལྷག་བསྡད་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། གང་ལྟར་མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་རྒྱ་མི་རིགས་ག་ལེ་ག་ལེར་ཤོག་བུར་སྣུམ་ཐིག་ལྟ་བུར་སླེབས་སྡོད་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ།

དཔེར་ན། ང་རང་སྐྱེ་སའི་ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། དེ་སྔ་ནས་ཁ་ཆེ་མང་པོ་སླེབས་ཡོད། སྐད་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱ་སྐད་ཁྱད་མཚར་ཞིག་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་ཕལ་ཆེར་མི་ཐོག་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་གོང་ལ་བྱུང་བ་ཡིན་པ་འདྲ། ད་དུང་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཤུགས་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད་པ་རེད།

དེ་ཚོའི་སྐོར་ལ་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མེད་པར་ལུང་པ་སོ་སོའི་ནང་གི་མི་ཚོ་ལྐུག་དྲག གླེན་དྲག གནས་ཚུལ་གཞན་གང་ཡང་མ་ཤེས། གལ་སྲིད་ཤེས་པ་ཡིན་ནའང་མཛུབ་མོས་གནམ་མ་ཕིག་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཁ་སང་ཨ་མདོ་པ་ཞིག་ཐུག་བྱུང༌། ཁོ་ཅོ་ནེར་ཕྱིན་འདུག ཁ་སང་ལྷ་སར་མི་མང་པོ་འཇུ་བཟུང་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཁོ་ཅོ་ནེར་ཡོད་ཟེར། མ་གའི་མི་འཇུ་སྟངས་དང༌། གསོད་སྟངས་ལྷ་སར་བྱས་པ་དང་ཁྱོན་ནས་འདྲ་གི་མི་འདུག་ཟེར། ཤིན་ཏུ་ཛ་དྲག་པོ་དང༌། གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོས་མནན་གཅིག་མར་མནན་གྱི་འདུག་ཟེར། དེ་འདྲ་བཤད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་སུ་བསྡད་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ལ་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཞིག་རག་གི་མེད་དམ་བསམ་པའི་བློ་དོགས་འདུག

ཁ་སང་དབྱིན་ཡུལ་དུ་སྐད་ཆ་ཞིག་གོ་སོང༌། བདེན་པ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས། དེ་སྔོན་ཧུའུ་ཡའོ་པང་མཚོ་སྔོན་ཁུལ་དུ་སླེབས་པ་ཟེར་བའི་སྐབས་ལ། བོད་ཀྱི་མཚོ་སྔོན་ས་ཁུལ་ལ་གཏེར་ཁ་འབོར་ཆེན་པོ། འབལ་པོ་མཐོང་ནས་ཧ་ལས་པ་རེད་ཟེར། དཔེར་ན། རྡོ་སོལ་ནི་ས་ཆ་གཏིང་རིང་བྲུ་མ་དགོས་པར། ཨིན་ཅི་རེ་ཟུང་དྲུས་ན་ལམ་སང་ཐོན་ཡོང་བ་དེ་འདྲའི་རྡོ་སོལ་ལེན་ཆོག་ཤིན་ཏུ་འབོར་ཆེན་ཡོད་པ་ཤེས་པ་རེད། དེ་དང་དེས་མཚོན་པའི་གཏེར་ཁ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་ཧུའུ་ཡའོ་པང་གིས་ཤེས་ནས་འདི་འདྲ་པོའི་ས་གཏེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་བེད་སྤྱོད་མ་བྱས་ན་གཏན་ནས་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་ཁོང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག གང་ལྟར་མཚོ་སྔོན་ཁུལ་དུ་བཟོ་གྲྭ་ཆེན་པོ་དེ་གྲས་འཛུགས་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཏིང༌། བཟོ་གྲྭ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བཟོ་གྲྭ་དང་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་འཛུགས་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་གོ་རྒྱུ་འདུག གང་ལྟར་བོད་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་བསྙོན་མེད་ཡིན་པའི་ནང་ནས་བྱུང་བའི་ཐོན་བསྐྱེད་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་གཅིག་དང༌། བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་ནས་རྒྱ་མི་མང་པོ་ཞིག་ཡར་ཡོང༌། རྒྱ་མི་ཡར་ཡོང་མཁན་ཁོ་ཚོའི་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་ནང་མི་ཚོ་དང༌། གཞན་དག་གཅིག་ལ་གཉིས་བརྟེན་གྱིས་རྒྱ་མི་མང་པོ་བོད་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ལ་ཕྱི་ལོགས་ནས་སྐད་རྒྱག་མཁན་མེད་པ་དང༌། ནང་ལོགས་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མེད་པ་ཆགས་ཡོང་དུས། རིམ་པས་རིམ་པས་ས་ཁུལ་འདི་ཚོའི་ནང་ལ་རྒྱ་མི་མང་བ་ཆགས་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་མཐོང་གི་འདུག གནས་ཚུལ་དེ་ཨ་མདོའི་ནང་ཤུགས་ཆེ་བ་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་སྒྲིལ་དགོས་ལུགས་བཤད་མཁན་ཁག་གཅིག་ཡོང་གི་འདུག ཡང་རིགས་གཅིག་གིས་ད་ལྟ་ཤི་ཙང་ཟེར་བ་དེ། བོད་ནུབ་ཟེར་བ་ལྟ་བུར་བརྩིས་ཏེ། གང་ལྟར་ཤི་ཙང་ཟེར་བའི་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ཏུང་ཙང་ཙི་ཀྲུ་ཆུས་ཞེས་བོད་ཤར་ཕྱོགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཅིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་དེ་འདྲའི་བསམ་ཚུལ་བཤད་མཁན་ཡང་བོད་ནང་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད།

དེ་ལ་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ནས་ལན་རྒྱག་རྒྱུར། མི་རིགས་གཅིག་ལ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཅིག་མ་གཏོགས་གཉིས་ཡོང་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། གཅིག་པུ་དེ་ནི་སྒྲུབ་ཚར་བ་རེད་ཅེས་གནས་ཚུལ་ཐོས་རྒྱུ་འདུག བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནང་ལོགས་ནས་ཁོ་རང་ཚོར་བསམ་འཆར་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ང་ཚོ་ཕྱི་ལོགས་ནས་ཀྱང་དེ་དང་བསྟུན་པའི་ཐབས་ཤེས་འདྲ་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ག་རེ་ག་རེ་ཡོད་དམ། འཕྲལ་སེལ་བོད་རྒྱ་མིར་དབང་ནས་བསྡད་པ་འདིའི་མུ་ལ་ང་ཚོས་ཐབས་མཁས་པོའི་སྒོ་ནས་རིག་པ་གསར་པ་དང༌། གསང་ལམ་ཡག་པོ་ཞིག་འཚོལ་ཐབས་ག་རེ་ཡོད་དམ།

ད་ལྟ་ང་ཚོས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཤིག་གི་བསམ་ཚུལ་ཙམ་ལས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་བྲལ་འགྲོ་གི་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་ལ་ཕར་ཧམ་ པ་ཆེ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན་ན། ཁ་བྲལ་མི་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་སམ། སྲིད་བྱུས་ཡག་ཤོས་ནི། བོད་པ་འདོད་པ་ཁེངས་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་རེད། བོད་པ་འདོད་པ་ཁེངས་པ་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཡག་ཤོས་དེ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་རང་སྐྱོང་གཅིག་བཟོས་པ་ཡིན་ན་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གོམས་གཤིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་གང་ཅིའི་ཐོག་ལ་སྟབས་བདེ་རུ་འགྲོ་བ་དང༌། འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། སྔ་འཕྲོས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བའི་རིག་པ་འདྲ་པོ་ག་རེ་གཏོང་རྒྱུ་འདུག འདི་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མེད་དམ་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག

གང་ལྟར་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྟངས་འདི་ལྟར་རེད། རྩ་བའི་གནས་ཚུལ་ནི་རྒྱ་ནག་ཁོ་རང་ཚོ་ལ་ཡང་རྟག་པ་བརྟན་པོ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཏན་ཏན་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་ནང་གི་མི་ཚོ་ནི་སེམས་ཤུགས་ཧ་ལས་པ་ཡོད། ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོ་ཡང་སྡུག་པར་དཔགས་པས་སེམས་ཤུགས་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་གྱི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ན།

སྔོན་མ་ ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠། ༡༩༦༡། ༡༩༦༢ དེ་ཚོའི་སྐབས་ལ་ཡིན་ན་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དེ་ཚོ་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་དམར་པོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་འཁྱེར། ལྟ་བ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཞོར་དུ་བོད་པར་དོ་སྣང་བྱས་པ་མ་གཏོགས། བོད་པར་ཤ་ཚ་ནས་ཡོང་བསྡད་པ་ཞིག་མ་རེད།

ཡང་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་རིགས་གཅིག་ནི་རང་ཡུལ་ནས་གྱར་བའི་བཙན་བྱོལ་བ་ལ་ཛ་དྲག་གི་ཐོག་ནས་རོགས་རམ་བལྟ་རྟོགས་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོའི་ཁོངས་ནས་དོ་སྣང་བྱས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་ཆ་ལོ་ ༢༥ ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་བོད་པར་གཞི་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་རིགས་གསར་པ་གཅིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་གྲས་ནས་ལོ་དེ་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རིང་ལ་བོད་པ་ཟེར་བ་འདིའི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོང་དུས། བོད་པ་ཟེར་བ་འདིའི་གཤིས་ཀ འཇོན་ཐང་གནས་སྟངས་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་རང་ཤ་ཚ་འོས་པ་ཞིག་དང༌། སྙིང་ཉེ་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བོད་མིར་དོ་སྣང་གསར་དུ་བྱེད་མཁན་གྱི་རིགས་གཅིག་དང༌། ཡང་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་གྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་རིགས་གཅིག་བཅས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། འདི་ཚོ་ནི་དམར་པོ་ལ་ངོ་རྒོལ་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བོད་པར་དོ་སྣང་བྱས་པ་མིན་པ་དང༌། ཡང་བཙན་བྱོལ་བ་གསར་པ་ཞིག་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར། རྒྱུ་མཚན་དངོས་གནས་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བོད་པར་དོ་སྣང་གསར་དུ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་དུས། འདི་ཚོ་ནི་ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་ངོ་རིས་བརྟན་པོ་ཞིག་དང༌། གྲོགས་པོ་སྤུས་དག་ཅིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

འདི་ལྟར་བསམ་དུས། དེ་རིང་ཁ་སང་བོད་པའི་ཐོག་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་ནང་མཐོང་ཚུལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བསྡད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་ཆུང་ཙག་ཅིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བྲག་ཅ་འཁོར་བ་ལས་སླ་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། བོད་ནང་གི་ལས་ཀ་ཆུང་ཙག་ཡིན་ན་ཡང་དོ་ནན་གཟབ་གཟབ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། ཧོལ་རྒྱུགས་བྱས་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བཤད་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་མུ་མཐུད་དེ་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། རེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་བསྡད་པ་ཞིག་རེད།

དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕལ་ཆེར་ ༡༩༧༩ ནམ་ ༡༩༨༠ ལོ་ཙམ་ཡིན་པ་ཡོད། ཉི་ཧོང་ལ་སླེབས་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་ཉི་ཧོང་དུ་སྡོད་མཁན་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཚགས་པར་རྒྱག་མཁན་གྱི་མི་གཅིག་ཐུག་བྱུང༌། ཁོ་ན་ནིང་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོང་མཁན་དེ་རེད། ཁོ་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ཉི་ཧོང་ལ་ཨེ་ཤ་ཡའི་མཐོ་སློབ་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་པདྨ་རྒྱལ་པོ་དང་སློབ་གྲྭ་གཅིག་པ་ཆགས་ནས་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་ཡོད་མཁན་ཞིག་རེད།

དེ་དུས་མི་དེས་བྱུང་ན་ཁོ་ཚགས་པར་རྒྱག་མཁན་གྱི་མིང་ཐོག་ནས་མཇལ་འཕྲད་ཅིག་དགོས་ཡོད་ཟེར་བྱུང༌། དེ་ཡོང་གི་མ་རེད་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་རྗེས་མི་དེས་ངུ་གྲབས་བྱས་ནས་ང་རང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་དགའ་པོ་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་མཇལ་ཁ་ཁྱུག་ཙམ་ཞིག་བྱུང་ན་གསར་འགྱུར་སྐོར་གྱི་མཇལ་ཁ་དགོས་པ་མི་འདུག་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་པར་འགྲིགས་ཀྱི་རེད་ཅེས་ཁོ་ཐུག་པ་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང་ཁོ་ངོ་ཤེས་ཆགས་པ་རེད།

ཁོ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་བོད་རང་བཙན་ཐོག་ལ་སེམས་ཤུགས་ཡོད་མཁན། བོད་པ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་མཁན། ང་རང་སྒེར་ལའང་དགའ་པོ་དང༌། དད་པ་བྱེད་མཁན་མི་ཁྱད་མཚར་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་འདུག ཁོ་རང་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཚགས་པར་ཞིག་གི་གསར་འགོད་པ་དང་སྡོད་ས་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་སར་བསྡད། ཉི་ཧོང་གི་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་བོད་པར་དགའ་པོ་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དུས་མུ་མཐུད་འབྲེལ་བ་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་ངས་པདྨ་རྒྱལ་པོར་མངགས་ཆ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན།

ངའི་བསམ་བློ་གསར་པ་འདྲ་ཞིག་ལ། ང་ཚོས་ད་བར་དུ་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་ལ་སྔོན་མ་ནས་ང་ཚོས་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་རེད། འབྲེལ་བ་དེ་ཡག་པོ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་དུས། དེ་ནས་འབྲེལ་བ་དེ་བཅད་པ་རེད། ང་ཚོ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁོངས་ནས་འབྲེལ་བ་བཅད་པའི་མཚམས་ལ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་མི་མང་ཁྲོད་ནས་ཡིན་ནའང་འབྲེལ་བ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཆད་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་སྐབས་དེར་ཐུབ་བསྟན་ཡོད་པཱ་ (འཇུ་ཆེན་ཐུབ་རྣམ་རྒྱལ) ང་ཚོ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་གནས་ཚུལ་གང་ལ་གང་འཚམས་འཁོད་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཡིག་ཆ་ཞིག་དོ་གལ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བཟོས་པ་ཡིན་པཱ། ཁྱེད་རང་ཚོས་དྲན་གྱི་ཡོད་མེད་གང་ཤེས།

དེ་དུས་སྐད་ཆ་བྱུང༌། བོད་གཞུང་གིས་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བཅད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པའི་ཉི་མ་འདི་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་ཁྲོད་ནས་ཀྱང་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་མཁན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཆད་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ན། ཐའེ་ཝན་གྱི་ངོས་ནས་བོད་པར་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་ང་ཚོ་བོད་གཞུང་ངོས་ལ་འབྲེལ་བ་མི་བྱེད་ཀ་མེད་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་ང་ཚོས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད།

རང་རེ་བོད་རིགས་ནང་ནས་བོད་གཞུང་གི་བཀའ་བརྩི་ཁྲིམས་ཁུར་ཚུལ་མཐུན་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཉན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། སྤྱོད་པ་སློག་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ནས་ལྐོག་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་རྒྱུགས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཐའེ་ཝན་ནས་ཀྱང་དངུལ་འདྲ་བཏང་དེ་འདྲ་བྱས་ཡོང་དུས་ང་ཚོ་བོད་པའི་ནང་ལོགས་ལ་རྙོག་གྲ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་མུ་མཐུད་ནས་ལྷག་བསྡད་པ་རེད། ང་ཚོས་ཐའེ་ཝན་དང་ཕྱི་མཚམས་ནང་མཚམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཅད་པའི་སྐབས་ལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བོད་རང་བཙན་དང༌། བོད་རང་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཤུགས་ཡོད་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཚོ་ཐའེ་ཝན་ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཐའེ་ཝན་ནས་ཚུར་མི་གཅིག་ཡོང་བ་ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཤུགས་ཡོད་མཁན་དང་སེམས་ཁུར་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་ཚོ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

བོད་རིགས་ནང་གི་མི་སྡུག་རུལ་ཐེབས་ཆག་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་ཐའེ་ཝན་ལ་ཕར་ཡང་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་བཞིན་ཐའེ་ཝན་ནས་ཚུར་མི་གཅིག་ཡོང་བ་ཡིན་ན་ཡང་བལ་ཡུལ་ནང་སོགས་སུ་མི་དེ་ཚོར་འབྲེལ་བ་བྱས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་འབྲེལ་བ་རྩ་བ་ནས་ཀྱང་བཀག་འགོག་མ་ཐུབ་པར་འབྲེལ་བ་བྱེད་མཁན་བོད་པའི་ནང་གི་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་གྱི་བཟོ་འདྲ་པོ་དང༌། རྒྱ་མིའི་རྐུབ་ལ་ལྕེས་མ་ལྡག་ཙམ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཁོ་རང་ཚོ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཡིན་དུས། གནས་སྟངས་འདི་ཡག་པོ་རང་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་འདྲ་ཡོད་དམ་མེད་དམ་བསམ་སྟེ་བརྟག་དཔྱད་གང་འཚམས་བྱས་པ་རེད།

ཐའེ་ཝན་གྱི་ངོས་ནས་ང་ཚོར་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་ཤུགས་ཆེན་པོ་མེད་དམ་བསམ་པ་ཞིག་འདུག དེའི་རྗེས་ལ་ན་ནིང་ཚགས་པར་རྒྱག་མཁན་ཁོ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་ན་ཡག་པོ་འདུག དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མཐོང་ན་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་བཤད་དེ་ན་ནིང་ཁོ་འདིར་ཡོང༌། ང་ཚོ་ཐུག ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་སྒར་ཁ་ཤས་ལ་བལྟ་སྐོར་བྱས། གནས་ཚུལ་རྣམས་ཁོ་ཚོས་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཚགས་པར་ནང་ཞིབ་ཕྲ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད། དོན་དག་ལ་བོད་པའི་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་སྔོན་མ་ཁུག་ཁུག་ཀྱོག་ཀྱོག་ནས་བཤད་བསྡད་པའི་གནས་སྟངས་དེ་དང་མི་འདྲ་བར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲས་རྐྱེན་པས་ཐའེ་ཝན་གྱི་མི་མང་ཚོའི་ནང་བོད་པའི་ཐོག་ལ་གཞི་ནས་དོ་སྣང་གསར་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཤེས་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་འདུག དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་བོད་པ་ལ་ལྟ་སྟངས་ཕྲན་བུ་འགྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་འདུག ཐའེ་ཝན་གྱི་གཞུང་གི་ནང་ལ་ད་ལྟ་བར་དུ་བོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འབྲེལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མདོག་མདོག་བྱེད་མཁན་དང༌། འབྲེལ་བའི་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཐོན་ཡོད་མདོག་མདོག་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དེ་ཚོ་གོ་མ་ཆོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོར་ཐོན་ཏེ་མི་བརྗེ་འཐེན་བྱུང་བའི་བཟོ་འདུག

བར་ལམ་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བལྟས་ཡོང་དུས། བལ་ཡུལ་ནང་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་ཐའེ་ཝན་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་དུ་སྐད་ཆ་འདྲ་མི་འདྲ་བཤད་བསྡད་མཁན་དེ་ཚོ་དང༌། བོད་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་དེ་རིང་ཁ་སང་ཐའེ་ཝན་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་ཟེར་བ་དང༌། བྱ་སྤྱོད་དེ་འདྲ་བྱས་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད་ཟེར་བའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག ཐའེ་ཝན་གྱི་ཚགས་པར་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་ཐོན་སྟངས་དེ་དང༌། དེ་ཐོན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐའེ་ཝན་ནང་གི་མི་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལ་ཕྲན་བུ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་བ། འདི་ནས་ཚུར་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ལ་འདྲ་མི་འདྲ་བྱས་སྡོད་མཁན་ཚོའི་ནང་ལ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་འཁེལ་གྱི་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། སྐད་ཆ་གསར་པ་ཞིག་བཤད་རྒྱུར། བོད་རིགས་ནང་ཁུངས་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང༌། བོད་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་བྱས་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ལྷགས་ཡོང་དུས། ཕྲན་བུའི་བཟོ་ལྟ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་གི་འདུག རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་མུ་ལ། ང་ལ་བསམ་བློ་གསར་པ་གཅིག་བྱུང་སོང༌། གསར་པ་ག་རེ་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ན། ང་ཚོས་འདོད་རུང་མ་འདོད་རུང་རྒྱ་མི་འདི་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ང་ཚོར་བརྡབ་གསིག་གཏོང་མཁན་ཡང་རྒྱ་མི་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས་པ་གཅིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་མི་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་ལ་བྱེད་སྟངས་གཉིས་རེད། ཡང་ན་མེ་མདའ་འཁྱེར་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་རེད། དེ་མིན་སྤྱིར་བཏང་བཤད་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོར་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཆེ་ཤོས་དེ་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། ང་ཚོའི་བདེན་པ་དེ་རེད། བདེན་པ་ཏན་ཏན་རེད། ང་ཚོས་བདེན་པའི་ལག་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ས་དེ་མི་དང་མི་ཐུག་འཕྲད་བྱས། སྐད་ཆ་བཤད། སྐད་ཆའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་བདེན་པའི་ལག་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། བདེན་པའི་ལག་ཆ་དེ་ཕྱོགས་གཞན་དག་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ས་ཡོད་པ་མ་རེད།

གསར་འགྱུར་འགོད་པའམ། དྲིལ་བསྒྲགས་གཏམ་བཤད་བྱས་པའམ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ཚིག་གི་ལམ་བརྒྱུད་ནས་བདེན་པའི་ནུས་པ་འདོན་དགོས། ཚིག་བེད་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཐུག་འཕྲད་དགོས་ཀྱི་རེད། སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་ཀྱི་རེད། ང་ཚོའི་དགྲ་རེད་ཅེས་གདོང་མ་བསྟན་པར་རྒྱབ་གཏད་ནས་བསྡད་ན། སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་གི་མ་རེད།

ད་བདེན་པའི་ཐོག་ནས་དག་འབུད་བྱེད་ཐབས་གཅིག་རང་ཡོད་པ་དེ་མི་དང་མི་ཐུག་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ། ང་ཚོ་ཕྱི་མཚམས་ནང་མཚམས་བཅད་ནས་བསྡད་དུས་ང་ཚོར་གྱོང་གུན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་གི་འདུག གཉིས་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་བོད་ཟེར་བ་འདི་ལ་རྩོད་རྙོག་དང་གླེང་གཞི་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བཀྲུ་ཕྱིས་མ་དག་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཆ་ཤས་ཡིན་བསམ་ནས་ཁོ་རང་ཚོ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། མང་པོ་ཞིག་ནི་ཏན་ཏན་བསམ་བློ་ཀྱོག་ཀྱོག་གཏོང་གི་ཡོད་ཀྱི་རེད། རིགས་མང་པོ་ཞིག་ནི། རང་གིས་དངོས་དོན་ལ་རྟོག་དཔྱོད་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་སྣང་བ་དག་ནས་བོད་ཟེར་བ་འདི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་རེད་བསམ་ནས་སྡོད་མཁན་ཁག་གཅིག་ཡོང་གི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག

བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་དོན་གྱི་རྩོད་རྙོག་སྐོར་ལ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ལྟ་སྟངས་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ད་ལྟ་ཕན་དབྱིན་ཇིའི་ཡི་གེའི་ནང་ལ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཐོན་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། རྒྱ་ཡིག་གི་ནང་ལ་ད་ཕན་ང་ཚོ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ཆ་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སྐོར་ལ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ལྟ་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་དག་རྒྱ་ཡིག་གི་ནང་ལ་ཐོན་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དངོས་རྗེན་རྣམས་ག་ཚད་མང་མང་ཤེས་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་ནམ་བསམ་གྱི་འདུག

སྤྱིར་བཏང་གི་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་གཞིགས་ན། སོག་པོའི་སྐབས་དང༌། མན་ཇུའི་དུས་སྐབས་ལ། སྐབས་རེ་ཁོང་ཚོའི་དབང་ཤུགས་གང་ལ་གང་འཚམས་བོད་ནང་སླེབས་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་འདྲ་མིན་པར། བོད་རང་བཙན་བྱས་ནས་བསྡད་པའི་གནས་སྐབས་མང་པོ་བྱུང་བ་ཞིག་དང༌། ཉེ་བའི་ཆར་ལ་ཡིན་ན་ཡང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་ ༡༩༡༡ ལོ་ནས་བཟུང་ནང་དོན་རང་བཙན་གཙང་མ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ། དེ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དབང་ཤུགས་ལ་བརྟེན་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་བོད་ནང་གི་དབང་ཆ་ཚང་མ་སོ་སོ་བོད་མི་རང་གི་ལག་པར་ཟིན་ནས་བསྡད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རྒྱ་མིའི་ཀླད་པའི་ནང་ལ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཟེར་བ་འདི་རྩོད་པ་ཅན་དང༌། རྙོག་གྲ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག དཔེར་ན། ལྷ་སར་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་ནང་ལ་ཡང་བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སླེབས་བསྡད་པའི་རྒྱ་མིའི་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང་བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མིའི་ནང་ལ་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཟེར་བ་འདི་དཀའ་རྙོག་ཆེན་པོ་དང༌། རྩོད་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་རྒྱ་མི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཀླད་པའི་ནང་ལ་སླེབས་ཐུབ་ན་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་མེད་དམ་བསམ་པ་དྲན་ཡོང་གི་འདུག

དེ་འདྲའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་ལ་ང་ཚོར་གནོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག མ་རེད་དམ། དཔེར་ན། སྤྱིར་བཏང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན། ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བཤད་རྒྱུ་འདུག ཕུན་དབང་དབྱིན་ཡུལ་ནས་སུད་སི་བར་དུ་མེ་འཁོར་ནང་ལ་ཡོང་བའི་སྐབས་ཤིག་ལ་རྒྱ་མི་ཁ་ཤས་མེ་འཁོར་ནང་ལ་མཉམ་དུ་སླེབས་འདུག ཁོང་ཚོས་དགའ་པོའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན། དབྱིན་སྐད་འཁྱར་འཁྱོར་ཞིག་བརྒྱབ་སྟེ་ཁྱེད་རང་རྒྱ་ནག་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་འདུག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱིས་ང་རྒྱ་ནག་ནས་མིན། ང་བོད་པ་ཡིན་ཞེས་ལབ་འདུག བོད་པ་ཡིན་ལབ་མ་ཐག་ཁོ་གདོང་པ་དམར་པོ་ཆགས། གོང་དུ་རྒྱ་མི་ཡིན་ཤག་བྱས་ནས་འཁྲིས་དེར་བསྡད་ཚར་བ་རེད་དེ། རྒྱ་མི་མིན། བོད་པ་ཡིན་ཟེར་དུས། ཕར་ལམ་སང་གཡོལ་མ་ཤེས་པར། དཀའ་ལས་ཁག་པོ་བྱུང་སོང་ཟེར་གྱི་འདུག

དེས་ག་རེ་རྟགས་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། བོད་པ་ཟེར་དུས་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ཧ་ཅང་མ་བདེ་བ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་རེད། བོད་ཟེར་བ་འདི་དངོས་གནས་རང་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་མིན་པ་ཞིག་དང༌། ངས་ནམ་རྒྱུན་བཤད་མུས་རྒྱུ་མཚན་གནས་ལུུགས་གཞན་དག་གི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་གཉིས་མོས་རང་བྱས་ནས་ཆང་ས་ལྟ་བུ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད་མ་གཏོགས། དེ་མིན་རང་དགར་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཟེར་བ་ཁོའི་ཐོག་ནས་ཐག་བཅད་ཐུབ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་རྒྱ་མྀའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་གསལ་པོ་འཆར་ཐུབ་པ་བཟཽ་དགོས་ཀྱི་འདུག དེའི་དོན་ལ་ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

འདི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་སར་སླེབས་དུས། པེ་ཅིན་ལ་ང་ཚོས་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་ཡོད་པ་དང༌། སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཆ་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱ་མི་དཔོན་རིགས་ཁ་ཤས་ལ་བཤད་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། མང་ཚོགས་སར་ང་ཚཽའི་སྐད་ཆ་སླེབས་ཀྱི་མ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་གོ་སྐབས་ཡག་ཤོས་ཐའེ་ཝན་ཡིན་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་འདུག དེ་བཞིན་སིངྒ་སྤུར་དང༌། ཨ་མེ་རི་ཀ་དང༌། མ་ལ་ཤི་ཡ་སོགས་ལུང་པ་ག་ས་གང་དུ་རྒྱ་རིགས་སྡོད་མཁན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོར་ཡང་ང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་དབྱིན་ཇིའི་ཡི་གེའི་ནང་ལ་ཡཽད་བསྡད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་གང་མང་མང་ཞིག་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་ཏེ། ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་ག་ས་གང་དུུ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་འགྲེམས་སྤེལ་གྱིས་བོད་པའྀ་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡྀན་ན། ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་རྒྱ་ནག་ལ་འགྲོ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདྲ། འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་ལ་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཚོད་རེད།

དཔེར་ན། ངའི་ངོ་ཤེས་པ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་བུད་མེད་དགེ་སློང་མ་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་བར་ལམ་ཐའེ་ཝན་ལ་ཕྱིན། ཐའེ་ཝན་ནས་དགེ་སློང་མ་སྒྲུབ། དེ་ནས་རྒྱ་མིའི་དགེ་སློང་མ་གཉིས་དང་མཉམ་དུ་རྒྱ་ནག་དང༌། བོད་ནང་གནས་སྐོར་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཟེར། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་སླེབས་མི་འདུག སྐུ་འབུམ་ལ་སླེབས་འདུག རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ནང་པའི་དགོན་པ་མང་པོ་ཞིག་ཉམས་གསོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཉམས་གསོ་བྱེད་པའི་དངུལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་བརྒྱུད་ནས་ཕྲན་བུ་སྤྲད་འདུག་སྟེ། དེས་ལྡང་ངེས་གང་ཡང་མི་འདུག ཉམས་གསོ་བྱེད་པའི་དངུལ་མང་ཆེ་བ་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་དངུལ་འབོར་ཆེན་པཽ་འཁྱེར་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུུག

གང་ལྟར་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་ལུང་པ་དང༌། མི་རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཞེན་ཁོག་གིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཞིག་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོས་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་དེ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ག་ཚད་མང་མང་སླེབས་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ད་ཕན་ང་ཚོས་མགོ་སེའི་མི་རིགས་ནང་ལ་གྲོགས་པོ་སྒྲིག་པ་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། བོད་པ་ལ་དངོས་གནས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་མགོ་སེ་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ད་ལྟ་མིང་ཐོ་ཞིག་འདོན་དགོས་བྱུང་ན་ཡང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་བཏོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་མི་རིགས་ནང་ནས་ང་ཚོ་ལ་རྡོག་པོ་གཅིག་བཏོན་རྒྱུ་མི་འདུག ད་ལྟ་བར་དུ་ང་ཚོས་དེའི་ཐོག་ལ་འབད་བརྩོན་གང་ཡང་བྱས་ཡོད་པ་མ་རཻད། ད་ཆ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་དགོས་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། དེའི་ཆ་ནས་ཐའེ་ཝན་ལ་གནད་འགག་ཅིག་མཐོང་གི་འདུག

ད་རེས་ཉེ་ཆར་ང་ཉི་ཧོང་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་ཚགས་འགོད་པ་དེས་ལས་ཀ་བྱེད་སའི་རྩ་བའི་ཚགས་པར་ལས་ཁུངས་དེའི་འགོ་བྱེད་གཙོ་བོ་དེ་ཉི་ཧོང་དུ་ཡོང་སྟེ་ང་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པ་རེད། སྤྱྀར་བཏང་གི་གླེང་མོལ་འདྲ་དང༌། འཆར་ཅན་ལ་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན། འདས་པ་ནི་ཕྱིན་ཚར་བ་རེད། ད་གལ་ཆེ་ཤོས་མ་འོངས་པ་རེད། མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟ་ལ་རག་ལས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་རྒྱ་མི་དང་བོད་ཟེར་བ་འདི་འདོད་རུང་མ་འདོད་རུང་ང་ཚོ་ཁྱིམ་མཚེས་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དོན་དག་མེད་པར་ང་རང་ཚོ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཕྱོགས་བྱས། དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་བྱས། རྒྱག་རེས་དང༌། འཁྲུགས་པ་བརྒྱབ་བསྡད་ནས་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། ཕན་ཚུན་འཆམ་པོ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན།

དེ་ནས་བར་ལམ་གོ་མིང་ཏང་དང་ང་ཚོའི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་མྀ་ཡོང་བའི་རྒྱུུ་རྐྱེན་རགས་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན། མཐའ་མར་ཁོང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུུག ཁོང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ཤིག་རེད། སྤོ་བོ་སྤོ་བོ་ཞིག་འདུག ཁོང་འགྲོ་ཁར་ཁྱེད་རང་ལུང་པ་དྲན་གྱི་འདུག་གམ་ཞེས་དྲིས་པ་ཡིན། ཤིན་ཏུ་དྲན་གྱི་འདུག་ཟེར་ནས་ངུ་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་སྙིང་རྗེ་བྱུང༌། སྙིང་རྗེ་ང་ཚོ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་འདྲ་ཞིག་གཏོང་རྒྱུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མ་གཞི་ལུང་པ་རྩ་ཆེན་པོ་རེད་དེ། གཙོ་བོ་གཙོ་བོ་སོ་སོའི་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་བྱུང་ན་འདི་གལ་ཆེ་གི་རེད།

གཞན་ལ་ཕན་པ་ཞིག་དང༌། མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་འདི་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོར་བསམ་བློ་བཞག་ས་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོར་དེ་འདྲ་ནི་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་སྙིང་ཞིག་རྗེ་བྱུང༌། དེ་ནས་སྤོ་པོ་ལགས་ཀྱི་མཇིང་པ་དེ་འཇུས། གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། སེམས་ཁྲལ་མ་བྱེད་ཟེར་བ་ཡིན། སྤོ་བོ་ངུས་བྱུང༌། སྤོ་བོ་ལ་བུ་གཅིག་འདུག ཕོ་གསར་གྱོང་པོ་ཞིག་འདུག དང་པོ་ཨ་ཕས་ང་དང་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་སྐབས་ལ་བུ་དེས་ཨ་ཕའི་ཨམ་ཆོག་གི་འཁྲིས་དེར་ཤབ་ཤུབ་མང་པོ་ཞིག་བཤད་སོང༌། ཨ་ཕར་གཟུངས་བཞུགས་ཞེ་དྲག་ཕུལ་སོང༌།

རྗེས་སུ་ཨ་ཕར་དངོས་གནས་རང་མིའི་ཚོར་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་སླེབས་ནས་མིག་ཆུ་བཏང་བ་ཡིན་དུས། བུ་ཁོ་རང་ཡང་མིག་ཞག་འཁོར་སོང༌། བྱས་ཙང་ནམ་རྒྱུན་ནས་ངའི་བསམ་ཚུལ་ལ། ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་ལྟར་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ང་ཚོ་མི་དང་མིའི་བར་གྱི་བརྩེ་བ་དང༌། མི་དང་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་མིའི་འདུ་ཤེས་དང་བརྩེ་ཞེན་ཞིག་སླེབས་པ་ཡིན་ན་རྩོད་པ་ཟེར་བ་དེ་ང་ཚོའི་དཔེ་ཆའི་ནང་ལ་རྩོད་པ་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བར་ཤོག་ཅེས་བཤད་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།

རྩོད་པ་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བར་སྔོན་ལ་མི་དང་མིའི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་མཐུད་མ་ཐུབ་ན་ཏན་ཏན་སྐྱོན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་རིང་ཁ་སང་འཛམ་བུ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་མཚོན་ན། སྔོན་མ་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་སྐུ་ཞབས་འཇའ་པལ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་དངོས་གནས་གྲོགས་པོ་བློས་ཐུབ་ཅིག་ཡིན། ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་ན་ནིང་སུད་སིའི་ནང་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་སྐད་ཆ་བྱུང༌། ཁོང་དེང་སང་གོ་མཚོན་བཀག་སྡོམ་ཚོགས་པའི་ནང་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་འདུག སྙན་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་འདུག ཨ་མེ་རི་ཀའི་སྐུ་ཚབ་དང༌། ཨུ་རུ་སུའི་སྐུ་ཚབ་བཅས་འཛོམས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་སྐབས་ལ། དོན་དག་ཆུང་ཆུང་དངོས་གནས་བྱས་ན་ལམ་སང་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། ཁྱོན་ནས་ཐག་ཆོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

ག་རེ་བྱས་ནས་ཐག་མ་ཆོད་པ་རེད་ཟེར་ན། སྐད་ཆ་མགོ་ཚུགས་མ་ཐག་ཁོས་མགོ་སྐོར་ག་རེ་བཏང་ཡོང༌། ངས་ཕར་མགོ་སྐོར་ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན་ནམ་བསམ་པའི་ངང་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆ་འཇོག་གི་སྐད་ཆ་ཁྱོན་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། དོན་ཚན་ཆུང་ཆུང་ཡིན་ནའང་ཐག་ཆོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། མི་དང་མིའི་བར་ལ་ཡིད་ཆེས་ཞིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ལམ་སང་ཐག་ཆོད་རྒྱུ་རེད། ཀ་ཀོར་གང་ཡང་བྱེད་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཁོང་གིས་དེ་འདྲ་བཤད་བྱུང༌།

གང་ལྟར་དགྲ་ཚོད་དགྲས་མ་ཐིག་པའམ། གཅིག་འོག་གཅིག་ལ་མ་འདུས་པར་བསྡད་དུས་མི་འཇོན་པོ་རྒོད་པོ་ག་ཚོད་ཡོད་ཀྱང༌། འཕྲུལ་འཁོར་རིགས་འདྲ་མི་འདྲ་ག་ཚོད་ཡོད་ནའང་རྩ་བ་མིའི་ལག་པའི་འོག་ལ་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས། མི་དང་མིའི་འདུ་ཤེས་དང༌། མི་དང་མིའི་བརྩེ་བ་འདི་མ་སླེབས་པའི་རྗེས་ལ་དོན་འབྲས་ཡོང་རྒྱུ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཆེ་ས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཡང་གནས་ཚུལ་དེ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་རེད། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཤོད་ས་མེད་པ་ཡིན་དུས་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་རྣམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཤོད་ས་ཞིག་ཡོད་སྟབས། དེ་ལ་ང་ཚོས་གོ་སྐབས་ཤིག་བཙལ། མི་དང་མིའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང་ན། དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་དགོས་རྒྱུ་འདི་ཡིན།

འདི་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག འདི་འགྲིགས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ས་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་དྲན་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྟངས་ཐོག་ག་ལེར་འགྱུར་བ་ཞིག་བཏང་ན་བསམ་གྱི་འདུག ཐའེ་ཝན་ལ་ཕར་ང་ཚོའི་མི་གང་ལ་གང་འཚམས། མང་ཙམ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། ཐའེ་ཝན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ཚོའི་གྲས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་སྐབས་བསྟུན་སློབ་སྟོན་ཞུ་དགོས་ཀྱི་རེད། གོ་བསྡུར་བྱེད་ཆོག་གི་རེད།

དེ་མིན་ང་ཚོས་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ནས་ཐའེ་ཝན་ལ་སློབ་ཕྲུག་རིགས་གཏོང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ལྐོག་ལྐོག་སུད་སུད་བྱས་ནས་འགྲོ་ནི་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། བཀག་ནི་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བཀག་ཐུབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་བཀག་ཐུབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ག་ལ་བཀག་ཐུབ། འགྲོ་ནི་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱིན་པ་ཞིག་ལ་ང་ཚོར་ངོ་སོ་མེད་ལ། ཕ་གིར་ཡང་ལྷག་བསམ་ཡོད་མཁན་ཚོ་ཕོ་རོག་དཀར་པོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས། ལྷག་བསམ་མེད་མཁན་ཚོས་ཕར་ཕྱོགས་དེར་གཅིག་འཁྲབ། ཚུར་ཕྱོགས་དེར་གཅིག་འཁྲབ་སྟེ། གང་ལྟར་མི་སྡུག་ཅག་བྱེད་མཁན་ཚོར་གོ་སྐབས་སྤྲད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཁྱད་མཚར་གཅིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག

ང་ཚོ་སྤྱི་གཞུང་འདི་ནས་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། སློབ་ཕྲུག་ང་ཚོས་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཁུག་ཁུག་ཀྱོག་ཀྱོག་ནང་ནས་མི་ཐབས་ཆགས་འདི་ཚོས་སྒྲུབ་དགོས་པ་མ་རེད། ཚུར་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུའི་དངུལ་ཡོད་ན་ཡང༌། དངོས་གནས་ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་ནང་ལ་ཡིན་ནའང་རེད། སློབ་གྲྭ་ཁག་སོགས་གང་དུ་ཡིན་ནའང་དངོས་དངོས་རྗེན་རྗེན་ཡག་པོ་བཏང་ཆོག་གི་རེད། ཁོ་རང་ཚོས་ཀྱང་བཏང་བ་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་དང༌། བཏང་བ་ཁོ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བོད་པ་སྤྱི་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་འདུག

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཕར་ཚུར་མི་སྣའི་འགྲིམས་འགྲུལ་བྱེད་རྒྱུ་གཅིག་དང༌། དེའི་ཐོག་ནས་རིམ་པས་རིམ་པས་ཐའེ་ཝན་ནས་ཀྱང་བོད་པའི་ཐོག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་དང༌། རྒྱལ་རབས་མཁས་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་དེ་གྲས་ཚུར་ཡོང༌། ང་ཚོའི་མི་དེ་གྲས་ཕར་ཕྱིན། དངོས་གནས་ཁ་དང་ཞལ་མ་ཡིན་པར། ཁ་དང་ཁ་ཐུག་པའི་སྐད་ཆ་བཤད། ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཧམ་པ་བཤད་ན་ནི་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དངོས་གནས་རང་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བཤད། སྦྱངས་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད།

ལོ་གཅིག་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐའེ་ཝན་ལ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་རང་བཙན་ཡིན་པའི་སྐད་ཆ་ཡག་པོ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བཤད་འདུག དེ་གསར་ཤོག་ནང་ལའང་ཐོན་པ་རེད། དེའི་བཟོ་འདྲ་པོ་བྱས་ཏེ་གང་ལྟར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བོད་པའི་བདེན་དོན་ཁོ་རང་དབང་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཐའེ་ཝན་ལ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ལ་སྦྱངས་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་བསམ་གྱི་འདུག

ཡང་ང་ཚོས་འདི་ལ་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དེ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན། རྙོག་གྲ་ཚ་རུ་ཕྱིན་པ་མ་གཏོགས། དགྲའི་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་མ་རེད། དགྲ་རེད་ལབ་དུས་ལྟག་ཁུང་བསྟན་བསྡད་པ་དེ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་ལས་སླ་ཤོས་དེ་རེད།

དགྲ་ལ་གོ་མཚོན་གྱི་ཐོག་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར། གདོང་དང་གདོང་བསྟན་ཏེ་གྲོགས་པོ་སྒྲིག འཛུམ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་རྩོད་གླེང་སྦྱངས་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དགྲའི་ངོ་བོ་ཆ་ཚང་བསྡད་པ་ཞིག་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་འགྱུར་བ་ཞིག་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ནང་ལ་རྒྱ་དམར་ནག་གཉིས་ཟེར་དུས་དགྲ་བོ་ལ་བརྩིས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དགྲ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་ན་རྩ་བ་ནས་མ་འགྲིགས་པའི་བཟོ་འདྲ་དང༌། ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོང་དུས་མགོ་བཙུགས་མ་ཐག་དགྲ་མིན་པར་གཉེན་ཡིན་པ་རེད་བསམ་ན་མི་འགྲིགས། ཐའེ་ཝན་གྱིས་བྱས་པ་ཚང་མར་ཅི་མཛད་ལེགས་མཐོང་འདྲ་པོ་བྱས་པས་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཟེར་བའི་ཐད་ལ་ང་ཚོས་རྩོད་པ་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱག་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། མཐའ་མའི་གྲུབ་འབྲས་ཐའེ་ཝན་ནས་བོད་ལ་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དགོས་ཀྱི་རེད། བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་ཐའེ་ཝན་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་ཟེར་བ་ཞིག་ལབ་ཐུབ་ན་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་རན་པོ་མིན་ནམ་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག དེ་ཕལ་ཆེར་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་མིན་ནམ་བསམ་གྱི་འདུག སྔོན་ལ་དེ་ཙམ་ཞིག་ང་ཚོས་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ན་འགྲིགས།

གང་ལྟར་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྡད་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། གཉེན་ལ་ཆགས་ནས་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མ་རེད། བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་བསམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་དྲན་ཡོང་གི་འདུག ཁ་སང་ཉི་ཧོང་ལ་གསར་འགོད་པ་དེ་ཐུག་སྟེ་སྐད་ཆ་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཕྲན་བུ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་སོང༌།

ང་ཚོ་གྲོགས་པོ་སྒྲིག་པའི་ཐོག་ནས་རྩོད་པ་ཞིག་རྒྱག་གི་ཡིན་ན། ཏན་ཏན་ཁེ་ཕན་མང་པོ་ལོན་ཐུབ་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་གསར་པ་དེ་བྱུང༌། འདི་དེ་རིང་གཅིག་ལབ་ན་བསམ་བྱུང༌། སྤྱིར་བཏང་མང་ཚོགས་ནང་ལ་འདིའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་དང༌། བྱེད་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོས་གོ་བསྡུར་བྱས་ཆོག་གི་རེད། གང་ལྟར་རིམ་པས་རིམ་པས་ཐའེ་ཝན་ལ་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ང་ཚོའི་བདེན་དོན་དེ་རྒྱ་མིའི་ནང་ལ་ཁྱབ་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་ན་བསམ་གྱི་འདུག དོན་ཚན་འདི་གསུམ་པོ་དེ་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། གང་ལྟར་དུས་ཚོད་ཛ་དྲག་སྒང་ལ་སླེབས་ཡོང་དུས་ང་ཚོས་ཏན་ཏན་ཚགས་ཚུད་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ག་རེ་འདུག ཡང་ན་ཕར་ཚུར་བསླབ་བྱ་འདྲ་ཉན། ང་རང་ཚོས་དཔག་ཚོད་ཀྱི་་བསམ་གཞིགས་ཉམས་ཞིབ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་ག་རེ་འདུག དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་འདུག རྒྱ་ནག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཕྱོགས་འདིའི་ཐོག་ནས་བྱས། གང་ལྟར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་རྒྱ་མིས་དབྱེ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་ཏེ། མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ལོགས་ལ་རིམ་པས་རིམ་པས་ལོ་གཅིག་སོང་གཉིས་སོང་མཚམས་རྦད་དེ་ནག་གསུབ་གཏོང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་འདྲ་ཆགས་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པའི་བློ་གཡེང་གང་འཚམས་ཡོང་གི་འདུག

འདིའི་སྐོར་ལ་ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་འདུག་གམ། དེ་ནས་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། དེ་སྐོར་དོན་ཚན་གསུམ་པོ་འདི་གཅིག་ལབ་ན་བསམ་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོར་གསར་པ་འདྲ་ཤོད་རྒྱུ་མི་འདུག་གམ། དྲི་བ་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག་གམ། དོགས་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་འདྲ་གང་ཡང་མི་འདུག་གམ། བཤད་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག་གམ། གཞན་དེ་ག་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས། ཆོལ་གསུམ། གཞོན་ནུའི་འཐུས་མི་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༢༠ སྐོར་ལ་སྤྱི་འཐུས་འོས་འདེམས་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བྱས་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སླེབས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བརྒལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་རིང་ལ་ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་བཤད་མུས་ལྟར། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད།

ད་ལྟ་བར་དུ་ང་ཚོར་གྲུབ་འབྲས་ཡོད་པ་འདི་དག་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ད་དུང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། བརྟན་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ང་ཚོར་འཛོམས་ནས་བསྡད་ཡོད། བོད་ནང་ལོགས་ལ་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་ཚུན་ཆད་ནས་འགྱུར་བ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་དོན་ལོ་འདིའི་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་གལ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་སྲིད་བྱུས་མང་པོ་ཞིག་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དེ་དག་ལག་ལེན་ངོ་ཐོག་བཀལ་བ་ཡིན་ན་བོད་ནང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་སྟངས་ལོ་ལྔ། བཅུ་དེ་འདྲའི་ནང་ལ་སྒྱུར་བཅོས་ཆེན་པོ་ཐེབས་རྒྱུའི་བཟོ་ལྟ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཤེས་ཡོན་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་ཤུགས་ཆེན་པོ་བསྡད་ཀྱི་རེད།

ཡང་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན། ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་མ་བྱུང་ན་མི་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་གིས་ད་ཡིན་ན་སྐྱིད་ཐག་ཆོད་འདུག་ཅེས་ཟེར་ཉེན་ཡོད། གྲོང་གསེབ་ས་ཁུལ་ཁུག་ཀྱོག་ཁ་ཤས་ནས་ད་ལྟ་ཡང་དེ་འདྲ་བཤད་མཁན་ཡོད་པ་རེད།

ངས་ནམ་རྒྱུན་བོད་མིར་བདེ་སྐྱིད་འདོད་པ་ཚིམས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་རྩོད་པ་རྒྱག་དོན་མེད་ཅེས་བཤད་མུས་དེར་ད་ཆ་ཕྲན་བུའི་ཁ་གསལ་དུ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག འདོད་པ་ཁེངས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་ཡོང་བ་ལ་རང་དབང་ཟེར་མཁན་དེ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། མི་ཟེར་མཁན་དེ་དུད་འགྲོ་དང་མི་འདྲ་བ་རེད། དུད་འགྲོ་ཡིན་ན་ལྟོ་ཆས་གྲོད་པ་འགྲངས་པ་ཞིག་དང༌། འཕྲལ་སེལ་བརྡབས་གསིགས་བཟོ་མཁན་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་མ་འོངས་པ་ལ་གསོད་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་ལ་དོ་སྣང་གང་ཡང་ཡོང་གི་མེད། དཔེར་ན། ཕག་པ་དོང་གསོས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོ་གཉིད་ཉལ། བློ་ལྷོད་བྱས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དུད་འགྲོ་དང་མི་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་བསམ་བློ་མང་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ལྟོ་ཆས་འབལ་པོ་ཞིག་དང༌། སྤྱིར་བཏང་ལུང་པ་ཁྲ་ཁྲ་ཟང་ཟིང་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར། མི་ལ་རང་དབང་མེད་ན་འདོད་པ་ཁེངས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། བོད་ནང་ལ་འཕྲལ་སེལ་ལྟོ་གོས་ཕྲན་བུ་བཟང་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་འདོད་པ་ཚིམས་ཏེ་མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་མཇུག་མ་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཆགས་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག མུ་མཐུད་ནས་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རེད། རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་རྣམས་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་མེད་པའི་རིང་ལ་ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་ཡོད་མཁན་ཚོས་མུ་མཐུད་ནས་དཀའ་ལས་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

ད་ཆ་ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་ངོ་བོའམ། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་ལ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་གདུག་སྦྱོང་བཏང་བ་དང༌། བསད་པ། ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པ་སོགས་བཤད་ན་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་བཤད་མ་དགོས་པར་ཚིག་དེ་གའི་ཐོག་ནས་ལམ་སང་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་ཐུབ་པ་དང༌། ཤ་ཚ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་ཆ་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་རྩ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་རྩ་དོན་རྙོག་གྲ་ཆེ་རུ་དང༌། གཏིང་རིང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།

ད་ལྟ་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་རིང་ལ་ང་ཚོ་སྡུག་པ་ལ་དཔག་པའི་ཡག་ཐག་ཆོད་རེད། ད་ཆ་མ་འོངས་པ་ལ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ཇེ་ལྕིར་འགྲོ་གི་ཡོད་པས། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ང་ཚོའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་འདི་སྤུས་དག་པོ་དང༌། ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་བཤད་མུས་ལྟར། བར་ལམ་དེ་ཚོའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མེད་ན་མ་གཏོགས་ཡོད་ཚད་བཏང་སྟེ་འཆར་གཞི་བཀོད་རྒྱུ་དང༌། ལས་ཀ་མང་པོ་བྱས་ཡོད། གང་ལྟར་སྒེར་སོ་སོ་རང་འཚོ་བྱས་ནས་སྡོད་མཁན་ཚོ་དང༌། གཞིས་ཆགས་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་ལ་ཡོད་མཁན་མི་མང་སྤྱི་བྱིངས་བཅས་གཞུང་དང་མི་མང་ཚང་མས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་གོ་བསྡུར་འདྲ་བྱས། གང་དགའ་ཅི་ལེགས་བསམ་བློ་བཏང༌། ཚང་མས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱས་ནས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཡོད།

དེ་དང་འབྲེལ་ནས་མི་མང་གི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན་མི་མང་གི་ནང་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་འདི་དག་ཁོ་རང་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཆགས་ནས་ཡོད་སྟབས་རང་རང་སོ་སོའི་ཚོགས་སྡེ་དེ་གའི་ནང་ལས་འགུལ་བྱེད་རྒྱུ་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་དང་འོས་འགན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ཕན་ལ་བོད་མི་ནང་ཚོགས་པ་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་ཆེ་ས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་དང་མཐུན་པའི་གཞོན་ནུའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པ་དེས་ད་ལྟ་བར་དུ་ལས་ཀ་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱེད་ཐུབ་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་མིའི་མིག་སྣང་ལ་ཡང་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། སྔོན་མ་ང་ཚོར་བུད་མེད་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བར་ལམ་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་བུད་མེད་ཚོགས་པ་ཧྲ་ཐག་ཐག་ཅིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་ཀྱི་འདུག

དེ་ནས་ང་རང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་ཚང་མར་ལས་འགན་ཆེན་པོ་འཁྲི་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ཕན་སྐབས་རེར་ངའི་མཐོང་ཚུལ་ལ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་ལས་འགན་མང་ཚོགས་ལ་མེད་པ་ལྟ་བུ། དཔེར་ན། སྡེ་པ་གཞུང་གི་བྱུས་གཏོགས་སྡེ་སྲིད་མགོ་ལེབ་པས་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་གང་ལྟར་སྤྱི་པའི་དོན་དག་བོད་གཞུང་གིས་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར་བ་འདྲ་པོ་ཞིག བསམ་བློ་སྦུག་སྲུབ་དོག་པོ་དང༌། ཁུར་མེད་བྱས་པ་གང་ནས་ཡིན་ཏེ་ཚོགས་པ་རང་རང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་གཞོགས་འདེགས་མཉམ་ལས་ཤུགས་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་པའི་བསམ་བློ་དེ་ཙམ་མ་འཁོར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། གང་ལྟར་ང་ཚོའི་བོད་སྤྱི་དོན་སྒྲུབ་སྟངས་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་ཚང་མས་སེམས་ཁུར་བླང་རྒྱུ་དེ་ལྡང་གི་མེད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་གི་འདུག མ་འོངས་པ་ལ་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁུར་འགན་རྐང་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་སྨོས་མེད་ཐོག བྱེ་བྲག་ཚོགས་པ་རང་རང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ན་ཡང་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་རིག་པ་བསྒྲིམ་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་བསྡད་ཡོད།

གཞོན་ནུའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་གར་ནང་ལ་འཚར་ལོངས་བྱས། སློབ་གྲྭ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཐོན། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ལ་འགྲོ་མ་ཐུབ། སྤྱིར་བཏང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་ཀ་དེ་འདྲའི་ནང་ལ་ཞུགས་འདོད་མེད་པར། འཁྱམས་ནས་སྡོད་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་ལྟ་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང༌། སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ལས་འགན་ཡོད་ན་ཡང༌། སྔོན་ལ་གཞོན་ནུའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དེ་ཚོར་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོར་བསམ་ཚུལ་གང་འདུག་གམ། རེ་འདུན་འདྲ་པོ་གང་འདུག་གམ། གོ་བསྡུར་བྱས། རོགས་རམ་དང་ལམ་སྟོན་བྱེད་དགོས། འགྲུབ་དང་མ་འགྲུབ་གནས་ཚུལ་ཁག་ཁག་རེད། གཞོན་ནུའི་ཡན་ལག་ས་གནས་སོ་སོར་ཡོད་པ་སོ་སོའི་ཐོག་ནས་གང་བྱེད་ཐུབ་པ་འདུག་གམ། ཡང་གཞོན་ནུ་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཐོག་ནས་གང་བྱེད་ཐུབ་པ་འདུག་གམ།

དེ་མིན་ང་རང་ཚོ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མཚོན་པས་སྒྲིག་འཛུགས་སོ་སོའི་ཐོག་ནས་གང་བྱེད་ཐུབ་པ་འདུག་གམ། གང་ལྟར་མི་ངོ་རེ་མི་རེས་འགན་རེ་རེ་བླངས་ཏེ་བསམ་བློ་བཏང༌། གོ་བསྡུར་བྱས། བསམ་འཆར་འདོན་དགོས་ཀྱི་འདུག

དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོ་བོད་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བར་བཟུང་རྒྱུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཆགས་བསྡད་ཡོད། སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། གང་ལྟར་བོད་མི་རིགས་སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་གྱི་དོན་དུ་རིག་གཞུང་བཟུང་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། རིག་གཞུང་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེའི་ཐོག་ལ་ཡིན་ན་ཡང་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་གཅིག་པུ་ལ་ལག་པ་འཕྱིས་པ་མ་ཡིན་པར་གཞོན་ནུའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་གང་འདུག་གམ། དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་འགའ་ཤས་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག

དེ་བཞིན་ཆོལ་ཁ་སོ་སོའི་ཐོག་ལ་མཚོན་ན་ཡང་བར་ལམ་བོད་ལ་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་མཁན་དེ་འདྲ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་གལ་ཆེན་པོ་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། འདི་ནས་ཕར་བོད་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་གཞི་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མཚོན་པས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང་ཆོལ་ཁ་སོ་སོའི་ཁུངས་ནས་དམིགས་བསལ་གྱིས་དོ་སྣང་དང་འགན་ཁུར་ཆེ་ཙམ་ལེན་དགོས།

དཔེར་ན། ངོ་མ་ཤེས་པའི་མི་ཤིག་གིས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པ་ལས་སོ་སོའི་ངོ་ཤེས་པའི་མི་སྤུན་མཆེད་ཉེ་ལྟོས་ལྟ་བུས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན་ན། གང་ལྟར་ཕན་ཐོགས་ཡིད་ཆེས་ཆེ་བ་ཡོང་གི་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། བོད་ལ་འགྲོ་མཁན་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ནང་ལ་སོ་སོ་མི་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་གྲོད་ཁོག་ན་བསྡད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་བོད་སྤྱི་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་བཤད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། བདེན་འབྲེལ་མིན་པར་ཧམ་རྫུན་གྱི་སྐད་ཆ་ཡིན་ཕྱིན་ལོ་ཟླ་སྦྲེལ་ནས་དུས་ཚོད་འགྲོ་སྐབས་རྫུན་ཕུགས་བརྡོལ་རྒྱུ་དང༌། སྐད་ཆ་བདེན་པ་ཡིན་ན་དང་པོ་ཤོད་པའི་སྐབས་ལ་ཤུགས་ཆུང་ཆུང་ཡིན་ན་ཡང༌། དུས་ཚོད་ཇི་སོང་གི་མཐའ་མར་བདེན་མཐའ་གསལ་ནས་ནུས་ཤུགས་ཐོན་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་རེད།

ཡང་བོད་ནང་ནས་ཚུར་ཡོང་མཁན་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་རེ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས། རྗེས་སུ་སོ་སོའི་རེ་འདོད་མ་ཁེངས་པ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག དེ་ནི་བྱེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། དེ་མིན་རིགས་ཁ་ཤས་བལ་ཡུལ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་ལ་སླེབས་པའི་སྐབས་སུ་བོད་མི་ཚོས་སྔོན་དང་པོར་ཅ་ལག་རྙིང་པ་ག་རེ་འཁྱེར་ཡོད། ཚོང་ཟོག་ག་རེ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་མ་གཏོགས་བོད་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་འདུག་གམ། བོད་མིའི་བསམ་ཚུལ་གང་འདྲ་འདུག་གམ། རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་གང་འདྲ་འདུག་གམ། ཅི་འདྲ་འདུག་གམ་ཞེས་སྤྱི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་ནས་འདྲི་མཁན་མི་འདུག་ཅེས་བློ་ཕམ་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་འདུག ང་ལ་དེ་འདྲ་བཤད་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང༌། དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནུས་པས་ལྡང་གི་མི་འདུག

ཚོགས་པ་རང་ཁུངས་སོ་སོའི་ངོས་ནས་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་གང་ཐུབ་སེམས་ཁུར་བླངས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཚོགས་པ་ཁག་ཚང་མས་སོ་སོའི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་པོ་བྱེད་པ་དང༌། ཆབས་ཅིག་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ཡང་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྤྱི་པའི་དོན་ལས་དོན་ཆེ་སའི་ཐོག་ལ་ཁུར་ལེན་གང་ཡང་མེད་པར་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ཚོགས་པ་དེའི་དོན་དག་ལ་ནང་ཁུངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུ་སོགས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། རྩོད་གླེང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དེ་ལ་དགེ་མཚན་མི་འདུག ཆེ་སའི་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་བོད་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཚང་མའི་ལས་འགན་རེད་མ་གཏོགས། མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་གི་ལས་འགན་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ཚང་མས་སྤྱི་དོན་ཐོག་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་བསམ་བློ་བཏང་སེམས་ཁུར་ལེན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ཞོར་འཕྲོས་ཡིན།

བོད་ཟེར་མཁན་འདི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་མིང་མེད་ནག་གསུབ་གཏོང་རྒྱུའི་འབད་རྩོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང༌། གང་ལྟར་ནག་གསུབ་འགྲོ་ཐུབ་མེད། བར་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཙམ་མིན་པར་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་རིང་ལ་ང་ཚོ་བོད་ཟེར་མཁན་དེ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འཚོ་ཞིང་གནས་བསྡད་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་བོད་ལུང་པ་དེ་ས་རྒྱ་ཆུང་ཆུང་མིན་པ་དང༌། དེང་སྐབས་མི་གྲངས་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་མཁན་གྱི་ལུང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ཀྱི་དམག་མིའི་གྲངས་འབོར་ལ་གཞིགས་ན་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་ལས་མང་བ་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། གང་ལྟར་དེ་དུས་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད།

གླང་དར་མའི་སྐབས་ནས་བོད་སིལ་བུར་ཕྱིན། གཅིག་གྱུར་གྱི་ནུས་པ་ཉམ་ཆག་ཤོར། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱ་མིས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་དེ་ཡང་སྡེ་ཚན་ཁག་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བགོས་ཏེ་གནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མིས་ཤིའི་ཙང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་གི་ཡོད་ཅེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཤིའི་ཙང་ཟེར་བ་དེ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ས་ཁུལ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། མིང་དེས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཁྱབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་སྤྱི་བྱིངས་རྣམས་རིམ་པས་རིམ་པས་རྒྱ་མིའི་ས་ཁོངས་ལ་མངོན་གསལ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་མཉམ་བསྲེས་ཀྱིས་ས་ཁུལ་དེ་ཚོའི་སྒང་ལ་རྒྱ་མི་མང་བ་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་པའི་ཉིན་མོ་དང་པོ་དེ་ནས་ང་ཚོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ས་ཡ་དྲུག་ཅེས་རྟག་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཤད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་དེང་སང་བོད་པའི་སྐོར་དེབ་ཐོན་པ་འགའ་ཞིག་ནང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཅེས་བཀོད་ཡོང་གི་འདུག གནད་དོན་འདི་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གམ། འབུམ་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ཡོད་པ་འདི་དག་སྐྱིད་པོ་བྱུང་རུང་གཅིག་དང༌། སྡུག་པོ་བྱུང་རུང་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་འདི་ང་ཚོའི་རྩ་བའི་དམ་བཅའ་ཡིན་ལ། རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་འདི་ཡིན་པར་བརྟེན། ང་ཚོ་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

བར་ལམ་ལྷ་ས་ཁུལ་ལ་མདོ་སྟོད་སྨད་ས་ཁུལ་ནས་གནས་སྐོར་ལ་ཡོང་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། སྤྱིར་བཏང་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཨ་མདོ་དེ་ཚོ་ཕྲན་བུ་དྲག་པ་འདུག ཁམས་ནས་ཡོང་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་འཁྲུག་རྩོད་བྱེད་པ་དང༌། ང་ལ་ཁམས་པ་དེ་ཚོས་ཐལ་ཚུབ་བསླང་གི་འདུག་ཟེར་མཁན་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་བྱུང༌། ངས་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་ཟེར་མི་རུང༌། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དགོས་དབང་གིས་ཆེད་མངགས་དཀྲུག་ཤིང་བྱེད་སྲིད་པ་རེད། དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ལས་བྱེད་པས་སྐྲ་རྫུས་གྱོན་ཏེ་ཁམས་པ་བརྫུས་མ་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་བྱུང་བ་རེད། ཁམས་པ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་གི་ཡོད། བོད་ནང་ལ་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ང་ཚོས་སློབ་གསོ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། གལ་སྲིད་མི་གཅིག་གིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་དེ་ང་ཚོ་བོད་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་གར་ལུང་པ་ལའང་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ལབ་པ་ཡིན་ན། སྤྱིར་བཏང་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་སོ་སོར་ས་ཆ་སྦར་མཐིལ་ཙམ་མེད་ན་ཡང་མིའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་ང་ཚོ་གཞིས་ཆགས་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། གཞིས་ཆགས་རེ་རེའི་ནང་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་མི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་དུ་བསྡད་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ཡུལ་སྡེ་སོ་སོ་ཐ་དད་བྱས་ནས་བསྡད་མེད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གཞོན་སྐྱེས་ཕོ་མོ་ཕན་ཚུན་བཟའ་ཚང་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་ཆོལ་ཁ་ལུང་ཚན་གྱི་དབྱེ་འབྱེད་གཏན་ནས་མེད་པར་བོད་མི་གཅིག་གྱུར་མཉམ་འདྲེས་བྱས་ནས་བསྡད་པ་བཅས། གང་ལྟར་ད་ལྟ་བར་དུ་སྤྱིར་བཏང་མི་མང་གི་ཆ་ནས་བརྩིས་པ་ཡིན་ན་གནས་སྟངས་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད།

ཡིན་ན་ཡང་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྐྱོ་བ་ཞིག་སྔོན་མ་འགོ་སྟོད་ཡིན་ན་ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་གྱི་སྐད་ཆ་ཕྲན་བུ་ལྷགས་པ་རེད། བར་སྐབས་སུ་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་གྱི་སྐད་ཆ་དེ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་དེ་འདྲའི་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་གྱི་སྐད་ཆའི་རིགས་མ་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་རྩ་དོན་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད་པས་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་རང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་བོད་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་མ་གཏོགས་ཡོད་པ་མ་རེད། ས་ནི་སྦར་མཐིལ་ཙམ་ཡང་མེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ངང་ལ་ད་ལྟ་བར་དུ་ང་ཚོ་རང་འཚོ་ཟིན་ནས་བསྡད་པ་འདི་གཙོ་བོ་མི་མང་གི་དད་པ་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཐུབ་པ་རེད། རྩ་བ་ཐུག་ས་དེ་དམ་ཚིག་ལ་ཐུག་ཡོད། ང་ཚོ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ང་དང་ཁྱོད་ཅེས་བསམ་ཚུལ་འགལ་ཟླ་སླེབས་པ་ཡིན་ན་དམ་ཚིག་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དམ་ཚིག་ཉམས་ན་འགན་ཆེན་པོ་བཤད་ཡོད་པ་དང༌། ཆབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། མཐུན་སྒྲིལ་མེད་ན་དོན་དག་བསྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། བོད་ནང་ལ་འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་གོ་གི་ཡོད་པ་འདྲ། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་མང་པོས་ཁོ་རང་ཚོ་བར་ལམ་སྡུག་པོ་མྱངས་པའི་སྐད་ཆ་མ་བཤད་གོང་ལ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པ་ཚོའི་ནང་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པ་དཀྲུག་གི་ཡོད་པ་འདྲ་ཞེས་སྔོན་དང་པོར་སྐད་ཆ་འདི་བཤད་ནས་ངུ་མཁན་དེ་འདྲ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་འདུག དེས་བོད་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་མི་སྙན་པ་དེ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་ངོ་མ་དེ་ཡང་མགོ་མ་འཚོས་ཟེར་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མ་འཚམས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་འདྲ། ང་ཚོ་འདིར་ཡོད་མཁན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་ཡིད་གཟབ་མ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག

དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་འཐུས་མིའི་ཡོང་སྟངས་སྐོར་ལ་རྒྱ་གར་ནང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་མི་གྲངས་མང་ཉུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་གང་ལྟར་ཆོལ་གསུམ་འདྲ་མཉམ་དང༌། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་འཐུས་མི་བཅས་བཙུགས་པ་རེད། དེ་སྔའི་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་བོད་རིགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རྣམ་པ་མཚོན་པ་དང༌། ནུས་པ་ཐོན་པའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་རིགས་ས་ཡ་དྲུག་གཅིག་བསྒྲིལ་ཡོང་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་རྩ་བར་བཞག་ནས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་འཐུས་མི་བཟོད་པ་རེད།

བར་ལམ་ཆོལ་ཁ་རང་ཁུངས་ནས་འོས་གཞི་བཏོན། ཆོལ་ཁ་རང་ཁུངས་ནས་འཐུས་མི་ཐག་བཅད་དེ་དུས་ཚོད་གང་འཚམས་ཕྱིན་པ་རེད། ལམ་ལུགས་འདིའི་ཐོག་ལ་འགྲོ་སྐབས་ཆོལ་ཁའི་འཐུས་མིའི་ནང་ནས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བསམ་བློ་མ་བཏང་བ་ལྟ་གང་ནས་ཡིན་རྩ་བ་ནས་བསམ་བློ་མ་བཏང་བ་ཡོང་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ད་ལྟ་ལབ་པ་ནང་བཞིན། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཐོག་ལ་སེམས་ཁུར་དམིགས་བསལ་མེད་མཁན། སོ་སོའི་ཆོལ་ཁའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་སླེབས་དུས་མདའ་དཀྲོག་ཕུ་དཀྲོག་གང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་ནའང་སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་བྱུང༌། རང་རང་གི་དོན་ལ་ཞེན་ཁོག་ངེས་པར་དུ་བྱས་ཆོག་གི་རེད། ཁམས་པས་ཁམས་ལ་ཞེན་ཁོག་མ་བྱས་ན་སུས་བྱེད། ཨ་མདོས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་མ་བྱས་ན་སུས་བྱེད། དབུས་གཙང་གིས་སོ་སོའི་ཆོལ་ཁའི་ཞེན་ཁོག་མ་བྱས་ན་སུས་བྱེད།

ཡིན་ན་ཡང༌། རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་ཞེན་ཁོག་དགོས་པ་མ་གཏོས། མིག་ཡ་གཅིག་ཞར་བའི་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། ཞེན་ཁོག་བྱེད་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རང་དང༌། རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ལེགས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པ་དེ་ཡིན། དེ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན་མིས་ཡག་པོ་འདུག་ཟེར་བ་ཞིག་སོ་སོས་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། མིའི་མཐོང་ཚུལ་ལ་བདུད་ལྟ་བུར་མཐོང་བཞིན་དུ་ཁ་ནས་ང་ཡག་ཤོས་ཡིན་ཞེས་ལབ་པས་ཕན་གྱི་མ་རེད། ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་བཤད་པ་བཞིན་གཡུ་བསྡུར་རྟ་ལྕག་ཟེར་བ་ལྟར་སོ་སོར་རིན་ཐང་ལྡན་ན་གོང་ཚད་མིས་རྒྱག་གི་རེད། དཔེར་ན། ཨ་མདོ་གཅིག་གིས་སོ་སོ་ཨ་མདོ་ལ་མཐོང་ཚུལ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་ཞེན་ཁོག་ཡོད་ན། ཨ་མདོ་ལ་མཐོང་ཚུལ་ཡག་པོ་ཞིག་བཟོ་དགོས། རང་ཉིད་གང་དུ་སྡོད་སའི་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ནང་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་ནས་དངོས་གནས་མིག་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་དང༌། དང་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཨ་མདོའི་ཞེན་ཁོག་དེ་བྱེད་རིན་ཆོག་པ་རེད།

ཞེན་ཁོག་དེས་ཨ་མདོ་སྤྱི་ལ་ཕན་པ་བྱུང་བ་རེད། ཨ་མདོའི་ཞེན་ཁོག་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཡིན་ན་ཨ་མདོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་བཤད་ན་ག་ནས་འགྲིགས། དབུས་གཙང་གི་མཁས་པ་འཇམ་དབྱངས་གཙང་པ་བདུན་བརྒྱུད་དུ་གྲགས་པ་བྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་མདོ་སྟོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་རིམ་བྱུང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན། ཕྱོགས་ཚང་མ་ནས་སླེབས་ཡོད། ཆོལ་ཁའི་ཐོབ་ཐང་ངེས་པར་དུ་རྩོད་དགོས། རྩོད་པ་ལ་རྩོད་སྟངས་རེད། ཧ་ཅང་མཐར་ལྷུངས་པའི་རྩོད་པ་རྩོད་དྲགས་ན་མི་འགྲིགས། ངས་ཁ་སང་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ནས་ལབ་རྒྱུ་བྱུང༌། དཔེར་ན། བག་ལེབ་གཅིག་གྲིས་བགོས་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་ཐབས་མེད། མཐར་ལྷུངས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག ཐལ་དྲགས་པའི་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད།

སྤྱི་འཐུས་ནང་ལ་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་ཚོ་ཡོང་ཁུངས་སོ་སོའི་ཆོལ་ཁའི་ཁོངས་ནས་ཡོང་བར་བརྟེན་རང་ཉིད་ཡོང་ཁུངས་དེའི་མི་ཚབ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐོག་ལ་སྤྱི་འཐུས་ནང་ལ་སླེབས་དུས་ང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། སྤྱི་མིའི་རང་བཞིན་མ་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་པ་ཡིན་ན་ཕན་གྱི་མི་འདུག དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ང་རང་གི་ངོས་ནས་འཐུས་མིའི་འོས་བསྡུ་བྱེད་སྟངས་དེ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་ཞེས་ལབ་རྒྱུ་བྱུང༌།

གཞོན་ནུའི་ཐོག་ནས་བསམ་ཚུལ་བྱུང་ནས་ལོ་ཤས་སོང་ཡང་ལག་ལེན་མ་བཀལ་བར་བཞག་པ་རེད། དཔེར་ན། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པའི་ནང་ལ། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་སེམས་ལྡན་ན།། ཞི་བ་ནམ་ཡང་རྟོགས་མ་ཡིན།། གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་སེམས་ལྡན་ན།། ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་འབྱུང་བ་མིན།། ཞེས་བཤད་ཆོག་གི་འདུག སྤྱི་མིའི་རྣམ་པ་ཡག་པོ་ཞིག་མཚོན་ཐུབ་པའི་དོན་དག་ལ་འཐུས་མི་བསྡུ་སྟངས་དང༌། འཐུས་མི་བསྐོ་སྟངས་དེ་བསྒྱུར་བཅོས་ཤིག་བཏང་ན་ཡག་པོ་མིན་ནམ་སྙམ་ནས་བསམ་བློ་དེ་བཏང་བ་རེད། ངས་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་ཐག་ངས་བཅད་པ་ཡིན་ཞེས་ལབ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་རེད། སྐབས་དེར་མདོ་སྟོད་ཁུངས་ནས་མི་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་གིས་འདིའི་ཐོག་ལ་རྣམ་རྟོག་འདྲ་པོ་སྐྱེས་ཏེ་ནད་མ་ཐེག་པའི་བསམ་ཚུལ་བཤད་པ་རེད། དེ་ནི་སོ་སོ་རང་བཞིན་གྱི་གཤིས་ཀ་སྦུག་སྲུབ་དོག་པ་དང༌། རང་ཤེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

ད་ལྟའི་འཐུས་མི་ལས་ཐོག་འདི་དག་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཟེར་བའི་ཐོག་ནས་བསྐོ་རྒྱུ་ཆགས་པ་རེད། ད་ཆ་འཐུས་མི་གསར་བསྐོ་བྱེད་པའི་མཚམས་འདིར་ཡང་བསྐྱར་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ཚོགས་པའི་ཐོག་ནས་མདོ་སྟོད་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་ཞེས་ང་ལ་ཡི་གེ་སྤྲད་བྱུང༌། དེའི་ནང་སོ་སོའི་སྣང་བ་དག་བསྡད་པའི་བསམ་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བཀོད་འདུག གཉིས་ནས་མདོ་སྟོད་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་མིན་ཡང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། གང་ལྟར་བསམ་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་ངས་མདོ་སྟོད་ཀྱི་འཐུས་མི་འདི་དག་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་བྱས་ནས་ཐག་བཅད་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག

ངས་ལམ་སང་ཐག་གཅོད་མི་དགོས་པ་བྱས། སྔོན་ལ་འདིར་སྤྱི་འཐུས་ཚོས་འགོ་འཁྲིད། ཆོལ་ཁ་སོ་སོའི་ཁུངས་དང་གཞོན་ནུ་དང་བཅས་པའི་ཁུངས་ནས་མི་གང་འཚམས་ཤིག་མཉམ་དུ་འཚོགས་ནས་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་གོ་བསྡུར་ཞིག་བྱས་ན་བསམ་གྱི་འདུག མདོ་དོན་སྙིང་པོ་ང་ཚོའི་རྩ་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་རེད། དེ་ལ་གནོད་སྐྱོན་འགྲོ་གཞི་ཞིག་ཡིན་ན་སྒོ་གང་ས་ནས་འགོག་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ང་ཚོའི་རྩ་དོན་འདི་ཡིན་པས་ཁྱེད་རང་ཚོ་གོ་བསྡུར་བྱས། གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ན་ལེགས་པ་འདུག་གམ། གང་ལྟར་མི་མང་གི་འཐུས་མི་བསྐོས་པ་དེས་མི་མང་གི་ཚབ་འཕེར་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བསྐོ་ཕྱོགས་བྱེད་ཕྱོགས་དེ་ཡང་མི་མང་གིས་ཐག་བཅད་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

གོ་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་ཁ་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་རྩོད་རེས་མ་བྱས་པར། རང་རང་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡོད་པ་རྣམས་གསལ་པོ་བཤད་དེ་སྦྱངས་བཤད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། འཐུས་མི་རྣམས་ཆོལ་གསུམ་ཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་བསྐོས་པ་ཡིན་ན་ཆོལ་ཁ་སོ་སོའི་མི་གྲངས་ཉུང་དུ་འགྲོ་གི་མེད་པ་དང༌། མི་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་རང་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་སྔར་རྒྱུན་སླེབས་པ་མ་གཏོགས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་མེད་ཀྱང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འོས་འདེམས་བྱས་ཏེ་འཐུས་མི་བསྐོས་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་ནང་དབུས་གཙང་གི་མི་གྲངས་མང་བ་ཡོད་པར་བརྟེན་ཁམས་པའི་འཐུས་མི་རྣམས་དབུས་གཙང་གི་མི་ལ་ཆོག་མཆན་ཞུ་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བསམ་ཚུལ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

བསམ་ཚུལ་དེ་ངོ་ཐོག་ཡིན་ན་མདོ་སྟོད་ལས། མདོ་སྨད་པ་མི་གྲངས་ཉུང་བར་བརྟེན། ནད་མ་ཐེག་པ་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཨ་མདོས་བྱེད་དགོས་ཀྱང༌། ཨ་མདོའི་ནང་མང་ཆེ་བས་བསམ་ཚུལ་དེ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་བསྒྲིལ་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་འདི་ངས་གཡོ་སྒྱུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་མིན། མགོ་སྐོར་བཏང་ནས་བཤད་པ་ཡང་མིན། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་ནས་བོད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་བྱུང་ན་བསམ་པ་དང༌། བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་དག་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་སྔ་བོད་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་འབྲི་ཆུ་ཤར་རྒྱུད་དང་མདོ་སྨད་ས་ཁུལ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྟངས་དང༌། ལྟ་རྟོག་བྱེད་སྟངས་ཐེ་གུ་སྣེ་ཤོར་གྱིས་འཐུས་ཤོར་བཏང་བའི་སྐྱོན་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག ད་ལྟ་ང་རང་གི་བྱེད་སྟངས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སླེབས་ནས་བཟུང་ཆོལ་ཁའི་དབྱེ་བ་མེད་པ་བྱས་ཡོད།

དེང་སང་མགོ་བཀའ་ཤག་དང༌། དྲུང་ཆེ་ཁག ལས་བྱེད་པའི་ནང་ལ་འགན་འཁྱེར་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཁམས་པ་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད། ངའི་ངོས་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་འདྲ་མཉམ་ལྟ་རྟོག་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་བཞིན་དུ་ཡིད་མ་ཆེས་ཟེར་ཡང་རུང༌། སོ་སོའི་བློ་འདོད་མ་ཁེངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་ཁ་དཔེར། བློས་ཆ་ཚང་བཀལ་ན་ཆ་ཚང༌། ཕྱེད་ཀ་བཀལ་ན་ཕྱེད་ཀ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཆགས་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡོང་དུས་བློ་ཕམ་ཡོང་གི་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་འོས་འདེམས་བྱས་པ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཐོག་ནས་འོས་འདེམས་བྱས་པ་གཉིས་ལ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཆུང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་རེད། དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དོ་བདག་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འོས་འདེམས་བྱས་པར་བརྟེན་སྤྱི་མིའི་རྣམ་པ་དེ་ཤུགས་ཆེ་བ་ཐོན་གྱི་རེད། ངའི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཡིན། ད་ལྟ་ཕན་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་རེད།

ད་མ་འོངས་པ་ལ་གང་འདྲ་བྱེད་དང་མ་བྱེད་ཟེར་བ་དེ་ད་ལམ་འདིར་མི་མང་ཙམ་མཉམ་འཛོམས་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཞིབ་མོལ་གོ་བསྡུར་བྱས། རྒྱུ་མཚན་གནད་འགག་ལ་དཔྱད་པ་བྱས། རླུང་ལངས་ཏེ་ཁ་རྩོད་མ་རྒྱབ་པར་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་ཐོག་ནས་ཕར་བཤད། ཚུར་ཉན། བསྲེགས་བཅད་བརྡར་གསུམ་བྱས་ནས་བྱེད་ཕྱོགས་གང་དགེའི་བསམ་འཆར་འདོན་དགོས། མདོ་སྟོད་མི་མང་ལ་གྱོང་སུས་གཏོང་གི་རེད། སོ་སོའི་རྣམ་རྟོག་གིས་བཟོས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་ཐབས་མེད། གང་ལྟར་ད་རེས་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོས་གོ་བསྡུར་བྱས། བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་ན་ཨང་ཀི་དང་པོ་རེད། གལ་སྲིད་ཐག་ཆོད་ཀྱི་མི་འདུག་ན་ག་ལེ་ག་ལེར་ཁྱེད་རང་ཚོས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ཐབས་ཤེས་བྱས་ན་འགྲིགས།

སྐབས་རེ་ང་རང་ཡང་འདི་འདྲ་དྲན་ཡོང་གི་འདུག ང་འབྱོན་པོ་རྒོད་པོ་ཡིན་ཟེར་གྱི་མེད་དེ། ཆུང་ཙག་འདི་འདྲའི་ནང་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད་པ་ལས། ངས་ཕྲན་བུ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ས་ཞིག་གི་ནང་ལ་ལས་ཀ་མང་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་མེད་དམ་བསམ་པ་དེ་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོས་ཁུར་མང་ཙམ་བླངས། གོ་བསྡུར་ཞིག་བྱས། དེ་ནས་གང་འདྲ་བྱས་པ་དགའ་བ་འདུག་གམ། དོན་སྙིང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ཡོང་བ་ཞིག་དང༌། ད་ལྟ་སྤྱི་འཐུས་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཞོན་ནུ་དང་བཅས་པ་སོ་སོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མིང་འཁྱེར་མཁན་མི་ཚང་མ་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

མང་ཚོགས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་མཁན་ལས་ཤོག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ཚོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ནང་ཁུལ་མཐོང་ཕྱོགས་ཡོང་གཞི་ཆགས་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན། ཆོས་ལུགས་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང་དཀྲོག་རྐྱེན་བཟོ་མཁན་མི་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་དང༌། བླ་མ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་མིང་དེ་ཁོ་དགེ་ལུགས་པས་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག བོན་པོས་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་འཐུས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཚོགས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་ལ་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་དེ་ཚོ་ཡང་ཚད་ལོངས་པ། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ། སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐུབ་མཁན། ཚང་མ་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ཡོང་རྒྱུར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་དེ་འདྲ་ཡོང་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

མ་གཞི་མི་མང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་གཞུང་གིས་བཀོད་སྒྲིག་དགོས་དོན་མི་འདུག་སྟེ། ཡིན་ནའང་ང་ཚོ་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་སྟབས་དགེ་སྐྱོན་གསལ་བཤད་བྱ་རྒྱུའི་འོས་བབས་ཡོད་པ་རེད། དྷ་རམ་ས་ལའི་མི་མང་གི་ཁྲོད་ནས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་མི་མང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤོག་ཟེར་དགོས་པའི་གནད་དོན་དེ་དག་ཡིན། གང་ལྟར་བོད་སྤྱི་པའི་འགན་ཁུར་དེ་ང་ཚོ་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་འཁྲི་བ་མ་གཏོགས། མི་ཉུང་ཤས་ལ་འཁྲི་བ་མིན།

ཕྱོགས་གཞན་དག་ཅིག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་ཆོས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་རྒྱ་མི་ལ་བྱམས་པ་བཏང་བའི་བཟོ་འདྲ་པོ། དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་རྩ་བ་ཉིད་ནས་བྱེད་མི་རུང༌། དངོས་གནས་རང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དགོས། དཔེར་ན། ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་གཏོང་ལེན་གྱི་དམིགས་པ་འདྲ་བྱས། རྒྱ་མིའི་དཔོན་པོ་དེ་ཚོའི་གྲས་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ལ་བཞག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། ཁོང་ཁྲོ་བྱས་ནས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཁར། རང་ལ་ཉེས་དམིགས་ཡོང་གི་རེད།

དེ་ལས་ཕན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དགྲ་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་ཡོང་གི་ཡོད། བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་བློ་སྦྱོང་ཐབས་མང་པོ་ཞིག་དགྲ་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོའི་སེམས་ནང་རྒྱ་མིར་སྡུག་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁོང་ཁྲོའི་སེམས་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བདེན་དོན་དེ་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་རྩོད་དགོས། དེང་སང་རྒྱ་མི་ཕྲན་བུ་དར་བའི་སྐབས་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ལྷོད་ཡངས་ནམ་ཡང་གཏོང་མི་རུང༌། གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་སྩལ།

ཚིག་འགྲེལ།

བློ་གསར་བ་སོགས་མཛད་རྣམ་འདི་ཀློག་པ་པོ་ཕྱི་བོད་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དངོས་དོན་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་དང༌། ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའམ། གསལ་ཡང་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ། དག་ཆ་འདྲ་མིན་བཅས་པར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་རིགས་ཟུར་བཏོན་འདི་གཤམ་ཀ་སྡེའི་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འགྲེལ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁུངས་དག་དར་ཁྱབ་སླད་དུ་སྐྱོན་སེལ་དགོངས་འཆར་གསལ་པོར་སྩོལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ཀ་དར་སྒྲོག མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གྲོལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ཀ་རིང་མདུན་མ་གཉིས་རེ་རེར་དར་དཀར་ཨ་ཤེ་རེ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཀ་བ་ཕྲ་བའི་རིགས་ལ་ཀ་དར་བཅིངས་ཞེས་འབྲི་དགོས།

བཀར་ཡོང་བོགས་གསུམ། བཀར་འཇུག ཡོང་བཞེས། བོགས་མ་བསྡུ་མཁན།

ཀེར་ལེབ་སྒུར་གསུམ། མི། ས། ཕྱུགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ། སེར་མོ་བའི་བཀའ་བློན།

དཀར་སྤྲོ། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་མར་ཁུ་དང་སྣུམ་ལ་བསྲེགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཞེ་ས།

བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང༌། བཀའ་ཤག་ཅི་རིགས་ནས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་དགོས་རིགས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང༌། སྣེ་མགྲོན། བཀའ་མགྲོན་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་བརྒྱུད་དེ་ཡིག་ཐོག་དང༌། ངག་ཐོག་ཇི་འོས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་དེ་ལ་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ་ཟེར།

བཀའ་ཐམ་བདེ་སྐྱིད་མ། ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་བསྐྱར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་སྐབས་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་ཐམ་ག་ཞལ་རིས་སུ་ཧོར་ཡིག་‘བདེ་སྐྱིད’ཅེས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན།

བཀའི་གུང་བློན། བཀའ་བློན་ལ་གོ་དགོས།

སྐུ་རྒྱབ་སློང་ཁྲ། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་གི་རྒྱབ་བསྙེས།

བཀྱེ་ཆོག་ཞུས། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་ནས་མཛད་སྒོར་བཅར་བ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་འགྲེམས་ཞུ་བ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ལ་སྟོན་ཆེན་བཤམས་ཆོག་པ་ཞེས་ྋསྙན་གསན་ཞུས་པའི་དོན།

ཀྲད་བཀྲོན། གཞུའི་འཐེན་སྐུད།

བཀྲུ་བྱབས། བྱབས་ཁྲུས་དང་དོན་གཅིག

བསྐྲུ་བ། ཟས་སློང་བའི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཡར། ཁ་ཤས་ཀྱི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཤའི་གཤག་དེར། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ས་ཞིང་ཡང་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ས་རྟེན་ལ་འཁྲི་བའི་རྟ་འུལ་དང༌། ཁལ་མ་གཏོང་བ་སོགས་གཞུང་ཁྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དུད་ཚང་དེ་རྣམས་ལ་ནང་གསེས་ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཐོགས་འདུག

ཁད་ཆུད། ས་ཁད་རྒྱང་ཐག་རིང་ལ། ལམ་ཀྱོག་ཏུ་ཆུད་པ།

ཁོག་བརླམས། ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་ནམ། ལྷ་པའི་ཁོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲི་དར་སྒྲོན། མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་ལས་མ་བཞེངས་ཙམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྟེང་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་ཕྲེད་དུ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོན་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲུང་ཞུ་མ། ཆང་འདྲེན་མ།

ཁྲོམ་ཆོས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་པོ་འདུས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

གུ་ཤའི་ཨ་ཁྲབ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

གོས་ཆེན་གྱི་གྷན་སྦྱར། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པས་མཆོད་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག

གྲུ་སུག་བྱས། སྐབས་འདིར་གྲུ་ནི། ལག་ངར་བསྐུམས་པའི་ཟུར་ཐོན་ཚིགས་རྡོག་གྲུ་མོ་ལ་ཟེར་བ་དང༌། གྲུ་མོའི་ཟུར་དེ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པར་བསྣུན་པའམ། བཙུགས་པ་ལ་གྲུ་སུག་བྱས་ཟེར།

གླིང་མེ། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་འདྲ་བར། དགོན་པ་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་སོགས་པའི་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁའི་སྟེང་དང༌། སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་མེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འབུལ་བ་ལ་ཟེར།

མགོ་དང་འགོ འཇུག་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མ་མགོ་དང༌། བྱ་བའི་འགོ་མཇུག་འ་འགོ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དུ་ ‘‘མགོ་ཆེན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ནས་མགོ་བོ་ན། ལས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགོ་ཁྲིད་གྲལ་འགོར་འཁོད།’’ ཅེས་པ་འདི་ལྟའི་སྔོན་འཇུག་འདྲ་མིན་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བཟུང་གཅིག་གྱུར་འབྲི་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

གོ་དྲུང༌། དྲུང་ཡིག གོར་ཁའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཡིག

མགྲོན་ཚབ། རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོའི་ལས་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་ལ་ཟེར།

འགག་དེབ། རྩེ་འགག་ཏུ་རྩེ་མགྲོན་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་པ་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་མཛད་དེབ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན།

མགོ་མཆན་ཐམ་འབྱར། ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཞིག

རྒྱ་རྡོའི་སྒྲོམ་སྐྱོར། རྒྱ་ཕྲ་ལྟ་བུ།

རྒྱན་བཞི་མཚལ་ཀའི་ཡོལ་བ། གྱང་ལ་འགེལ་བྱེད་གོས་ཆེན་རྒྱན་བཞིའི་ཡོལ་བ།

གྱ་རི་གྱུ་རི། བརྟན་པོ་མེད་པའི་དོན།

རྒྱ་གར། མིང་ཚིག་འདིའི་རྩ་བའི་དག་ཆ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཡོད། སྔར་བོད་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དཀྃར་པོ་གྱོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་བ་’ ཞེས་འབོད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

‘རྒྱ་དཀར་’ ཞེས་ངག་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ (རྒྱ་གར་) ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་སྐད་ནང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་བསྡེབས་པའི་མིང་དང༌། ཚིག་གང་རུང་གི་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་ མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་ཡིན་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ ‘འབྲས་དཀར་’ལ་ (འབྲས་གར་) དང༌། ‘འགྲོ་སྟངས་’ ལ་ (འགྲོ་སྡངས་) ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་མཐོ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ‘དབྱར་ག་’ ལ་ (དབྱར་ཀ་) ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ ‘རྒྱུན་གཏན་’ལ་ངག་ནས་ (རྒྱུན་གདན་) ཞེས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་‘གཏན་’གྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་‘རྒྱུན་ལྡན་’ཞེས་པའི་དག་ཆ་སྣ་སྒྲ་ཅན་ལ་འགྱུར་བའང་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་རིགས་ནི། སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རང་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཅིག་ཡིན་སྐོར་འཕྲུལ་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྒྲ་འགྱུར་རིག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་དོན་གསལ་བར་ རྟོགས་ཐུབ།

རྒྱ་སེའི་གཟར་ཆེན་གཟར་ཆུང༌། རྟ་སྒའི་འོག་ཏུ་འདིང་རྒྱུའི་གོས་ཆེན་གྱི་གདན་ཞིག

རྒྱ་ནག འདི་ལའང་རྒྱ་དཀར་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ཤར་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ནྃག་པོ་གྱོན་པས་ན། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་ནག’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་ནག་པ་’ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

རྒྱ་འདྲེ་བརྒྱབ། ཚིག་འདི་ནི་ཕལ་སྐད་དུ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ་བརྒྱབ་’ ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་འདིར་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པའམ། གཞུ་རེས་བཏང་བ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་ཡོད། རྒྱ་འདྲེ་ལ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ’ ཟེར་བ་ནི། དགྲ་འདུལ་ལ་ ‘དགྲམ་འདུལ་’ ཟེར་བའི་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན།

སྔར་སྲོལ་སྦད་རྒྱང་བཤད་པ། གཟིམ་ཆུང་དམག་མིའི་དམག་རྩལ་དང་དམག་གཞས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།

ཅ་འགྲོས་ཅ་འགྲོས། འདི་ནི་ཚིག་རིས་ལྟར་རིམ་བཞིན་གྱི་དོན།

ཆབ་བདག་མ་གཉིས། གདན་ས་ཁག་གི་ལས་སྣེ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག

ཆིབས་བསྟར། རྟ་བཞོན་པ་མང་པོ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཞེ་ས་ཡིན།

ཆིབས་རགས་དང་ཆིབས་ཧྲག ཆིབས་རགས་ནི། ཆིབས་བསྟར་གྱི་རིམ་པ་མ་འཁྲུགས་པར། ཆུ་རགས་ཀྱི་རྡོ་བསྟར་ཇི་བཞིན་གྲལ་བསྟར་འགྲིཊ་པོར་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ཆིབས་ཧྲག་ནི། ཆིབས་རྟ་ཤེད་ལྡན་ཞེ་གཅིག་བཅིབས་པའམ། བཞོན་པའི་རྟ་པ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔ་རྟིང་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་མ་དགོས་པར། གཉིས་གསུམ་མམ། འགའ་ཤས་མཉམ་སྐྱོད་དང༌། སྡེབ་སྐྱོད་བྱས་ ནའང་འགྲིགས། ཁ་རྒྱུན་དུ་རྟ་ཧྲག་མི་ཧྲག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།

འཇུ་ལང༌། སོག་པོའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་གནས་བབས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའམ། ཚབ་བྱེད་ཀྱི་མི་སྣ།

འཇུ་ཐ། མདོའི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང༌།

ལྗགས་རྒྱངས། གཞས་གདངས་ཀྱི་མིང་དམག་གཞས།

མཆོང་དམར། མཆོང་ཞེས་པའི་རྡོ་རིགས་ཁ་དོག་དམར་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་འཇོག་བཟོ། རྗེས་འབྲས་སམ། ལྟ་བཟོ།

སྙན་གསན་ཞུས། སྙན་དུ་གསན་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིག་ངག་ཅི་རིགས་ནས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་གཞུང་སྒེར་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང༌། ‘སྙན་གསན་’ དང༌། ‘སྙན་གསང་’ ‘སྙན་སང’ ‘སྙན་གསེང༌།’ ‘སྙན་སེང༌།’ ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་དུ་མཆིས།

སྙེག་ལ་ཁད། སྙེག་ལ་ཉེ་བ། སྙེག་གྲབས།

གཏན་མེད་ཀྱི་གཏོང་བ། གཏན་མེད་ནི་སྒོ་གཏན་མེད་པ་སྟེ། སྒོ་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྒོ་རྒྱབ་ལ་ཕྲེད་གཏན་ཟེར་བའི་ཤིང་གདུང་ཞིག་གིས་བཀག་སྟེ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དགོས་འདོད་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཅི་ཡང་འཛད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དུ་གཏོང་བའི་དོན་ཡིན།

གཏན་ཞལ། ཁྱོ་ཤུག་གམ། བཟའ་ཚང་གི་ཞེ་ས་ཡིན། སྟེང་ཞལ་དང༌། སྟངས་དཔྱལ་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྲོལ་སྣང༌།

རྟགས་ཐམ། ལས་ཁུངས་གང་ཞིག་མཚོན་པའི་དམ་ཕྲུག

སྟན་དམར། འགོ་སྣམ་མཚལ་ཀ་ཁ་གདན་རིང་པོའི་ཆ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཧོར་ཇུས་དམར་པོས་བརྒྱན་པ། ནང་ཤ་གྲུའུ་ཙེ་མཚལ་སྨུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སྐབས་སུ་གཙང་སྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིང་དགོས་པ་ཡིན།

ལྟག་མཚེར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་ལ་ གཟིགས།

སྟེགས་སྟན། སྟེང་དུ་གདན་ཆུང་བཏིང་བའི་རྐུབ་སྟེགས་ལ་ཟེར།

བསྟེན་སྐྱིལ། གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་དོན་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དག་གམ། རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཉར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པ།

ཐོན་ཐི་ཚོན་ཁྲའི་ཞྭ་མོ་སྒ་སྦུབ་རྒྱབ་འཇར་ཅན། རྩེ་དྲུང་ཚོས་དགུན་ཁ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གྱོན་བྱེད་ཞྭ་མོ་ཞིག

མཐར་ཐོན་ཐི་མཚལ་སེར་གྱི་ཁ་གོས། གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཤིག

ཐོལ་བྱུང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ།

ཐེ་ཇི་འོ་ཆུ་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བ། སོག་སྐད་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཅིག

དག་པ་ཤེལ་རི། བོད་དབུས་ཙ་རིའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་གངས་རི་ཞིག

དར་སང༌། དར་གོས་སྲབ་མོ་སང་རས་འདྲ་བ།

དོན་མཐུན། མངོན་བརྗོད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚོང་པའི་མིང་ཡིན་ཏཻ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ནོར་བུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གྲུ་ཆེན་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཚོང་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་ཐབས་བྱུས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་མཚོན་དུ་འབྲི་ བརྗོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།

དྲི་རྟོག དྲི་བ་བཀོན་པ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ།

དྲུང་འཁོར། ཤོད་དྲུང་དང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།

དྲུང་ཇ་ཚོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་པར་གཞུང་དོན་ལས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་སར་གནས་འཁོད་གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་འཆར་ཅན་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ཉེ་དྲུང་ངམ། ཉེ་འབྲེལ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདོ་སྦུག་ཏུ་ཚོགས་ཚུགས་ཐོག རྩེ་གསོལ་ཐབ་ནས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་སྩལ་དགོས་རིགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་གཞུང་གི་ལས་དོན་དང༌། གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སོགས་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ཚོགས་ (དྲུང་ཇ་) གྲོལ་རྗེས་རང་རང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ཉིན་རེའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བར་བསྐྱོད་དགོས་པ་བཅས་སོ།།

དྲུང་ན་སྤྱོད་པ། ཉེ་འཁོར་དུ་ལས་སུ་གཞུག་བཞིན་གནས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཡང༌། སྐབས་འདིར་གཞུང་སའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་དེ་གཞུང་ཞབས་སམ། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་དག་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

དྲུང་མདའ། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། མདའ་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རྩིས། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། རྩིས་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། སེར་མོ་བའམ་རྩེ་དྲུང་དང༌། སྐྱ་བོའམ་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

དྲེལ་བྱམས། དྲེལ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁུར་བའི་འགྱོགས་བྱམས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར།

ཌག་ཁང༌། ཚིག་འདི་ཧིན་རྡུའི་ཡིག་ཐོག་ ‘ཌག་ཁ་ན་’ ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བོད་དཔར་ནང་འཁོད་པ་སོར་བཞག

ཌན་ཌི། འགྱོགས་བྱམས་དང་འདྲ་བ། ནང་དུ་སྟེགས་བུ་གདན་བཅས་ཀྱི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་རྒྱུག་པ་རིང་པོ་རེ་རང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱབ་མདུན་སོ་སོ་ནས་མི་གཅིག་རེས་སམ། གཉིས་རེས་དཔུང་ པ་སྒྲེང་བའི་སྟེང་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་ལ་ ‘སྒྲེང་ཁྲི་’ དང༌། ཞེ་སར་ ‘ཕེབས་ཁྲི་’ ཞེས་བྲིས་པའང་འདུག

གདུང་ཆོག བླ་མ་ཞིང་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཀྲུས་ཏེ་དེ་ལ་ན་བཟའ་དང༌། དབང་ཆས་བསྒྲོན་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཐོག དེའི་མདུན་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡི་དམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལ་ཟེར།

བདེ་སྟན། འབོལ་གདན་སྲབ་མོ་འདྲ་བའི་བཞུགས་གདན་གྲུ་བཞི།

དཱ་ཁུ་རལ། ཕྱི་སོག་གམ། མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཟེར།

དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས། དབྱིན་ཚིག་ (Paragraph) ཟེར་བ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གཞུང་གཅིག་གི་ནང་བརྗོད་གཞི་དོན་དག་འདྲ་མིན་ཡོད་རིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཆེད། དེ་རིགས་དུམ་མཚམས་ཟུར་དབྱེ་ཡིག་འཕྲེང་གཅིག་གཉིས་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ སམ། ‘འབེབས་’ ཡང་ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ ྋསྙན་ཞུ་སོགས་སུ་ྋཞབས་དྲུང་དུ་ཞེས་བྲིས། དེ་ནས་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ ཡིག་འཕྲེང་ཇི་འོས་བཞག་སྟེ། གུས་པས་ཞེས་འབྲི་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།

ལྡང་དང་འདང༌། ལྡང་ནི། ཡར་ལང་བ་དང༌། འབོར་ཚད་ལོངས་པ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་འདི་རང་དག་པར་ངེས། དགོས་མཁོ་ལྡང་དང་ལྡང་མིན་ལ་འདང་དང༌། འདེང་འབྲི་བ་ནི། མ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བར་མངོན།

ན་བཟའ་སྐུ་བེར། ཟླ་གམ་དང་འདྲ་མཚུངས་གོས་བེར་ཡང་ཟེར།

ནང་མ་མཁན་སྡེ། སེར་མོའི་གོ་གནས།

ནང་མ་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། སྐུ་བཅར་ནང་མའི་གྲས་མཁན་ཆེ་དང་མཁན་ཆུང༌།

ནས། དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ནང༌། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་‘སྐུ་ ཞབས’ཞེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་ཞེ་སའི་ཚིག་ཏུ་སྣང༌། དཔེར་ན། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡ ནང་‘སྟར་སྡོང་ནས་ ཀྱིས’ཞེས་པ་དེ་ནི། སྐུ་ཞབས་སྟར་སྡོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

རྣམ་རྒྱུ་སྤྱན་སྦུག སྣམ་བུ་ཐིག་མའི་གྲས།

སྣང་རྩེ་ལྷ་མོ་བ། གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་ལྷ་མོ་ཟློས་གར།

གནམ་བྲོ་ཐག་རྩེད་པ། རྩེད་རིགས་ཤིག

པ་པོ། བ་བོ། མ་མོ། འདི་དག་བདག་སྒྲར་སྦྱོར་ཚུལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྩ་བཟུང་ཐོག མིང་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་ནི་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། ‘‘བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན༌།། བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ།། བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི།། ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས།། མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ།’’ ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། ཟློས་གར་བ་དང༌། གར་པ་ལྟ་བུའོ།།

པུ་ཏི། བོད་ཡིག་ནང་གླེགས་བམ་ཞེས་པར་པུ་ཏི་དང༌། པོ་ཏི། པོད་ཅེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་སཾསྐྲིཏའམ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་པུསྟིཀཿ ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གི་འབྲི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དཔའ་དམ་འུར་ཐུ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

དཔར། འདི་ནི་‘སྤར་’གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནའ་སྔ་མོའི་དབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤ་ཞེས་འབྲི་བ་འདིའི་རྩེག་པ་‘ས’ཡི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་དོར་ཏེ། ངྤ་ ཞེས་འབྲི་བ་རིམ་པས་‘དཔ’ ལ་འགྱུར་བར་མངོན། དཔེར་ན། ‘འཇམ་དཔལ་’དེ་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་‘འཇམ་སྤལ་’ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། དུས་དེང་སང་གི་ལ་དྭགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་འཇམ་སཔལ་ཟེར་བ་དང༌། གནའ་བོའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ནའང་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ། དཔྱད་ཚུལ་འདི་ནི་ཨ་མདོ་བ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས‘‘རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་’’ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བདེན་པར་ངེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔྱིད་ཆོས། བོད་ཟླ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང༌། དེ་མིན་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་ཁག་སོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ལ་ཟེར།

སྤྱན་རྒྱ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་བའི་གཙོ་བོ་དང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཛོད་སྦུག་དང༌། མཛོད་ཆུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཡང་ཡིན། གནས་རིམ་བཀའ་བློན་དང་འདྲ་བའི་ཐོག བཀའ་ཤག་ནང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཆེ་རིགས། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་རྩེ་དྲུང་གི་ལས་ཚན་བསྐོ་འཐེན་འཆར་གཞི་འགོད་སྐབས་བཅས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་གཞུག་གནང་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱི་ཆོས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

སྤྱི་སོ། དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གི་གཏོང་སྒོ་དང་ཡོང་སྒོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་ཁང༌།

དཔལ་གསོལ་མ། ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཞུ་མཁན་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག

ཕྱར་གྲུ་ཕྱར་སྟོད། གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གི་གཟབ་བཞེས་གྲྭ་ཆས་ཐེར་གཟན་ལ་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་གྲུ་དང༌། གོས་སྟོད་ཀྱི་གོང་པ་དང༌། ཕུ་ཐུང་ལ་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་ཕྱར་གྲུ་དང་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་སྟོད་ཟེར།

ཕྱིང་དམར། ཕྱིང་པ་དམར་པོའི་ས་གདན་ཞིག

རྦད་བཤད་ལྗགས་རྒྱངས། གཟིམ་དམག་མིའི་དམག་གཞས་ཤིག

བླ་མ་དམིགས་བརྩེ་མ། གྲྭ་པའི་ལས་སྣེ་ཞིག

འབྲས་ལྷང༌། འབྲས་དོ་པོ།

བླ་མ་གཞུང་ལས་པ། གདན་སའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གི་མིང༌།

བླ་མ་གཙང་ལས་པ། གོང་མཚུངས།

བླ་ཕྱག ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་བྱང་ངོས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཅེས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང༌།

དབུ་ཞྭ་འདིང་བ། བླ་མ་ལ་གུས་འདུད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མཚོན་ཕྱིར། བླ་མ་ཕེབས་ལམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཞྭ་འདིང་བ།

འབྲི་སྒྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དོན།

མར་གསར་དཀྲོག་ཀ འོ་མ་དཀྲོགས་ནས་མར་གསར་ཐོན་པ་རྡོག་རྡོག་སྒོག་ཕོར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲོག་ཀ་ཟེར།

མི་མང༌། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། གོ་དབང༌། ལས་རིགས། རིགས་རུས། ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ། ཆོས་ལུགས། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དབྱིན་ཚིག་ People (པིའི་པཱལ་) ཟེར་བ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པས་དབུས་པའི་བོད་མི་མང་ངམ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སྤྱིའི་འཐུས་མི་ཡིན།

མི་དམངས། འདིའི་གོ་དོན་ནི། གཙོ་བོ་དང༌། གཅིག་གམ། ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་འབོར་མང་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚུད་མེད། སྔར་སྲོལ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང༌། ‘‘སེར་སྐྱ་མི་དམངས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ་’’ དང༌། ‘གྲྭ་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་’ ཅེས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེ་མོར་ཡང་ ‘དམངས་འདྲང་’ ཞེས་འཁོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་དག་གིས་ཀྱང༌། ‘‘ང་རང་གིས་འདི་འདྲ་བསམས་ཀྱང༌། དེ་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད།’’ ཅེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའང་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་དབྱིན་ཚིག་ Public (པབ་ལིག་) ཟེར་བ་དང་དོན་ མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང༌། གང་ལྟར་བོད་མིའི་སེམས་སུ་ ‘དམངས་’ ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྤྱི་བྱིངས་མང་བའི་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རིགས་དམའ་བའམ། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་ནས་གསལ་བར་མངོན།

མན་ཏོག་ཞྭ། མུ་མེན་གྱི་ཏོག་ཡོད་པའི་དཔོན་ཞྭ།

རྩད་གཅོད་དང་རྩད་དཔྱོད། རྩད་གཅོད་ནི། དངོས་དོན་ཇི་ཡིན་རྩད་ཞིབ་བགྱིས་མཐར། འདི་བདེན་དང༌། འདི་རྫུན་ཞེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང༌། རྩད་དཔྱོད་ནི། འཚོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་ཅི་རིགས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གང་རྙེད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བམ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱད་གཞི་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། འདི་རང་དུ་ངེས་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་བྱེད་པའམ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་རྩད་དཔྱོད་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རྩེ་སྐོར། རྩེ་དྲུང་རྣམས་དང༌། རྩེ་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བ། རྩེ་འགག་སྟེ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆེན་མོའི་འགག་ཏུ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཏེ་ྋསྙན་ཞུ་འབུལ་བ་དང༌། ྋསྙན་གསན་ཞུ་བ། ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་འགོད་པ། མཛད་སྒོ་ཁག་གོ་སྒྲིག ཕྱི་ནང་མི་སྣར་རྒྱུས་སྟོན་སྣེ་ཤན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མཁན་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་འདོམས་སུ་གནས་བཞི་པ་ (མཁན་ཆུང་) མགྲོན་གཉེར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩེ་མཁན་ མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།

རྩེ་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

རྩེ་ཕྱག རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང༌། མིང་གཞན་འཕྲལ་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱང་ཟེར།

རྩེ་གསོལ་ཐབ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་རེའི་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་དང༌། རྒྱུན་གཏན་དྲུང་ཇ་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཡང་མཛད་སྒོ་ཁག་དང་ཆབ་གཞུག་གི་སྐབས་སོགས་སུ་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་བཟོ་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཐབ་ཚང་ཆེན་མོ་དེའི་མིང་ཡིན།

ཚིགས་བུབ། རྟ་ཁ་བརྡབས་པའི་དོན།

ཚིག་ཐོ་སྤྱི་ཐམ་བཞི་སྦྱར། གདན་ས་གསུམ་དང་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་རྟགས་ཐམ་ལ་ཟེར།

ཚོན་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་འདྲ་མིན་བསྒྲིགས་པ།

ཚོས་མན་ཏོག་ཞྭ། གཞུང་ཞབས་ཚོའི་ཆས་གོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྟེང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གཟིམ་ཆུང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མ་རྒྱུན་འགྲེམས་ཞུ་ས་དེའི་མཚན།

མཚལ་སྣག རྡོ་རིགས་རྒྱ་མཚལ་བསྣུར་བའི་སྣག་ཚ།

ཞུ་འགབ། ཞུ་འོས་པའམ། ཞུས་ན་འཚམས་པ།

གཞི་ཕབ། གནས་གཞིར་གཏན་འཇགས་སུ་འཁོད་པའི་དོན།

གཞུང་སོག སོག་པོ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་འཁོར་འབངས་བཅས་པ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཞབས་སུ་ཕུལ་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་སོག་རིགས་བོད་དབུས་འདམ་གཞུང་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར།

བཞེས་ཐུག་ཐ་ཞི་བཏེགས། འབྲས་ཐུག་གི་རིགས་ཤིག

ཟན་བརྟག རྩམ་པ་བརྫིས་པའི་ཟན་གོང་ཧྲིལ་པོར་བསྒྲིལ་བ་གཉིས་གསུམ་གྱི་ནང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མིང་དང༌། བྱ་བ་བཟང་ངན་འདི་དང་འདི་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཤོག་སྐྱུར་ཐོག་བྲིས་ཏེ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་དག་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཞིག་ནང་བླུགས་ནས། སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེའི་མདུན་དུ་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཡུ་བ་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གཡས་སུ་སྐོར་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས། ཟན་ཧྲིལ་གཅིག་ཁེ་གཙང་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་བ་དེའི་ནང་མཚན་མིང་དང༌། བཟང་ངན་གང་འཁོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་དུ་ངེས་པར་བརྩི་བའི་བརྟག་པ་བྱེད་སྲོལ་ལ་ཟེར།

གཟིམ་པ་འགོ་དམངས། དམག་མིའི་ཡོངས་ཁུངས། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡིན་ཞིང༌། ཉེ་དུས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རུ་སྒྲིག་ཏུ་ཡོང་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ཆས་གོས་ཅན་གྱི་དམག་མི།

བཟེད་ཞལ་སྤྱིལ་བླུགས། གསོལ་ལྡན་བླུག་པའམ་ཞག་བླུག

ཡ་སོར། དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས། སྔར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ།

ཡུམ་བུ་གླ་སྒང༌། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་‘གླ་སྒང་’ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དེ་མིན་‘བརླ་མཁར་’ལ་སོགས་པའི་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་སྣང་བ་དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་འཁོད་སྐོར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཟུར་སྣོན་ནང་ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བཤད་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་ཡིན།

གཡང་ཊིའི་སམ་ཊ། ཡི་གེ་ཟིན་བྲིས་རྒྱག་ས་སྦྱངས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག

རིན་རྒྱན་ཁྲི་པ། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།

རགས་སྐྱོར། ཁང་པའི་ཕྱིའི་ཟུར་ཁུག་སོགས་སུ་ཆུ་རགས་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྐྱང་ བརྩིགས་པའི་སྐྱོར་བ་ལ་ཟེར།

རིམ་པ་བཞི་པ། གཞུང་ཞབས་མཐོ་རིམ་རིམ་པ་བཞི་པ།

རུས་ཆེན་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་བུ་ (མིའུ་) གདུང་དྲུག་གམ། རུས་ཆེན་དྲུག་གི་རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི། ཕ་སྤྲེའུ་དང༌། མ་བྲག་སྲིན་འདུས་པ་ལས་བཙས་པའི་སྤྲེལ་ཕྲུག་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སེ་དང༌། སྤུ་མདོག་སྨུག་པོ་དེ་ལ་སྨུ། དཔྲལ་བར་མདོངས་ཅན་དེ་ལ་ལྡོང་དང༌། སྤུ་མདོག་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སྟོང༌། སྤུ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབྲུ་དང༌། རྟ་རགས་པའི་སྤུ་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལ་དབྲ་ཞེས་སྤུ་མདོག་འདྲ་མིན་སོ་སོར་ཐ་སྙད་རེ་ཐོགས། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལས་མཆེད་པར་ཕྱི་མོ་རུས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རུས་མིང་མི་འདྲ་བའང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྣང༌།

ལུག་ཚར། ལུག་ཕྲུག་གི་ (ལུ་གུའི་) པགས་པ་བལ་རང་འབྱར་མཉེད་མ་ལ་ཟེར།

ལུང་སྒྱུར་ཐམ་ཀ་གྲུ་བཞི། དབང་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཕྲུག

ལོ་ཕྱག ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ལྟ་བུ།

ཤ་བ་རི་རྫོང༌། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ལ་གཟིགས།

ཤེལ་གྲོང༌། གྲོང་ཚོ་ཞིག་གི་མིང༌།

ཤིང་གཉེར་གཅིག སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་སྣེ་ཞིག

ཤོད་སྐོར། ཤོད་དྲུང་རྣམས་དང༌། ཤོད་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

ཤོད་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

གསོལ་ཚིགས་ཆེན་མོ། བོད་ཟས་ཁེ་གཙང་གི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཞིག

སེལ་ཐམ། ཡིག་ཆ་སོགས་བརྩི་མེད་སོང་བའི་རྟགས་དམ།

སྲས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་བཀའ་བློན་སོགས་མི་དྲག་ཆེའི་སྲས།

སྲིད་བཀའ་ལྷན་རྒྱས། སྲིད་སྐྱོང་ངམ། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་དང༌། བཀའ་བློན་དང་བཀའ་ཚབ་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ལྷན་རྒྱས་ཚོགས་པ་ལ་ཟེར།

སྲིད་དོན། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་གསེས་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དམིགས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ལས་དོན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་’’ ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་ལས་རིགས་ནང་གཞུག་མཁན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་པ་’’ ཟེར་བ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྤྱི་སྒེར་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་གཡོ་ཐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མི་ལ་‘‘སྲིད་དོན་མཁས་པ་’’ཟེར།

གསོལ་ཚ་ཕེབས་སྒྲིག གསོལ་ཚ་ནི་ཚ་བབས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་འདིར་ཚ་བབས་མཛད་སའི་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་ཟེར།

གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ ཚིགས་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གསོལ་དཔོན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གཟིམ་དཔོན་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ཞུ་བ་ཡིན།

ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ས་སྟེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོར་ཟེར་བ་ཡིན།

ལྷག་ལྷ། ལྷག་པའི་ལྷ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་དམ།

དྷཱ་སྒོག་རྩེ། གོས་ཆེན་གྱི་གྱོན་པ་སྟེང་གོན་སྐེ་རགས་འཆིང་མི་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སོག་པོ་ནས་བྱུང་བའི་གོ་སའི་གྱོན་ཆས་ཤིག

ལྷ་ཞོལ་བྲོ་པ་གཞས་མ། ལྷ་ས་དང་ཞོལ་པའི་བྲོ་པ་གཞས་མ།

ལྷ་ས་ཚོགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིར་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ།

ལྷམ་རས་ཟོན་གོས་རྒྱ་མ། གོས་ཆེན་གྱི་རྒྱན་སྤྲས་ཡོད་པའི་གྲྭ་ལྷམ།

ཨོཾ་ཁང་བྲོ་པ། བྲོ་འཁྲབ་མཁན།

ཨ་ཙ་གྲུམ་འཇར། སྣ་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

ཨོད་མ་གར་པོ། གཞུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད།

འདྲེན་རྟགས།

ལུང་འདྲེན་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཉིས་གཤིབས་དང༌། ཆིག་རྐྱང་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས།

‘‘ ’’ དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ ‘‘དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་གི་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང༌།

‘ ’ དཔེར་ན། ‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’ ཞེས་པའི་ ྋརྒྱལ་བའི་རང་རྣམ་ནང༌། ‘ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་’ དང༌། ‘གངས་རི་ཨ་མྱེས་སྐྱེ་རི་’ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མིང་འཁོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་ཀྱི་ནང་ཁོངས་འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། ‘‘ངས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ ‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ། ང་རང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སོང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

གུག་རྟགས།

( ) ༡ དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འགོད་དགོས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ ‘‘བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་’’ (བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ/ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་) ཅེས་པའི་ནང་‘‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་ (གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས།) རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’’ ཞེས་འཁོད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ (བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་) ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ༢ ལོ་དང་ཟླ་ཚེས། མིང་ཚིག རྗོད་པ་ཅི་རིགས་བོད་ཡིག་དང་ཕྱི་ཡིག་ གང་ཞིག་སྔོན་དང༌། གཞན་དེ་རྗེས་སུ་འགོད་དགོས་པའི་ཐོག་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (1904/09/07) ཉིན་ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་དང༌། ཝར་རེན་སིམིཐ་ (Warren Smith) ཡིས་བརྩམས་བྲིས་དབྱིན་དེབ་ (Tibetan Nation) (བོད་རྒྱལ་ཁབ་) ཅེས་པའི་ནང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་གུག་རྟགས་ ( ) ནང་འཁོད་པ་དེ་བཀླག་མི་དགོས།

གྲུ་རྟགས།

[ ] འདི་ནི་ ༡ ཕྱི་ཚིག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡུལ་མིང་ Australia[ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་]དང༌། Austria[ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་]ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱི་ཡིག་མཉམ་དུ་མེད་ན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་ཞེས་འབྲི་བ་ལས། གྲུ་རྟགས་[ ]སྤྱོད་མི་དགོས། ༢ གསལ་བཤད་དགོས་རིགས་ལ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡིག་ཆ་ངོ་མའི་ནང་‘‘ཐོན་མི་ལ་དཔྱད་པ་’’ ཞེས་འཁོད་པར་ ‘‘ཐོན་མི་[སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་བློན་པོ། བོད་ཡིག་གསར་འགོད་མཛད་པོ་]ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་དངོས་མིང་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་ཆའྀ་ནང་ཨོ་རྒྱན་མ་གཏོགས་འཁོད་མེད་ན། དེ་གསལ་ཁ་དོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཨོ་རྒྱན་[རྡོ་རྗེ་] ཞེས་འགོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡི་གེ་ཀློག་སྐབས་གྲུ་རྟགས་ནང་གང་འཁོད་པ་རྣམས་བཀླག་དགོས།

སེག་རྟགས།

/ འདི་ནི། མཚན་མིང་གང་འཁོད་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ། གཉིས་སོགས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དབྱེ་བའི་རྟགས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ ཟུར་རིམ་པའི་མཚན་ཁོངས་སུ་ (མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་/སྡེ་དྲུག་/ ཡོངས་འཛིན་/སྲིད་སྐྱོང་) ཞེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་མིན་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་ཨང་ཀི་ཁེ་གཙང་འགོད་སྐབས་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བར་ལ་སེག་རྟགས་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (༡༩༠༤/༠༩/༠༧) ཉིན། ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རོ།།

བསྡུས་རྟགས།

... ...འདི་ནི། ཚིག་དང་རྗོད་པ་བསྡུས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡིག་ནང་ཚིག་རྗོད་བསྡུས་པ་ལ་ཀུར་རྟགས་xxx འདི་ལྟར་འཁོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ནང༌། ‘‘རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ།། གང་འདུལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་ འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར།། དངོས་བརྒྱུད་དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། བདག་ཅག་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ན།། གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྐལ་བརྒྱར་རབ་བརྟན་ཅིང༌།། བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན་དང་མཉམ་འཇུག་པའི།། རྡུལ་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྤྲིན།། གྲངས་མེད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། ཤར་ བའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ།། བདག་ཅག་... ...གངས་ཅན་མགོན་པོ་... ...སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་... ...བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་......’’ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།

ཨང་གྲངས་བསྡུས་རྟགས།

དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། མི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོག་གྲངས་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་ཤོག་ངོས་རེ་རེའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ན། ཤོག་གྲངས་དེ་དག་གི་ཨང་ཀི་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པར་བསྡུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ ༡ ,_ ༡༠ ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཤོག་ལྡེབས།

ན དང་ བ ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོའི་མདུན་ལྡེབས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་མཐའ་བཅད་ནང་ཤོག་གྲངས་ཇི་ཡིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོག་ལྷེའི་རྒྱབ་ལྡེབས་སུ་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱག་དཔེའི་ནང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་འཚོལ་ཁུངས་གཤམ་མཆན་འགོད་སྲོལ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མདུན་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་གསུམ་པ་དང༌། རྒྱབ་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་བཞི་པ་ཞེས་འགོད་དགོས་པར། ཤོག་ལྡེབས་ ༡༢ ན ༣ པ་དང༌། བ ༤ པ་ཞེས་བཀོད་ན་འགྲིགས། འདིར་ ན ནི་མདུན་གྱི་རྗེས་འཇུག་དང༌། བ ནི་རྒྱབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པས། ཤོག་ལྷེའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་བཅས་སོ།།

རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

༡༽བོད་ཡིག་ཁག

༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ།

༢༽ བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་ དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང༌། མཛད་པ་པོ། སྟོད་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཡང་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྨད་ཆ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།

༥༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ། མཛད་པ་པོ། ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༦༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།

༧༽ ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ། ཟ་ཧོར་གྱི་བན་དེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདི་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་རྩེད་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་གླེགས་བམ་དང་པོ་ བཞུགས་སོ།། ཞོལ་པར་མ།[བསྡུས་པར་ ‘‘དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ།]

༨༽ དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་གླེགས་བམ་གསུམ་པའི་འཕྲོས་བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པ། དྲུག་པ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༩༽ པད་དཀར་འཛིན་པ་ངུར་སྨྲིག་གར་རོལ་ལྔ་པ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འཆང་བ་དྲུག་པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དགའ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༡༠༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་ (རིན་ཆེན་ཚངས་ དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་) དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། མཛད་པ་པོ། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།

༡༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། མཛད་པ་པོ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ།

༡༢༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན། མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༥༽ ཕྱག་ན་པདྨོ་ྋརྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ལྷའི་རོལ་མོ་དབྱངས་ཅན་རྒྱུད་དུ་སྙན་པའི་ཏམ་བུ་ར། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༦༽ ྋརྒྱལ་མཆོག་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

༡༧༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།། [བསྡུས་པར་ ‘‘ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ།]

༡༨༽ ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།

༡༩༽ ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱིས་སྦྱར་བ། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ རྒྱལ་རབས་དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༠༽ ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

༢༡༽ ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་རང་གི་ངང་ཚུལ་མ་ བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པ་འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།

༢༢༽ གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༣༦༠ འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་མ་འོངས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། དེབ་འཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༣༽ བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་བླ་སྲོག རྩོམ་པ་པོ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲཊ།

༢༤༽ ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས།

༢༥༽ འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ།

༢༦༽ རྒྱུད་ ཐ པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༧༽ རྒྱུད་ ན པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༨༽ མདོ་ ཆ པའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

༢༩༽ མདོ་ ཇ པའི་ནང་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ།

༣༠༽ མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༣༡༽ པདྨ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།

༣༢༽ སྲོང་བཙན་བཀའ་འབུམ།

༣༣༽ གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།

༣༤༽ བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ།

༣༥༽ བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།

༣༦༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན།མཛད་པ་པོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༣༧༽ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།

༣༨༽ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། མཛད་པ་པོ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།

༣༩༽ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ།

༤༠༽ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མའི་ཚིག་རྒྱན་མདུད་འགྲོལ་མུ་ཏིག་ཆུན་པོ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༤༡༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། སྟོད་ཆ་དང༌། བར་ཆ། སྨད་ཆ། སྒྲིག་རྩོམ་མཁན། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན།

༤༢༽ མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།

༤༣༽ བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་བརྩམས།

༤༤༽ དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང༌། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།

༤༥༽ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༤༦༽ ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར།

༤༧༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༡ པོ་ནས་ ༢༣ བར།

༤༨༽ ྋགོང་ས་སྐུ་བཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང༌། རྡོར་གླིང་དཔར་ཁང༌། ༡༩༦༣

༤༩༽ བོད་ཀྱི་གནས་བབས། ཤིན་ཞིག་དཔར་ཁང༌། ༡༩༨༩

༥༠༽ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲི་མངའ་ གསོལ། བོད་དཔར་དཔེ་གཟུགས།

༥༡༽ སྐྱེས་རབས།

༥༢༽ ལྟག་མཚེར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུའི་མཛད་རིམ་བསྡུས་དོན་དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས།༡༩༨༩

༥༣༽ བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་ སྲིད་དོན་མི་ཚེ་དང་དུས་སྐབས། ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། ༢༠༠༦

༥༤༽ ཚ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ལས་དྲངས་པའི་བོད་དོན་བདེན་གླེང༌། ངག་རྒྱུན་དེབ་ཕྲེང༌། ༡༩ བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༢༠༠༥

༥༥༽ ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག སྣར་ཐང་དཔར་ཁང༌། ༢༠༠༡

༥༦༽ བཤད་ཟུར་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ།

༥༧༽ སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེབ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༡༩༩༥

༥༨༽ མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༦

༥༩༽ མཛད་རྣམ་གསེར་གྱི་ཡང་སྙིང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌། ༢༠༠༡

༦༠༽ བསམ་འགྲུབ་ཕོ་བྲང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུགས་པོ།

༦༡༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༢༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་ དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༣༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། (༡༩༦༠ ནས་ ༢༠༠༥) བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༤༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༥༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༩༦) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌།

༦༦༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༧༽ ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་གི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༦༨༽ བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༦༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༧༠༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁྱབ་ཁོངས་དང་བཅས་པའི་བྱུང་རིམ་སྙིང་བསྡུས། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༧༡༽ གཞུང་ཞབས་མི་སྣ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡེབས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༢༽ ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྒས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༣༽ གཡུ་ཐོག་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡབ་གཞིས་གཡུ་ཐོག་ས་དབང་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་ཆེ་ལུང་ཙམ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བརྗོད་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༧༤༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་ཆོས་སྲིད་ཤེས་བྱ་གནས་བསྡུས། ཝར་ཎ་ལེགས་བཤད་གཏེར་མཛོད་ཁང༌།

༧༥༽ ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༦༽ རྣམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༧༽ ཤན་ཁ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་རང་བྱུང་ཟངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༨༽ གྲྭ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཞི་དྲག་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྗེད་བྱང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༩༽ བར་ཞི་རྩེ་མགྲོན་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་བདེན་པའི་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༠༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ། ༡༩༩༩ སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌།

༨༡༽ བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་མཆོད་སྤྲིན་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ།

༨༢༽ མདའ་ཟུར་ལི་ཐང་དབྲ་ཕྲུག་ངག་དབང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་སྲོང་པོའི་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ། སྟོད་ཆ། སྨད་ཆ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༨༣༽ སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པའི་བོད་གཞུང་རྩེ་ཡིག་ཚང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༤༽ རྩེ་དྲུང་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར་གསལ་བར་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༥༽ བཀའ་ཟུར་བདེ་གྲོང་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེའི་སྒེར་ཟུར་ཁང་གི་གཡོག་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༦༽ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བ། ༡༩༨༥ སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་ དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༨༧༽ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག

༨༨༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་རབས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང༌། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌།

༨༩༽ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས། ༢༠༡༠ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌།

༩༠༽ བསམ་དཀྱིལ་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༩༡༽ བཀའ་ཟུར་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

༩༢༽ ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཚེ་དབང་གིས་བརྩམས་པའི་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་བྱུང་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌།

༩༣༽ མང་གཙོའི་ལམ་བུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༤༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང༌། ༢༠༡༠

༩༥༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༦༽ ལེགས་ཉེས་བདེན་རྫུན་རྣམ་འབྱེད་ལུང་རིགས་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག དགེ་ལྡན་བསྟན་བདག་ལྷན་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས། དགེ་ལྡན་ཆོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས།

༩༧༽ རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་རྟོག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། (ཕུན་དབང༌།) ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།

༩༨༽ ང་དགའ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༡༣

༩༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༠༽ བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཆོས་སྲིད་གཏམ་གྱི་ཐེམ་སྐས། སྟོད་ཆ་དང༌། སྨད་ཆ། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས། བདེན་རྒྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་འགྲེམས་ཞུས།

༡༠༡༽ བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉེར་གཉིས།

༡༠༢༽ ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསར་དེབ།

༡༠༣༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༤༽ ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀུན་བཏུས། རིགས་སློབ་ལྷན་བརྩེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།

༡༠༥༽ ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སྩལ་བ་ཁག་ཆ་ཚང་ཕྱོགས་བསྡེབས་ཞུས་པ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༦༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གསུམ་བཅུའི་གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནང་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་བསྐྲུན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦)

༡༠༧༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༨༽ སྒ་རྗེ་ཁམས་དབུས་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་མིང་འཛིན་པ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ཅེས་པའི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ།། འཆི་མེད་དགའ་ཚལ་གླིང༌། (༢༠༠༧)

༡༠༩༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་བུད་མེད་ཚོགས་པ། ཤཱཀྱའི་བུ་མོ། ཤཱཀྱ་དྷི་ཏས་རིན་མེད་འདོན་སྤེལ་ཞུས། (༡༩༨༨)

༡༡༠༽ བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ། (༡༩༨༧)

༡༡༡༽ ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་བསྐྱངས་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བསྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་ཞུས། (༡༩༨༩)

༡༡༢༽ ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་བདེན་པའི་རང་མདངས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། རྗེས་དྲན་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།

༡༡༣༽ རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལས་འཕྲོས་པ། རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་བརྩམས།

༡༡༤༽ བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས། (༢༠༡༤)

༡༡༤༽ རྒྱ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང་ཆུ་སྒང༌། བུ་རྫོང་ལྷ་མོ་ཚང་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས།

༢༽དབྱིན་དེབ་ཁག

1) Avedon, John F. In Exile from the Land of Snows, Vintage Books, New York, 1986

2) Bell, Sir Charles, Portrait of a Dalai Lama, Wm. Collins, London, 1946

3) Bell, Sir Charles, Tibet Past and Present, Oxford University Press (First Published 1924)

4) Belleezza, John Vincent, Antiquities of Northern Tibet, Antiquities of Upper Tibet.

5) Chapman, F.Spencer, Lhasa: The Holy City, Readers Union Ltd, London

6) Craig, Mary, Kundun, Harper Collins Publishers, Great Britian, 1997

7) Dian, David Zhang, Academic Journal, America, March 2002

8) Golstein, Melvyn C., A History of Modern Tibet, 1913-1951. Munshiram Manoharlal Publisher Pvt. Ltd, 1993

9) Goodman, M.H., The Last Dalai Lama, Boulder and London: Shambala, 1986

10) Gould, B.J., The Jewel in the Lotus, Chatto & Windus, London, 1957

11) Norbu, Thubten Jigme, Tibet is my Country, Wisdom Publications, 23 Dering Street, London W1, England, 1986

12) Mckay, Alex, Tibet and the British Raj: The Frontier Cadre, 1904- 1947, London Curzon Press, 1998

13) Pema, Jetsun, Tibet My Story (Autobiography) , Element Books Limited, Shaftesbury, Dorset SP7 8BP, Great Britain, 1997

14) Richardson, Hugh, High Peaks, Pure Earth. Serindia Publications, 10 Parkfields, London, SW15 6NH, 1998

15) Richardson, Hugh, Tibet and Its History, Boulder and London: Shambala, 1984

16) Rockhill, W.W. The Dalai Lamas of Lhasa and Their Relations with the Manchu Emperors of China: 1644-1908. T’oung - Pao, XI (1910)

17) Smith Jr, Warren W. Tibetan Nation, Harper Collins Publishers India, 1997

18) Teichman, Eric, Travels of a Consular Officer in Eastern Tibet, Cambridge University Press, 1922

19) Tsarong, Damdul Namgyal, In the Service of His Country, The Biography of Dasang Damdul Tsarong, Commander General of Tibet.

20) Yasha, Zhang, China’s Tibet Vol.12 No. 6, 2001

21) Indian Leaders on Tibet, Department of Information and International Relations, 1998

22) A History of Modern Tibet by Goldstein, 1993

23) Th Fate of Tibet by Claude Arpi, 1999

24) New York Times

25) Tibet Disappears by Chanakya Sen.

26) A History of Modern Tibet-Volume 2 (1951-1955) by Melvyn C.Goldstein, 2000

27) Freedom in Exile by H.H.The Dalai Lama 1990

28) Tibetan Nation by Warren W. Smith, Jr.,1996

29) With Nehru in the Foreign Office by Subimal Dutt.

30) The Assam Tribune

31) The Times, London.

32) The Hindu, Madras.

33) The Hindustan Times.New Delhi.

34) Tibet in the United Nations 1950-1961, Issued by The Bureau of H.H The Dalai Lama

35) The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama, Thomas Laird, Grove Press New York

36) International Resolutions and Recognitions on Tibet (1959-2004) , Published by the Department of Information and International Relations

37) Tibet: Human Rights and the Rule of Law, International Commission of Jurists December 1997

38) Failures of the U.N.O, A.N. Bharadwaj, Published by Jay Kay Book House

39) Indian Parliament on the issue of Tibet, Lok Sabha 1952-2005, Published by Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre

40) International Resolutions and Recognitions on Tibet 1959-1997, Published by the Department of Information and International Relations

41) Tibetans in Exile 1959-1969, Compiled by the Office of H.H Dalai Lama, Dharamsala

42) United Nations Resolutions on Tibet, Compiled by the Department of Information and International Relations

43) The Ocean of Wisdom, By P.N Chopra

44) Tibetans in Exile 1959-1980,Compiled, edited and published by The Department of Information and International Relations.

45) The Spirit of Tibet: Universal Heritage, Selected Speeches and Writings of H.H The Dalai Lama, XIV Edited by A.A Shiromany

46) Dalai Lama, My Son: A Mother’s Story, Diki Tsering, Edited & introduced by Khedroob Thondup

47) Tibet:The Position in International Law.

48) Tibetan Review, 1970-1980

49) Tibet:The Road Ahead by Dawa Norbu.

50) Lonely Planet:Lonely Planet Publications.

51) The Power-Places of Central Tibet Dowman.

52) The Noodle Maker of Kalimpong, Gyalo Thondup & Anne F. Thurston.

མཇུག་བྱང༌།

༡༽རྩོམ་སྒྲིག་གཙོ་འགན་ལེན་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

༢༽ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་པ།

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

༣༽འཕྲི་སྣོན་བསྒྱུར་བཀོད་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་མཁན། ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ།) མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། (བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ།) གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། (དང་སློབ་འགོ་འཛིན་ལས་རོགས་ཟུར་པ།)

༤༽རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན།

༥༽ཚིགས་བཅད་རྩོམ་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།) (རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་བརྒྱད་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། (རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནས་རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། (རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

༦༽སྐུ་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་རྒྱུ་ཆ་བསྡུ་རུབ་གནང་མཁན།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།

༧༽དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་གནང་མཁན།

གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ།

༨༽གློག་ཀླད་དུ་འགོད་འཇུག་དང་ཇུས་འགོད་པ།

རེབ་གོང་ལེགས་བཤད།

༩༽རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ།

བསོད་ནམས་ཆོས་འཛོམས་ཡེ་ཤེས།